वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ८० · ४४ श्लोकाःSarga 80 · 44 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ८० · १ ॥
मकराक्षं हतं श्रुत्वा रावणः समितिञ्जयः । क्रोधेन महता ऽविष्टो दन्तान् कटकटापयन् । ६.८०.१ ॥

makarākṣaṁ hataṁ śrutvā rāvaṇaḥ samitiñjayaḥ ।
krodhena mahatā ' 'viṣṭo dantān kaṭakaṭāpayan ।
6.80.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २ ॥
कुपितश्च तदा तत्र किं कार्यमिति चिन्तयन् । आदिदेशाथ सङ्क्रुद्धो रणायेन्द्रजितं सुतम् । ६.८०.२ ॥

kupitaśca tadā tatra kiṁ kāryamiti cintayan ।
ādideśātha saṅkruddho raṇāyendrajitaṁ sutam ।
6.80.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३ ॥
जहि वीर महावीर्यौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । अदृश्यो दृश्यमानो वा सर्वथा त्वं बलाधिकः । ६.८०.३ ॥

jahi vīra mahāvīryau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ।
adṛśyo dṛśyamāno vā sarvathā tvaṁ balādhikaḥ ।
6.80.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ४ ॥
त्वमप्रतिमकर्माणमिन्द्रं जयसि संयुगे । किं पुनर्मानुषौ दृष्ट्वा वधिष्यसि संयुगे । ६.८०.४ ॥

tvamapratimakarmāṇamindraṁ jayasi saṁyuge ।
kiṁ punarmānuṣau dṛṣṭvā na vadhiṣyasi saṁyuge ।
6.80.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ५ ॥
तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रतिगृह्य पितुर्वचः । यज्ञभूमौ विधिवत् पावकं जुहवेन्द्रजित् । ६.८०.५ ॥

tathokto rākṣasendreṇa pratigṛhya piturvacaḥ ।
yajñabhūmau sa vidhivat pāvakaṁ juhavendrajit ।
6.80.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ६ ॥
जुह्वतश्चापि तत्राग्निं रक्तोष्णीषधराः स्त्रियः । आजग्मुस्तत्र सम्भ्रान्ता राक्षस्यो यत्र रावणिः । ६.८०.६ ॥

juhvataścāpi tatrāgniṁ raktoṣṇīṣadharāḥ striyaḥ ।
ājagmustatra sambhrāntā rākṣasyo yatra rāvaṇiḥ ।
6.80.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ७ ॥
शस्त्राणि शरपत्राणि समिधो ऽथ विभीतकाः । लोहितानि वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा । ६.८०.७ ॥

śastrāṇi śarapatrāṇi samidho 'tha vibhītakāḥ ।
lohitāni ca vāsāṁsi sruvaṁ kārṣṇāyasaṁ tathā ।
6.80.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ८ ॥
सर्वतो ऽग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः सतोमरैः । छागस्य कृष्णवर्णस्य गलं जग्राह जीवितः । ६.८०.८ ॥

sarvato 'gniṁ samāstīrya śarapatraiḥ satomaraiḥ ।
chāgasya kṛṣṇavarṇasya galaṁ jagrāha jīvitaḥ ।
6.80.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ९ ॥
सकृदेव समिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः । बभूवुस्तानि लिङ्गानि विजयं दर्शयन्ति च । ६.८०.९ ॥

sakṛdeva samiddhasya vidhūmasya mahārciṣaḥ ।
babhūvustāni liṅgāni vijayaṁ darśayanti ca ।
6.80.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १० ॥
प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तहाटकसन्निभः । हविस्तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः । ६.८०.१० ॥

pradakṣiṇāvartaśikhastaptahāṭakasannibhaḥ ।
havistat pratijagrāha pāvakaḥ svayamutthitaḥ ।
6.80.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ११ ॥
हुत्वा ऽग्निं तर्पयित्वा देवदानवराक्षसान् । आरुरोह रथश्रेष्ठमन्तर्धानगतं शुभम् । ६.८०.११ ॥

hutvā 'gniṁ tarpayitvā ca devadānavarākṣasān ।
āruroha rathaśreṣṭhamantardhānagataṁ śubham ।
6.80.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १२ ॥
वाजिभिश्चतुर्भिश्च बाणैश्च निशितैर्युतः । आरोपितमहाचापः शुशुभे स्यन्दनोत्तमः । ६.८०.१२ ॥

sa vājibhiścaturbhiśca bāṇaiśca niśitairyutaḥ ।
āropitamahācāpaḥ śuśubhe syandanottamaḥ ।
6.80.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १३ ॥
जाज्वल्यमानो वपुषा तपनीयपरिच्छदः । मृगैश्चन्द्रार्धचन्द्रैश्च रथः समलङ्कृतः । ६.८०.१३ ॥

jājvalyamāno vapuṣā tapanīyaparicchadaḥ ।
mṛgaiścandrārdhacandraiśca sa rathaḥ samalaṅkṛtaḥ ।
6.80.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १४ ॥
जाम्बूनदमहाकम्बुर्दीप्तपावकसन्निभः । बभूवेन्द्रजितः केतुर्वैडूर्यसमलङ्कृतः । ६.८०.१४ ॥

jāmbūnadamahākamburdīptapāvakasannibhaḥ ।
babhūvendrajitaḥ keturvaiḍūryasamalaṅkṛtaḥ ।
6.80.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १५ ॥
तेन चादित्यकल्पेन ब्रह्मास्त्रेण पालितः । बभूव दुराधर्षो रावणिः सुमहाबलः । ६.८०.१५ ॥

tena cādityakalpena brahmāstreṇa ca pālitaḥ ।
sa babhūva durādharṣo rāvaṇiḥ sumahābalaḥ ।
6.80.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १६ ॥
सो ऽभिनिर्याय नगरादिन्द्रजित् समितिञ्जयः । हुत्वा ऽग्निं राक्षसैर्मन्त्रैरन्तर्धानगतो ऽब्रवीत् । ६.८०.१६ ॥

so 'bhiniryāya nagarādindrajit samitiñjayaḥ ।
hutvā 'gniṁ rākṣasairmantrairantardhānagato 'bravīt ।
6.80.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १७ ॥
अद्य हत्वा रणे यौ तौ मिथ्या प्रव्राजितौ वने । जयं पित्रे प्रदास्यामि रावणाय रणार्जितम् । ६.८०.१७ ॥

adya hatvā raṇe yau tau mithyā pravrājitau vane ।
jayaṁ pitre pradāsyāmi rāvaṇāya raṇārjitam ।
6.80.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १८ ॥
अद्य निर्वानरामुर्वीं हत्वा रामं सलक्ष्मणम् । करिष्ये परमप्रीतिमित्युक्त्वा ऽन्तरधीयत । ६.८०.१८ ॥

adya nirvānarāmurvīṁ hatvā rāmaṁ salakṣmaṇam ।
kariṣye paramaprītimityuktvā 'ntaradhīyata ।
6.80.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · १९ ॥
आपपाताथ सङ्क्रुद्धो दशग्रीवेण चोदितः । तीक्ष्णकार्मुकनाराचैस्तीक्ष्णस्त्विन्द्ररिपू रणे । ६.८०.१९ ॥

āpapātātha saṅkruddho daśagrīveṇa coditaḥ ।
tīkṣṇakārmukanārācaistīkṣṇastvindraripū raṇe ।
6.80.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २० ॥
ददर्श महावीर्यो नागौ त्रिशिरसाविव । सृजन्ताविषुजालानि वीरौ वानरमध्यगौ । ६.८०.२० ॥

sa dadarśa mahāvīryo nāgau triśirasāviva ।
sṛjantāviṣujālāni vīrau vānaramadhyagau ।
6.80.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २१ ॥
इमौ ताविति सञ्चिन्त्य सज्यं कृत्वा कार्मुकम् । सन्ततानेषुधाराभिः पर्जन्य इव वृष्टिमान् । ६.८०.२१ ॥

imau tāviti sañcintya sajyaṁ kṛtvā ca kārmukam ।
santatāneṣudhārābhiḥ parjanya iva vṛṣṭimān ।
6.80.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २२ ॥
तु वैहायसं प्राप्य सरथो रामलक्ष्मणौ । अचक्षुर्विषये तिष्ठन् विव्याध निशितैः सऱैः । ६.८०.२२ ॥

sa tu vaihāyasaṁ prāpya saratho rāmalakṣmaṇau ।
acakṣurviṣaye tiṣṭhan vivyādha niśitaiḥ saऱaiḥ ।
6.80.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २३ ॥
तौ तस्य शरवेगेन परीतौ रामलक्ष्मणौ । धनुषी सशरे कृत्वा दिव्यमस्त्रं प्रचक्रतुः । ६.८०.२३ ॥

tau tasya śaravegena parītau rāmalakṣmaṇau ।
dhanuṣī saśare kṛtvā divyamastraṁ pracakratuḥ ।
6.80.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २४ ॥
प्रच्छादयन्तौ गगनं शरजालैर्महाबलौ । तमस्त्रैः सूर्यसङ्काशैर्नैव पस्पृशतुः शरैः । ६.८०.२४ ॥

pracchādayantau gaganaṁ śarajālairmahābalau ।
tamastraiḥ sūryasaṅkāśairnaiva paspṛśatuḥ śaraiḥ ।
6.80.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २५ ॥
हि धूमान्धकारं चक्रे प्रच्छादयन्नभः । दिशश्चान्तर्दधे श्रीमान्नीहारतमसावृताः । ६.८०.२५ ॥

sa hi dhūmāndhakāraṁ ca cakre pracchādayannabhaḥ ।
diśaścāntardadhe śrīmānnīhāratamasāvṛtāḥ ।
6.80.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २६ ॥
नैव ज्यातलनिर्घोषो नेमिखुरस्वनः । शश्रुवे चरतस्तस्य रूपं प्रकाशते । ६.८०.२६ ॥

naiva jyātalanirghoṣo na ca nemikhurasvanaḥ ।
śaśruve caratastasya na ca rūpaṁ prakāśate ।
6.80.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २७ ॥
घनान्धकारे तिमिरे शरवर्षमिवाद्भुतम् । ववर्ष महाबाहुर्नाराचशरवृष्टिभिः । ६.८०.२७ ॥

ghanāndhakāre timire śaravarṣamivādbhutam ।
sa vavarṣa mahābāhurnārācaśaravṛṣṭibhiḥ ।
6.80.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २८ ॥
रामं सूर्यसङ्काशैः शरैर्दत्तवरो भृशम् । विव्याध समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु रावणिः । ६.८०.२८ ॥

sa rāmaṁ sūryasaṅkāśaiḥ śarairdattavaro bhṛśam ।
vivyādha samare kruddhaḥ sarvagātreṣu rāvaṇiḥ ।
6.80.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · २९ ॥
तौ हन्यमानौ नाराचैर्धाराभिरिव पर्वतौ । हेमपुङ्खान्नरव्याघ्रौ तिग्मान् मुमुचतुः शरान् । ६.८०.२९ ॥

tau hanyamānau nārācairdhārābhiriva parvatau ।
hemapuṅkhānnaravyāghrau tigmān mumucatuḥ śarān ।
6.80.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३० ॥
अन्तरिक्षे समासाद्य रावणिं कङ्कपत्रिणः । निकृत्य पतगा भूमौ पेतुस्ते शोणितोक्षिताः । ६.८०.३० ॥

antarikṣe samāsādya rāvaṇiṁ kaṅkapatriṇaḥ ।
nikṛtya patagā bhūmau petuste śoṇitokṣitāḥ ।
6.80.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३१ ॥
अतिमात्रं शरौघेण पीड्यमानौ नरोत्तमौ । तानिषून् पततो भल्लेरनेकैर्निचकृन्ततुः । ६.८०.३१ ॥

atimātraṁ śaraugheṇa pīḍyamānau narottamau ।
tāniṣūn patato bhalleranekairnicakṛntatuḥ ।
6.80.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३२ ॥
यतो हि ददृशाते तौ शरान्निपततः शितान् । ततस्तु तौ दाशरथी ससृजाते ऽस्त्रमुत्तमम् । ६.८०.३२ ॥

yato hi dadṛśāte tau śarānnipatataḥ śitān ।
tatastu tau dāśarathī sasṛjāte 'stramuttamam ।
6.80.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३३ ॥
रावणिस्तु दिशः सर्वा रथेनातिरथः पतन् । विव्याध तौ दाशरथी लध्वस्त्रो निशितैः शरैः । ६.८०.३३ ॥

rāvaṇistu diśaḥ sarvā rathenātirathaḥ patan ।
vivyādha tau dāśarathī ladhvastro niśitaiḥ śaraiḥ ।
6.80.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३४ ॥
तेनातिविद्धौ तौ वीरौ रुक्मपुङ्खैः सुसंहितैः । बभूवतुर्दाशरथी पुष्पिताविव किंशुकौ । ६.८०.३४ ॥

tenātividdhau tau vīrau rukmapuṅkhaiḥ susaṁhitaiḥ ।
babhūvaturdāśarathī puṣpitāviva kiṁśukau ।
6.80.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३५ ॥
नास्य वेद गतिं कश्चिन्न रूपं धनुः शरान् । चान्यद्विदितं किञ्चित् सूर्यस्येवाभ्रसम्प्लवे । ६.८०.३५ ॥

nāsya veda gatiṁ kaścinna ca rūpaṁ dhanuḥ śarān ।
na cānyadviditaṁ kiñcit sūryasyevābhrasamplave ।
6.80.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३६ ॥
तेन विद्धाश्च हरयो निहताश्च गतासवः । बभूवुः शतशस्तत्र पतिता धरणीतले । ६.८०.३६ ॥

tena viddhāśca harayo nihatāśca gatāsavaḥ ।
babhūvuḥ śataśastatra patitā dharaṇītale ।
6.80.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३७ ॥
लक्ष्मणस्तु सुसङ्क्रुद्धो भ्रातरं वाक्यमब्रवीत् । ब्राह्ममस्त्रं प्रयोक्ष्यामि वधार्थं सर्वरक्षसाम् । ६.८०.३७ ॥

lakṣmaṇastu susaṅkruddho bhrātaraṁ vākyamabravīt ।
brāhmamastraṁ prayokṣyāmi vadhārthaṁ sarvarakṣasām ।
6.80.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३८ ॥
तमुवाच ततो रामो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् । ६.८०.३८ ॥

tamuvāca tato rāmo lakṣmaṇaṁ śubhalakṣaṇam ।
6.80.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ३९ ॥
नैकस्य हेतो रक्षांसि पृथिव्यां हन्तु मर्हसि । अयुध्यमानं प्रच्छन्नं प्राञ्जलिं शरणागतम् । पलायन्तं प्रमत्तं वा त्वं हन्तुमिहार्हसि । ६.८०.३९ ॥

naikasya heto rakṣāṁsi pṛthivyāṁ hantu marhasi ।
ayudhyamānaṁ pracchannaṁ prāñjaliṁ śaraṇāgatam ।
palāyantaṁ pramattaṁ vā na tvaṁ hantumihārhasi ।
6.80.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ४० ॥
अस्यैव तु वधे यत्नं करिष्यावो महाबल । आदेक्ष्यावो महावेगानस्त्रानाशीविषोपमान् । ६.८०.४० ॥

asyaiva tu vadhe yatnaṁ kariṣyāvo mahābala ।
ādekṣyāvo mahāvegānastrānāśīviṣopamān ।
6.80.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ४१ ॥
तमेनं मायिनं क्षुद्रमन्तर्हितरथं बलात् । राक्षसं निहनिष्यन्ति दृष्ट्वा वानरयूथपाः । ६.८०.४१ ॥

tamenaṁ māyinaṁ kṣudramantarhitarathaṁ balāt ।
rākṣasaṁ nihaniṣyanti dṛṣṭvā vānarayūthapāḥ ।
6.80.41 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ४२ ॥
यद्येष भूमिं विशते दिवं वा रसातलं वापि नभस्स्थलं वा । एवं निगूढो ऽपि ममास्त्रदग्धः पतिष्यते भूमितले गतासुः । ६.८०.४२ ॥

yadyeṣa bhūmiṁ viśate divaṁ vā rasātalaṁ vāpi nabhassthalaṁ vā ।
evaṁ nigūḍho 'pi mamāstradagdhaḥ patiṣyate bhūmitale gatāsuḥ ।
6.80.42 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ४३ ॥
इत्येवमुक्त्वा वचनं महात्मा रघुप्रवीरः प्लवगर्षभैर्वृतः । वधाय रौद्रस्य नृशंसकर्मणस्तदा महात्मा त्वरितं निरीक्षते । ६.८०.४३ ॥

ityevamuktvā vacanaṁ mahātmā raghupravīraḥ plavagarṣabhairvṛtaḥ ।
vadhāya raudrasya nṛśaṁsakarmaṇastadā mahātmā tvaritaṁ nirīkṣate ।
6.80.43 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ८० · ४४ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे अशीतितमः सर्गः । ८० ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe aśītitamaḥ sargaḥ ।
80 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.