वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ९८ · ३७ श्लोकाःSarga 98 · 37 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ९८ · १ ॥
हन्यमाने बले तूर्णमन्योन्यं ते महामृधे । सरसीव महाघर्मे सोपक्षीणे बभूवतुः । ६.९८.१ ॥

hanyamāne bale tūrṇamanyonyaṁ te mahāmṛdhe ।
sarasīva mahāgharme sopakṣīṇe babhūvatuḥ ।
6.98.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २ ॥
स्वबलस्य विघातेन विरूपाक्षवधेन च । बभूव द्विगुणं क्रुद्धो रावणो राक्षसाधिपः । ६.९८.२ ॥

svabalasya vighātena virūpākṣavadhena ca ।
babhūva dviguṇaṁ kruddho rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ।
6.98.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३ ॥
प्रक्षीणं तु बलं दृष्ट्वा वध्यमानं वलीमुखैः । बभूवास्य व्यथा युद्धे प्रेक्ष्य दैवविपर्ययम् । उवाच समीपस्थं महोदरमरिन्दमम् । ६.९८.३ ॥

prakṣīṇaṁ tu balaṁ dṛṣṭvā vadhyamānaṁ valīmukhaiḥ ।
babhūvāsya vyathā yuddhe prekṣya daivaviparyayam ।
uvāca ca samīpasthaṁ mahodaramarindamam ।
6.98.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ४ ॥
अस्मिन् काले महाबाहो जयाशा त्वयि मे स्थिता । जहि शत्रुचमूं वीर दर्शयाद्य पराक्रमम् । ६.९८.४ ॥

asmin kāle mahābāho jayāśā tvayi me sthitā ।
jahi śatrucamūṁ vīra darśayādya parākramam ।
6.98.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ५ ॥
भर्तृपिण्डस्य कालो ऽयं निर्देष्टुं साधु युध्यताम् । ६.९८.५ ॥

bhartṛpiṇḍasya kālo 'yaṁ nirdeṣṭuṁ sādhu yudhyatām ।
6.98.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ६ ॥
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा राक्षसेन्द्रो महोदरः । प्रविवेशारिसेनां तां पतङ्ग इव पावकम् । ६.९८.६ ॥

evamuktastathetyuktvā rākṣasendro mahodaraḥ ।
praviveśārisenāṁ tāṁ pataṅga iva pāvakam ।
6.98.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ७ ॥
ततः कदनं चक्रे वानराणां महाबलः । भर्तृवाक्येन तेजस्वी स्वेन वीर्येण चोदितः । ६.९८.७ ॥

tataḥ sa kadanaṁ cakre vānarāṇāṁ mahābalaḥ ।
bhartṛvākyena tejasvī svena vīryeṇa coditaḥ ।
6.98.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ८ ॥
वानराश्च महासत्त्वाः प्रगृह्य विपुलाः शिलाः । प्रविश्यारिबलं भीमं जघ्नुस्ते रजनीचरान् । ६.९८.८ ॥

vānarāśca mahāsattvāḥ pragṛhya vipulāḥ śilāḥ ।
praviśyāribalaṁ bhīmaṁ jaghnuste rajanīcarān ।
6.98.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ९ ॥
महोदरस्तु सङ्क्रुद्धः शरैः काञ्चनभूषणैः । चिच्छेद पाणिपादोरून् वानराणां महाहवे । ६.९८.९ ॥

mahodarastu saṅkruddhaḥ śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ ।
ciccheda pāṇipādorūn vānarāṇāṁ mahāhave ।
6.98.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १० ॥
ततस्ते वानराः सर्वे राक्षसैरर्दिता भृशम् । दिशो दश द्रुताः केचित् केचित् सुग्रीवमाश्रिताः । ६.९८.१० ॥

tataste vānarāḥ sarve rākṣasairarditā bhṛśam ।
diśo daśa drutāḥ kecit kecit sugrīvamāśritāḥ ।
6.98.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ११ ॥
प्रभग्नां समरे दृष्ट्वा वानराणां महाचमूम् । अभिदुद्राव सुग्रीवो महोदरमनन्तरम् । ६.९८.११ ॥

prabhagnāṁ samare dṛṣṭvā vānarāṇāṁ mahācamūm ।
abhidudrāva sugrīvo mahodaramanantaram ।
6.98.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १२ ॥
प्रगृह्य विपुलां घोरां महीधरसमां शिलाम् । चिक्षेप महातेजास्तद्वधाय हरीस्वरः । ६.९८.१२ ॥

pragṛhya vipulāṁ ghorāṁ mahīdharasamāṁ śilām ।
cikṣepa ca mahātejāstadvadhāya harīsvaraḥ ।
6.98.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १३ ॥
तामापतन्तीं सहसा शिलां दृष्ट्वा महोदरः । असम्भ्रान्तस्ततो बाणैर्निर्बिभेद दुरासदाम् । ६.९८.१३ ॥

tāmāpatantīṁ sahasā śilāṁ dṛṣṭvā mahodaraḥ ।
asambhrāntastato bāṇairnirbibheda durāsadām ।
6.98.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १४ ॥
रक्षसा तेन बाणौघैर्निकृत्ता सा सहस्रधा । निपपात शिला भूमौ गृध्रचक्रमिवाकुलम् । ६.९८.१४ ॥

rakṣasā tena bāṇaughairnikṛttā sā sahasradhā ।
nipapāta śilā bhūmau gṛdhracakramivākulam ।
6.98.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १५ ॥
तां तु भिन्नां शिलां दृष्ट्वा सुग्रीवः क्रोधमूर्च्छितः । सालमुत्पाट्य चिक्षेप राक्षसे रणमूर्धनि । ६.९८.१५ ॥

tāṁ tu bhinnāṁ śilāṁ dṛṣṭvā sugrīvaḥ krodhamūrcchitaḥ ।
sālamutpāṭya cikṣepa rākṣase raṇamūrdhani ।
6.98.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १६ ॥
शरैश्च विददारैनं शूरः परपुरञ्जयः । ६.९८.१६ । ्च्छितः । ददर्श ततः क्रुद्धः परिघं पतितं भुवि । ६.९८.१७ । तः । आविध्य तु तं दीप्तं परिघं तस्य दर्शयन् । परिघाग्रेण वेगेन जघानास्य हयोत्तमान् । ६.९८.१८ ॥

śaraiśca vidadārainaṁ śūraḥ parapurañjayaḥ ।
6.98.16 ।
cchitaḥ ।
sa dadarśa tataḥ kruddhaḥ parighaṁ patitaṁ bhuvi ।
6.98.17 ।
taḥ ।
āvidhya tu sa taṁ dīptaṁ parighaṁ tasya darśayan ।
parighāgreṇa vegena jaghānāsya hayottamān ।
6.98.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १७ ॥
तस्माद्धतहयाद्वीरः सो ऽवप्लुत्य महारथात् । गदां जग्राह सङ्क्रुद्धो राक्षसो ऽथ महोदरः । ६.९८.१९ ॥

tasmāddhatahayādvīraḥ so 'vaplutya mahārathāt ।
gadāṁ jagrāha saṅkruddho rākṣaso 'tha mahodaraḥ ।
6.98.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १८ ॥
गदापरिघहस्तौ तौ युधि वीरौ समीयतुः । नर्दन्तौ गौवृषप्रख्यौ घनाविव सविद्युतौ । ६.९८.२० ॥

gadāparighahastau tau yudhi vīrau samīyatuḥ ।
nardantau gauvṛṣaprakhyau ghanāviva savidyutau ।
6.98.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · १९ ॥
ततः क्रुद्धो गदां तस्मै चिक्षेप रजनीचरः । ज्वलन्तीं भास्कराभासां सुग्रीवाय महोदरः । ६.९८.२१ ॥

tataḥ kruddho gadāṁ tasmai cikṣepa rajanīcaraḥ ।
jvalantīṁ bhāskarābhāsāṁ sugrīvāya mahodaraḥ ।
6.98.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २० ॥
गदां तां सुमहाघोरामापतन्तीं महाबलः । सुग्रीवो रोषताम्राक्षः समुद्यम्य महाहवे । आजघान गदां तस्य परिघेण हरीश्वरः । ६.९८.२२ ॥

gadāṁ tāṁ sumahāghorāmāpatantīṁ mahābalaḥ ।
sugrīvo roṣatāmrākṣaḥ samudyamya mahāhave ।
ājaghāna gadāṁ tasya parigheṇa harīśvaraḥ ।
6.98.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २१ ॥
पपात गदोद्भिन्नः परिघस्तस्य भूतले । ६.९८.२३ । ोषताम्राक्षः समुद्यम्य महाहवे । ततो जग्राह तेजस्वी सुग्रीवो वसुधातलात् । आयसं मुसलं घोरं सर्वतो हेमभूषितम् । ६.९८.२४ ॥

papāta sa gadodbhinnaḥ parighastasya bhūtale ।
6.98.23 ।
oṣatāmrākṣaḥ samudyamya mahāhave ।
tato jagrāha tejasvī sugrīvo vasudhātalāt ।
āyasaṁ musalaṁ ghoraṁ sarvato hemabhūṣitam ।
6.98.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २२ ॥
तमुद्यम्य चिक्षेप सो ऽप्यन्यां व्याक्षिपद्गदाम् । भिन्नावन्योन्यमासाद्य पेततुर्धरणीतले । ६.९८.२५ ॥

sa tamudyamya cikṣepa so 'pyanyāṁ vyākṣipadgadām ।
bhinnāvanyonyamāsādya petaturdharaṇītale ।
6.98.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २३ ॥
ततो भग्नप्रहरणौ मुष्टिभ्यां तौ समीयतुः । तेजोबलसमाविष्टौ दीप्ताविव हुताशनौ । ६.९८.२६ ॥

tato bhagnapraharaṇau muṣṭibhyāṁ tau samīyatuḥ ।
tejobalasamāviṣṭau dīptāviva hutāśanau ।
6.98.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २४ ॥
जघ्नतुस्तौ तदा ऽन्योन्यं नेदतुश्च पुनःपुनः । तलैश्चान्योन्यमाहत्य पेततुर्धरणीतले । ६.९८.२७ ॥

jaghnatustau tadā 'nyonyaṁ nedatuśca punaḥpunaḥ ।
talaiścānyonyamāhatya petaturdharaṇītale ।
6.98.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २५ ॥
उत्पेततुस्ततस्तूर्णं जघ्नतुश्च परस्परम् । भुजैश्चिक्षिपतुर्वीरावन्योन्यमपराजितौ । जग्मतुस्तौ श्रमं वीरौ बाहुयुद्धे परन्तपौ । ६.९८.२८ ॥

utpetatustatastūrṇaṁ jaghnatuśca parasparam ।
bhujaiścikṣipaturvīrāvanyonyamaparājitau ।
jagmatustau śramaṁ vīrau bāhuyuddhe parantapau ।
6.98.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २६ ॥
आजहार ततः खड्गमदूरपरिवर्तिनम् । राक्षसश्चर्मणा सार्धं महावेगो महोदरः । ६.९८.२९ ॥

ājahāra tataḥ khaḍgamadūraparivartinam ।
rākṣasaścarmaṇā sārdhaṁ mahāvego mahodaraḥ ।
6.98.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २७ ॥
तथैव महाखड्गं चर्मणा पतितं सह । जग्राह वानरश्रेष्ठः सुग्रीवो वेगवत्तरः । ६.९८.३० ॥

tathaiva ca mahākhaḍgaṁ carmaṇā patitaṁ saha ।
jagrāha vānaraśreṣṭhaḥ sugrīvo vegavattaraḥ ।
6.98.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २८ ॥
तौ तु रोषपरीताङ्गौ नर्दन्तावभ्यधावताम् । उद्यतासी रणे हृष्टौ युधि शस्त्रविशारदौ । ६.९८.३१ ॥

tau tu roṣaparītāṅgau nardantāvabhyadhāvatām ।
udyatāsī raṇe hṛṣṭau yudhi śastraviśāradau ।
6.98.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · २९ ॥
दक्षिणं मण्डलं चोभौ सुतूर्णं सम्परीयतुः । अन्योन्यमभिसङ्क्रुद्धौ जये प्रणिहितावुभौ । ६.९८.३२ ॥

dakṣiṇaṁ maṇḍalaṁ cobhau sutūrṇaṁ samparīyatuḥ ।
anyonyamabhisaṅkruddhau jaye praṇihitāvubhau ।
6.98.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३० ॥
तु शूरो महावेगो वीर्यश्लाघी महोदरः । महाचर्मणि तं खड्गं पातयामास दुर्मतिः । ६.९८.३३ ॥

sa tu śūro mahāvego vīryaślāghī mahodaraḥ ।
mahācarmaṇi taṁ khaḍgaṁ pātayāmāsa durmatiḥ ।
6.98.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३१ ॥
लग्नमुत्कर्षतः खड्गं खड्गेन कपिकुञ्जरः । जहार सशिरस्त्राणं कुण्डलोपहितं शिरः । ६.९८.३४ ॥

lagnamutkarṣataḥ khaḍgaṁ khaḍgena kapikuñjaraḥ ।
jahāra saśirastrāṇaṁ kuṇḍalopahitaṁ śiraḥ ।
6.98.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३२ ॥
निकृत्तशिरसस्तस्य पतितस्य महीतले । तद्बलं राक्षसेन्द्रस्य दृष्ट्वा तत्र तिष्ठते । ६.९८.३५ ॥

nikṛttaśirasastasya patitasya mahītale ।
tadbalaṁ rākṣasendrasya dṛṣṭvā tatra na tiṣṭhate ।
6.98.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३३ ॥
हत्वा तं वानरैः सार्धं ननाद मुदितो हरिः । चुक्रोध दशग्रीवो बभौ हृष्टश्च राघवः । ६.९८.३६ ॥

hatvā taṁ vānaraiḥ sārdhaṁ nanāda mudito hariḥ ।
cukrodha ca daśagrīvo babhau hṛṣṭaśca rāghavaḥ ।
6.98.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३४ ॥
विषण्णवदनाः सर्वे राक्षसा दीनचेतसः । विद्रवन्ति ततः सर्वे भयवित्रस्तचेतसः । ६.९८.३७ ॥

viṣaṇṇavadanāḥ sarve rākṣasā dīnacetasaḥ ।
vidravanti tataḥ sarve bhayavitrastacetasaḥ ।
6.98.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३५ ॥
महोदरं तं विनिपात्य भूमौ महागिरेः कीर्णमिवैकदेशम् । सूर्यात्मजस्तत्र रराज लक्ष्म्या सूर्यः स्वतेजोभिरिवाप्रधृष्यः । ६.९८.३८ ॥

mahodaraṁ taṁ vinipātya bhūmau mahāgireḥ kīrṇamivaikadeśam ।
sūryātmajastatra rarāja lakṣmyā sūryaḥ svatejobhirivāpradhṛṣyaḥ ।
6.98.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३६ ॥
अथ विजयमवाप्य वानरेन्द्रः समरमुखे सुरयक्षसिद्धसङ्घैः । अवनितलगतैश्च भूतसङ्घैर्हरुषसमाकुलितैः स्तुतो महात्मा । ६.९८.३९ ॥

atha vijayamavāpya vānarendraḥ samaramukhe surayakṣasiddhasaṅghaiḥ ।
avanitalagataiśca bhūtasaṅghairharuṣasamākulitaiḥ stuto mahātmā ।
6.98.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९८ · ३७ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे अष्टनवतितमः सर्गः । ९८ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe aṣṭanavatitamaḥ sargaḥ ।
98 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.