वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ५५ · ३१ श्लोकाःSarga 55 · 31 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ५५ · १ ॥
वज्रदंष्ट्रं हतं श्रुत्वा वालिपुत्रेण रावणः । बलाध्यक्षमुवाचेदं कृताञ्जलिमवस्थितम् । ६.५५.१ ॥

vajradaṁṣṭraṁ hataṁ śrutvā vāliputreṇa rāvaṇaḥ ।
balādhyakṣamuvācedaṁ kṛtāñjalimavasthitam ।
6.55.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २ ॥
शीघ्रं निर्यान्तु दुर्धर्षा राक्षसा भीमविक्रमाः । अकम्पनं पुरस्कृत्य सर्वशस्त्रप्रकोविदम् । ६.५५.२ ॥

śīghraṁ niryāntu durdharṣā rākṣasā bhīmavikramāḥ ।
akampanaṁ puraskṛtya sarvaśastraprakovidam ।
6.55.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ३ ॥
एष शास्ता गोप्ता नेता युधि सम्मतः । भूतिकामश्च मे नित्यं नित्यं समरप्रियः । ६.५५.३ ॥

eṣa śāstā ca goptā ca netā ca yudhi sammataḥ ।
bhūtikāmaśca me nityaṁ nityaṁ ca samarapriyaḥ ।
6.55.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ४ ॥
एष जेष्यति काकुत्स्थौ सुग्रीवं महाबलम् । वानरांश्चापरान् घोरान् हनिष्यति परन्तपः । ६.५५.४ ॥

eṣa jeṣyati kākutsthau sugrīvaṁ ca mahābalam ।
vānarāṁścāparān ghorān haniṣyati parantapaḥ ।
6.55.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ५ ॥
परिगृह्य तामाज्ञां रावणस्य महाबलः । बलं सन्त्वरयामास तदा लघुपराक्रमः । ६.५५.५ ॥

parigṛhya sa tāmājñāṁ rāvaṇasya mahābalaḥ ।
balaṁ santvarayāmāsa tadā laghuparākramaḥ ।
6.55.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ६ ॥
ततो नानाप्रहरणा भीमाक्षा भीमदर्शनाः । निष्पेतू रक्षसां मुख्या बलाध्यक्षप्रचोदिताः । ६.५५.६ ॥

tato nānāpraharaṇā bhīmākṣā bhīmadarśanāḥ ।
niṣpetū rakṣasāṁ mukhyā balādhyakṣapracoditāḥ ।
6.55.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ७ ॥
रथमास्थाय विपुलं तप्तकाञ्चनकुण्डलः । मेघाभो मेघवर्णश्च मेघस्वनमहास्वनः । राक्षसैः संवृतो भीमैस्तदा निर्यात्यकम्पनः । ६.५५.७ ॥

rathamāsthāya vipulaṁ taptakāñcanakuṇḍalaḥ ।
meghābho meghavarṇaśca meghasvanamahāsvanaḥ ।
rākṣasaiḥ saṁvṛto bhīmaistadā niryātyakampanaḥ ।
6.55.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ८ ॥
हि कम्पयितुं शक्यः सुरैरपि महामृधे । अकम्पनस्ततस्तेषामादित्य इव तेजसा । ६.५५.८ ॥

na hi kampayituṁ śakyaḥ surairapi mahāmṛdhe ।
akampanastatasteṣāmāditya iva tejasā ।
6.55.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ९ ॥
तस्य निर्धावमानस्य संरब्धस्य युयत्सया । अकस्माद्दैन्यमागच्छद्धयानां रथवाहिनाम् । ६.५५.९ ॥

tasya nirdhāvamānasya saṁrabdhasya yuyatsayā ।
akasmāddainyamāgacchaddhayānāṁ rathavāhinām ।
6.55.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १० ॥
व्यस्फुरन्नयनं चास्य सव्यं युद्धाभिनन्दिनः । विवर्णो मुखवर्णश्च गद्गदश्चाभवत् स्वनः । ६.५५.१० ॥

vyasphurannayanaṁ cāsya savyaṁ yuddhābhinandinaḥ ।
vivarṇo mukhavarṇaśca gadgadaścābhavat svanaḥ ।
6.55.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ११ ॥
अभवत् सुदिने चापि दुर्दिनं रूक्षमारुतम् । ऊचुः खगा मृगाः सर्वे वाचः क्रूरा भयावहाः । ६.५५.११ ॥

abhavat sudine cāpi durdinaṁ rūkṣamārutam ।
ūcuḥ khagā mṛgāḥ sarve vācaḥ krūrā bhayāvahāḥ ।
6.55.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १२ ॥
सिंहोपचितस्कन्धः शार्दूलसमविक्रमः । तानुत्पातानचिन्त्यैव निर्जगाम रणाजिरम् । ६.५५.१२ ॥

sa siṁhopacitaskandhaḥ śārdūlasamavikramaḥ ।
tānutpātānacintyaiva nirjagāma raṇājiram ।
6.55.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १३ ॥
तदा निर्गच्छतस्तस्य रक्षसः सह राक्षसैः । बभूव सुमहान्नादः क्षोभयन्निव सागरम् । ६.५५.१३ ॥

tadā nirgacchatastasya rakṣasaḥ saha rākṣasaiḥ ।
babhūva sumahānnādaḥ kṣobhayanniva sāgaram ।
6.55.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १४ ॥
तेन शब्देन वित्रस्ता वानराणां महाचमूः । द्रुमशैलप्रहरणा योद्धुं समवतिष्ठत । ६.५५.१४ ॥

tena śabdena vitrastā vānarāṇāṁ mahācamūḥ ।
drumaśailapraharaṇā yoddhuṁ samavatiṣṭhata ।
6.55.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १५ ॥
तेषां युद्धं महारौद्रं सञ्जज्ञे हरिरक्षसाम् । रामरावणयोरर्थे समभित्यक्तजीविनाम् । ६.५५.१५ ॥

teṣāṁ yuddhaṁ mahāraudraṁ sañjajñe harirakṣasām ।
rāmarāvaṇayorarthe samabhityaktajīvinām ।
6.55.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १६ ॥
सर्वे ह्यति बलाः शूराः सर्वे पर्वतसन्निभाः । हरयो राक्षसाश्चैव परस्परजिघांसवः । ६.५५.१६ ॥

sarve hyati balāḥ śūrāḥ sarve parvatasannibhāḥ ।
harayo rākṣasāścaiva parasparajighāṁsavaḥ ।
6.55.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १७ ॥
तेषां विनर्दतां शब्दः संयुगे ऽतितरस्विनाम् । सुश्रुवे सुमहान् क्रोधादन्योन्यमभिगर्जताम् । ६.५५.१७ ॥

teṣāṁ vinardatāṁ śabdaḥ saṁyuge 'titarasvinām ।
suśruve sumahān krodhādanyonyamabhigarjatām ।
6.55.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १८ ॥
रजश्चारुणवर्णाभं सुभीममभवद्भृशम् । उद्भूतं हरिरक्षोभिः संरुरोध दिशो दश । ६.५५.१८ ॥

rajaścāruṇavarṇābhaṁ subhīmamabhavadbhṛśam ।
udbhūtaṁ harirakṣobhiḥ saṁrurodha diśo daśa ।
6.55.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · १९ ॥
अन्योन्यं रजसा तेन कौशेयोद्धूतपाण्डुना । संवृतानि भूतानि ददृशुर्न रणाजिरे । ६.५५.१९ ॥

anyonyaṁ rajasā tena kauśeyoddhūtapāṇḍunā ।
saṁvṛtāni ca bhūtāni dadṛśurna raṇājire ।
6.55.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २० ॥
ध्वजा पताका वा चर्म वा तुरगो ऽपि वा । आयुधं स्यन्दनं वा ऽपि ददृशे तेन रेणुना । ६.५५.२० ॥

na dhvajā na patākā vā carma vā turago 'pi vā ।
āyudhaṁ syandanaṁ vā 'pi dadṛśe tena reṇunā ।
6.55.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २१ ॥
शब्दश्च सुमहांस्तेषां नर्दतामभिधावताम् । श्रूयते तुमुले युद्धे रूपाणि चकाशिरे । ६.५५.२१ ॥

śabdaśca sumahāṁsteṣāṁ nardatāmabhidhāvatām ।
śrūyate tumule yuddhe na rūpāṇi cakāśire ।
6.55.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २२ ॥
हरीनेव सुसङ्क्रुद्धा हरयो जघ्नुराहवे । राक्षसाश्चापि रक्षांसि निजघ्नुस्तिमिरे तदा । ६.५५.२२ ॥

harīneva susaṅkruddhā harayo jaghnurāhave ।
rākṣasāścāpi rakṣāṁsi nijaghnustimire tadā ।
6.55.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २३ ॥
परांश्चैव विनिघ्नन्तः स्वांश्च वानरराक्षसाः । रुधिरार्द्रां तदा चक्रुर्महीं पङ्कानुलेपनाम् । ६.५५.२३ ॥

parāṁścaiva vinighnantaḥ svāṁśca vānararākṣasāḥ ।
rudhirārdrāṁ tadā cakrurmahīṁ paṅkānulepanām ।
6.55.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २४ ॥
ततस्तु रुधिरौघेण सिक्तं व्यपगतं रजः । शरीरशवसङ्कीर्णा बभूव वसुन्धरा । ६.५५.२४ ॥

tatastu rudhiraugheṇa siktaṁ vyapagataṁ rajaḥ ।
śarīraśavasaṅkīrṇā babhūva ca vasundharā ।
6.55.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २५ ॥
द्रुमशक्तिशिलाप्रासैर्गदापरिघतोमरैः । हरयो राक्षसाश्चैव जघ्नुरन्योन्यमोजसा । ६.५५.२५ ॥

drumaśaktiśilāprāsairgadāparighatomaraiḥ ।
harayo rākṣasāścaiva jaghnuranyonyamojasā ।
6.55.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २६ ॥
बाहुभिः परिघाकारैर्युद्ध्यन्तः पर्वतोपमाः । हरयो भीमकर्माणो राक्षसान् जघ्नुराहवे । ६.५५.२६ ॥

bāhubhiḥ parighākārairyuddhyantaḥ parvatopamāḥ ।
harayo bhīmakarmāṇo rākṣasān jaghnurāhave ।
6.55.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २७ ॥
राक्षसास्त्वपि सङ्क्रुद्धाः प्रासतोमरपाणयः । कपीन्निजघ्निरे तत्र शस्त्रैः परमदारुणैः । ६.५५.२७ ॥

rākṣasāstvapi saṅkruddhāḥ prāsatomarapāṇayaḥ ।
kapīnnijaghnire tatra śastraiḥ paramadāruṇaiḥ ।
6.55.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २८ ॥
अकम्पनः सुसङ्क्रुद्धो राक्षसानां चमूपतिः । संहर्षयति तान् सर्वान् राक्षसान् भीमविक्रमान् । ६.५५.२८ ॥

akampanaḥ susaṅkruddho rākṣasānāṁ camūpatiḥ ।
saṁharṣayati tān sarvān rākṣasān bhīmavikramān ।
6.55.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · २९ ॥
हरयस्त्वपि सक्षांसि महाद्रुममहाश्मभिः । विदारयन्त्यभिक्रम्य शस्त्राण्याच्छिद्य वीर्यतः । ६.५५.२९ ॥

harayastvapi sakṣāṁsi mahādrumamahāśmabhiḥ ।
vidārayantyabhikramya śastrāṇyācchidya vīryataḥ ।
6.55.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ३० ॥
एतस्मिन्नन्तरे वीरा हरयः कुमुदो नलः । मैन्दश्च द्विविदः क्रुद्धाश्चक्रुर्वेगमनुत्तमम् । ६.५५.३० ॥

etasminnantare vīrā harayaḥ kumudo nalaḥ ।
maindaśca dvividaḥ kruddhāścakrurvegamanuttamam ।
6.55.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ५५ · ३१ ॥
ते तु वृक्षैर्महावेगा राक्षसानां चमूमुखे । कदनं सुमहच्चक्रुर्लीलया हरियूथपाः । ममन्थू राक्षसान् सर्वे वानरा गणशो भृशम् । ६.५५.३१ ॥

te tu vṛkṣairmahāvegā rākṣasānāṁ camūmukhe ।
kadanaṁ sumahaccakrurlīlayā hariyūthapāḥ ।
mamanthū rākṣasān sarve vānarā gaṇaśo bhṛśam ।
6.55.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.