वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ५६ · ३९ श्लोकाःSarga 56 · 39 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ५६ · १ ॥
तद्दृष्ट्वा सुमहत् कर्म कृतं वानरसत्तमैः । क्रोधमाहारयामास युधि तीव्रमकम्पनः । ६.५६.१ ॥

taddṛṣṭvā sumahat karma kṛtaṁ vānarasattamaiḥ ।
krodhamāhārayāmāsa yudhi tīvramakampanaḥ ।
6.56.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २ ॥
क्रोधमूर्च्छितरूपस्तु धून्वन् परमकार्मुकम् । दृष्ट्वा तु कर्म शत्रूणां सारथिं वाक्यमब्रवीत् । ६.५६.२ ॥

krodhamūrcchitarūpastu dhūnvan paramakārmukam ।
dṛṣṭvā tu karma śatrūṇāṁ sārathiṁ vākyamabravīt ।
6.56.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३ ॥
तत्रैव तावत्त्वरितं रथं प्रापय सारथे । यत्रैते बहवो घ्नन्ति सुबहून् राक्षसान् रणे । ६.५६.३ ॥

tatraiva tāvattvaritaṁ rathaṁ prāpaya sārathe ।
yatraite bahavo ghnanti subahūn rākṣasān raṇe ।
6.56.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ४ ॥
एते ऽत्र बलवन्तो हि भीमकायाश्च वानराः । द्रुमशैलप्रहरणास्तिष्ठन्ति प्रमुखे मम । ६.५६.४ ॥

ete 'tra balavanto hi bhīmakāyāśca vānarāḥ ।
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhanti pramukhe mama ।
6.56.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ५ ॥
एतान्निहन्तुमिच्छामि समरश्लाघिनो ह्यहम् । एतैः प्रमथितं सर्वं दृश्यते राक्षसं बलम् । ६.५६.५ ॥

etānnihantumicchāmi samaraślāghino hyaham ।
etaiḥ pramathitaṁ sarvaṁ dṛśyate rākṣasaṁ balam ।
6.56.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ६ ॥
ततः प्रजवनाश्वेन रथेन रथिनां वरः । हरीनभ्यहनत् क्रोधाच्छरजालैरकम्पनः । ६.५६.६ ॥

tataḥ prajavanāśvena rathena rathināṁ varaḥ ।
harīnabhyahanat krodhāccharajālairakampanaḥ ।
6.56.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ७ ॥
स्थातुं वानराः शेकुः किं पुनर्योद्धुमाहवे । अकम्पनशरैर्भग्नाः सर्व एव विदुद्रुवुः । ६.५६.७ ॥

na sthātuṁ vānarāḥ śekuḥ kiṁ punaryoddhumāhave ।
akampanaśarairbhagnāḥ sarva eva vidudruvuḥ ।
6.56.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ८ ॥
तान् मृत्युवशमापन्नानकम्पनवशं गतान् । समीक्ष्य हनुमान् ज्ञातीनुपतस्थे महाबलः । ६.५६.८ ॥

tān mṛtyuvaśamāpannānakampanavaśaṁ gatān ।
samīkṣya hanumān jñātīnupatasthe mahābalaḥ ।
6.56.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ९ ॥
तं महाप्लवगं दृष्ट्वा सर्वे प्लवगयूथपाः । समेत्य समरे वीराः संहृष्टाः पर्यवारयन् । ६.५६.९ ॥

taṁ mahāplavagaṁ dṛṣṭvā sarve plavagayūthapāḥ ।
sametya samare vīrāḥ saṁhṛṣṭāḥ paryavārayan ।
6.56.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १० ॥
अवस्थितं हनूमन्तं ते दृष्ट्वा हरियूथपाः । बभूवुर्बलवन्तो हि बलवन्तं समाश्रिताः । ६.५६.१० ॥

avasthitaṁ hanūmantaṁ te dṛṣṭvā hariyūthapāḥ ।
babhūvurbalavanto hi balavantaṁ samāśritāḥ ।
6.56.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ११ ॥
अकम्पनस्तु शैलाभं हनूमन्तमवस्थितम् । महेन्द्र इव धाराभिः शरैरभिववर्ष ह । ६.५६.११ ॥

akampanastu śailābhaṁ hanūmantamavasthitam ।
mahendra iva dhārābhiḥ śarairabhivavarṣa ha ।
6.56.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १२ ॥
अचिन्तयित्वा बाणौघान् शरीरे पतितान् शितान् । अकम्पनवधार्थाय मनो दध्रे महाबलः । ६.५६.१२ ॥

acintayitvā bāṇaughān śarīre patitān śitān ।
akampanavadhārthāya mano dadhre mahābalaḥ ।
6.56.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १३ ॥
प्रसह्य महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः । अभिदुद्राव तद्रक्षः कम्पयन्निव मेदिनीम् । ६.५६.१३ ॥

sa prasahya mahātejā hanūmān mārutātmajaḥ ।
abhidudrāva tadrakṣaḥ kampayanniva medinīm ।
6.56.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १४ ॥
तस्याभिनर्दमानस्य दीप्यमानस्य तेजसा । बभूव रूपं दुर्धर्षं दीप्तस्येव विभावसोः । ६.५६.१४ ॥

tasyābhinardamānasya dīpyamānasya tejasā ।
babhūva rūpaṁ durdharṣaṁ dīptasyeva vibhāvasoḥ ।
6.56.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १५ ॥
आत्मानमप्रहरणं ज्ञात्वा क्रोधसमन्वितः । शैलमुत्पाटयामास वेगेन हरिपुङ्गवः । ६.५६.१५ ॥

ātmānamapraharaṇaṁ jñātvā krodhasamanvitaḥ ।
śailamutpāṭayāmāsa vegena haripuṅgavaḥ ।
6.56.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १६ ॥
तं गृहीत्वा महाशैलं पाणिनैकेन मारुतिः । विनद्य महानादं भ्रामयामास वीर्यवान् । ६.५६.१६ ॥

taṁ gṛhītvā mahāśailaṁ pāṇinaikena mārutiḥ ।
sa vinadya mahānādaṁ bhrāmayāmāsa vīryavān ।
6.56.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १७ ॥
ततस्तमभिदुद्राव राक्षसेन्द्रमकम्पनम् । पुरा हि नमुचिं सङ्ख्ये वज्रेणेव पुरन्दरः । ६.५६.१७ ॥

tatastamabhidudrāva rākṣasendramakampanam ।
purā hi namuciṁ saṅkhye vajreṇeva purandaraḥ ।
6.56.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १८ ॥
अकम्पनस्तु तद्दृष्ट्वा गिरिशृङ्गं समुद्यतम् । दूरादेव महाबाणैरर्धचन्द्रैर्व्यदारयत् । ६.५६.१८ ॥

akampanastu taddṛṣṭvā giriśṛṅgaṁ samudyatam ।
dūrādeva mahābāṇairardhacandrairvyadārayat ।
6.56.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · १९ ॥
तत्पर्वताग्रमाकाशे रक्षोबाणविदारितम् । विशीर्णं पतितं दृष्ट्वा हनुमान् क्रोधमूर्च्छितः । ६.५६.१९ ॥

tatparvatāgramākāśe rakṣobāṇavidāritam ।
viśīrṇaṁ patitaṁ dṛṣṭvā hanumān krodhamūrcchitaḥ ।
6.56.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २० ॥
सो ऽश्वकर्णं समासाद्य रोषदर्पान्वितो हरिः । तूर्णमुत्पाटयामास महागिरिमिवोच्छ्रितम् । ६.५६.२० ॥

so 'śvakarṇaṁ samāsādya roṣadarpānvito hariḥ ।
tūrṇamutpāṭayāmāsa mahāgirimivocchritam ।
6.56.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २१ ॥
तं गृहीत्वा महास्कन्धं सो ऽश्वकर्णं महाद्युतिः । प्रहस्य परया प्रीत्या भ्रामयामास संयुगे । ६.५६.२१ ॥

taṁ gṛhītvā mahāskandhaṁ so 'śvakarṇaṁ mahādyutiḥ ।
prahasya parayā prītyā bhrāmayāmāsa saṁyuge ।
6.56.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २२ ॥
प्रधावन्नूरुवेगेन प्रभञ्जंस्तरसा द्रुमान् । हनुमान् परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयत् क्षितिम् । ६.५६.२२ ॥

pradhāvannūruvegena prabhañjaṁstarasā drumān ।
hanumān paramakruddhaścaraṇairdārayat kṣitim ।
6.56.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २३ ॥
गजांश्च सगजारोहान् सरथान् रथिनस्तथा । जघान हनुमान् धीमान् राक्षसांश्च पदातिगान् । ६.५६.२३ ॥

gajāṁśca sagajārohān sarathān rathinastathā ।
jaghāna hanumān dhīmān rākṣasāṁśca padātigān ।
6.56.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २४ ॥
तमन्तकमिव क्रुद्धं समरे प्राणहारिणम् । हनुमन्तमभिप्रेक्ष्य राक्षसा विप्रदुद्रुवुः । ६.५६.२४ ॥

tamantakamiva kruddhaṁ samare prāṇahāriṇam ।
hanumantamabhiprekṣya rākṣasā vipradudruvuḥ ।
6.56.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २५ ॥
तमापतन्तं सङ्क्रुद्धं राक्षसानां भयावहम् । ददर्शाकम्पनो वीरश्चुक्रोध ननाद च । ६.५६.२५ ॥

tamāpatantaṁ saṅkruddhaṁ rākṣasānāṁ bhayāvaham ।
dadarśākampano vīraścukrodha ca nanāda ca ।
6.56.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २६ ॥
चतुर्दशभिर्बाणैः शितैर्देहविदारणैः । निर्बिभेद हनूमन्तं महावीर्यमकम्पनः । ६.५६.२६ ॥

sa caturdaśabhirbāṇaiḥ śitairdehavidāraṇaiḥ ।
nirbibheda hanūmantaṁ mahāvīryamakampanaḥ ।
6.56.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २७ ॥
तदा प्रतिविद्धस्तु बह्वीभिः शरवृष्टिभिः । हनुमान् ददृशे वीरः प्ररूढ इव सानुमान् । ६.५६.२७ ॥

sa tadā pratividdhastu bahvībhiḥ śaravṛṣṭibhiḥ ।
hanumān dadṛśe vīraḥ prarūḍha iva sānumān ।
6.56.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २८ ॥
विरराज महाकायो महावीर्यो महामनाः । पुष्पिताशोकसङ्काशो विधूम इव पावकः । ६.५६.२८ ॥

virarāja mahākāyo mahāvīryo mahāmanāḥ ।
puṣpitāśokasaṅkāśo vidhūma iva pāvakaḥ ।
6.56.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · २९ ॥
ततो ऽन्यं वृक्षमुत्पाट्य कत्वा वेगमनुत्तमम् । शिरस्यभिजघानाशु राक्षसेन्द्रमकम्पनम् । ६.५६.२९ ॥

tato 'nyaṁ vṛkṣamutpāṭya katvā vegamanuttamam ।
śirasyabhijaghānāśu rākṣasendramakampanam ।
6.56.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३० ॥
वृक्षेण हतस्तेन सक्रोधेन महात्मना । राक्षशो वानरेन्द्रेण पपात ममार च । ६.५६.३० ॥

sa vṛkṣeṇa hatastena sakrodhena mahātmanā ।
rākṣaśo vānarendreṇa papāta ca mamāra ca ।
6.56.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३१ ॥
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षसेन्द्रमकम्पनम् । व्यथिता राक्षसाः सर्वे क्षितिकम्प इव द्रुमाः । ६.५६.३१ ॥

taṁ dṛṣṭvā nihataṁ bhūmau rākṣasendramakampanam ।
vyathitā rākṣasāḥ sarve kṣitikampa iva drumāḥ ।
6.56.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३२ ॥
त्यक्तप्रहरणाः सर्वे राक्षसास्ते पराजिताः । लङ्कामभिययुस्त्रस्ता वानरैस्तैरभिद्रुताः । ६.५६.३२ ॥

tyaktapraharaṇāḥ sarve rākṣasāste parājitāḥ ।
laṅkāmabhiyayustrastā vānaraistairabhidrutāḥ ।
6.56.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३३ ॥
ते मुक्तकेशाः सम्भ्रान्ता भग्नमानाः पराजिताः । स्रवच्छ्रमजलैरङ्गैः श्वसन्तो विप्रदुद्रुवुः । ६.५६.३३ ॥

te muktakeśāḥ sambhrāntā bhagnamānāḥ parājitāḥ ।
sravacchramajalairaṅgaiḥ śvasanto vipradudruvuḥ ।
6.56.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३४ ॥
अन्योन्यं प्रममन्थुस्ते विविशुर्नगरं भयात् । पृष्ठतस्ते सुसम्मूढाः प्रेक्षमाणा मुहुर्मुहुः । ६.५६.३४ ॥

anyonyaṁ pramamanthuste viviśurnagaraṁ bhayāt ।
pṛṣṭhataste susammūḍhāḥ prekṣamāṇā muhurmuhuḥ ।
6.56.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३५ ॥
तेषु लङ्कां प्रविष्टेषु राक्षसेषु महाबलाः । समेत्य हरयः सर्वे हनुमन्तमपूजयन् । ६.५६.३५ ॥

teṣu laṅkāṁ praviṣṭeṣu rākṣaseṣu mahābalāḥ ।
sametya harayaḥ sarve hanumantamapūjayan ।
6.56.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३६ ॥
सो ऽपि प्रहृष्टस्तान् सर्वान् हरीन् प्रत्यभ्यपूजयत् । हनुमान् सत्त्वसम्पन्नो यथार्हमनुकूलतः । ६.५६.३६ ॥

so 'pi prahṛṣṭastān sarvān harīn pratyabhyapūjayat ।
hanumān sattvasampanno yathārhamanukūlataḥ ।
6.56.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३७ ॥
विनेदुश्च यथाप्राणं हरयो जितकाशिनः । चकर्षुश्च पुनस्तत्र सप्राणानपि राक्षसान् । ६.५६.३७ ॥

vineduśca yathāprāṇaṁ harayo jitakāśinaḥ ।
cakarṣuśca punastatra saprāṇānapi rākṣasān ।
6.56.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३८ ॥
वीरशोभामभजन्महाकपिः समेत्य रक्षांसि निहत्य मारुतिः । महासुरं भीमममित्रनाशनं यथैव विष्णुर्बलिनं चमूमुखे । ६.५६.३८ ॥

sa vīraśobhāmabhajanmahākapiḥ sametya rakṣāṁsi nihatya mārutiḥ ।
mahāsuraṁ bhīmamamitranāśanaṁ yathaiva viṣṇurbalinaṁ camūmukhe ।
6.56.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५६ · ३९ ॥
अपूजयन् देवगणास्तदा कपिं स्वयं रामो ऽतिबलश्च लक्ष्मणः । तथैव सुग्रीवमुखाः प्लवङ्गमा विभीषणश्चैव महाबलस्तथा । ६.५६.३९ ॥

apūjayan devagaṇāstadā kapiṁ svayaṁ ca rāmo 'tibalaśca lakṣmaṇaḥ ।
tathaiva sugrīvamukhāḥ plavaṅgamā vibhīṣaṇaścaiva mahābalastathā ।
6.56.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.