वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ७१ · ६२ श्लोकाःSarga 71 · 62 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ७१ · १ ॥
स्वबलं व्यथितं दृष्ट्वा तुमुलं रोमहर्षणम् । भ्रातऽंश्च निहतान् दृष्ट्वा शक्रतुल्यपराक्रमान् । ६.७१.१ ॥

svabalaṁ vyathitaṁ dṛṣṭvā tumulaṁ romaharṣaṇam ।
bhrāta'ṁśca nihatān dṛṣṭvā śakratulyaparākramān ।
6.71.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २ ॥
पितृव्यौ चापि सन्दृश्य समरे सन्निषूदितौ । युद्धोन्मत्तं मत्तं भ्रातरौ राक्षसर्षभौ । ६.७१.२ ॥

pitṛvyau cāpi sandṛśya samare sanniṣūditau ।
yuddhonmattaṁ ca mattaṁ ca bhrātarau rākṣasarṣabhau ।
6.71.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३ ॥
चुकोप महातेजा ब्रह्मदत्तवरो युधि । अतिकायो ऽद्रिसङ्काशो देवदानवदर्पहा । ६.७१.३ ॥

cukopa ca mahātejā brahmadattavaro yudhi ।
atikāyo 'drisaṅkāśo devadānavadarpahā ।
6.71.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४ ॥
भास्करसहस्रस्य सङ्घातमिव भास्वरम् । रथमास्थाय शक्रारिरभिदुद्राव वानरान् । ६.७१.४ ॥

sa bhāskarasahasrasya saṅghātamiva bhāsvaram ।
rathamāsthāya śakrārirabhidudrāva vānarān ।
6.71.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५ ॥
विस्फार्य महच्चापं किरीटी मृष्टकुण्डलः । नाम विश्रावयामास ननाद महास्वनम् । ६.७१.५ ॥

sa visphārya mahaccāpaṁ kirīṭī mṛṣṭakuṇḍalaḥ ।
nāma viśrāvayāmāsa nanāda ca mahāsvanam ।
6.71.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ६ ॥
तेन सिंहप्रणादेन नामविश्रावणेन च । ज्याशब्देन भीमेन त्रासयामास वानरान् । ६.७१.६ ॥

tena siṁhapraṇādena nāmaviśrāvaṇena ca ।
jyāśabdena ca bhīmena trāsayāmāsa vānarān ।
6.71.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ७ ॥
ते दृष्ट्वा देहमाहात्म्यं कुम्भकर्णो ऽयमुत्थितः । भयार्ता वानराः सर्वे संश्रयन्ते परस्परम् । ६.७१.७ ॥

te dṛṣṭvā dehamāhātmyaṁ kumbhakarṇo 'yamutthitaḥ ।
bhayārtā vānarāḥ sarve saṁśrayante parasparam ।
6.71.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ८ ॥
ते तस्य रूपमालोक्य यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे । भयाद्वानरयूथास्ते विद्रवन्ति ततस्ततः । ६.७१.८ ॥

te tasya rūpamālokya yathā viṣṇostrivikrame ।
bhayādvānarayūthāste vidravanti tatastataḥ ।
6.71.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ९ ॥
ते ऽतिकायं समासाद्य वानरा मूढचेतसः । शरण्यं शरणं जग्मुर्लक्ष्मणाग्रजमाहवे । ६.७१.९ ॥

te 'tikāyaṁ samāsādya vānarā mūḍhacetasaḥ ।
śaraṇyaṁ śaraṇaṁ jagmurlakṣmaṇāgrajamāhave ।
6.71.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १० ॥
ततो ऽतिकायं काकुत्स्थो रथस्थं पर्वतोपमम् । ददर्श धन्विनं दूराद्गर्जन्तं कालमेघवत् । ६.७१.१० ॥

tato 'tikāyaṁ kākutstho rathasthaṁ parvatopamam ।
dadarśa dhanvinaṁ dūrādgarjantaṁ kālameghavat ।
6.71.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ११ ॥
तं दृष्ट्वा महात्मानं राघवस्तु विसिष्मिये । वानरान् सान्त्वयित्वा ऽथ विभीषणमुवाच ह । ६.७१.११ ॥

sa taṁ dṛṣṭvā mahātmānaṁ rāghavastu visiṣmiye ।
vānarān sāntvayitvā 'tha vibhīṣaṇamuvāca ha ।
6.71.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १२ ॥
को ऽसौ पर्वतसङ्काशो धनुष्मान् हरिलोचनः । युक्ते हयसहस्रेण विशाले स्यन्दने स्थितः । ६.७१.१२ ॥

ko 'sau parvatasaṅkāśo dhanuṣmān harilocanaḥ ।
yukte hayasahasreṇa viśāle syandane sthitaḥ ।
6.71.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १३ ॥
एष निशितैः शूलैः सुतीक्ष्णैः प्रासतोमरैः । अर्चिष्मद्भिर्वृतो भाति भूतैरिव महेश्वरः । ६.७१.१३ ॥

ya eṣa niśitaiḥ śūlaiḥ sutīkṣṇaiḥ prāsatomaraiḥ ।
arciṣmadbhirvṛto bhāti bhūtairiva maheśvaraḥ ।
6.71.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १४ ॥
कालजिह्वाप्रकाशाभिर्य एषो ऽतिविराजते । आवृतो रथशक्तीभिर्विद्युद्भिरिव तोयदः । ६.७१.१४ ॥

kālajihvāprakāśābhirya eṣo 'tivirājate ।
āvṛto rathaśaktībhirvidyudbhiriva toyadaḥ ।
6.71.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १५ ॥
धनूंषि चास्य सज्यानि हेमपृष्ठानि सर्वशः । शोभयन्ति रथश्रेष्ठं शक्रचाप इवाम्बरम् । ६.७१.१५ ॥

dhanūṁṣi cāsya sajyāni hemapṛṣṭhāni sarvaśaḥ ।
śobhayanti rathaśreṣṭhaṁ śakracāpa ivāmbaram ।
6.71.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १६ ॥
एष रक्षश्शार्दूलो रणभूमिं विराजयन् । अभ्येति रथिनां श्रेष्ठो रथेनादित्यतेजसा । ६.७१.१६ ॥

ka eṣa rakṣaśśārdūlo raṇabhūmiṁ virājayan ।
abhyeti rathināṁ śreṣṭho rathenādityatejasā ।
6.71.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १७ ॥
ध्वजशृङ्गप्रतिष्ठेन राहुणा ऽभिविराजते । सूर्यरश्मिनिभैर्बाणैर्दिशो दश विराजयन् । ६.७१.१७ ॥

dhvajaśṛṅgapratiṣṭhena rāhuṇā 'bhivirājate ।
sūryaraśminibhairbāṇairdiśo daśa virājayan ।
6.71.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १८ ॥
त्रिणतं मेघनिर्ह्रादं हेमपृष्ठमलङ्कृतम् । शतक्रतुधनुःप्रख्यं धनुश्चास्य विराजते । ६.७१.१८ ॥

triṇataṁ meghanirhrādaṁ hemapṛṣṭhamalaṅkṛtam ।
śatakratudhanuḥprakhyaṁ dhanuścāsya virājate ।
6.71.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · १९ ॥
सध्वजः सपताकश्च सानुकर्षो महारथः । चतुस्सादिसमायुक्तो मेघस्तनितनिस्वनः । ६.७१.१९ ॥

sadhvajaḥ sapatākaśca sānukarṣo mahārathaḥ ।
catussādisamāyukto meghastanitanisvanaḥ ।
6.71.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २० ॥
विंशतिर्दश चाष्टौ तूण्यो ऽस्य रथमास्थिताः । कार्मुकानि भीमानि ज्याश्च काञ्चनपिङ्गलाः । ६.७१.२० ॥

viṁśatirdaśa cāṣṭau ca tūṇyo 'sya rathamāsthitāḥ ।
kārmukāni ca bhīmāni jyāśca kāñcanapiṅgalāḥ ।
6.71.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २१ ॥
द्वौ खड्गौ रथगतौ पार्श्वस्थौ पार्श्वशोभितौ । चतुर्हस्तत्सरुयुतौ व्यक्तहस्तदशायतौ । ६.७१.२१ ॥

dvau ca khaḍgau rathagatau pārśvasthau pārśvaśobhitau ।
caturhastatsaruyutau vyaktahastadaśāyatau ।
6.71.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २२ ॥
रक्तकण्ठगुणो धीरो महापर्वतसन्निभः । कालः कालमहावक्त्रो मेघस्थ इव भास्करः । ६.७१.२२ ॥

raktakaṇṭhaguṇo dhīro mahāparvatasannibhaḥ ।
kālaḥ kālamahāvaktro meghastha iva bhāskaraḥ ।
6.71.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २३ ॥
काञ्चनाङ्गदनद्धाभ्यां भुजाभ्यामेष शोभते । शृङ्गाभ्यामिव तुङ्गाभ्यां हिमवान् पर्वतोत्तमः । ६.७१.२३ ॥

kāñcanāṅgadanaddhābhyāṁ bhujābhyāmeṣa śobhate ।
śṛṅgābhyāmiva tuṅgābhyāṁ himavān parvatottamaḥ ।
6.71.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २४ ॥
कुण्डलाभ्यां तु यस्यैतद्भाति वक्त्रं शुभेक्षणम् । पुनर्वस्वन्तरगतं पूर्णं बिम्बमिवैन्दवम् । ६.७१.२४ ॥

kuṇḍalābhyāṁ tu yasyaitadbhāti vaktraṁ śubhekṣaṇam ।
punarvasvantaragataṁ pūrṇaṁ bimbamivaindavam ।
6.71.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २५ ॥
आचक्ष्व मे महाबाहो त्वमेनं राक्षसोत्तमम् । यं दृष्ट्वा वानराः सर्वे भयार्ता विद्रुता दिशः । ६.७१.२५ ॥

ācakṣva me mahābāho tvamenaṁ rākṣasottamam ।
yaṁ dṛṣṭvā vānarāḥ sarve bhayārtā vidrutā diśaḥ ।
6.71.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २६ ॥
पृष्टो राजपुत्रेण रामेणामिततेजसा । आचचक्षे महातेजा राघवाय विभीषणः । ६.७१.२६ ॥

sa pṛṣṭo rājaputreṇa rāmeṇāmitatejasā ।
ācacakṣe mahātejā rāghavāya vibhīṣaṇaḥ ।
6.71.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २७ ॥
दशग्रीवो महातेजा राजा वैश्रवणानुजः । भीमकर्मा महोत्साहो रावणो राक्षसाधिपः । ६.७१.२७ ॥

daśagrīvo mahātejā rājā vaiśravaṇānujaḥ ।
bhīmakarmā mahotsāho rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ।
6.71.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २८ ॥
तस्यासीद्वीर्यवान् पुत्रो रावणप्रतिमो रणे । वृद्धसेवी श्रुतिधरः सर्वास्त्रविदुषां वरः । ६.७१.२८ ॥

tasyāsīdvīryavān putro rāvaṇapratimo raṇe ।
vṛddhasevī śrutidharaḥ sarvāstraviduṣāṁ varaḥ ।
6.71.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · २९ ॥
अश्वपृष्ठे रथे नागे खड्गे धनुषि कर्षणे । भेदे सान्त्वे दाने नये मन्त्रे सम्मतः । ६.७१.२९ ॥

aśvapṛṣṭhe rathe nāge khaḍge dhanuṣi karṣaṇe ।
bhede sāntve ca dāne ca naye mantre ca sammataḥ ।
6.71.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३० ॥
यस्य बाहू समाश्रित्य लङ्का वसति निर्भया । तनयं धान्यमालिन्या अतिकायमिमं विदुः । ६.७१.३० ॥

yasya bāhū samāśritya laṅkā vasati nirbhayā ।
tanayaṁ dhānyamālinyā atikāyamimaṁ viduḥ ।
6.71.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३१ ॥
एतेनाराधितो ब्रह्मा तपसा भावितात्मना । अस्त्राणि चाप्यवाप्तानि रिपवश्च पराजिताः । ६.७१.३१ ॥

etenārādhito brahmā tapasā bhāvitātmanā ।
astrāṇi cāpyavāptāni ripavaśca parājitāḥ ।
6.71.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३२ ॥
सुरासुरैरवध्यत्वं दत्तमस्मै स्वयम्भुवा । एतच्च कवचं दिव्यं रथश्चैषो ऽर्कभास्वरः । ६.७१.३२ ॥

surāsurairavadhyatvaṁ dattamasmai svayambhuvā ।
etacca kavacaṁ divyaṁ rathaścaiṣo 'rkabhāsvaraḥ ।
6.71.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३३ ॥
एतेन शतशो देवा दानवाश्च पराजिताः । रक्षितानि रक्षांसि यक्षाश्चापि निषूदिताः । ६.७१.३३ ॥

etena śataśo devā dānavāśca parājitāḥ ।
rakṣitāni ca rakṣāṁsi yakṣāścāpi niṣūditāḥ ।
6.71.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३४ ॥
वज्रं विष्टम्भितं येन बाणैरिन्द्रस्य धीमतः । पाशः सलिलराजस्य रणे प्रतिहतस्तथा । ६.७१.३४ ॥

vajraṁ viṣṭambhitaṁ yena bāṇairindrasya dhīmataḥ ।
pāśaḥ salilarājasya raṇe pratihatastathā ।
6.71.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३५ ॥
एषो ऽतिकायो बलवान् राक्षसानामथर्षभः । रावणस्य सुतो धीमान् देवदानवदर्पहा । ६.७१.३५ ॥

eṣo 'tikāyo balavān rākṣasānāmatharṣabhaḥ ।
rāvaṇasya suto dhīmān devadānavadarpahā ।
6.71.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३६ ॥
तदस्मिन् क्रियतां यत्नः क्षिप्रं पुरुषपुङ्गव । पुरा वानरसैन्यानि क्षयं नयति सायकैः । ६.७१.३६ ॥

tadasmin kriyatāṁ yatnaḥ kṣipraṁ puruṣapuṅgava ।
purā vānarasainyāni kṣayaṁ nayati sāyakaiḥ ।
6.71.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३७ ॥
ततो ऽतिकायो बलवान् प्रविश्य हरिवाहिनीम् । विस्फारयामास धनुर्ननाद पुनःपुनः । ६.७१.३७ ॥

tato 'tikāyo balavān praviśya harivāhinīm ।
visphārayāmāsa dhanurnanāda ca punaḥpunaḥ ।
6.71.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३८ ॥
तं भीमवपुषं दृष्ट्वा रथस्थं रथिनां वरम् । अभिपेतुर्महात्मानो ये प्रधाना वनौकसः । ६.७१.३८ ॥

taṁ bhīmavapuṣaṁ dṛṣṭvā rathasthaṁ rathināṁ varam ।
abhipeturmahātmāno ye pradhānā vanaukasaḥ ।
6.71.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ३९ ॥
कुमुदो द्विविदो मैन्दो नीलः शरभ एव च । पादपैर्गिरिशृङ्गैश्च युगपत् समभिद्रवन् । ६.७१.३९ ॥

kumudo dvivido maindo nīlaḥ śarabha eva ca ।
pādapairgiriśṛṅgaiśca yugapat samabhidravan ।
6.71.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४० ॥
तेषां वृक्षांश्च शैलांश्च शरैः काञ्चनभूषणैः । अतिकायो महातेजाश्चिच्छेदास्त्रविदां वरः । ६.७१.४० ॥

teṣāṁ vṛkṣāṁśca śailāṁśca śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ ।
atikāyo mahātejāścicchedāstravidāṁ varaḥ ।
6.71.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४१ ॥
तांश्चैव सर्वान् हरीन् शरैः सर्वायसैर्बली । विव्याधाभिमुखः सङ्ख्ये भीमकायो निशाचरः । ६.७१.४१ ॥

tāṁścaiva sarvān sa harīn śaraiḥ sarvāyasairbalī ।
vivyādhābhimukhaḥ saṅkhye bhīmakāyo niśācaraḥ ।
6.71.41 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४२ ॥
ते ऽर्दिता बाणवर्षेण भग्नगात्राः प्लवङ्गमाः । शेकुरतिकायस्य प्रतिकर्तुं महारणे । ६.७१.४२ ॥

te 'rditā bāṇavarṣeṇa bhagnagātrāḥ plavaṅgamāḥ ।
na śekuratikāyasya pratikartuṁ mahāraṇe ।
6.71.42 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४३ ॥
तत्सैन्यं हरिवीराणां त्रासयामास राक्षसः । मृगयूथमिव क्रुद्धो हरिर्यौवनदर्पितः । ६.७१.४३ ॥

tatsainyaṁ harivīrāṇāṁ trāsayāmāsa rākṣasaḥ ।
mṛgayūthamiva kruddho hariryauvanadarpitaḥ ।
6.71.43 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४४ ॥
राक्षसेन्द्रो हरिसैन्यमध्ये नायुध्यमानं निजघान कञ्चित् । उपेत्य रामं सधनुः कलापी सगर्वितं वाक्यमिदं बभाषे । ६.७१.४४ ॥

sa rākṣasendro harisainyamadhye nāyudhyamānaṁ nijaghāna kañcit ।
upetya rāmaṁ sadhanuḥ kalāpī sagarvitaṁ vākyamidaṁ babhāṣe ।
6.71.44 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४५ ॥
रथे स्थितो ऽहं शरचापपाणिर्न प्राकृतं कञ्चन योधयामि । यश्चास्ति कश्चिद्व्यवसाययुक्तो ददातु मे क्षिप्रमिहाद्य युद्धम् । ६.७१.४५ ॥

rathe sthito 'haṁ śaracāpapāṇirna prākṛtaṁ kañcana yodhayāmi ।
yaścāsti kaścidvyavasāyayukto dadātu me kṣipramihādya yuddham ।
6.71.45 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४६ ॥
तत्तस्य वाक्यं ब्रुवतो निशम्य चुकोप सौमित्रिरमित्रहन्ता । अमृष्यमाणश्च समुत्पपात जग्राह चापं ततः स्मयित्वा । ६.७१.४६ ॥

tattasya vākyaṁ bruvato niśamya cukopa saumitriramitrahantā ।
amṛṣyamāṇaśca samutpapāta jagrāha cāpaṁ ca tataḥ smayitvā ।
6.71.46 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४७ ॥
क्रुद्धः सौमित्रिरुत्पत्य तूणादाक्षिप्य सायकम् । पुरस्तादतिकायस्य विचकर्ष महद्धनुः । ६.७१.४७ ॥

kruddhaḥ saumitrirutpatya tūṇādākṣipya sāyakam ।
purastādatikāyasya vicakarṣa mahaddhanuḥ ।
6.71.47 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४८ ॥
पूरयन् महीं शैलानाकाशं सागरं दिशः । ज्याशब्दो लक्ष्मणस्योग्रस्त्रासयन् रजनीचरान् । ६.७१.४८ ॥

pūrayan sa mahīṁ śailānākāśaṁ sāgaraṁ diśaḥ ।
jyāśabdo lakṣmaṇasyograstrāsayan rajanīcarān ।
6.71.48 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ४९ ॥
सौमित्रेश्चापनिर्घोषं श्रुत्वा प्रतिभयं तदा । विसिष्मिये महातेजा राक्षसेन्द्रात्मजो बली । ६.७१.४९ ॥

saumitreścāpanirghoṣaṁ śrutvā pratibhayaṁ tadā ।
visiṣmiye mahātejā rākṣasendrātmajo balī ।
6.71.49 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५० ॥
अथातिकायः कुपितो दृष्ट्वा लक्ष्मणमुत्थितम् । आदाय निशितं बाणमिदं वचनमब्रवीत् । ६.७१.५० ॥

athātikāyaḥ kupito dṛṣṭvā lakṣmaṇamutthitam ।
ādāya niśitaṁ bāṇamidaṁ vacanamabravīt ।
6.71.50 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५१ ॥
बालस्त्वमसि सौमित्रे विक्रमेष्वविचक्षणः । गच्छ किं कालसदृशं मां योधयितुमिच्छसि । ६.७१.५१ ॥

bālastvamasi saumitre vikrameṣvavicakṣaṇaḥ ।
gaccha kiṁ kālasadṛśaṁ māṁ yodhayitumicchasi ।
6.71.51 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५२ ॥
नहि मद्बाहुसृष्टानामस्त्राणां हिमवानपि । सोढुमुत्सहते वेगमन्तरिक्षमथो मही । ६.७१.५२ ॥

nahi madbāhusṛṣṭānāmastrāṇāṁ himavānapi ।
soḍhumutsahate vegamantarikṣamatho mahī ।
6.71.52 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५३ ॥
सुखप्रसुप्तं कालाग्निं निबोधयितुमिच्छसि । न्यस्यचापं निवर्तस्व मा प्राणान् जहि मद्गतः । ६.७१.५३ ॥

sukhaprasuptaṁ kālāgniṁ nibodhayitumicchasi ।
nyasyacāpaṁ nivartasva mā prāṇān jahi madgataḥ ।
6.71.53 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५४ ॥
अथवा त्वं प्रतिष्टब्धो निवर्तितुमिच्छसि । तिष्ठ प्राणान् परित्यज्य गमिष्यसि यमक्षयम् । ६.७१.५४ ॥

athavā tvaṁ pratiṣṭabdho na nivartitumicchasi ।
tiṣṭha prāṇān parityajya gamiṣyasi yamakṣayam ।
6.71.54 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५५ ॥
पश्य मे निशितान् बाणानरिदर्पनिषूदनान् । ईश्वरायुधसङ्काशांस्तप्तकाञ्चनभूषणान् । ६.७१.५५ ॥

paśya me niśitān bāṇānaridarpaniṣūdanān ।
īśvarāyudhasaṅkāśāṁstaptakāñcanabhūṣaṇān ।
6.71.55 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५६ ॥
एष ते सर्पसङ्काशो बाणः पास्यति शोणितम् । मृगराज इव क्रुद्धो नागराजस्य शोणितम् । इत्येवमुक्त्वा सङ्क्रुद्धः शरं धनुषि सन्दधे । ६.७१.५६ ॥

eṣa te sarpasaṅkāśo bāṇaḥ pāsyati śoṇitam ।
mṛgarāja iva kruddho nāgarājasya śoṇitam ।
ityevamuktvā saṅkruddhaḥ śaraṁ dhanuṣi sandadhe ।
6.71.56 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५७ ॥
श्रुत्वा ऽतिकायस्य वचः सरोषं सगर्वितं संयति राजपुत्रः । सञ्चुकोपातिबलो बृहच्छ्रीरुवाच वाक्यं ततो महार्थम् । ६.७१.५७ ॥

śrutvā 'tikāyasya vacaḥ saroṣaṁ sagarvitaṁ saṁyati rājaputraḥ ।
sa sañcukopātibalo bṛhacchrīruvāca vākyaṁ ca tato mahārtham ।
6.71.57 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५८ ॥
वाक्यमात्रेण भवान् प्रधानो कत्थनात् सत्पुरुषा भवन्ति । मयि स्थिते धन्विनि बाणपाणौ निदर्शय स्वात्मबलं दुरात्मन् । ६.७१.५८ ॥

na vākyamātreṇa bhavān pradhāno na katthanāt satpuruṣā bhavanti ।
mayi sthite dhanvini bāṇapāṇau nidarśaya svātmabalaṁ durātman ।
6.71.58 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ५९ ॥
कर्मणा सूचयात्मानं विकत्थितुमर्हसि । पौरुषेण तु यो युक्तः तु शूर इति स्मृतः । ६.७१.५९ ॥

karmaṇā sūcayātmānaṁ na vikatthitumarhasi ।
pauruṣeṇa tu yo yuktaḥ sa tu śūra iti smṛtaḥ ।
6.71.59 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ६० ॥
सर्वायुधसमायुक्तो धन्वी त्वं रथमास्थितः । शरैर्वा यदि वाप्यस्त्रैर्दर्शयस्व पराक्रमम् । ६.७१.६० ॥

sarvāyudhasamāyukto dhanvī tvaṁ rathamāsthitaḥ ।
śarairvā yadi vāpyastrairdarśayasva parākramam ।
6.71.60 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ६१ ॥
ततः शिरस्ते निशितैः पातयिष्याम्यहं शरैः । मारुतः कालसम्पक्वं वृन्तात्तालफलं यथा । ६.७१.६१ ॥

tataḥ śiraste niśitaiḥ pātayiṣyāmyahaṁ śaraiḥ ।
mārutaḥ kālasampakvaṁ vṛntāttālaphalaṁ yathā ।
6.71.61 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ७१ · ६२ ॥
अद्य ते मामका बाणास्तप्तकाञ्चनभूषणाः । पास्यन्ति रुधिरं गात्राद्बाणशल्यान्तरोत्थितम् । ६.७१.६२ ॥

adya te māmakā bāṇāstaptakāñcanabhūṣaṇāḥ ।
pāsyanti rudhiraṁ gātrādbāṇaśalyāntarotthitam ।
6.71.62 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.