वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ८२ · ३० श्लोकाःSarga 82 · 30 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ८२ · १ ॥
श्रुत्वा तु भीमनिर्ह्रादं शक्राशनिसमस्वनम् । वीक्षमाणा दिशः सर्वा दुद्रुवुर्वानरर्षभाः । ६.८२.१ ॥

śrutvā tu bhīmanirhrādaṁ śakrāśanisamasvanam ।
vīkṣamāṇā diśaḥ sarvā dudruvurvānararṣabhāḥ ।
6.82.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २ ॥
तानुवाच ततःसर्वान् हनुमान् मारुतात्मजः । विषण्णवदनान् दीनांस्त्रस्तान् विद्रवतः पृथक् । ६.८२.२ ॥

tānuvāca tataḥsarvān hanumān mārutātmajaḥ ।
viṣaṇṇavadanān dīnāṁstrastān vidravataḥ pṛthak ।
6.82.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ३ ॥
कस्माद्विषण्णवदना विद्रवध्वे प्लवङ्गमाः । त्यक्तयुद्धसमुत्साहाः शूरत्वं क्वनु वो गतम् । ६.८२.३ ॥

kasmādviṣaṇṇavadanā vidravadhve plavaṅgamāḥ ।
tyaktayuddhasamutsāhāḥ śūratvaṁ kvanu vo gatam ।
6.82.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ४ ॥
पृष्ठतो ऽनुव्रजध्वं मामग्रतो यान्तमाहवे । शूरैरभिजनोपेतैरयुक्तं हि निवर्तितुम् । ६.८२.४ ॥

pṛṣṭhato 'nuvrajadhvaṁ māmagrato yāntamāhave ।
śūrairabhijanopetairayuktaṁ hi nivartitum ।
6.82.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ५ ॥
एवमुक्ताः सुसंहृष्टा वायुपुत्रेण वानराः । शैलशृङ्गाण्यगांश्चैव जगृहुर्हृष्टमानसाः । ६.८२.५ ॥

evamuktāḥ susaṁhṛṣṭā vāyuputreṇa vānarāḥ ।
śailaśṛṅgāṇyagāṁścaiva jagṛhurhṛṣṭamānasāḥ ।
6.82.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ६ ॥
अभिपेतुश्च गर्जन्तो राक्षसान् वानरर्षभाः । परिवार्य हनूमन्तमन्वयुश्च महाहवे । ६.८२.६ ॥

abhipetuśca garjanto rākṣasān vānararṣabhāḥ ।
parivārya hanūmantamanvayuśca mahāhave ।
6.82.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ७ ॥
तैर्वानरमुख्यैश्च हनुमान् सर्वतो वृतः । हुताशन इवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम् । ६.८२.७ ॥

sa tairvānaramukhyaiśca hanumān sarvato vṛtaḥ ।
hutāśana ivārciṣmānadahacchatruvāhinīm ।
6.82.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ८ ॥
राक्षसानां कदनं चकार सुमहाकपिः । वृतो वानरसैन्येन कालान्तकयमोपमः । ६.८२.८ ॥

sa rākṣasānāṁ kadanaṁ cakāra sumahākapiḥ ।
vṛto vānarasainyena kālāntakayamopamaḥ ।
6.82.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ९ ॥
तु कोपेन चाविष्टः शोकेन महाकपिः । हनुमान् रावणिरथे ऽपातयन्महतीं शिलाम् । ६.८२.९ ॥

sa tu kopena cāviṣṭaḥ śokena ca mahākapiḥ ।
hanumān rāvaṇirathe 'pātayanmahatīṁ śilām ।
6.82.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १० ॥
तामापतन्तीं दृष्ट्वैव रथः सारथिना तदा । विधेयाश्वसमायुक्तः सुदूरमपवाहितः । ६.८२.१० ॥

tāmāpatantīṁ dṛṣṭvaiva rathaḥ sārathinā tadā ।
vidheyāśvasamāyuktaḥ sudūramapavāhitaḥ ।
6.82.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ११ ॥
तमिन्द्रजितमप्राप्य रथस्थं सहसारथिम् । विवेशधरणीं भित्त्वा सा शिला व्यर्थमुद्यता । ६.८२.११ ॥

tamindrajitamaprāpya rathasthaṁ sahasārathim ।
viveśadharaṇīṁ bhittvā sā śilā vyarthamudyatā ।
6.82.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १२ ॥
पातितायां शिलायां तु रक्षसां व्यथिता चमूः । निपतन्त्या शिलया राक्षसा मथिता भृशम् । ६.८२.१२ ॥

pātitāyāṁ śilāyāṁ tu rakṣasāṁ vyathitā camūḥ ।
nipatantyā ca śilayā rākṣasā mathitā bhṛśam ।
6.82.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १३ ॥
तमभ्यधावञ्छतशो नदन्तः काननौकसः । ६.८२.१३ ॥

tamabhyadhāvañchataśo nadantaḥ kānanaukasaḥ ।
6.82.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १४ ॥
ते द्रुमांश्च महावीर्या गिरिशृङ्गाणि चोद्यताः । क्षिपन्तीन्द्रजितः सङ्ख्ये वानरा भीमविक्रमाः । ६.८२.१४ ॥

te drumāṁśca mahāvīryā giriśṛṅgāṇi codyatāḥ ।
kṣipantīndrajitaḥ saṅkhye vānarā bhīmavikramāḥ ।
6.82.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १५ ॥
वृक्षशैलमहावर्षं विसृजन्तः प्लवङ्गमाः । शत्रूणां कदनं चक्रुर्नेदुश्च विविधैः स्वरैः । ६.८२.१५ ॥

vṛkṣaśailamahāvarṣaṁ visṛjantaḥ plavaṅgamāḥ ।
śatrūṇāṁ kadanaṁ cakrurneduśca vividhaiḥ svaraiḥ ।
6.82.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १६ ॥
वानरैस्तैर्महावीर्यैर्घोररूपा निशाचराः । वीर्यादभिहता वृक्षैर्व्यवेष्टन्त रणाजिरे । ६.८२.१६ ॥

vānaraistairmahāvīryairghorarūpā niśācarāḥ ।
vīryādabhihatā vṛkṣairvyaveṣṭanta raṇājire ।
6.82.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १७ ॥
स्वसैन्यमभिवीक्ष्याथ वानरार्दितमिन्द्रजित् । प्रगृहीतायुधः क्रुद्धः परानभिमुखो ययौ । ६.८२.१७ ॥

svasainyamabhivīkṣyātha vānarārditamindrajit ।
pragṛhītāyudhaḥ kruddhaḥ parānabhimukho yayau ।
6.82.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १८ ॥
शरौघानवसृजन् स्वसैन्येनाभिसंवृतः । जघान कपिशार्दूलान् बहून् दृष्टविक्रमः । ६.८२.१८ ॥

sa śaraughānavasṛjan svasainyenābhisaṁvṛtaḥ ।
jaghāna kapiśārdūlān sa bahūn dṛṣṭavikramaḥ ।
6.82.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · १९ ॥
शूलैरशनिभिः खड्गैः पट्टिशैः कूटमुद्गरैः । ते चाप्यनुचरास्तस्य वानरान् जघ्नुरोजसा । ६.८२.१९ ॥

śūlairaśanibhiḥ khaḍgaiḥ paṭṭiśaiḥ kūṭamudgaraiḥ ।
te cāpyanucarāstasya vānarān jaghnurojasā ।
6.82.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २० ॥
सस्कन्धविटपैः सालैः शिलाभिश्च महाबलः । हनुमान् कदनं चक्रे रक्षसां भीमकर्मणाम् । ६.८२.२० ॥

saskandhaviṭapaiḥ sālaiḥ śilābhiśca mahābalaḥ ।
hanumān kadanaṁ cakre rakṣasāṁ bhīmakarmaṇām ।
6.82.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २१ ॥
निवार्य परानीकमब्रवीत्तान् वनौकसः । हनुमान् सन्निवर्तध्वं नः साध्यमिदं बलम् । ६.८२.२१ ॥

sa nivārya parānīkamabravīttān vanaukasaḥ ।
hanumān sannivartadhvaṁ na naḥ sādhyamidaṁ balam ।
6.82.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २२ ॥
त्यक्त्वा प्राणान् विवेष्टन्तो रामिप्रियचिकीर्षवः । यन्निमित्तं हि युद्ध्यामो हता सा जनकात्मजा । ६.८२.२२ ॥

tyaktvā prāṇān viveṣṭanto rāmipriyacikīrṣavaḥ ।
yannimittaṁ hi yuddhyāmo hatā sā janakātmajā ।
6.82.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २३ ॥
इममर्थं हि विज्ञाप्य रामं सुग्रीवमेव च । तौ यत् प्रतिविधास्येते तत् करिष्यामहे वयम् । ६.८२.२३ ॥

imamarthaṁ hi vijñāpya rāmaṁ sugrīvameva ca ।
tau yat pratividhāsyete tat kariṣyāmahe vayam ।
6.82.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २४ ॥
इत्युक्त्वा वानरश्रेष्ठो वारयन् सर्ववानरान् । शनैः शनैरसंत्रस्तः सबलः सन्न्यवर्तत । ६.८२.२४ ॥

ityuktvā vānaraśreṣṭho vārayan sarvavānarān ।
śanaiḥ śanairasaṁtrastaḥ sabalaḥ sannyavartata ।
6.82.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २५ ॥
ततः प्रेक्ष्य हनूमन्तं व्रजन्तं यत्र राघवः । होतुकामो दुष्टात्मा गतश्चैत्यनिकुम्भिलाम् । ६.८२.२५ ॥

tataḥ prekṣya hanūmantaṁ vrajantaṁ yatra rāghavaḥ ।
sa hotukāmo duṣṭātmā gataścaityanikumbhilām ।
6.82.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २६ ॥
निकुम्भिलामधिष्ठाय पावकं जुहवेन्द्रजित् । ६.८२.२६ ॥

nikumbhilāmadhiṣṭhāya pāvakaṁ juhavendrajit ।
6.82.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २७ ॥
यज्ञभूम्यां तु विधिवत् पावकस्तेन रक्षसा । हूयमानः प्रजज्वाल मांसशोणितभुक् तदा । ६.८२.२७ ॥

yajñabhūmyāṁ tu vidhivat pāvakastena rakṣasā ।
hūyamānaḥ prajajvāla māṁsaśoṇitabhuk tadā ।
6.82.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २८ ॥
सो ऽर्चिःपिनद्धो ददृशे होमशोणिततर्पितः । सन्ध्यागत इवादित्यः सुतीव्रो ऽग्निः समुत्थितः । ६.८२.२८ ॥

so 'rciḥpinaddho dadṛśe homaśoṇitatarpitaḥ ।
sandhyāgata ivādityaḥ sutīvro 'gniḥ samutthitaḥ ।
6.82.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · २९ ॥
अथेन्द्रजिद्राक्षसभूतये तु जुहाव हव्यं विधिना विधानवित् । दृष्ट्वा व्यतिष्ठन्त राक्षसास्ते महासमूहेषु नयानयज्ञाः । ६.८२.२९ ॥

athendrajidrākṣasabhūtaye tu juhāva havyaṁ vidhinā vidhānavit ।
dṛṣṭvā vyatiṣṭhanta ca rākṣasāste mahāsamūheṣu nayānayajñāḥ ।
6.82.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८२ · ३० ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे द्व्यशीततमः सर्गः । ८२ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe dvyaśītatamaḥ sargaḥ ।
82 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.