वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ९६ · ४७ श्लोकाःSarga 96 · 47 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ९६ · १ ॥
आर्तानां राक्षसीनां तु लङ्कायां वै कुले कुले । रावणः करुणं शब्दं शुश्राव परिदेवितम् । ६.९६.१ ॥

ārtānāṁ rākṣasīnāṁ tu laṅkāyāṁ vai kule kule ।
rāvaṇaḥ karuṇaṁ śabdaṁ śuśrāva paridevitam ।
6.96.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २ ॥
तु दीर्घं विनिश्वस्य मुहूर्तं ध्यानमास्थितः । बभूव परमक्रुद्धो रावणो भीमदर्शनः । ६.९६.२ ॥

sa tu dīrghaṁ viniśvasya muhūrtaṁ dhyānamāsthitaḥ ।
babhūva paramakruddho rāvaṇo bhīmadarśanaḥ ।
6.96.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३ ॥
सन्दश्य दशनैरोष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनः । राक्षसैरपि दुर्दर्शः कालाग्निरिव मूर्च्छितः । ६.९६.३ ॥

sandaśya daśanairoṣṭhaṁ krodhasaṁraktalocanaḥ ।
rākṣasairapi durdarśaḥ kālāgniriva mūrcchitaḥ ।
6.96.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४ ॥
उवाच समीपस्थान् राक्षसान् राक्षसेश्वरः । भयाव्यक्तकथस्तत्र निर्दहन्निव चक्षुषा । ६.९६.४ ॥

uvāca ca samīpasthān rākṣasān rākṣaseśvaraḥ ।
bhayāvyaktakathastatra nirdahanniva cakṣuṣā ।
6.96.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ५ ॥
महोदरमाहपार्श्वौ विरूपाक्षं राक्षसम् । शीघ्रं वदत सैन्यानि निर्यातेति ममाज्ञया । ६.९६.५ ॥

mahodaramāhapārśvau virūpākṣaṁ ca rākṣasam ।
śīghraṁ vadata sainyāni niryāteti mamājñayā ।
6.96.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ६ ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते भयार्दिताः । चोदयामासुरव्यग्रान् राक्षसांस्तान् नृपाज्ञया । ६.९६.६ ॥

tasya tadvacanaṁ śrutvā rākṣasāste bhayārditāḥ ।
codayāmāsuravyagrān rākṣasāṁstān nṛpājñayā ।
6.96.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ७ ॥
ते तु सर्वे तथेत्युक्त्वा राक्षसा घोरदर्शनाः । कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे रणायाभिमुखा ययुः । ६.९६.७ ॥

te tu sarve tathetyuktvā rākṣasā ghoradarśanāḥ ।
kṛtasvastyayanāḥ sarve raṇāyābhimukhā yayuḥ ।
6.96.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ८ ॥
प्रतिपूज्य यथान्यायं रावणं ते निशाचराः । तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणः । ६.९६.८ ॥

pratipūjya yathānyāyaṁ rāvaṇaṁ te niśācarāḥ ।
tasthuḥ prāñjalayaḥ sarve bharturvijayakāṅkṣiṇaḥ ।
6.96.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ९ ॥
अथोवाच प्रहस्यैतान् रावणः क्रोधमूर्च्छितः । महोदरमहापार्श्वौ विरूपाक्षं राक्षसम् । ६.९६.९ ॥

athovāca prahasyaitān rāvaṇaḥ krodhamūrcchitaḥ ।
mahodaramahāpārśvau virūpākṣaṁ ca rākṣasam ।
6.96.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १० ॥
अद्य बाणैर्धनुर्मुक्तैर्युगान्तादित्यसन्निभैः । राघवं लक्ष्मणं चैव नेष्यामि यमसादनम् । ६.९६.१० ॥

adya bāṇairdhanurmuktairyugāntādityasannibhaiḥ ।
rāghavaṁ lakṣmaṇaṁ caiva neṣyāmi yamasādanam ।
6.96.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ११ ॥
खरस्य कुम्भकर्णस्य प्रहस्तेन्द्रजितोस्तथा । करिष्यामि प्रतीकारमद्य शत्रुवधादहम् । ६.९६.११ ॥

kharasya kumbhakarṇasya prahastendrajitostathā ।
kariṣyāmi pratīkāramadya śatruvadhādaham ।
6.96.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १२ ॥
नैवान्तरिक्षं दिशो नद्यो नापि सागराः । प्रकाशत्वं गमिष्यन्ति मद्बाणजलदावृताः । ६.९६.१२ ॥

naivāntarikṣaṁ na diśo na nadyo nāpi sāgarāḥ ।
prakāśatvaṁ gamiṣyanti madbāṇajaladāvṛtāḥ ।
6.96.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १३ ॥
अद्य वानरमुख्यानां तानि यूथानि भागशः । धनुषा शरजालेन विधमिष्यामि पत्रिणा । ६.९६.१३ ॥

adya vānaramukhyānāṁ tāni yūthāni bhāgaśaḥ ।
dhanuṣā śarajālena vidhamiṣyāmi patriṇā ।
6.96.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १४ ॥
अद्य वानरसैन्यानि रथेन पवनौजसा । धनुःसमुद्रादुद्भूतैर्मथिष्यामि शरोर्मिभिः । ६.९६.१४ ॥

adya vānarasainyāni rathena pavanaujasā ।
dhanuḥsamudrādudbhūtairmathiṣyāmi śarormibhiḥ ।
6.96.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १५ ॥
आकोशपद्मवक्त्राणि पद्मकेसरवर्चसाम् । अद्य यूथतटाकानि गजवत् प्रमथाम्यहम् । ६.९६.१५ ॥

ākośapadmavaktrāṇi padmakesaravarcasām ।
adya yūthataṭākāni gajavat pramathāmyaham ।
6.96.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १६ ॥
सशरैरद्य वदनैः सङ्ख्ये वानरयूथपाः । मण्डयिष्यन्ति वसुधां सनालैरिव पङ्कजैः । ६.९६.१६ ॥

saśarairadya vadanaiḥ saṅkhye vānarayūthapāḥ ।
maṇḍayiṣyanti vasudhāṁ sanālairiva paṅkajaiḥ ।
6.96.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १७ ॥
अद्य युद्धप्रचण्डानां हरीणां द्रुमयोधिनाम् । मुक्तेनैकेषुणा युद्धे भेत्स्यामि शतं शतम् । ६.९६.१७ ॥

adya yuddhapracaṇḍānāṁ harīṇāṁ drumayodhinām ।
muktenaikeṣuṇā yuddhe bhetsyāmi ca śataṁ śatam ।
6.96.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १८ ॥
हतो भर्ता हतो भ्राता यासां तनया हताः । वधेनाद्य रिपोस्तासां करोम्यस्रप्रमार्जनम् । ६.९६.१८ ॥

hato bhartā hato bhrātā yāsāṁ ca tanayā hatāḥ ।
vadhenādya ripostāsāṁ karomyasrapramārjanam ।
6.96.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · १९ ॥
अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैः प्रकीर्णैर्गतचेतनैः । करोमि वानरैर्युद्धे यत्नावेक्ष्यतलां महीम् । ६.९६.१९ ॥

adya madbāṇanirbhinnaiḥ prakīrṇairgatacetanaiḥ ।
karomi vānarairyuddhe yatnāvekṣyatalāṁ mahīm ।
6.96.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २० ॥
अद्य गोमायवो गृध्रा ये मांसाशिनो ऽपरे । सर्वांस्तांस्तर्पयिष्यामि शत्रुमांसैः शरार्पितैः । ६.९६.२० ॥

adya gomāyavo gṛdhrā ye ca māṁsāśino 'pare ।
sarvāṁstāṁstarpayiṣyāmi śatrumāṁsaiḥ śarārpitaiḥ ।
6.96.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २१ ॥
कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं क्षिप्रमानीयतां धनुः । अनुप्रयान्तु मां सर्वे ये ऽवशिष्टा निशाचराः । ६.९६.२१ ॥

kalpyatāṁ me rathaḥ śīghraṁ kṣipramānīyatāṁ dhanuḥ ।
anuprayāntu māṁ sarve ye 'vaśiṣṭā niśācarāḥ ।
6.96.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २२ ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा महापार्श्वो ऽब्रवीद्वचः । बलाध्यक्षान् स्थितांस्तत्र बलं सन्त्वर्यतामिति । ६.९६.२२ ॥

tasya tadvacanaṁ śrutvā mahāpārśvo 'bravīdvacaḥ ।
balādhyakṣān sthitāṁstatra balaṁ santvaryatāmiti ।
6.96.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २३ ॥
बलाध्यक्षास्तु संरब्धा राक्षसांस्तान् गृहाद्गृहात् । चोदयन्तः परिययुर्लङ्कायां तु महाबलाः । ६.९६.२३ ॥

balādhyakṣāstu saṁrabdhā rākṣasāṁstān gṛhādgṛhāt ।
codayantaḥ pariyayurlaṅkāyāṁ tu mahābalāḥ ।
6.96.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २४ ॥
ततो मुहूर्तान्निष्पेतू राक्षसा भीमदर्शनाः । नर्दन्तो भीमवदना नानाप्रहरणैर्भुजैः । ६.९६.२४ ॥

tato muhūrtānniṣpetū rākṣasā bhīmadarśanāḥ ।
nardanto bhīmavadanā nānāpraharaṇairbhujaiḥ ।
6.96.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २५ ॥
असिभिः पट्टिशैः शूलैर्गदाभिर्मुसलैर्हुलैः । शक्तिभिस्तीक्ष्णधाराभिर्महद्भिः कूटमुद्गरैः । ६.९६.२५ ॥

asibhiḥ paṭṭiśaiḥ śūlairgadābhirmusalairhulaiḥ ।
śaktibhistīkṣṇadhārābhirmahadbhiḥ kūṭamudgaraiḥ ।
6.96.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २६ ॥
यष्टिभिर्विमलैश्चक्रैर्निशितैश्च परश्वधैः । भिण्डिपालैः शतघ्नीभिरन्यैश्चापि वरायुधैः । ६.९६.२६ ॥

yaṣṭibhirvimalaiścakrairniśitaiśca paraśvadhaiḥ ।
bhiṇḍipālaiḥ śataghnībhiranyaiścāpi varāyudhaiḥ ।
6.96.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २७ ॥
अथानयद्बलाध्यक्षः सत्वरो रावणाज्ञया । द्रुतं सूतसमायुक्तं युक्ताष्टतुरगं रथम् । ६.९६.२७ ॥

athānayadbalādhyakṣaḥ satvaro rāvaṇājñayā ।
drutaṁ sūtasamāyuktaṁ yuktāṣṭaturagaṁ ratham ।
6.96.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २८ ॥
आरुरोह रथं भीमो दीप्यमानं स्वतेजसा । ६.९६.२८ ॥

āruroha rathaṁ bhīmo dīpyamānaṁ svatejasā ।
6.96.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · २९ ॥
ततः प्रयातः सहसा राक्षसैर्बहुभिर्वृतः । रावणः सत्त्वगाम्भीर्याद्दारयन्निव मेदिनीम् । ६.९६.२९ ॥

tataḥ prayātaḥ sahasā rākṣasairbahubhirvṛtaḥ ।
rāvaṇaḥ sattvagāmbhīryāddārayanniva medinīm ।
6.96.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३० ॥
रावणेनाभ्यनुज्ञातौ महापार्श्वमहोदरौ । विरूपाक्षश्च दुर्धर्षो रथानारुरुहुस्तदा । ६.९६.३० ॥

rāvaṇenābhyanujñātau mahāpārśvamahodarau ।
virūpākṣaśca durdharṣo rathānāruruhustadā ।
6.96.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३१ ॥
ते तु हृष्टा विनर्दन्तो भिन्दन्त इव मेदिनीम् । नादं घोरं विमुञ्जन्तो निर्ययुर्जयकांक्षिणः । ६.९६.३१ ॥

te tu hṛṣṭā vinardanto bhindanta iva medinīm ।
nādaṁ ghoraṁ vimuñjanto niryayurjayakāṁkṣiṇaḥ ।
6.96.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३२ ॥
ततो युद्धाय तेजस्वी रक्षोगणबलैर्वृतः । निर्ययावुद्यतधनुः कालान्तकयमोपमः । ६.९६.३२ ॥

tato yuddhāya tejasvī rakṣogaṇabalairvṛtaḥ ।
niryayāvudyatadhanuḥ kālāntakayamopamaḥ ।
6.96.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३३ ॥
ततः प्रजवनाश्वेन रथेन महारथः । द्वारेण निर्ययौ तेन यत्र तौ रामलक्ष्मणौ । ६.९६.३३ ॥

tataḥ prajavanāśvena rathena sa mahārathaḥ ।
dvāreṇa niryayau tena yatra tau rāmalakṣmaṇau ।
6.96.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३४ ॥
ततो नष्टप्रभः सूर्यो दिशश्च तिमिरावृताः । ६.९६.३४ ॥

tato naṣṭaprabhaḥ sūryo diśaśca timirāvṛtāḥ ।
6.96.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३५ ॥
द्विजाश्च नेदुर्घोराश्च सञ्चचालेव मेदिनी । ववर्ष रुधिरं देवश्चस्खलुस्तुरगाः पथि । ६.९६.३५ ॥

dvijāśca nedurghorāśca sañcacāleva medinī ।
vavarṣa rudhiraṁ devaścaskhalusturagāḥ pathi ।
6.96.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३६ ॥
ध्वजाग्रे न्यपतद्गृध्रो विनेदुश्चाशिवं शिवाः । नयनं चास्फुरद्वामं सव्यो बाहुरकम्पत । ६.९६.३६ ॥

dhvajāgre nyapatadgṛdhro vineduścāśivaṁ śivāḥ ।
nayanaṁ cāsphuradvāmaṁ savyo bāhurakampata ।
6.96.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३७ ॥
विवर्णं वदनं चासीत् किञ्चिदभ्रश्यत स्वरः । ६.९६.३७ ॥

vivarṇaṁ vadanaṁ cāsīt kiñcidabhraśyata svaraḥ ।
6.96.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३८ ॥
ततो निष्पततो युद्धे दशग्रीवस्य रक्षसः । रणे निधनशंसीनि रूपाण्येतानि जज्ञिरे । ६.९६.३८ ॥

tato niṣpatato yuddhe daśagrīvasya rakṣasaḥ ।
raṇe nidhanaśaṁsīni rūpāṇyetāni jajñire ।
6.96.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ३९ ॥
अन्तरिक्षात् पपातोल्का निर्घातसमनिस्वना । विनेदुरशिवा गृध्रा वायसैरनुनादिताः । ६.९६.३९ ॥

antarikṣāt papātolkā nirghātasamanisvanā ।
vineduraśivā gṛdhrā vāyasairanunāditāḥ ।
6.96.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४० ॥
एतानचिन्तयन् घोरानुत्पातान् समुपस्थितान् । निर्ययौ रावणो मोहाद्वधार्थी कालचोदितः । ६.९६.४० ॥

etānacintayan ghorānutpātān samupasthitān ।
niryayau rāvaṇo mohādvadhārthī kālacoditaḥ ।
6.96.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४१ ॥
तेषां तु रथघोषेण राक्षसानां महात्मनाम् । वानराणामपि चमूर्युद्धायैवाभ्यवर्तत । ६.९६.४१ ॥

teṣāṁ tu rathaghoṣeṇa rākṣasānāṁ mahātmanām ।
vānarāṇāmapi camūryuddhāyaivābhyavartata ।
6.96.41 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४२ ॥
तेषां तु तुमुलं युद्धं बभूव कपिरक्षसाम् । अन्योन्यमाह्वयानानां क्रुद्धानां जयमिच्छताम् । ६.९६.४२ ॥

teṣāṁ tu tumulaṁ yuddhaṁ babhūva kapirakṣasām ।
anyonyamāhvayānānāṁ kruddhānāṁ jayamicchatām ।
6.96.42 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४३ ॥
ततः क्रुद्धो दशग्रीवः शरैः काञ्चनभूषणैः । वानराणामनीकेषु चकार कदनं महत् । ६.९६.४३ ॥

tataḥ kruddho daśagrīvaḥ śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ ।
vānarāṇāmanīkeṣu cakāra kadanaṁ mahat ।
6.96.43 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४४ ॥
निकृत्तशिरसः केचिद्रावणेन वलीमुखाः । केचिद्विच्छिन्न हृदयाः केचिच्छ्रोत्रविवर्जिताः । निरुच्छ्वासा हताः केचित् केचित् पार्श्वेषु दारिताः । ६.९६.४४ ॥

nikṛttaśirasaḥ kecidrāvaṇena valīmukhāḥ ।
kecidvicchinna hṛdayāḥ kecicchrotravivarjitāḥ ।
nirucchvāsā hatāḥ kecit kecit pārśveṣu dāritāḥ ।
6.96.44 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४५ ॥
केचिद्विभिन्नशिरसः केचिच्चक्षुर्विवर्जिताः । ६.९६.४५ ॥

kecidvibhinnaśirasaḥ keciccakṣurvivarjitāḥ ।
6.96.45 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४६ ॥
दशाननः क्रोधविवृत्तनेत्रो यतो यतो ऽभ्येति रथेन सङ्ख्ये । ततस्ततस्तस्य शरप्रवेगं सोढुं शेकुर्हरिपुङ्गवास्ते । ६.९६.४६ ॥

daśānanaḥ krodhavivṛttanetro yato yato 'bhyeti rathena saṅkhye ।
tatastatastasya śarapravegaṁ soḍhuṁ na śekurharipuṅgavāste ।
6.96.46 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ९६ · ४७ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे षण्णवतितमः सर्गः । ९६ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe ṣaṇṇavatitamaḥ sargaḥ ।
96 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.