वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ८६ · ३५ श्लोकाःSarga 86 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ८६ · १ ॥
अथ तस्यामवस्थायां लक्ष्मणं रावणानुजः । परेषामहितं वाक्यमर्थसाधकमब्रवीत् । ६.८६.१ ॥

atha tasyāmavasthāyāṁ lakṣmaṇaṁ rāvaṇānujaḥ ।
pareṣāmahitaṁ vākyamarthasādhakamabravīt ।
6.86.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २ ॥
यदेतद्राक्षसानीकं मेघश्यामं विलोक्यते । एतदायोध्यतां शीघ्रं कपिभिः पादपायुधैः । ६.८६.२ ॥

yadetadrākṣasānīkaṁ meghaśyāmaṁ vilokyate ।
etadāyodhyatāṁ śīghraṁ kapibhiḥ pādapāyudhaiḥ ।
6.86.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३ ॥
अस्यानीकस्य महतो भेदने यत लक्ष्मण । राक्षसेन्द्रसुतो ऽप्यत्र भिन्ने दृश्यो भविष्यति । ६.८६.३ ॥

asyānīkasya mahato bhedane yata lakṣmaṇa ।
rākṣasendrasuto 'pyatra bhinne dṛśyo bhaviṣyati ।
6.86.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ४ ॥
त्वमिन्द्राशनिप्रख्यैः शरैरवकिरन् परान् । अभिद्रवाशु यावद्वै नैतत् कर्म समाप्यते । ६.८६.४ ॥

sa tvamindrāśaniprakhyaiḥ śarairavakiran parān ।
abhidravāśu yāvadvai naitat karma samāpyate ।
6.86.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ५ ॥
जहि वीर दुरात्मानं मायापरमधार्मिकम् । रावणिं क्रूरकर्माणं सर्वलोकभयावहम् । ६.८६.५ ॥

jahi vīra durātmānaṁ māyāparamadhārmikam ।
rāvaṇiṁ krūrakarmāṇaṁ sarvalokabhayāvaham ।
6.86.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ६ ॥
विभीषणवचः श्रुत्वा लक्ष्मणः शुभलक्षणः । ववर्ष शरवर्षाणि राक्षसेन्द्रसुतं प्रति । ६.८६.६ ॥

vibhīṣaṇavacaḥ śrutvā lakṣmaṇaḥ śubhalakṣaṇaḥ ।
vavarṣa śaravarṣāṇi rākṣasendrasutaṁ prati ।
6.86.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ७ ॥
ऋक्षाः शाखामृगाश्चापि द्रुमाद्रिनखयोधिनः । अभ्यधावन्त सहितास्तदनीकमवस्थितम् । ६.८६.७ ॥

ṛkṣāḥ śākhāmṛgāścāpi drumādrinakhayodhinaḥ ।
abhyadhāvanta sahitāstadanīkamavasthitam ।
6.86.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ८ ॥
राक्षसाश्च शितैर्बाणैरसिभिः शक्तितोमरैः । उद्यतैः समवर्तन्त कपिसैन्यजिघांसवः । ६.८६.८ ॥

rākṣasāśca śitairbāṇairasibhiḥ śaktitomaraiḥ ।
udyataiḥ samavartanta kapisainyajighāṁsavaḥ ।
6.86.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ९ ॥
सम्प्रहारस्तुमुलः सञ्जज्ञे कपिराक्षसाम् । शब्देन महता लङ्कां नादयन् वै समन्ततः । ६.८६.९ ॥

sa samprahārastumulaḥ sañjajñe kapirākṣasām ।
śabdena mahatā laṅkāṁ nādayan vai samantataḥ ।
6.86.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १० ॥
शस्त्रैश्च बहुधाकारैः शितैर्बाणैश्च पादपैः । उद्यतैर्गिरिशृङ्गैश्च घोरैराकाशमावृतम् । ६.८६.१० ॥

śastraiśca bahudhākāraiḥ śitairbāṇaiśca pādapaiḥ ।
udyatairgiriśṛṅgaiśca ghorairākāśamāvṛtam ।
6.86.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ११ ॥
ते राक्षसा वानरेषु विकृताननबाहवः । निवेशयन्तः शस्त्राणि चक्रुस्ते सुमहद्भयम् । ६.८६.११ ॥

te rākṣasā vānareṣu vikṛtānanabāhavaḥ ।
niveśayantaḥ śastrāṇi cakruste sumahadbhayam ।
6.86.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १२ ॥
तथैव सकलैर्वृक्षैर्गिरिशृङ्गैश्च वानराः । अभिजघ्नुर्निजघ्नुश्च समरे राक्षसर्षभान् । ६.८६.१२ ॥

tathaiva sakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiśca vānarāḥ ।
abhijaghnurnijaghnuśca samare rākṣasarṣabhān ।
6.86.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १३ ॥
ऋक्षवानरमुख्यैश्च महाकायैर्महाबलैः । रक्षसां वध्यमानानां महद्भयमजायत । ६.८६.१३ ॥

ṛkṣavānaramukhyaiśca mahākāyairmahābalaiḥ ।
rakṣasāṁ vadhyamānānāṁ mahadbhayamajāyata ।
6.86.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १४ ॥
स्वमनीकं विषण्णं तु श्रुत्वा शत्रुभिरार्दितम् । उदतिष्ठत दुर्धर्षस्तत्कर्मण्यननुष्ठिते । ६.८६.१४ ॥

svamanīkaṁ viṣaṇṇaṁ tu śrutvā śatrubhirārditam ।
udatiṣṭhata durdharṣastatkarmaṇyananuṣṭhite ।
6.86.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १५ ॥
वृक्षान्धकारान्निर्गत्य जातक्रोधः रावणिः । आरुरोह रथं सज्जं पूर्वयुक्तं सराक्षसः । ६.८६.१५ ॥

vṛkṣāndhakārānnirgatya jātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ ।
āruroha rathaṁ sajjaṁ pūrvayuktaṁ sarākṣasaḥ ।
6.86.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १६ ॥
भीमकार्मुकधरः कालमेघसमप्रभः । रक्तास्यनयनः क्रुद्धो बभौ मृत्युरिवान्तकः । ६.८६.१६ ॥

sa bhīmakārmukadharaḥ kālameghasamaprabhaḥ ।
raktāsyanayanaḥ kruddho babhau mṛtyurivāntakaḥ ।
6.86.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १७ ॥
दृष्ट्वैव तु रथस्थं तं पर्यवर्तत तद्बलम् । रक्षसां भीमवेगानां लक्ष्मणेन युयुत्सताम् । ६.८६.१७ ॥

dṛṣṭvaiva tu rathasthaṁ taṁ paryavartata tadbalam ।
rakṣasāṁ bhīmavegānāṁ lakṣmaṇena yuyutsatām ।
6.86.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १८ ॥
तस्मिन् काले तु हनुमानुद्यम्य सुदुरासदम् । धरणीधरसङ्काशो महावृक्षमरिन्दमः । ६.८६.१८ ॥

tasmin kāle tu hanumānudyamya sudurāsadam ।
dharaṇīdharasaṅkāśo mahāvṛkṣamarindamaḥ ।
6.86.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · १९ ॥
राक्षसानां तत्सैन्यं कालाग्निरिव निर्दहन् । चकार बहुभिर्वृक्षैर्निस्सञ्ज्ञं युधि वानरः । ६.८६.१९ ॥

sa rākṣasānāṁ tatsainyaṁ kālāgniriva nirdahan ।
cakāra bahubhirvṛkṣairnissañjñaṁ yudhi vānaraḥ ।
6.86.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २० ॥
विध्वंसयन्तं तरसा दृष्ट्वैव पवनात्मजम् । राक्षसानां सहस्राणि हनुमन्तमवाकिरन् । ६.८६.२० ॥

vidhvaṁsayantaṁ tarasā dṛṣṭvaiva pavanātmajam ।
rākṣasānāṁ sahasrāṇi hanumantamavākiran ।
6.86.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २१ ॥
शितशूलधराः शूलैरसिभिश्चासिपाणयः । शक्तिभिः शक्तिहस्ताश्च पट्टिशैः पट्टिशायुधाः । ६.८६.२१ ॥

śitaśūladharāḥ śūlairasibhiścāsipāṇayaḥ ।
śaktibhiḥ śaktihastāśca paṭṭiśaiḥ paṭṭiśāyudhāḥ ।
6.86.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २२ ॥
परिधैश्च गदाभिश्च चक्रैश्च शुभदर्शनैः । शतशश्च शतघ्नीभिरायसैरपि मुद्गरैः । ६.८६.२२ ॥

paridhaiśca gadābhiśca cakraiśca śubhadarśanaiḥ ।
śataśaśca śataghnībhirāyasairapi mudgaraiḥ ।
6.86.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २३ ॥
घौरैः परश्वधैश्चैव भिन्दिपालैश्च राक्षसाः । मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्च तलैरशनिसन्निभैः । अभिजघ्नुः समासाद्य समन्तात् पर्वतोपमम् । ६.८६.२३ ॥

ghauraiḥ paraśvadhaiścaiva bhindipālaiśca rākṣasāḥ ।
muṣṭibhirvajrakalpaiśca talairaśanisannibhaiḥ ।
abhijaghnuḥ samāsādya samantāt parvatopamam ।
6.86.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २४ ॥
तेषामपि सङ्क्रुद्धश्चकार कदनं महत् । ६.८६.२४ । टिभिर्वज्रकल्पैश्च तलैरशनिसन्निभैः । ददर्श कपिश्रेष्ठमचलोपममिन्द्रजित् । सूदयन्तमभित्रघ्नममित्रान् पवनात्मजम् । ६.८६.२५ ॥

teṣāmapi ca saṅkruddhaścakāra kadanaṁ mahat ।
6.86.24 ।
ṭibhirvajrakalpaiśca talairaśanisannibhaiḥ ।
sa dadarśa kapiśreṣṭhamacalopamamindrajit ।
sūdayantamabhitraghnamamitrān pavanātmajam ।
6.86.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २५ ॥
सारथिमुवाचेदं याहि यत्रैष वानरः । क्षयमेष हि नः कुर्याद्राक्षसानामुपेक्षितः । ६.८६.२६ ॥

sa sārathimuvācedaṁ yāhi yatraiṣa vānaraḥ ।
kṣayameṣa hi naḥ kuryādrākṣasānāmupekṣitaḥ ।
6.86.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २६ ॥
इत्युक्तः सारथिस्तेन ययौ यत्र मारुतिः । वहन् परमदुर्धर्षं स्थितमिन्द्रजितं रथे । ६.८६.२७ ॥

ityuktaḥ sārathistena yayau yatra sa mārutiḥ ।
vahan paramadurdharṣaṁ sthitamindrajitaṁ rathe ।
6.86.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २७ ॥
सो ऽभ्युपेत्य शरान् खड्गान् पट्टिशांश्च परश्वधान् । अभ्यवर्षत दुर्द्धर्षः कपिमूर्ध्नि राक्षसः । ६.८६.२८ ॥

so 'bhyupetya śarān khaḍgān paṭṭiśāṁśca paraśvadhān ।
abhyavarṣata durddharṣaḥ kapimūrdhni sa rākṣasaḥ ।
6.86.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २८ ॥
तानि शस्त्राणि घोराणि प्रतिगृह्य मारुतिः । रोषेण महता ऽविष्टो वाक्यं चेदमुवाच ह । ६.८६.२९ ॥

tāni śastrāṇi ghorāṇi pratigṛhya sa mārutiḥ ।
roṣeṇa mahatā ' 'viṣṭo vākyaṁ cedamuvāca ha ।
6.86.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · २९ ॥
युद्ध्यस्व यदि शूरो ऽसि रावणात्मज दुर्मते । वायुपुत्रं समासाद्य जीवन्न प्रतियास्यसि । ६.८६.३० ॥

yuddhyasva yadi śūro 'si rāvaṇātmaja durmate ।
vāyuputraṁ samāsādya jīvanna pratiyāsyasi ।
6.86.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३० ॥
बाहुभ्यां प्रतियुध्यस्व यदि मे द्वन्द्वमाहवे । वेगं सहस्व दुर्बुद्धे ततस्त्वं रक्षसां वरः । ६.८६.३१ ॥

bāhubhyāṁ pratiyudhyasva yadi me dvandvamāhave ।
vegaṁ sahasva durbuddhe tatastvaṁ rakṣasāṁ varaḥ ।
6.86.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३१ ॥
हनुमन्तं जिघांसन्तं समुद्यतशरासनम् । रावणात्मजमाचष्टे लक्ष्मणाय विभीषणः । ६.८६.३२ ॥

hanumantaṁ jighāṁsantaṁ samudyataśarāsanam ।
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ ।
6.86.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३२ ॥
यः वासवनिर्जेता रावणस्यात्मसम्भवः । एष रथमास्थाय हनुमन्तं जिघांसति । ६.८६.३३ ॥

yaḥ sa vāsavanirjetā rāvaṇasyātmasambhavaḥ ।
sa eṣa rathamāsthāya hanumantaṁ jighāṁsati ।
6.86.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३३ ॥
तमप्रतिमसंस्थानैः शरैः शत्रुविदारणैः । जीवितान्तकरैर्घोरैः सौमित्रे रावणिं जहि । ६.८६.३४ ॥

tamapratimasaṁsthānaiḥ śaraiḥ śatruvidāraṇaiḥ ।
jīvitāntakarairghoraiḥ saumitre rāvaṇiṁ jahi ।
6.86.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३४ ॥
इत्येवमुक्तस्तु तदा महात्मा विभीषणेनारिविभीषणेन । ददर्श तं पर्वतसन्निकाशं रणे स्थितं भीमबलं नदन्तम् । ६.८६.३५ ॥

ityevamuktastu tadā mahātmā vibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena ।
dadarśa taṁ parvatasannikāśaṁ raṇe sthitaṁ bhīmabalaṁ nadantam ।
6.86.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८६ · ३५ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे षडशीतितमः सर्गः । ८६ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamaḥ sargaḥ ।
86 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.