वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः २२ · ८७ श्लोकाःSarga 22 · 87 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · २२ · १ ॥
अथोवाच रघुश्रेष्ठः सागरम् दारुणम् वचः । अद्य त्वाम् शोषयिष्यामि सपातालम् महार्णव ॥६-२२-१॥ ॥

athovāca raghuśreṣṭhaḥ sāgaram dāruṇam vacaḥ ।
adya tvām śoṣayiṣyāmi sapātālam mahārṇava ॥6-22-1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २ ॥
शरनिर्दग्धतोयस्य परिशुष्कस्य सागर । मया निहतसत्त्वस्य पाम्सुरुत्पद्यते महान् ॥६-२२-२॥ ॥

śaranirdagdhatoyasya pariśuṣkasya sāgara ।
mayā nihatasattvasya pāmsurutpadyate mahān ॥6-22-2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३ ॥
मत्कार्मुकनिसृष्टेन शरवर्षेण सागर । परम् तीरम् गमिष्यन्ति पद्भिरेव प्लवङ्गमाः ॥६-२२-३॥ ॥

matkārmukanisṛṣṭena śaravarṣeṇa sāgara ।
param tīram gamiṣyanti padbhireva plavaṅgamāḥ ॥6-22-3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४ ॥
विचिन्वन्नाभिजानासि पौरुषम् वापि विक्रमम् । दाव्नवालय सम्तापम् मत्तो नाम गमिष्यसि ॥६-२२-४॥ ॥

vicinvannābhijānāsi pauruṣam vāpi vikramam ।
dāvnavālaya samtāpam matto nāma gamiṣyasi ॥6-22-4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५ ॥
ब्राह्मेणास्त्रेण सम्योज्य ब्रह्मदण्डनिभम् शरम् । सम्योज्य धनुषि श्रे ष्ठे विचकर्ष महाबलः ॥६-२२-५॥ ॥

brāhmeṇāstreṇa samyojya brahmadaṇḍanibham śaram ।
samyojya dhanuṣi śre ṣṭhe vicakarṣa mahābalaḥ ॥6-22-5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६ ॥
तस्मिन्विकृष्टे सहसा राघवेण शरासने । रोदसी सम्पफालेव पर्वताश्च चकम्पिरे ॥६-२२-६॥ ॥

tasminvikṛṣṭe sahasā rāghaveṇa śarāsane ।
rodasī sampaphāleva parvatāśca cakampire ॥6-22-6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७ ॥
तमश्च लोकमावव्रे दिशश्च चकाशिरे । प्रतिचुक्षुभिरे चाशु सराम्सि सरितस्तदा ॥६-२२-७॥ ॥

tamaśca lokamāvavre diśaśca na cakāśire ।
praticukṣubhire cāśu sarāmsi saritastadā ॥6-22-7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८ ॥
तिर्यक् सह नक्षत्रैः सम्गतौ चन्द्रभास्करौ । भास्कराम्शुभिरादीप्तम् तमसा समावृतम् ॥६-२२-८॥ ॥

tiryak ca saha nakṣatraiḥ samgatau candrabhāskarau ।
bhāskarāmśubhirādīptam tamasā ca samāvṛtam ॥6-22-8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ९ ॥
प्रचकाशे तदाकाशमुल्काशतविदीपितम् । अन्तरिक्षाच्च निर्घाता निर्जग्मुरतुलस्वनाः ॥६-२२-९॥ ॥

pracakāśe tadākāśamulkāśatavidīpitam ।
antarikṣācca nirghātā nirjagmuratulasvanāḥ ॥6-22-9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १० ॥
वपुःप्रकर्षेण ववुर्दिव्यमारुतपङ्क्त्यः । बभञ्ज तदा वृक्षान् जलदानुद्वहन् मुहुः ॥६-२२-१०॥ ॥

vapuḥprakarṣeṇa vavurdivyamārutapaṅktyaḥ ।
babhañja ca tadā vṛkṣān jaladānudvahan muhuḥ ॥6-22-10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ११ ॥
आरुजम्श्चैव शैलाग्रान् शिखराणि बभञ्ज च । दिवि स्म महावेगाः सम्हताः समहास्वनाः ॥६-२२-११॥ ॥

ārujamścaiva śailāgrān śikharāṇi babhañja ca ।
divi ca sma mahāvegāḥ samhatāḥ samahāsvanāḥ ॥6-22-11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १२ ॥
मुमुचुर्वैद्युतानग्नीम्स्ते महाशनयस्तदा । यानि भूतानि दृश्यानि चुक्रुशुश्चाशनेः समम् ॥६-२२-१२॥ ॥

mumucurvaidyutānagnīmste mahāśanayastadā ।
yāni bhūtāni dṛśyāni cukruśuścāśaneḥ samam ॥6-22-12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १३ ॥
अदृश्यानि भूतानि मुमुचुर्भैरवस्वनम् । शिश्यरे चाभिभूतानि सम्त्रस्ताम्यद्विजन्ति ॥६-२२-१३॥ ॥

adṛśyāni ca bhūtāni mumucurbhairavasvanam ।
śiśyare cābhibhūtāni samtrastāmyadvijanti ca ॥6-22-13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १४ ॥
सम्प्रविव्यथिरे चापि पस्पन्दिरे भयात् । सहभूतैः सतोयोर्मिः सनागः सहराक्षसः ॥६-२२-१४॥ ॥

sampravivyathire cāpi na ca paspandire bhayāt ।
sahabhūtaiḥ satoyormiḥ sanāgaḥ saharākṣasaḥ ॥6-22-14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १५ ॥
सहसाभूत्ततो वेगाद्भीमवेगो महोदधिः । योजनम् व्यतिचक्राम वेलामन्यत्र सम्प्लवात् ॥६-२२-१५॥ ॥

sahasābhūttato vegādbhīmavego mahodadhiḥ ।
yojanam vyaticakrāma velāmanyatra samplavāt ॥6-22-15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १६ ॥
तम् तथा समतिक्रान्तम् नातिचक्राम राघवः । समुद्धतममित्रघ्नो रामो नदनदीपतिम् ॥६-२२-१६॥ ॥

tam tathā samatikrāntam nāticakrāma rāghavaḥ ।
samuddhatamamitraghno rāmo nadanadīpatim ॥6-22-16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १७ ॥
ततो मध्यात् समुद्रस्य सागरः स्वयम् उत्थितः । उदयन् हि महाशैलान् मेरोर् इव दिवा करः ॥६-२२-१७॥ ॥

tato madhyāt samudrasya sāgaraḥ svayam utthitaḥ ।
udayan hi mahāśailān meror iva divā karaḥ ॥6-22-17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १८ ॥
पन्नगैः सह दीप्त आस्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत । स्निग्ध वैदूर्य सम्काशो जाम्बू नद विभूषितः ॥६-२२-१८॥ ॥

pannagaiḥ saha dīpta āsyaiḥ samudraḥ pratyadṛśyata ।
snigdha vaidūrya samkāśo jāmbū nada vibhūṣitaḥ ॥6-22-18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · १९ ॥
रत्न माल्य अम्बर धरः पद्म पत्र निभ ईक्षणः । सर्वपुष्पमयीम् दिव्याम् शिरसा धारयन् स्रजम् ॥६-२२-१९॥ ॥

ratna mālya ambara dharaḥ padma patra nibha īkṣaṇaḥ ।
sarvapuṣpamayīm divyām śirasā dhārayan srajam ॥6-22-19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २० ॥
जातरूपमयैश्चैव तपनीयविभूषितो भूषणोत्तमैः । आत्मजानाम् रत्नानाम् भूषितो भूषणोत्तमैः ॥६-२२-२०॥ ॥

jātarūpamayaiścaiva tapanīyavibhūṣito bhūṣaṇottamaiḥ ।
ātmajānām ca ratnānām bhūṣito bhūṣaṇottamaiḥ ॥6-22-20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २१ ॥
धातुभिर्मण्डितः शैलो विविधैर्हमवानिव । एकावलीमध्यगतम् तरलम् पाण्डरप्रभम् ॥६-२२-२१॥ ॥

dhātubhirmaṇḍitaḥ śailo vividhairhamavāniva ।
ekāvalīmadhyagatam taralam pāṇḍaraprabham ॥6-22-21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २२ ॥
विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम् । आघूर्णिततरङ्गौघःकालिकानिलसम्कुलः ॥६-२२-२२॥ ॥

vipulenorasā bibhratkaustubhasya sahodaram ।
āghūrṇitataraṅgaughaḥkālikānilasamkulaḥ ॥6-22-22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २३ ॥
गङ्गासिन्धुप्रधानाभिरापगाभिः समावृतः । देवतानाम् सरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः ॥६-२२-२३॥ ॥

gaṅgāsindhupradhānābhirāpagābhiḥ samāvṛtaḥ ।
devatānām sarūpābhirnānārūpābhirīśvaraḥ ॥6-22-23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २४ ॥
सागरः समतिक्रम्य पूर्वम् आमन्त्र्य वीर्यवान् । अब्रवीत् प्रान्जलिर् वाक्यम् राघवम् शर पाणिनम् ॥६-२२-२४॥ ॥

sāgaraḥ samatikramya pūrvam āmantrya vīryavān ।
abravīt prānjalir vākyam rāghavam śara pāṇinam ॥6-22-24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २५ ॥
पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिः राघवः । स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतम् मार्गम् आश्रिताः ॥६-२२-२५॥ ॥

pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiḥ ca rāghavaḥ ।
svabhāve saumya tiṣṭhanti śāśvatam mārgam āśritāḥ ॥6-22-25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २६ ॥
तत् स्वभावो मम अपि एष यद् अगाधो अहम् अप्लवः । विकारस् तु भवेद् राध एतत् ते प्रवदामि अहम् ॥६-२२-२६॥ ॥

tat svabhāvo mama api eṣa yad agādho aham aplavaḥ ।
vikāras tu bhaved rādha etat te pravadāmi aham ॥6-22-26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २७ ॥
कामान् लोभाद् वा भयात् पार्थिव आत्मज । रागान्नक्राकुलजलम् स्तम्भयेयम् कथम्चन ॥६-२२-२७॥ ॥

na kāmān na ca lobhād vā na bhayāt pārthiva ātmaja ।
rāgānnakrākulajalam stambhayeyam kathamcana ॥6-22-27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २८ ॥
विधास्ये येन गन्तासि विषहिष्ये ह्यहम् तथा । ग्राहा विधमिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति ॥६-२२-२८॥ ॥

vidhāsye yena gantāsi viṣahiṣye hyaham tathā ।
na grāhā vidhamiṣyanti yāvatsenā tariṣyati ॥6-22-28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · २९ ॥
हरीणाम् तरणे राम करिष्यामि यथास्थलम् । तमब्रवीत्तदा रामः शृणु मे वरुणालय ॥६-२२-२९॥ ॥

harīṇām taraṇe rāma kariṣyāmi yathāsthalam ।
tamabravīttadā rāmaḥ śṛṇu me varuṇālaya ॥6-22-29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३० ॥
अमोघोऽयम् महाबाणः कस्मिन् देशे निपात्यताम् । रामस्य वचनम् श्रुत्वा तम् दृष्ट्वा महाशरम् ॥६-२२-३०॥ ॥

amogho'yam mahābāṇaḥ kasmin deśe nipātyatām ।
rāmasya vacanam śrutvā tam ca dṛṣṭvā mahāśaram ॥6-22-30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३१ ॥
महोदधिर्महातेजा राघवम् वाक्यमब्रवीत् । उत्तरेणावकाशोऽस्ति कश्चित्पुण्यतरो मम ॥६-२२-३१॥ ॥

mahodadhirmahātejā rāghavam vākyamabravīt ।
uttareṇāvakāśo'sti kaścitpuṇyataro mama ॥6-22-31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३२ ॥
द्रुमकुल्य इति ख्यातो लोके ख्यातो यथा भवान् । उग्रदर्शनकर्माणो बहवस्तत्र दस्यवः ॥६-२२-३२॥ ॥

drumakulya iti khyāto loke khyāto yathā bhavān ।
ugradarśanakarmāṇo bahavastatra dasyavaḥ ॥6-22-32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३३ ॥
आभीरप्रमुखाः पापाः पिबन्ति सलिलम् मम । तैर्न तत्स्पर्शनम् पापम् सहेयम् पापकर्मभिः ॥६-२२-३३॥ ॥

ābhīrapramukhāḥ pāpāḥ pibanti salilam mama ।
tairna tatsparśanam pāpam saheyam pāpakarmabhiḥ ॥6-22-33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३४ ॥
अमोघः क्रियताम् राम तत्र तेषु शरोत्तमः । तस्य तद्वचनम् श्रुत्वा सागरस्य महात्मनः ॥६-२२-३४॥ ॥

amoghaḥ kriyatām rāma tatra teṣu śarottamaḥ ।
tasya tadvacanam śrutvā sāgarasya mahātmanaḥ ॥6-22-34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३५ ॥
मुमोच तम् शरम् दीप्तम् परम् सागरदर्शनात् । तेन तन्मरुकान्तारम् प्^इथिव्याम् किल विश्रुतम् ॥६-२२-३५॥ ॥

mumoca tam śaram dīptam param sāgaradarśanāt ।
tena tanmarukāntāram p^ithivyām kila viśrutam ॥6-22-35॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३६ ॥
विपातितः शरो यत्र वज्राशनिसमप्रभः । ननाद तदा तत्र वसुधा शल्यपीडिता ॥६-२२-३६॥ ॥

vipātitaḥ śaro yatra vajrāśanisamaprabhaḥ ।
nanāda ca tadā tatra vasudhā śalyapīḍitā ॥6-22-36॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३७ ॥
तस्माद्बाणमुखात्तोयमुत्पपात रसातलात् । बभूव तदा कूपो व्रण इत्येव विश्रुतः ॥६-२२-३७॥ ॥

tasmādbāṇamukhāttoyamutpapāta rasātalāt ।
sa babhūva tadā kūpo vraṇa ityeva viśrutaḥ ॥6-22-37॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३८ ॥
सततम् चोत्थितम् तोयम् समुद्रस्येव दृश्यते । अवदारणशब्दश्च दारुणः समपद्यत ॥६-२२-३८॥ ॥

satatam cotthitam toyam samudrasyeva dṛśyate ।
avadāraṇaśabdaśca dāruṇaḥ samapadyata ॥6-22-38॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ३९ ॥
तस्मात्तद्बाणपातेन अपः कुक्षिष्वशोषयत् । विख्यातम् त्रिषु लोकेषु मधुकान्तारमेव ॥६-२२-३९॥ ॥

tasmāttadbāṇapātena apaḥ kukṣiṣvaśoṣayat ।
vikhyātam triṣu lokeṣu madhukāntārameva ca ॥6-22-39॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४० ॥
शोषयित्वा तु तम् कुक्षिम् रामो दशरथात्मजः । वरम् तस्मै ददौ विद्वान्मरवेऽमरविक्रमः ॥६-२२-४०॥ ॥

śoṣayitvā tu tam kukṣim rāmo daśarathātmajaḥ ।
varam tasmai dadau vidvānmarave'maravikramaḥ ॥6-22-40॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४१ ॥
पशव्यश्चाल्परोगश्च फलमूलरसायुतः । बहुस्नेहो बहुक्षीरः सुगन्धिर्विविधौषधिः ॥६-२२-४१॥ ॥

paśavyaścālparogaśca phalamūlarasāyutaḥ ।
bahusneho bahukṣīraḥ sugandhirvividhauṣadhiḥ ॥6-22-41॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४२ ॥
एवमेतैर्गुणैर्युक्तो बहिभिः सम्युतो मरुः । रामस्य वरदानाच्च शिवः पन्था बभूव ॥६-२२-४२॥ ॥

evametairguṇairyukto bahibhiḥ samyuto maruḥ ।
rāmasya varadānācca śivaḥ panthā babhūva ha ॥6-22-42॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४३ ॥
तस्मिन् दग्धे तदा कुक्षौ समुद्रः सरिताम् पतिः । राघवम् सर्वशास्त्रज्ञमिदम् वचनम्ब्रवीत् ॥६-२२-४३॥ ॥

tasmin dagdhe tadā kukṣau samudraḥ saritām patiḥ ।
rāghavam sarvaśāstrajñamidam vacanambravīt ॥6-22-43॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४४ ॥
अयम् सौम्य नलो नाम तनुजो विश्व कर्मणः । पित्रा दत्त वरः श्रीमान् प्रतिमो विश्व कर्मणः ॥६-२२-४४॥ ॥

ayam saumya nalo nāma tanujo viśva karmaṇaḥ ।
pitrā datta varaḥ śrīmān pratimo viśva karmaṇaḥ ॥6-22-44॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४५ ॥
एष सेतुम् महाउत्साहः करोतु मयि वानरः । तम् अहम् धारयिष्यामि तथा हि एष यथा पिता ॥६-२२-४५॥ ॥

eṣa setum mahāutsāhaḥ karotu mayi vānaraḥ ।
tam aham dhārayiṣyāmi tathā hi eṣa yathā pitā ॥6-22-45॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४६ ॥
एवम् उक्त्वा उदधिर् नष्टः समुत्थाय नलस् ततः । अब्रवीद् वानर श्रेष्ठो वाक्यम् रामम् महाबलः ॥६-२२-४६॥ ॥

evam uktvā udadhir naṣṭaḥ samutthāya nalas tataḥ ।
abravīd vānara śreṣṭho vākyam rāmam mahābalaḥ ॥6-22-46॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४७ ॥
अहम् सेतुम् करिष्यामि विस्तीर्णे वरुण आलये । पितुः सामर्थ्यम् आस्थाय तत्त्वम् आह महाउदधिः ॥६-२२-४७॥ ॥

aham setum kariṣyāmi vistīrṇe varuṇa ālaye ।
pituḥ sāmarthyam āsthāya tattvam āha mahāudadhiḥ ॥6-22-47॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४८ ॥
असौ तु सागरो भीमः सेतुकर्मदिदृक्षया । ददौ दण्डभयाद्गाधम् राघवाय महोदधिः ॥६-२२-४८॥ ॥

asau tu sāgaro bhīmaḥ setukarmadidṛkṣayā ।
dadau daṇḍabhayādgādham rāghavāya mahodadhiḥ ॥6-22-48॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ४९ ॥
मम मातुर् वरो दत्तो मन्दरे विश्व कर्मणा । औरसस् तस्य पुत्रो अहम् सदृशो विश्व कर्मणा ॥६-२२-४९॥ ॥

mama mātur varo datto mandare viśva karmaṇā ।
aurasas tasya putro aham sadṛśo viśva karmaṇā ॥6-22-49॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५० ॥
औरसस्तस्य पुत्रोऽहम् सदृशो विश्वकर्मणा । स्मारितोऽस्म्यहमेतेन तत्त्वमाह महोदधिः ॥६-२२-५०॥ ॥

aurasastasya putro'ham sadṛśo viśvakarmaṇā ।
smārito'smyahametena tattvamāha mahodadhiḥ ॥6-22-50॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५१ ॥
अपि अहम् अनुक्तो वै प्रब्रूयाम् आत्मनो गुणान् । समर्थ्श्चाप्यहम् सेतुम् कर्तुम् वै वरुणालये ॥६-२२-५१॥ ॥

na ca api aham anukto vai prabrūyām ātmano guṇān ।
samarthścāpyaham setum kartum vai varuṇālaye ॥6-22-51॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५२ ॥
तस्मादद्यैव बध्नन्तु सेतुम् वानरपुङ्गवाः । ततो निसृष्ट रामेण सर्वतो हरि यूथपाः ॥६-२२-५२॥ ॥

tasmādadyaiva badhnantu setum vānarapuṅgavāḥ ।
tato nisṛṣṭa rāmeṇa sarvato hari yūthapāḥ ॥6-22-52॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५३ ॥
अभिपेतुर् महाअरण्यम् हृष्टाः शत सहस्रशः । ते नगान् नग सम्काशाः शाखा मृग गण ऋषभाः ॥६-२२-५३॥ ॥

abhipetur mahāaraṇyam hṛṣṭāḥ śata sahasraśaḥ ।
te nagān naga samkāśāḥ śākhā mṛga gaṇa ṛṣabhāḥ ॥6-22-53॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५४ ॥
बभन्जुर् वानरास् तत्र प्रचकर्षुः सागरम् । ते सालैः अश्व कर्णैः धवैर् वम्शैः वानराः ॥६-२२-५४॥ ॥

babhanjur vānarās tatra pracakarṣuḥ ca sāgaram ।
te sālaiḥ ca aśva karṇaiḥ ca dhavair vamśaiḥ ca vānarāḥ ॥6-22-54॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५५ ॥
कुटजैर् अर्जुनैस् तालैस् तिकलैस् तिमिशैर् अपि । बिल्वकैः सप्तपर्णैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः ॥६-२२-५५॥ ॥

kuṭajair arjunais tālais tikalais timiśair api ।
bilvakaiḥ saptaparṇaiśca karṇikāraiśca puṣpitaiḥ ॥6-22-55॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५६ ॥
चूतैः अशोक वृक्षैः सागरम् समपूरयन् । समूलामः विमूलामः पादपान् हरि सत्तमाः ॥६-२२-५६॥ ॥

cūtaiḥ ca aśoka vṛkṣaiḥ ca sāgaram samapūrayan ।
samūlāmaḥ ca vimūlāmaḥ ca pādapān hari sattamāḥ ॥6-22-56॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५७ ॥
इन्द्र केतून् इव उद्यम्य प्रजह्रुर् हरयस् तरून् । तालान् दाडिमगुल्माम्श्च नारिकेलविभीतकान् ॥६-२२-५७॥ ॥

indra ketūn iva udyamya prajahrur harayas tarūn ।
tālān dāḍimagulmāmśca nārikelavibhītakān ॥6-22-57॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५८ ॥
करीरान् बकुलान्निम्बान् समाजह्रुरितस्ततः । हस्तिमात्रान् महाकायाः पाषाणाम्श्च महाबलाः ॥६-२२-५८॥ ॥

karīrān bakulānnimbān samājahruritastataḥ ।
hastimātrān mahākāyāḥ pāṣāṇāmśca mahābalāḥ ॥6-22-58॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ५९ ॥
पर्वताम्श्च समुत्पाट्य यन्त्रैः परिवहन्ति च । प्रक्षिप्यमाणैर् अचलैः सहसा जलम् उद्धतम् ॥६-२२-५९॥ ॥

parvatāmśca samutpāṭya yantraiḥ parivahanti ca ।
prakṣipyamāṇair acalaiḥ sahasā jalam uddhatam ॥6-22-59॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६० ॥
समुत्पतितम् आकाशम् अपासर्पत् ततस् ततः । समुद्रम् क्षोभयामासुर्निपतन्तः समन्ततः ॥६-२२-६०॥ ॥

samutpatitam ākāśam apāsarpat tatas tataḥ ।
samudram kṣobhayāmāsurnipatantaḥ samantataḥ ॥6-22-60॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६१ ॥
सूत्राण्यन्ये प्रगृह्णन्ति ह्यायतम् शतयोजनम् । नलः चक्रे महासेतुम् मध्ये नद नदी पतेः ॥६-२२-६१॥ ॥

sūtrāṇyanye pragṛhṇanti hyāyatam śatayojanam ।
nalaḥ cakre mahāsetum madhye nada nadī pateḥ ॥6-22-61॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६२ ॥
तदा क्रियते सेतुर्वानरै र्घोरकर्मभिः । दण्डनन्ये प्रगृह्णन्ति विचिन्वन्ति तथापरे ॥६-२२-६२॥ ॥

sa tadā kriyate seturvānarai rghorakarmabhiḥ ।
daṇḍananye pragṛhṇanti vicinvanti tathāpare ॥6-22-62॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६३ ॥
वानरैः शतशस्तत्र रामस्यज्ञापुरःसरैः । मेघाभैः पर्वताभश्च तृणैः काष्ठैर्बबन्धरे ॥६-२२-६३॥ ॥

vānaraiḥ śataśastatra rāmasyajñāpuraḥsaraiḥ ।
meghābhaiḥ parvatābhaśca tṛṇaiḥ kāṣṭhairbabandhare ॥6-22-63॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६४ ॥
पुष्पिताग्रैश्च तरुभिः सेतुम् बध्नन्ति वानराः । पाषाणाम्श्च गिरिप्रख्यान् गिरीणाम् शिखराणि ॥६-२२-६४॥ ॥

puṣpitāgraiśca tarubhiḥ setum badhnanti vānarāḥ ।
pāṣāṇāmśca giriprakhyān girīṇām śikharāṇi ca ॥6-22-64॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६५ ॥
दृश्यन्ते परिधावन्तो गृह्य दानवसम्निभाः । शिलानाम् क्षिप्यमाणानाम् शैलानाम् तत्र पात्यताम् ॥६-२२-६५॥ ॥

dṛśyante paridhāvanto gṛhya dānavasamnibhāḥ ।
śilānām kṣipyamāṇānām śailānām tatra pātyatām ॥6-22-65॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६६ ॥
बभूव तुमुलः शब्दस् तदा तस्मिन् महाउदधौ । कृतानि प्रथमेनाह्ना योजनानि चतुर्दश ॥६-२२-६६॥ ॥

babhūva tumulaḥ śabdas tadā tasmin mahāudadhau ।
kṛtāni prathamenāhnā yojanāni caturdaśa ॥6-22-66॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६७ ॥
प्रहृष्टैजसम्काशैस्त्वरमाणैः प्लवङ्गमैः । द्वितीयेन तथैवाह्ना योजनानि तु विशतिः ॥६-२२-६७॥ ॥

prahṛṣṭaijasamkāśaistvaramāṇaiḥ plavaṅgamaiḥ ।
dvitīyena tathaivāhnā yojanāni tu viśatiḥ ॥6-22-67॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६८ ॥
कृतानि प्लवगैस्तूर्णम् भीमकायैर्महाबलैः । अह्ना तृतीयेन तथा योजनानि तु सागरे ॥६-२२-६८॥ ॥

kṛtāni plavagaistūrṇam bhīmakāyairmahābalaiḥ ।
ahnā tṛtīyena tathā yojanāni tu sāgare ॥6-22-68॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ६९ ॥
त्वरमाणैर्महाकयैरेकविम्शतिरेव च । चतुर्थेन तथा चाह्ना द्वाविम्शतिरथापि वा ॥६-२२-६९॥ ॥

tvaramāṇairmahākayairekavimśatireva ca ।
caturthena tathā cāhnā dvāvimśatirathāpi vā ॥6-22-69॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७० ॥
योजनानि महावेगैः कृतानि त्वरितैस्ततः । पञ्चमेन तथा चाह्ना प्लवगैः क्षिप्रकारिभिः ॥६-२२-७०॥ ॥

yojanāni mahāvegaiḥ kṛtāni tvaritaistataḥ ।
pañcamena tathā cāhnā plavagaiḥ kṣiprakāribhiḥ ॥6-22-70॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७१ ॥
योजनानि त्रयोविम्शत्सुवेलमधिकृत्य वै । वानरवरः श्रीमान् विश्वकर्मात्मजो बली ॥६-२२-७१॥ ॥

yojanāni trayovimśatsuvelamadhikṛtya vai ।
sa vānaravaraḥ śrīmān viśvakarmātmajo balī ॥6-22-71॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७२ ॥
बबन्ध सागरे सेतुम् यथा चास्य तथा पिता । नलेन कृतः सेतुः सागरे मकर आलये ॥६-२२-७२॥ ॥

babandha sāgare setum yathā cāsya tathā pitā ।
sa nalena kṛtaḥ setuḥ sāgare makara ālaye ॥6-22-72॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७३ ॥
शुशुभे सुभगः श्रीमान् स्वाती पथ इव अम्बरे । ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाः परम ऋषयः ॥६-२२-७३॥ ॥

śuśubhe subhagaḥ śrīmān svātī patha iva ambare ।
tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāḥ ca parama ṛṣayaḥ ॥6-22-73॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७४ ॥
आगम्य गगने तस्थुर्द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् । दशयोजनविस्तीर्णम् शतयोजन मायतम् ॥६-२२-७४॥ ॥

āgamya gagane tasthurdraṣṭukāmāstadadbhutam ।
daśayojanavistīrṇam śatayojana māyatam ॥6-22-74॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७५ ॥
ददृशुर्देवगन्धर्वा नलसेतुम् सुदुष्करम् । आप्लवन्तः प्लवन्तः गर्जन्तः प्लवम् गमाः ॥६-२२-७५॥ ॥

dadṛśurdevagandharvā nalasetum suduṣkaram ।
āplavantaḥ plavantaḥ ca garjantaḥ ca plavam gamāḥ ॥6-22-75॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७६ ॥
तम् अचिन्त्यम् असह्यम् अद्भुतम् लोम हर्षणम् । ददृशुः सर्व भूतानि सागरे सेतु बन्धनम् ॥६-२२-७६॥ ॥

tam acintyam asahyam ca adbhutam loma harṣaṇam ।
dadṛśuḥ sarva bhūtāni sāgare setu bandhanam ॥6-22-76॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७७ ॥
तानि कोटि सहस्राणि वानराणाम् महाओजसाम् । बध्नन्तः सागरे सेतुम् जग्मुः पारम् महाउदधेः ॥६-२२-७७॥ ॥

tāni koṭi sahasrāṇi vānarāṇām mahāojasām ।
badhnantaḥ sāgare setum jagmuḥ pāram mahāudadheḥ ॥6-22-77॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७८ ॥
विशालः सुकृतः श्रीमान् सुभूमिः सुसमाहितः । अशोभत महासेतुः सीमन्त इव सागरे ॥६-२२-७८॥ ॥

viśālaḥ sukṛtaḥ śrīmān subhūmiḥ susamāhitaḥ ।
aśobhata mahāsetuḥ sīmanta iva sāgare ॥6-22-78॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ७९ ॥
ततः परे समुद्रस्य गदा पाणिर् विभीषणः । परेषाम् अभिघत अर्थम् अतिष्ठत् सचिवैः सह ॥६-२२-७९॥ ॥

tataḥ pare samudrasya gadā pāṇir vibhīṣaṇaḥ ।
pareṣām abhighata artham atiṣṭhat sacivaiḥ saha ॥6-22-79॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८० ॥
सुग्रीवस्तु ततः प्राह रामम् सत्यपराक्रमम् । हनुमन्तम् त्वमारोह अङ्गदम् त्वथ लक्ष्मणः ॥६-२२-८०॥ ॥

sugrīvastu tataḥ prāha rāmam satyaparākramam ।
hanumantam tvamāroha aṅgadam tvatha lakṣmaṇaḥ ॥6-22-80॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८१ ॥
अयम् हि विपुलो वीर सागरो मकरालयः । वैहायसौ युवामेतौ वानरौ धारयिष्यतः ॥६-२२-८१॥ ॥

ayam hi vipulo vīra sāgaro makarālayaḥ ।
vaihāyasau yuvāmetau vānarau dhārayiṣyataḥ ॥6-22-81॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८२ ॥
अग्रतस् तस्य सैन्यस्य श्रीमान् रामः सलक्ष्मणः । जगाम धन्वी धर्म आत्मा सुग्रीवेण समन्वितः ॥६-२२-८२॥ ॥

agratas tasya sainyasya śrīmān rāmaḥ salakṣmaṇaḥ ।
jagāma dhanvī dharma ātmā sugrīveṇa samanvitaḥ ॥6-22-82॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८३ ॥
अन्ये मध्येन गच्चन्ति पार्श्वतो अन्ये प्लवम् गमाः । सलिले प्रपतन्ति अन्ये मार्गम् अन्ये लेभिरे ॥६-२२-८३॥ ॥

anye madhyena gaccanti pārśvato anye plavam gamāḥ ।
salile prapatanti anye mārgam anye na lebhire ॥6-22-83॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८४ ॥
केचिद् वैहायस गताः सुपर्णा इव पुप्लुवुः । घोषेण महता घोषम् सागरस्य समुच्च्रितम् ॥६-२२-८४॥ ॥

kecid vaihāyasa gatāḥ suparṇā iva pupluvuḥ ।
ghoṣeṇa mahatā ghoṣam sāgarasya samuccritam ॥6-22-84॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८५ ॥
भीमम् अन्तर् दधे भीमा तरन्ती हरि वाहिनी । वानराणाम् हि सा तीर्णा वाहिनी नल सेतुना ॥६-२२-८५॥ ॥

bhīmam antar dadhe bhīmā tarantī hari vāhinī ।
vānarāṇām hi sā tīrṇā vāhinī nala setunā ॥6-22-85॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८६ ॥
तीरे निविविशे राज्ञा बहु मूल फल उदके । तद् अद्भुतम् राघव कर्म दुष्करम् । समीक्ष्य देवाः सह सिद्ध चारणैः । उपेत्य रामम् सहिता महर्षिभिः । समभ्यषिन्चन् सुशुभिअर् जलैः पृथक् ॥६-२२-८६॥ ॥

tīre niviviśe rājñā bahu mūla phala udake ।
tad adbhutam rāghava karma duṣkaram ।
samīkṣya devāḥ saha siddha cāraṇaiḥ ।
upetya rāmam sahitā maharṣibhiḥ ।
samabhyaṣincan suśubhiar jalaiḥ pṛthak ॥6-22-86॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २२ · ८७ ॥
जयस्व शत्रून् नर देव मेदिनीम् । ससागराम् पालय शाश्वतीः समाः । इति इव रामम् नर देव सत्कृतम् । शुभैर् वचोभिर् विविधैर् अपूजयन् ॥

jayasva śatrūn nara deva medinīm ।
sasāgarām pālaya śāśvatīḥ samāḥ ।
iti iva rāmam nara deva satkṛtam ।
śubhair vacobhir vividhair apūjayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.