वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ७९ · ४१ श्लोकाःSarga 79 · 41 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ७९ · १ ॥
निर्गतं मकाराक्षं ते दृष्ट्वा वानरयूथपाः । आप्लुत्य सहसा सर्वे योद्धुकामा व्यवस्थिताः । ६.७९.१ ॥

nirgataṁ makārākṣaṁ te dṛṣṭvā vānarayūthapāḥ ।
āplutya sahasā sarve yoddhukāmā vyavasthitāḥ ।
6.79.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २ ॥
ततः प्रवृत्तं सुमहत् तद्युद्धं रोमहर्षणम् । निशाचरैः प्लवङ्गानां देवानां दानवैरिव । ६.७९.२ ॥

tataḥ pravṛttaṁ sumahat tadyuddhaṁ romaharṣaṇam ।
niśācaraiḥ plavaṅgānāṁ devānāṁ dānavairiva ।
6.79.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३ ॥
वृक्षशूलनिपातैश्च शिलापरिघपातनैः । अन्योन्यं मर्दयन्ति स्म तदा कपिनिशाचराः । ६.७९.३ ॥

vṛkṣaśūlanipātaiśca śilāparighapātanaiḥ ।
anyonyaṁ mardayanti sma tadā kapiniśācarāḥ ।
6.79.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ४ ॥
शक्तिखड्गगदाकुन्तैस्तोमरैश्च निशाचराः । पट्टिशैर्भिन्दिपालैश्च निर्घातैश्च समन्ततः । ६.७९.४ ॥

śaktikhaḍgagadākuntaistomaraiśca niśācarāḥ ।
paṭṭiśairbhindipālaiśca nirghātaiśca samantataḥ ।
6.79.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ५ ॥
पाशमुद्गरदण्डैश्च निखातैश्चापरे तदा । कदनं कपिवीराणां चक्रुस्ते रजनीचराः । ६.७९.५ ॥

pāśamudgaradaṇḍaiśca nikhātaiścāpare tadā ।
kadanaṁ kapivīrāṇāṁ cakruste rajanīcarāḥ ।
6.79.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ६ ॥
बाणौघैरर्दिताश्चापि खरपुत्रेण वानराः । सम्भ्रान्तमनसः सर्वे दुद्रुवुर्भयपीडिताः । ६.७९.६ ॥

bāṇaughairarditāścāpi kharaputreṇa vānarāḥ ।
sambhrāntamanasaḥ sarve dudruvurbhayapīḍitāḥ ।
6.79.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ७ ॥
तान् दृष्ट्वा राक्षसाः सर्वे द्रवमाणान् वलीमुखान् । नेदुस्ते सिंहवद्धृष्टा राक्षसा जितकाशिनः । ६.७९.७ ॥

tān dṛṣṭvā rākṣasāḥ sarve dravamāṇān valīmukhān ।
neduste siṁhavaddhṛṣṭā rākṣasā jitakāśinaḥ ।
6.79.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ८ ॥
विद्रवत्सु तदा तेषु वानरेषु समन्ततः । रामस्तान् वारयामास शरवर्षेण राक्षसान् । ६.७९.८ ॥

vidravatsu tadā teṣu vānareṣu samantataḥ ।
rāmastān vārayāmāsa śaravarṣeṇa rākṣasān ।
6.79.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ९ ॥
वारितान् राक्षसान् दृष्ट्वा मकराक्षो निशाचरः । क्रोधानलसमाविष्टो वचनं चेदमब्रवीत् । ६.७९.९ ॥

vāritān rākṣasān dṛṣṭvā makarākṣo niśācaraḥ ।
krodhānalasamāviṣṭo vacanaṁ cedamabravīt ।
6.79.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १० ॥
तिष्ठ राम मया सार्धं द्वन्द्वयुद्धं ददामि ते । त्याजयिष्यामि ते प्राणान् धनुर्मुक्तैः शितैः शरैः । ६.७९.१० ॥

tiṣṭha rāma mayā sārdhaṁ dvandvayuddhaṁ dadāmi te ।
tyājayiṣyāmi te prāṇān dhanurmuktaiḥ śitaiḥ śaraiḥ ।
6.79.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ११ ॥
यत्तदा दण्डकारण्ये पितरं हतवान् मम । मदग्रतः स्वकर्मस्थं दृष्ट्वा रोषो ऽभिवर्धते । ६.७९.११ ॥

yattadā daṇḍakāraṇye pitaraṁ hatavān mama ।
madagrataḥ svakarmasthaṁ dṛṣṭvā roṣo 'bhivardhate ।
6.79.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १२ ॥
दह्यन्ते भृशमङ्गानि दुरात्मन् मम राघव । यन्मया ऽसि दृष्टस्त्वं तस्मिन् काले महावने । ६.७९.१२ ॥

dahyante bhṛśamaṅgāni durātman mama rāghava ।
yanmayā 'si na dṛṣṭastvaṁ tasmin kāle mahāvane ।
6.79.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १३ ॥
दिष्ट्या ऽसि दर्शनं राम मम त्वं प्राप्तवानिह । काङ्क्षितो ऽसि क्षुधार्तस्य सिंहस्येवेतरो मृगः । ६.७९.१३ ॥

diṣṭyā 'si darśanaṁ rāma mama tvaṁ prāptavāniha ।
kāṅkṣito 'si kṣudhārtasya siṁhasyevetaro mṛgaḥ ।
6.79.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १४ ॥
अद्य मद्बाणवेगेन प्रेतराङ्विषयं गतः । ये त्वया निहता वीराः सह तैश्च समेष्यसि । ६.७९.१४ ॥

adya madbāṇavegena pretarāṅviṣayaṁ gataḥ ।
ye tvayā nihatā vīrāḥ saha taiśca sameṣyasi ।
6.79.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १५ ॥
बहुना ऽत्र किमुक्तेन शृणु राम वचो मम । पश्यन्तु सकला लोकास्त्वां मां चैव रणाजिरे । ६.७९.१५ ॥

bahunā 'tra kimuktena śṛṇu rāma vaco mama ।
paśyantu sakalā lokāstvāṁ māṁ caiva raṇājire ।
6.79.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १६ ॥
अस्त्रैर्वा गदया वापि बाहुभ्यां वा महाहवे । अभ्यस्तं येन वा राम तेनैव युधि वर्तताम् । ६.७९.१६ ॥

astrairvā gadayā vāpi bāhubhyāṁ vā mahāhave ।
abhyastaṁ yena vā rāma tenaiva yudhi vartatām ।
6.79.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १७ ॥
मकराक्षवचः क्षुत्वा रामो दशरथात्मजः । अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यमुत्तरोत्तरवादिनम् । ६.७९.१७ ॥

makarākṣavacaḥ kṣutvā rāmo daśarathātmajaḥ ।
abravīt prahasan vākyamuttarottaravādinam ।
6.79.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १८ ॥
कत्थसे किं वृथा रक्षो बहून्यसदृशानि तु । रणे शक्यते जेतुं विना युद्धेन वाग्बलात् । ६.७९.१८ ॥

katthase kiṁ vṛthā rakṣo bahūnyasadṛśāni tu ।
na raṇe śakyate jetuṁ vinā yuddhena vāgbalāt ।
6.79.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · १९ ॥
चतुर्दशसहस्राणि रक्षसां त्वत्पिता यः । त्रिशिरा दूषणश्चैव दण्डके निहता मया । ६.७९.१९ ॥

caturdaśasahasrāṇi rakṣasāṁ tvatpitā ca yaḥ ।
triśirā dūṣaṇaścaiva daṇḍake nihatā mayā ।
6.79.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २० ॥
स्वाशितास्तव मांसेन गृध्रगोमायुवायसाः । भविष्यन्त्यद्य वै पाप तीक्ष्णतुण्डनखाङ्कुराः । ६.७९.२० ॥

svāśitāstava māṁsena gṛdhragomāyuvāyasāḥ ।
bhaviṣyantyadya vai pāpa tīkṣṇatuṇḍanakhāṅkurāḥ ।
6.79.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २१ ॥
राघवेणैवमुक्तस्तु खरपुत्रो निशाचरः । बाणौघानमुचत्तस्मै राघवाय रणाजिरे । ६.७९.२१ ॥

rāghaveṇaivamuktastu kharaputro niśācaraḥ ।
bāṇaughānamucattasmai rāghavāya raṇājire ।
6.79.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २२ ॥
तान् शरान् शरवर्षेण रामश्चिच्छेद नैकधा । निपेतुर्भुवि ते च्छिन्ना रुक्मपुङ्खाः सहस्रशः । ६.७९.२२ ॥

tān śarān śaravarṣeṇa rāmaściccheda naikadhā ।
nipeturbhuvi te cchinnā rukmapuṅkhāḥ sahasraśaḥ ।
6.79.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २३ ॥
तद्युद्धमभवत्तत्र समेत्यान्योन्यमोजसा । रक्षसः खरपुत्रस्य सूनोर्दशरथस्य च । ६.७९.२३ ॥

tadyuddhamabhavattatra sametyānyonyamojasā ।
rakṣasaḥ kharaputrasya sūnordaśarathasya ca ।
6.79.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २४ ॥
जीमूतयोरिवाकाशे शब्दो ज्यातलयोस्तदा । धनुर्मुक्तः स्वनोत्कृष्टः श्रूयते रणाजिरे । ६.७९.२४ ॥

jīmūtayorivākāśe śabdo jyātalayostadā ।
dhanurmuktaḥ svanotkṛṣṭaḥ śrūyate ca raṇājire ।
6.79.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २५ ॥
देवदानवगन्धर्वाः किन्नराश्च महोरगाः । अन्तरिक्षगताः सर्वे द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् । ६.७९.२५ ॥

devadānavagandharvāḥ kinnarāśca mahoragāḥ ।
antarikṣagatāḥ sarve draṣṭukāmāstadadbhutam ।
6.79.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २६ ॥
विद्धमन्योन्यगात्रेषु द्विगुणं वर्धते परम् । कृतप्रतिकृतान्योन्यं कुरुतां तौ रणाजिरे । ६.७९.२६ ॥

viddhamanyonyagātreṣu dviguṇaṁ vardhate param ।
kṛtapratikṛtānyonyaṁ kurutāṁ tau raṇājire ।
6.79.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २७ ॥
राममुक्तांस्तु बाणौघान् राक्षसस्त्वच्छिनद्रणे । रक्षोमुक्तांस्तु रामो वै नैकधा प्राच्छिनच्छरैः । ६.७९.२७ ॥

rāmamuktāṁstu bāṇaughān rākṣasastvacchinadraṇe ।
rakṣomuktāṁstu rāmo vai naikadhā prācchinaccharaiḥ ।
6.79.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २८ ॥
बाणौघैर्वितताः सर्वा दिशश्च प्रदिशस्तथा । सञ्छन्ना वसुधा चैव समन्तान्न प्रकाशते । ६.७९.२८ ॥

bāṇaughairvitatāḥ sarvā diśaśca pradiśastathā ।
sañchannā vasudhā caiva samantānna prakāśate ।
6.79.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · २९ ॥
ततः क्रुद्धो महाबाहुर्धनुश्चिच्छेद रक्षसः । अष्टाभिरथ नाराचैः सूतं विव्याध राघवः । ६.७९.२९ ॥

tataḥ kruddho mahābāhurdhanuściccheda rakṣasaḥ ।
aṣṭābhiratha nārācaiḥ sūtaṁ vivyādha rāghavaḥ ।
6.79.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३० ॥
भित्त्वा शरै रथं रामो रथाश्वान् समपातयत् । विरथो वसुधां तिष्ठन् मकराक्षो निशाचरः । ६.७९.३० ॥

bhittvā śarai rathaṁ rāmo rathāśvān samapātayat ।
viratho vasudhāṁ tiṣṭhan makarākṣo niśācaraḥ ।
6.79.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३१ ॥
तत्तिष्ठद्वसुधां रक्षः शूलं जग्राह पाणिना । त्रासनं सर्वभूतानां युगान्ताग्निसमप्रभम् । ६.७९.३१ ॥

tattiṣṭhadvasudhāṁ rakṣaḥ śūlaṁ jagrāha pāṇinā ।
trāsanaṁ sarvabhūtānāṁ yugāntāgnisamaprabham ।
6.79.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३२ ॥
विभ्राम्य तु महच्छूलं प्रज्वलत्तन्निशाचरः । क्रोधात् प्राहिणोत्तस्मै राघवाय महाहवे । ६.७९.३२ ॥

vibhrāmya tu mahacchūlaṁ prajvalattanniśācaraḥ ।
sa krodhāt prāhiṇottasmai rāghavāya mahāhave ।
6.79.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३३ ॥
तमापतन्तं ज्वलितं खरपुत्रकराच्च्युतम् । बाणैस्तु त्रिभिराकाशे शूलं चिच्छेद राघवः । ६.७९.३३ ॥

tamāpatantaṁ jvalitaṁ kharaputrakarāccyutam ।
bāṇaistu tribhirākāśe śūlaṁ ciccheda rāghavaḥ ।
6.79.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३४ ॥
च्छिन्नो नैकाधा शूलो दिव्यहाटकमण्डितः । व्यशीर्यत महोल्केव रामबाणार्दितो भुवि । ६.७९.३४ ॥

sa cchinno naikādhā śūlo divyahāṭakamaṇḍitaḥ ।
vyaśīryata maholkeva rāmabāṇārdito bhuvi ।
6.79.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३५ ॥
तच्छूलं निहतं दृष्ट्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा । साधु साध्विति भूतानि व्याहरन्ति नभोगता । ६.७९.३५ ॥

tacchūlaṁ nihataṁ dṛṣṭvā rāmeṇākliṣṭakarmaṇā ।
sādhu sādhviti bhūtāni vyāharanti nabhogatā ।
6.79.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३६ ॥
तं दृष्ट्वा निहतं शूलं मकाराक्षो निशाचरः । मुष्टिमुद्यम्य काकुत्स्थं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् । ६.७९.३६ ॥

taṁ dṛṣṭvā nihataṁ śūlaṁ makārākṣo niśācaraḥ ।
muṣṭimudyamya kākutsthaṁ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ।
6.79.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३७ ॥
तं दृष्ट्वा पतन्तं वै प्रहस्य रघुनन्दनः । पावकास्त्रं ततो रामः सन्दधे तु शरासने । ६.७९.३७ ॥

sa taṁ dṛṣṭvā patantaṁ vai prahasya raghunandanaḥ ।
pāvakāstraṁ tato rāmaḥ sandadhe tu śarāsane ।
6.79.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३८ ॥
तेनास्त्रेण हतं रक्षः काकुत्स्थेन तदा रणे । सञ्छिन्नहृदयं तत्र पपात ममार च । ६.७९.३८ ॥

tenāstreṇa hataṁ rakṣaḥ kākutsthena tadā raṇe ।
sañchinnahṛdayaṁ tatra papāta ca mamāra ca ।
6.79.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ३९ ॥
दृष्ट्वा ते राक्षसाः सर्वे मकराक्षस्य पातनम् । लङ्कामेवाभ्यधावन्त रामबाणार्दितास्तदा । ६.७९.३९ ॥

dṛṣṭvā te rākṣasāḥ sarve makarākṣasya pātanam ।
laṅkāmevābhyadhāvanta rāmabāṇārditāstadā ।
6.79.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ४० ॥
दशरथनृपपुत्रबाणवेगै रजनिचरं निहतं खरात्मजं तम् । ददृशुरथ सुरा भृशं प्रहृष्टा गिरिमिव वज्रहतं यथा विकीर्णम् । ६.७९.४० ॥

daśarathanṛpaputrabāṇavegai rajanicaraṁ nihataṁ kharātmajaṁ tam ।
dadṛśuratha surā bhṛśaṁ prahṛṣṭā girimiva vajrahataṁ yathā vikīrṇam ।
6.79.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७९ · ४१ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे एकोनाशीतितमः सर्गः । ७९ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe ekonāśītitamaḥ sargaḥ ।
79 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.