वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ८४ · २३ श्लोकाःSarga 84 · 23 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ८४ · १ ॥
राममाश्वासयाने तु लक्ष्मणे भ्रातृवत्सले । निक्षिप्य गुल्मान् स्वस्थाने तत्रागच्छद्विभीषणः । ६.८४.१ ॥

rāmamāśvāsayāne tu lakṣmaṇe bhrātṛvatsale ।
nikṣipya gulmān svasthāne tatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ ।
6.84.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · २ ॥
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिः सचिवैर्वृतः । नीलाञ्जनचयाकारैर्मातङ्गैरिव यूथपः । ६.८४.२ ॥

nānāpraharaṇairvīraiścaturbhiḥ sacivairvṛtaḥ ।
nīlāñjanacayākārairmātaṅgairiva yūthapaḥ ।
6.84.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ३ ॥
सो ऽभिगम्य महात्मानं राघवं शोकलालसम् । वानरांश्चैव ददृशे बाष्पपर्याकुलेक्षणान् । ६.८४.३ ॥

so 'bhigamya mahātmānaṁ rāghavaṁ śokalālasam ।
vānarāṁścaiva dadṛśe bāṣpaparyākulekṣaṇān ।
6.84.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ४ ॥
राघवं महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् । ददर्श मोहमापन्नं लक्ष्मणस्याङ्कमाश्रितम् । ६.८४.४ ॥

rāghavaṁ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam ।
dadarśa mohamāpannaṁ lakṣmaṇasyāṅkamāśritam ।
6.84.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ५ ॥
व्रीडितं शोकसन्तप्तं दृष्ट्वा रामं विभीषणः । अन्तर्दुःखेन दीनात्मा किमेतदिति सो ऽब्रवीत् । ६.८४.५ ॥

vrīḍitaṁ śokasantaptaṁ dṛṣṭvā rāmaṁ vibhīṣaṇaḥ ।
antarduḥkhena dīnātmā kimetaditi so 'bravīt ।
6.84.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ६ ॥
विभीषणमुखं दृष्ट्वा सुग्रीवं तांश्च वानरान् । लक्ष्मणोवाच मन्दार्थमिदं बाष्पपरिप्लुतः । ६.८४.६ ॥

vibhīṣaṇamukhaṁ dṛṣṭvā sugrīvaṁ tāṁśca vānarān ।
lakṣmaṇovāca mandārthamidaṁ bāṣpapariplutaḥ ।
6.84.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ७ ॥
हतामिन्द्रजिता सीतामिह श्रुत्वैव राघवः । हनुमद्वचनात् सौम्य ततो मोहमुपागतः । ६.८४.७ ॥

hatāmindrajitā sītāmiha śrutvaiva rāghavaḥ ।
hanumadvacanāt saumya tato mohamupāgataḥ ।
6.84.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ८ ॥
कथयन्तं तु सौमित्रिं सन्निवार्य विभीषणः । ६.८४.८ ॥

kathayantaṁ tu saumitriṁ sannivārya vibhīṣaṇaḥ ।
6.84.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ९ ॥
मनुजेन्द्रार्तरूपेण यदुक्तं हनूमता । तदयुक्तमहं मन्ये सागरस्येव शोषणम् । ६.८४.९ ॥

manujendrārtarūpeṇa yaduktaṁ ca hanūmatā ।
tadayuktamahaṁ manye sāgarasyeva śoṣaṇam ।
6.84.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १० ॥
अभिप्रायं तु जानामि रावणस्य दुरात्मनः । सीतां प्रति महाबाहो घातं करिष्यति । ६.८४.१० ॥

abhiprāyaṁ tu jānāmi rāvaṇasya durātmanaḥ ।
sītāṁ prati mahābāho na ca ghātaṁ kariṣyati ।
6.84.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · ११ ॥
याच्यमानस्तु बहुशो मया हितचिकीर्षुणा । वैदेहीमुत्सृजस्वेति तत् कृतवान् वचः । ६.८४.११ ॥

yācyamānastu bahuśo mayā hitacikīrṣuṇā ।
vaidehīmutsṛjasveti na ca tat kṛtavān vacaḥ ।
6.84.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १२ ॥
नैव साम्ना दानेन भेदेन कुतो युधा । सा द्रुष्टुमपि शक्येत नैव चान्येन केनचित् । ६.८४.१२ ॥

naiva sāmnā na dānena na bhedena kuto yudhā ।
sā druṣṭumapi śakyeta naiva cānyena kenacit ।
6.84.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १३ ॥
वानरान् मोहयित्वा तु प्रतियातः राक्षसः । चैत्यं निकुम्भिलां नाम यत्र होमं करिष्यति । ६.८४.१३ ॥

vānarān mohayitvā tu pratiyātaḥ sa rākṣasaḥ ।
caityaṁ nikumbhilāṁ nāma yatra homaṁ kariṣyati ।
6.84.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १४ ॥
हुतवानुपयातो हि देवैरपि सवासवैः । दुराधर्षो भवत्येव सङ्ग्रामे रावणात्मजः । ६.८४.१४ ॥

hutavānupayāto hi devairapi savāsavaiḥ ।
durādharṣo bhavatyeva saṅgrāme rāvaṇātmajaḥ ।
6.84.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १५ ॥
तेन मोहयता नूनमेषा माया प्रयोजिता । विघ्नमन्विच्छता तत्र वानराणां पराक्रमे । ६.८४.१५ ॥

tena mohayatā nūnameṣā māyā prayojitā ।
vighnamanvicchatā tatra vānarāṇāṁ parākrame ।
6.84.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १६ ॥
ससैन्यास्तत्र गच्छामो यावत्तन्न समाप्यते । त्यजेमं नरशार्दूल मिथ्यासन्तापमागतम् । सीदते हि बलं सर्वं दृष्ट्वा त्वां शोककर्शितम् । ६.८४.१६ ॥

sasainyāstatra gacchāmo yāvattanna samāpyate ।
tyajemaṁ naraśārdūla mithyāsantāpamāgatam ।
sīdate hi balaṁ sarvaṁ dṛṣṭvā tvāṁ śokakarśitam ।
6.84.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १७ ॥
इह त्वं स्वस्थहृदयस्तिष्ठ सत्त्वसमुच्छ्रितः । लक्ष्मणं प्रेषयास्माभिः सह सैन्यानुकर्षिभिः । ६.८४.१७ ॥

iha tvaṁ svasthahṛdayastiṣṭha sattvasamucchritaḥ ।
lakṣmaṇaṁ preṣayāsmābhiḥ saha sainyānukarṣibhiḥ ।
6.84.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १८ ॥
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः । त्याजयिष्यति तत् कर्म ततो वध्यो भविष्यति । ६.८४.१८ ॥

eṣa taṁ naraśārdūlo rāvaṇiṁ niśitaiḥ śaraiḥ ।
tyājayiṣyati tat karma tato vadhyo bhaviṣyati ।
6.84.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · १९ ॥
तस्यैते निशितास्तीक्ष्णाः पत्रिपत्राङ्गवाजिनः । पतत्रिण इवासौम्याः शराः पास्यन्ति शोणितम् । ६.८४.१९ ॥

tasyaite niśitāstīkṣṇāḥ patripatrāṅgavājinaḥ ।
patatriṇa ivāsaumyāḥ śarāḥ pāsyanti śoṇitam ।
6.84.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · २० ॥
तं सन्दिश महावाहो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् । राक्षसस्य विनाशाय वज्रं वज्रधरो यथा । ६.८४.२० ॥

taṁ sandiśa mahāvāho lakṣmaṇaṁ śubhalakṣaṇam ।
rākṣasasya vināśāya vajraṁ vajradharo yathā ।
6.84.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · २१ ॥
मनुजवर कालविप्रकर्षो रिपुनिधनं प्रति यत् क्षमो ऽद्य कर्तुम् । त्वमति सृज रिपोर्वधाय वाणीममररिपोर्मथने यथा महेन्द्रः । ६.८४.२१ ॥

manujavara na kālaviprakarṣo ripunidhanaṁ prati yat kṣamo 'dya kartum ।
tvamati sṛja riporvadhāya vāṇīmamararipormathane yathā mahendraḥ ।
6.84.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · २२ ॥
समाप्तकर्मा हि राक्षसाधिपो भवत्यदृस्यः समरे सुरासुरैः । युयुत्सता तेन समाप्तकर्मणा भवेत् सुराणामपि संशयो महान् । ६.८४.२२ ॥

samāptakarmā hi sa rākṣasādhipo bhavatyadṛsyaḥ samare surāsuraiḥ ।
yuyutsatā tena samāptakarmaṇā bhavet surāṇāmapi saṁśayo mahān ।
6.84.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८४ · २३ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे चतुरशीतितमः सर्गः । ८४ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe caturaśītitamaḥ sargaḥ ।
84 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.