वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ८५ · ३७ श्लोकाःSarga 85 · 37 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ८५ · १ ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवः शोककर्शितः । नोपधारयते व्यक्तं यदुक्तं तेन रक्षसा । ६.८५.१ ॥

tasya tadvacanaṁ śrutvā rāghavaḥ śokakarśitaḥ ।
nopadhārayate vyaktaṁ yaduktaṁ tena rakṣasā ।
6.85.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २ ॥
ततो धैर्यमवष्टभ्य रामः परपुरञ्जयः । विभीषणमुपासीनमुवाच कपिसन्निधौ । ६.८५.२ ॥

tato dhairyamavaṣṭabhya rāmaḥ parapurañjayaḥ ।
vibhīṣaṇamupāsīnamuvāca kapisannidhau ।
6.85.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३ ॥
नैर्ऋताधिपते वाक्यं यदुक्तं ते विभीषण । भूयस्तच्छ्रोतुमिच्छामि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् । ६.८५.३ ॥

nairṛtādhipate vākyaṁ yaduktaṁ te vibhīṣaṇa ।
bhūyastacchrotumicchāmi brūhi yatte vivakṣitam ।
6.85.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ४ ॥
राघवस्य वचः श्रुत्वा वाक्यं वाक्यविशारदः । यत्तत्पुनरिदं वाक्यं बभाषे विभीषणः । ६.८५.४ ॥

rāghavasya vacaḥ śrutvā vākyaṁ vākyaviśāradaḥ ।
yattatpunaridaṁ vākyaṁ babhāṣe sa vibhīṣaṇaḥ ।
6.85.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ५ ॥
यथाज्ञप्तं महाबाहो त्वया गुल्मनिवेशनम् । तत्तथा ऽनुष्ठितं वीर त्वद्वाक्यसमनन्तरम् । ६.८५.५ ॥

yathājñaptaṁ mahābāho tvayā gulmaniveśanam ।
tattathā 'nuṣṭhitaṁ vīra tvadvākyasamanantaram ।
6.85.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ६ ॥
तान्यनीकानि सर्वाणि विभक्तानि समन्ततः । विन्यस्ता यूथपाश्चैव यथान्यायं विभागशः । ६.८५.६ ॥

tānyanīkāni sarvāṇi vibhaktāni samantataḥ ।
vinyastā yūthapāścaiva yathānyāyaṁ vibhāgaśaḥ ।
6.85.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ७ ॥
भूयस्तु मम विज्ञाप्यं तच्छृणुष्व महायशः । ६.८५.७ ॥

bhūyastu mama vijñāpyaṁ tacchṛṇuṣva mahāyaśaḥ ।
6.85.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ८ ॥
त्वय्यकारणसन्तप्ते सन्तप्तहृदया वयम् । त्यज राजन्निमं शोकं मिथ्या सन्तापमागतम् । ६.८५.८ ॥

tvayyakāraṇasantapte santaptahṛdayā vayam ।
tyaja rājannimaṁ śokaṁ mithyā santāpamāgatam ।
6.85.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ९ ॥
तदियं त्यज्यतां चिन्ता शत्रुहर्षविवर्धनी । उद्यमः क्रियतां वीर हर्षः समुपसेव्यताम् । ६.८५.९ ॥

tadiyaṁ tyajyatāṁ cintā śatruharṣavivardhanī ।
udyamaḥ kriyatāṁ vīra harṣaḥ samupasevyatām ।
6.85.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १० ॥
प्राप्तव्या वदि ते सीता हन्तव्याश्च निशाचराः । रघुनन्दन वक्ष्यामि श्रूयतां मे हितं वचः । ६.८५.१० ॥

prāptavyā vadi te sītā hantavyāśca niśācarāḥ ।
raghunandana vakṣyāmi śrūyatāṁ me hitaṁ vacaḥ ।
6.85.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ११ ॥
साध्वयं यातु सौमित्रिर्बलेन महता वृतः । निकुम्भिलायां सम्प्राप्य हन्तुं रावणिमाहवे । ६.८५.११ ॥

sādhvayaṁ yātu saumitrirbalena mahatā vṛtaḥ ।
nikumbhilāyāṁ samprāpya hantuṁ rāvaṇimāhave ।
6.85.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १२ ॥
धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैराशीविषविषोपमैः । शरैर्हन्तुं महेष्वासो रावणिं समितिञ्जयः । ६.८५.१२ ॥

dhanurmaṇḍalanirmuktairāśīviṣaviṣopamaiḥ ।
śarairhantuṁ maheṣvāso rāvaṇiṁ samitiñjayaḥ ।
6.85.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १३ ॥
तेन वीर्येण तपसा वरदानात् स्वयम्भुवः । अस्त्रं ब्रह्मशिरः प्राप्तं कामगाश्च तुरङ्गमाः । ६.८५.१३ ॥

tena vīryeṇa tapasā varadānāt svayambhuvaḥ ।
astraṁ brahmaśiraḥ prāptaṁ kāmagāśca turaṅgamāḥ ।
6.85.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १४ ॥
एष सह सैन्येन प्राप्तः किल निकुम्भिलाम् । यद्युत्तिष्ठेत् कृतं कर्म हतान् सर्वांश्च विद्धि नः । ६.८५.१४ ॥

sa eṣa saha sainyena prāptaḥ kila nikumbhilām ।
yadyuttiṣṭhet kṛtaṁ karma hatān sarvāṁśca viddhi naḥ ।
6.85.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १५ ॥
निकुम्भिलामसम्प्राप्तमहुताग्निं यो रिपुः । त्वामाततायिनं हन्यादिन्द्रशत्रोः ते वधः । वरो दत्तो महाबाहो सर्वलोकेश्वरेण वै । ६.८५.१५ ॥

nikumbhilāmasamprāptamahutāgniṁ ca yo ripuḥ ।
tvāmātatāyinaṁ hanyādindraśatroḥ sa te vadhaḥ ।
varo datto mahābāho sarvalokeśvareṇa vai ।
6.85.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १६ ॥
इत्येवं विहितो राजन् वधस्तस्यैष धीमतः । वधायेन्द्रजितो राम सन्दिशस्व महाबल । हते तस्मिन् हतं विद्धि रावणं ससुहृज्जनम् । ६.८५.१६ ॥

ityevaṁ vihito rājan vadhastasyaiṣa dhīmataḥ ।
vadhāyendrajito rāma sandiśasva mahābala ।
hate tasmin hataṁ viddhi rāvaṇaṁ sasuhṛjjanam ।
6.85.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १७ ॥
विभीषणवचः श्रुत्वा राघवो वाक्यमब्रवीत् । ६.८५.१७ ॥

vibhīṣaṇavacaḥ śrutvā rāghavo vākyamabravīt ।
6.85.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १८ ॥
जानामि तस्य रौद्रस्य मायां सत्यपराक्रम । हि ब्रह्मास्त्रवित् प्राज्ञो महामायो महाबलः । करोत्यसञ्ज्ञान् सङ्ग्रामे देवान् सवरुणानपि । ६.८५.१८ ॥

jānāmi tasya raudrasya māyāṁ satyaparākrama ।
sa hi brahmāstravit prājño mahāmāyo mahābalaḥ ।
karotyasañjñān saṅgrāme devān savaruṇānapi ।
6.85.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · १९ ॥
तस्यान्तरिक्षे चरतो रथस्थस्य महायशः । गतिर्ज्ञायते तस्य सूर्यस्येवाभ्रसम्प्लवे । ६.८५.१९ ॥

tasyāntarikṣe carato rathasthasya mahāyaśaḥ ।
na gatirjñāyate tasya sūryasyevābhrasamplave ।
6.85.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २० ॥
राघवस्तु रिपोर्ज्ञात्वामायावीर्यं दुरात्मनः । लक्ष्मणं कीर्तिसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् । ६.८५.२० ॥

rāghavastu riporjñātvāmāyāvīryaṁ durātmanaḥ ।
lakṣmaṇaṁ kīrtisampannamidaṁ vacanamabravīt ।
6.85.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २१ ॥
यद्वानरेन्द्रस्य बलं तेन सर्वेण संवृतः । हनुमत्प्रमुखैश्चैव यूथपैः सह लक्ष्मण । ६.८५.२१ ॥

yadvānarendrasya balaṁ tena sarveṇa saṁvṛtaḥ ।
hanumatpramukhaiścaiva yūthapaiḥ saha lakṣmaṇa ।
6.85.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २२ ॥
जाम्बवेनर्क्षपतिना सहसैन्येन संवृतः । जहि तं राक्षससुतं मायाबलविशारदम् । ६.८५.२२ ॥

jāmbavenarkṣapatinā sahasainyena saṁvṛtaḥ ।
jahi taṁ rākṣasasutaṁ māyābalaviśāradam ।
6.85.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २३ ॥
अयं त्वां सचिवैः सार्द्धं महात्मा रजनीचरः । अभिज्ञस्तस्य देशस्य पृष्ठतो ऽनुगमिष्यति । ६.८५.२३ ॥

ayaṁ tvāṁ sacivaiḥ sārddhaṁ mahātmā rajanīcaraḥ ।
abhijñastasya deśasya pṛṣṭhato 'nugamiṣyati ।
6.85.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २४ ॥
राघवस्य वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः सविभीषणः । जाग्राह कार्मुकश्रेष्ठमत्यद्भुतपराक्रमः । ६.८५.२४ ॥

rāghavasya vacaḥ śrutvā lakṣmaṇaḥ savibhīṣaṇaḥ ।
jāgrāha kārmukaśreṣṭhamatyadbhutaparākramaḥ ।
6.85.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २५ ॥
सन्नद्धः कवची खड्गी सशरो हेमचापधृत् । रामपादावुपस्पृश्य हृष्टः सौमित्रिरब्रवीत् । ६.८५.२५ ॥

sannaddhaḥ kavacī khaḍgī saśaro hemacāpadhṛt ।
rāmapādāvupaspṛśya hṛṣṭaḥ saumitrirabravīt ।
6.85.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २६ ॥
अद्य मत्कार्मुकोन्मुक्ताः शरा निर्भिद्य रावणिम् । लङ्कामभिपतिष्यन्ति हंसाः पुष्करिणीमिव । ६.८५.२६ ॥

adya matkārmukonmuktāḥ śarā nirbhidya rāvaṇim ।
laṅkāmabhipatiṣyanti haṁsāḥ puṣkariṇīmiva ।
6.85.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २७ ॥
अद्यैव तस्य रौद्रस्य शरीरं मामकाः शराः । विधमिष्यन्ति भित्त्वा तं महाचापगुणच्युताः । ६.८५.२७ ॥

adyaiva tasya raudrasya śarīraṁ māmakāḥ śarāḥ ।
vidhamiṣyanti bhittvā taṁ mahācāpaguṇacyutāḥ ।
6.85.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २८ ॥
एवमुक्त्वा द्युतिमान् वचनं भ्रातुरग्रतः । रावणिवधाकाङ्क्षी लक्ष्मणस्त्वरितो ययौ । ६.८५.२८ ॥

sa evamuktvā dyutimān vacanaṁ bhrāturagrataḥ ।
sa rāvaṇivadhākāṅkṣī lakṣmaṇastvarito yayau ।
6.85.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · २९ ॥
सो ऽभिवाद्य गुरोः पादौ कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । निकुम्भिलामभिययौ चैत्यं रावणिपालितम् । ६.८५.२९ ॥

so 'bhivādya guroḥ pādau kṛtvā cāpi pradakṣiṇam ।
nikumbhilāmabhiyayau caityaṁ rāvaṇipālitam ।
6.85.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३० ॥
विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान् । कृतस्वस्त्ययनो भ्रात्रा लक्ष्मणस्त्वरितो ययौ । ६.८५.३० ॥

vibhīṣaṇena sahito rājaputraḥ pratāpavān ।
kṛtasvastyayano bhrātrā lakṣmaṇastvarito yayau ।
6.85.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३१ ॥
वानराणां सहस्रैस्तु हनुमान् बहुभिर्वृतः । विभीषणश्च सामात्यस्तदा लक्ष्मणमन्वगात् । ६.८५.३१ ॥

vānarāṇāṁ sahasraistu hanumān bahubhirvṛtaḥ ।
vibhīṣaṇaśca sāmātyastadā lakṣmaṇamanvagāt ।
6.85.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३२ ॥
महता हरिसैन्येन सवेगमभिसंवृतः । ऋक्षराजबलं चैव ददर्श पथि विष्ठितम् । ६.८५.३२ ॥

mahatā harisainyena savegamabhisaṁvṛtaḥ ।
ṛkṣarājabalaṁ caiva dadarśa pathi viṣṭhitam ।
6.85.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३३ ॥
गत्वा दूरमध्वानं सौमित्रिर्मित्रनन्दनः । राक्षसेन्द्रबलं दूरादपश्यद् व्यूहमास्थितम् । ६.८५.३३ ॥

sa gatvā dūramadhvānaṁ saumitrirmitranandanaḥ ।
rākṣasendrabalaṁ dūrādapaśyad vyūhamāsthitam ।
6.85.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३४ ॥
तं प्राप्य धनुष्पाणिर्मायायोगमरिन्दमः । तस्थौ ब्रह्मविधानेन विजेतुं रघुनन्दनः । ६.८५.३४ ॥

sa taṁ prāpya dhanuṣpāṇirmāyāyogamarindamaḥ ।
tasthau brahmavidhānena vijetuṁ raghunandanaḥ ।
6.85.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३५ ॥
विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान् । अङ्गदेन वीरेण तथा ऽनिलसुतेन च । ६.८५.३५ ॥

vibhīṣaṇena sahito rājaputraḥ pratāpavān ।
aṅgadena ca vīreṇa tathā 'nilasutena ca ।
6.85.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३६ ॥
विविधममलशस्त्रभास्वरं तद् ध्वजगहनं विपुलं महारथैश्च । प्रतिभयतममप्रमेयवेगं तिमिरमिव द्विषतां बलं विवेश । ६.८५.३६ ॥

vividhamamalaśastrabhāsvaraṁ tad dhvajagahanaṁ vipulaṁ mahārathaiśca ।
pratibhayatamamaprameyavegaṁ timiramiva dviṣatāṁ balaṁ viveśa ।
6.85.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८५ · ३७ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे पञ्चाशीतितमः सर्गः । ८५ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe pañcāśītitamaḥ sargaḥ ।
85 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.