वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ३ · ३४ श्लोकाःSarga 3 · 34 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ३ · १ ॥
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा हेतुमत् परम अर्थवित् । प्रतिजग्राह काकुत्स्थो हनूमन्तम् अथ अब्रवीत् ॥६-३-१॥ ॥

sugrīvasya vacaḥ śrutvā hetumat parama arthavit ।
pratijagrāha kākutstho hanūmantam atha abravīt ॥6-3-1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २ ॥
तरसा सेतु बन्धेन सागर उच्चोषणेन वा । सर्वथा सुसमर्थो अस्मि सागरस्य अस्य लन्घने ॥६-३-२॥ ॥

tarasā setu bandhena sāgara uccoṣaṇena vā ।
sarvathā susamartho asmi sāgarasya asya langhane ॥6-3-2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ३ ॥
कति दुर्गाणि दुर्गाया लंकायास् तद् ब्रवीहि मे । ज्ञातुम् इच्चामि तत् सर्वम् दर्शनाद् इव वानर ॥६-३-३॥ ॥

kati durgāṇi durgāyā laṁkāyās tad bravīhi me ।
jñātum iccāmi tat sarvam darśanād iva vānara ॥6-3-3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ४ ॥
बलस्य परिमाणम् द्वार दुर्ग क्रियाम् अपि । गुप्ति कर्म लंकाया रक्षसाम् सदनानि ॥६-३-४॥ ॥

balasya parimāṇam ca dvāra durga kriyām api ।
gupti karma ca laṁkāyā rakṣasām sadanāni ca ॥6-3-4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ५ ॥
यथा सुखम् यथावच् लंकायाम् असि दृष्टवान् । सरम् आचक्ष्व तत्त्वेन सर्वथा कुशलो हि असि ॥६-३-५॥ ॥

yathā sukham yathāvac ca laṁkāyām asi dṛṣṭavān ।
saram ācakṣva tattvena sarvathā kuśalo hi asi ॥6-3-5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ६ ॥
श्रुत्वा रामस्य वचनम् हनूमान् मारुत आत्मजः । वाक्यम् वाक्यविदाम् श्रेष्ठो रामम् पुनर् अथ अब्रवीत् ॥६-३-६॥ ॥

śrutvā rāmasya vacanam hanūmān māruta ātmajaḥ ।
vākyam vākyavidām śreṣṭho rāmam punar atha abravīt ॥6-3-6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ७ ॥
श्रूयताम् सर्वम् आख्यास्ये दुर्ग कर्म विधानतः । गुप्ता पुरी यथा लंका रक्षिता यथा बलैः ॥६-३-७॥ ॥

śrūyatām sarvam ākhyāsye durga karma vidhānataḥ ।
guptā purī yathā laṁkā rakṣitā ca yathā balaiḥ ॥6-3-7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ८ ॥
राक्षसाश्च यथा स्निग्धा रावणस्य तेजसा । पराम् समृद्धिम् लंकायाः सागरस्य भीमताम् ॥६-३-८॥ ॥

rākṣasāśca yathā snigdhā rāvaṇasya ca tejasā ।
parām samṛddhim laṁkāyāḥ sāgarasya ca bhīmatām ॥6-3-8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ९ ॥
विभागम् बल ओघस्य निर्देशम् वाहनस्य च । एवमुक्त्वा कपिश्रेष्ठः कथयामास तत्ववित् ॥६-३-९॥ ॥

vibhāgam ca bala oghasya nirdeśam vāhanasya ca ।
evamuktvā kapiśreṣṭhaḥ kathayāmāsa tatvavit ॥6-3-9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १० ॥
प्रहृष्टा मुदिता लंका मत्त द्विप समाकुला । महती रथ सम्पूर्णा रक्षो गण समाकुला ॥६-३-१०॥ ॥

prahṛṣṭā muditā laṁkā matta dvipa samākulā ।
mahatī ratha sampūrṇā rakṣo gaṇa samākulā ॥6-3-10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ११ ॥
दृढ बद्ध कवाटानि महापरिघवन्ति च । चत्वारि विपुलान्यस्या द्वाराणि सुमहान्ति ॥६-३-११॥ ॥

dṛḍha baddha kavāṭāni mahāparighavanti ca ।
catvāri vipulānyasyā dvārāṇi sumahānti ॥6-3-11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १२ ॥
तत्रेषूपयन्त्राणि बलवन्ति महान्ति च । आगतम् पर सैन्यम् तैस् तत्र प्रतिनिवार्यते ॥६-३-१२॥ ॥

tatreṣūpayantrāṇi balavanti mahānti ca ।
āgatam para sainyam tais tatra pratinivāryate ॥6-3-12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १३ ॥
द्वारेषु सम्स्कृता भीमाः काल आयस मयाः शिताः । शतशो रोचिता वीरैः शतघ्न्यो रक्षसाम् गणैः ॥६-३-१३॥ ॥

dvāreṣu samskṛtā bhīmāḥ kāla āyasa mayāḥ śitāḥ ।
śataśo rocitā vīraiḥ śataghnyo rakṣasām gaṇaiḥ ॥6-3-13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १४ ॥
सौवर्णः महाम्स् तस्याः प्राकारो दुष्प्रधर्षणः । मणि विद्रुम वैदूर्य मुक्ता विचरित अन्तरः ॥६-३-१४॥ ॥

sauvarṇaḥ ca mahāms tasyāḥ prākāro duṣpradharṣaṇaḥ ।
maṇi vidruma vaidūrya muktā vicarita antaraḥ ॥6-3-14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १५ ॥
सर्वतः महाभीमाः शीत तोया महाशुभाः । अगाधा ग्राहवत्यः परिखा मीन सेविताः ॥६-३-१५॥ ॥

sarvataḥ ca mahābhīmāḥ śīta toyā mahāśubhāḥ ।
agādhā grāhavatyaḥ ca parikhā mīna sevitāḥ ॥6-3-15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १६ ॥
द्वारेषु तासाम् चत्वारः सम्क्रमाः परम आयताः । यन्त्रैर् उपेता बहुभिर् महद्भिर् दृढ सम्धिभिः ॥६-३-१६॥ ॥

dvāreṣu tāsām catvāraḥ samkramāḥ parama āyatāḥ ।
yantrair upetā bahubhir mahadbhir dṛḍha samdhibhiḥ ॥6-3-16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १७ ॥
त्रायन्ते सम्क्रमास् तत्र पर सैन्य आगमे सति । यन्त्रैस् तैर् अवकीर्यन्ते परिखासु समन्ततः ॥६-३-१७॥ ॥

trāyante samkramās tatra para sainya āgame sati ।
yantrais tair avakīryante parikhāsu samantataḥ ॥6-3-17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १८ ॥
एकस् त्व् अकम्प्यो बलवान् सम्क्रमः सुमहादृढः । काञ्चनैर् बहुभिः स्तम्भैर् वेदिकाभिः शोभितः ॥६-३-१८॥ ॥

ekas tv akampyo balavān samkramaḥ sumahādṛḍhaḥ ।
kāñcanair bahubhiḥ stambhair vedikābhiḥ ca śobhitaḥ ॥6-3-18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · १९ ॥
स्वयम् प्रकृति सम्पन्नो युयुत्सू राम रावणः । उत्थितः अप्रमत्तः बलानाम् अनुदर्शने ॥६-३-१९॥ ॥

svayam prakṛti sampanno yuyutsū rāma rāvaṇaḥ ।
utthitaḥ ca apramattaḥ ca balānām anudarśane ॥6-3-19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २० ॥
लंका पुरी निरालम्बा देव दुर्गा भय आवहा । अदेयम् पार्वतम् वन्यम् कृत्रिमम् चतुर् विधम् ॥६-३-२०॥ ॥

laṁkā purī nirālambā deva durgā bhaya āvahā ।
na adeyam pārvatam vanyam kṛtrimam ca catur vidham ॥6-3-20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २१ ॥
स्थिता पारे समुद्रस्य दूर पारस्य राघव । नौ पथः अपि अस्ति अत्र निरादेशः सर्वतः ॥६-३-२१॥ ॥

sthitā pāre samudrasya dūra pārasya rāghava ।
nau pathaḥ ca api na asti atra nirādeśaḥ ca sarvataḥ ॥6-3-21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २२ ॥
शैल अग्रे रचिता दुर्गा सा पूर् देव पुर उपमा । वाजि वारण सम्पूर्णा लंका परम दुर्जया ॥६-३-२२॥ ॥

śaila agre racitā durgā sā pūr deva pura upamā ।
vāji vāraṇa sampūrṇā laṁkā parama durjayā ॥6-3-22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २३ ॥
परिघाः शतघ्न्यः यन्त्राणि विविधानि च । शोभयन्ति पुरीम् लंकाम् रावणस्य दुरात्मनः ॥६-३-२३॥ ॥

parighāḥ ca śataghnyaḥ ca yantrāṇi vividhāni ca ।
śobhayanti purīm laṁkām rāvaṇasya durātmanaḥ ॥6-3-23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २४ ॥
अयुतम् रक्षसाम् अत्र पश्चिम द्वारम् आश्रितम् । शूल हस्ता दुराधर्षाः सर्वे खड्ग अग्र योधिनः ॥६-३-२४॥ ॥

ayutam rakṣasām atra paścima dvāram āśritam ।
śūla hastā durādharṣāḥ sarve khaḍga agra yodhinaḥ ॥6-3-24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २५ ॥
नियुतम् रक्षसाम् अत्र दक्षिण द्वारम् आश्रितम् । चतुर् अन्गेण सैन्येन योधास् तत्र अपि अनुत्तमाः ॥६-३-२५॥ ॥

niyutam rakṣasām atra dakṣiṇa dvāram āśritam ।
catur angeṇa sainyena yodhās tatra api anuttamāḥ ॥6-3-25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २६ ॥
प्रयुतम् रक्षसाम् अत्र पूर्व द्वारम् समाश्रितम् । चर्म खड्ग धराः सर्वे तथा सर्व अस्त्र कोविदाः ॥६-३-२६॥ ॥

prayutam rakṣasām atra pūrva dvāram samāśritam ।
carma khaḍga dharāḥ sarve tathā sarva astra kovidāḥ ॥6-3-26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २७ ॥
न्यर्बुदम् रक्षसाम् अत्र उत्तर द्वारम् आश्रितम् । रथिनः अश्व वाहाः कुल पुत्राः सुपूजिताः ॥६-३-२७॥ ॥

nyarbudam rakṣasām atra uttara dvāram āśritam ।
rathinaḥ ca aśva vāhāḥ ca kula putrāḥ supūjitāḥ ॥6-3-27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २८ ॥
शतम् शत सहस्राणाम् मध्यमम् गुल्मम् आश्रितम् । यातु धाना दुराधर्षाः साग्र कोटिः रक्षसाम् ॥६-३-२८॥ ॥

śatam śata sahasrāṇām madhyamam gulmam āśritam ।
yātu dhānā durādharṣāḥ sāgra koṭiḥ ca rakṣasām ॥6-3-28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · २९ ॥
ते मया सम्क्रमा भग्नाः परिखाः अवपूरिताः । दग्धा नगरी लंका प्राकाराः अवसादिताः ॥६-३-२९॥ ॥

te mayā samkramā bhagnāḥ parikhāḥ ca avapūritāḥ ।
dagdhā ca nagarī laṁkā prākārāḥ ca avasāditāḥ ॥6-3-29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ३० ॥
बलैकदेशः क्षपितो राक्षसानाम् महात्मनाम् । येन केन तु मार्गेण तराम वरुण आलयम् ॥६-३-३०॥ ॥

balaikadeśaḥ kṣapito rākṣasānām mahātmanām ।
yena kena tu mārgeṇa tarāma varuṇa ālayam ॥6-3-30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ३१ ॥
हता इति नगरी लंकाम् वानरैर् अवधार्यताम् । अङ्गदो द्विविदो मैन्दो जाम्बवान् पनसो नलः ॥६-३-३१॥ ॥

hatā iti nagarī laṁkām vānarair avadhāryatām ।
aṅgado dvivido maindo jāmbavān panaso nalaḥ ॥6-3-31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ३२ ॥
नीलः सेना पतिः चैव बल शेषेण किम् तव । प्लवमाना हि गत्वा ताम् रावणस्य महापुरीम् ॥६-३-३२॥ ॥

nīlaḥ senā patiḥ caiva bala śeṣeṇa kim tava ।
plavamānā hi gatvā tām rāvaṇasya mahāpurīm ॥6-3-32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ३३ ॥
सप्रकाराम् सभवनाम् आनयिष्यन्ति मैथिलीम् । सप्राकाराम् सभवनामानयुष्यन्ति राघव ॥६-३-३३॥ ॥

saprakārām sabhavanām ānayiṣyanti maithilīm ।
saprākārām sabhavanāmānayuṣyanti rāghava ॥6-3-33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ३ · ३४ ॥
एवम् आज्ञापय क्षिप्रम् बलानाम् सर्व सम्ग्रहम् । मुहूर्तेन तु युक्तेन प्रस्थानमभिरोचय ॥

evam ājñāpaya kṣipram balānām sarva samgraham ।
muhūrtena tu yuktena prasthānamabhirocaya ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.