वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः २१ · ३५ श्लोकाःSarga 21 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · २१ · १ ॥
ततः सागरवेलायाम् दर्भानास्तीर्य राघवः । अञ्जलिम् प्राङ्मुखः कृत्वा प्रतिशिश्ये महोदधेः ॥६-२१-१॥ ॥

tataḥ sāgaravelāyām darbhānāstīrya rāghavaḥ ।
añjalim prāṅmukhaḥ kṛtvā pratiśiśye mahodadheḥ ॥6-21-1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २ ॥
बाहुम् भुजङ्गभोगाभमुपधायारिसूदनः । मणिकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः ॥६-२१-२॥ ॥

bāhum bhujaṅgabhogābhamupadhāyārisūdanaḥ ।
maṇikāñcanakeyūramuktāpravarabhūṣaṇaiḥ ॥6-21-2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३ ॥
भुजैः परमनारीणामभिमृष्टमनेकधा ॥६-२१-३॥ ॥

bhujaiḥ paramanārīṇāmabhimṛṣṭamanekadhā ॥6-21-3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ४ ॥
चन्दनागुरुभिश्चैव पुरस्तादभिसेवितम् ॥६-२१-४॥ ॥

candanāgurubhiścaiva purastādabhisevitam ॥6-21-4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ५ ॥
बालसूर्यप्रकाशैश्च चन्दनैरुपशोभितम् । शयने चोत्तमाङ्गेन सीतायाः शोभितम् पुरा ॥६-२१-५॥ ॥

bālasūryaprakāśaiśca candanairupaśobhitam ।
śayane cottamāṅgena sītāyāḥ śobhitam purā ॥6-21-5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ६ ॥
तक्षकस्येव सम्भोगम् गङ्गाजलनिषेवितम् । सम्गे युगसम्काशम् शत्रूणाम् शोकवर्धनम् ॥६-२१-६॥ ॥

takṣakasyeva sambhogam gaṅgājalaniṣevitam ।
samge yugasamkāśam śatrūṇām śokavardhanam ॥6-21-6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ७ ॥
सुह्R^दाम् नन्दनम् दीर्घम् सागरान्तव्यपाश्रयम् । अस्यता पुनः सव्यम् ज्याघातविगतत्वचम् । दक्षिणो कक्षिणम् बहुम् महापरिघसम्निभम् ॥६-२१-७॥ ॥

suhR^dām nandanam dīrgham sāgarāntavyapāśrayam ।
asyatā ca punaḥ savyam jyāghātavigatatvacam ।
dakṣiṇo kakṣiṇam bahum mahāparighasamnibham ॥6-21-7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ८ ॥
गोसहस्रप्रदातारम् ह्युपधाय भुजम् महत् । अद्य मे मरणम् वाथ तरणम् सागरस्य वा ॥६-२१-८॥ ॥

gosahasrapradātāram hyupadhāya bhujam mahat ।
adya me maraṇam vātha taraṇam sāgarasya vā ॥6-21-8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ९ ॥
इति रामो धृतिम् कृत्वा महाबाहुर्महोदधिम् । अधिशिश्ये विधिवत्प्रयतोऽत्र स्थितो मुनिः ॥६-२१-९॥ ॥

iti rāmo dhṛtim kṛtvā mahābāhurmahodadhim ।
adhiśiśye ca vidhivatprayato'tra sthito muniḥ ॥6-21-9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १० ॥
तस्य रामस्य सुप्तस्य कुश आस्तीर्णे मही तले । नियमाद् अप्रमत्तस्य निशास् तिस्रो अतिचक्रमुः ॥६-२१-१०॥ ॥

tasya rāmasya suptasya kuśa āstīrṇe mahī tale ।
niyamād apramattasya niśās tisro aticakramuḥ ॥6-21-10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ११ ॥
त्रिरात्रोषितस्तत्र नयज्ञो धर्मवत्सलः । उपासत तदा रामः सागरम् सरिताम् पतिम् ॥६-२१-११॥ ॥

sa trirātroṣitastatra nayajño dharmavatsalaḥ ।
upāsata tadā rāmaḥ sāgaram saritām patim ॥6-21-11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १२ ॥
दर्शयते मन्दस् तदा रामस्य सागरः । प्रयतेन अपि रामेण यथा अर्हम् अभिपूजितः ॥६-२१-१२॥ ॥

na ca darśayate mandas tadā rāmasya sāgaraḥ ।
prayatena api rāmeṇa yathā arham abhipūjitaḥ ॥6-21-12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १३ ॥
समुद्रस्य ततः क्रुद्धो रामो रक्त अन्त लोचनः । समीपस्थम् उवाच इदम् लक्ष्मणम् शुभ लक्ष्मणम् ॥६-२१-१३॥ ॥

samudrasya tataḥ kruddho rāmo rakta anta locanaḥ ।
samīpastham uvāca idam lakṣmaṇam śubha lakṣmaṇam ॥6-21-13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १४ ॥
अवलेपम् समुद्रस्य दर्शयति यत् स्वयम् । प्रशमः क्षमा चैव आर्जवम् प्रिय वादिता ॥६-२१-१४॥ ॥

avalepam samudrasya na darśayati yat svayam ।
praśamaḥ ca kṣamā caiva ārjavam priya vāditā ॥6-21-14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १५ ॥
असामर्थ्यम् फलन्ति एते निर्गुणेषु सताम् गुणाः । आत्म प्रशम्सिनम् दुष्टम् धृष्टम् विपरिधावकम् ॥६-२१-१५॥ ॥

asāmarthyam phalanti ete nirguṇeṣu satām guṇāḥ ।
ātma praśamsinam duṣṭam dhṛṣṭam viparidhāvakam ॥6-21-15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १६ ॥
सर्वत्र उत्सृष्ट दण्डम् लोकः सत् कुरुते नरम् । साम्ना शक्यते कीर्तिर् साम्ना शक्यते यशः ॥६-२१-१६॥ ॥

sarvatra utsṛṣṭa daṇḍam ca lokaḥ sat kurute naram ।
na sāmnā śakyate kīrtir na sāmnā śakyate yaśaḥ ॥6-21-16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १७ ॥
प्राप्तुम् लक्ष्मण लोके अस्मिन् जयो वा रण मूधनि । अद्य मद् बाण निर्भिन्नैर् मकरैर् मकर आलयम् । निरुद्ध तोयम् सौमित्रे प्लवद्भिः पश्य सर्वतः ॥६-२१-१७॥ ॥

prāptum lakṣmaṇa loke asmin jayo vā raṇa mūdhani ।
adya mad bāṇa nirbhinnair makarair makara ālayam ।
niruddha toyam saumitre plavadbhiḥ paśya sarvataḥ ॥6-21-17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १८ ॥
भोगामः पश्य नागानाम् मया भिन्नानि लक्ष्मण ॥६-२१-१८॥ ॥

bhogāmaḥ ca paśya nāgānām mayā bhinnāni lakṣmaṇa ॥6-21-18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · १९ ॥
महाभोगानि मत्स्यानाम् करिणाम् करान् इह । सशन्ख शुक्तिका जालम् समीन मकरम् शरैः ॥६-२१-१९॥ ॥

mahābhogāni matsyānām kariṇām ca karān iha ।
saśankha śuktikā jālam samīna makaram śaraiḥ ॥6-21-19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २० ॥
अद्य युद्धेन महता समुद्रम् परिशोषये । क्षमया हि समायुक्तम् माम् अयम् मकर आलयः ॥६-२१-२०॥ ॥

adya yuddhena mahatā samudram pariśoṣaye ।
kṣamayā hi samāyuktam mām ayam makara ālayaḥ ॥6-21-20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २१ ॥
असमर्थम् विजानाति धिक् क्षमाम् ईदृशे जने । दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः ॥६-२१-२१॥ ॥

asamartham vijānāti dhik kṣamām īdṛśe jane ।
sa darśayati sāmnā me sāgaro rūpamātmanaḥ ॥6-21-21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २२ ॥
चापम् आनय सौमित्रे शरामः आशी विष उपमान् । समुद्रम् शोषयिष्यामि पद्भ्याम् यान्तु प्लवङ्गमाः ॥६-२१-२२॥ ॥

cāpam ānaya saumitre śarāmaḥ ca āśī viṣa upamān ।
samudram śoṣayiṣyāmi padbhyām yāntu plavaṅgamāḥ ॥6-21-22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २३ ॥
अद्य अक्षोभ्यम् अपि क्रुद्धः क्षोभयिष्यामि सागरम् । वेलासु कृत मर्यादम् सहसा ऊर्मि समाकुलम् ॥६-२१-२३॥ ॥

adya akṣobhyam api kruddhaḥ kṣobhayiṣyāmi sāgaram ।
velāsu kṛta maryādam sahasā ūrmi samākulam ॥6-21-23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २४ ॥
निर्मर्यादम् करिष्यामि सायकैर् वरुण आलयम् । महार्णवम् क्षोBहयिष्ये महादानवसम्कुलम् ॥६-२१-२४॥ ॥

nirmaryādam kariṣyāmi sāyakair varuṇa ālayam ।
mahārṇavam kṣoBhayiṣye mahādānavasamkulam ॥6-21-24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २५ ॥
एवम् उक्त्वा धनुष् पाणिः क्रोध विस्फारित ईक्षणः । बभूव रामो दुर्धर्षो युग अन्त अग्निर् इव ज्वलन् ॥६-२१-२५॥ ॥

evam uktvā dhanuṣ pāṇiḥ krodha visphārita īkṣaṇaḥ ।
babhūva rāmo durdharṣo yuga anta agnir iva jvalan ॥6-21-25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २६ ॥
सम्पीड्य धनुर् घोरम् कम्पयित्वा शरैर् जगत् । मुमोच विशिखान् उग्रान् वज्राणि इव शत क्रतुः ॥६-२१-२६॥ ॥

sampīḍya ca dhanur ghoram kampayitvā śarair jagat ।
mumoca viśikhān ugrān vajrāṇi iva śata kratuḥ ॥6-21-26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २७ ॥
ते ज्वलन्तो महावेगास् तेजसा सायक उत्तमाः । प्रविशन्ति समुद्रस्य सलिलम् त्रस्त पन्नगम् ॥६-२१-२७॥ ॥

te jvalanto mahāvegās tejasā sāyaka uttamāḥ ।
praviśanti samudrasya salilam trasta pannagam ॥6-21-27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २८ ॥
ततो वेगः समुद्रस्य सनक्र मकरो महान् । बभूव महाघोरः समारुत रवस् तदा ॥६-२१-२८॥ ॥

tato vegaḥ samudrasya sanakra makaro mahān ।
sa babhūva mahāghoraḥ samāruta ravas tadā ॥6-21-28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · २९ ॥
महाऊर्मि माला विततः शन्ख शुक्ति समाकुलः । सधूम परिवृत्त ऊर्मिः सहसा अभून् महाउदधिः ॥६-२१-२९॥ ॥

mahāūrmi mālā vitataḥ śankha śukti samākulaḥ ।
sadhūma parivṛtta ūrmiḥ sahasā abhūn mahāudadhiḥ ॥6-21-29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३० ॥
व्यथिताः पन्नगाः आसन् दीप्त आस्या दीप्त लोचनाः । दानवाः महावीर्याः पाताल तल वासिनः ॥६-२१-३०॥ ॥

vyathitāḥ pannagāḥ ca āsan dīpta āsyā dīpta locanāḥ ।
dānavāḥ ca mahāvīryāḥ pātāla tala vāsinaḥ ॥6-21-30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३१ ॥
ऊर्मयः सिन्धु राजस्य सनक्र मकरास् तदा । विन्ध्य मन्दर सम्काशाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥६-२१-३१॥ ॥

ūrmayaḥ sindhu rājasya sanakra makarās tadā ।
vindhya mandara samkāśāḥ samutpetuḥ sahasraśaḥ ॥6-21-31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३२ ॥
आघूर्णित तरन्ग ओघः सम्ब्भ्रान्त उरग राक्षसः । उद्वर्तित महाग्राहः सम्वृत्तः सलिल आशयः ॥६-२१-३२॥ ॥

āghūrṇita taranga oghaḥ sambbhrānta uraga rākṣasaḥ ।
udvartita mahāgrāhaḥ samvṛttaḥ salila āśayaḥ ॥6-21-32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३३ ॥
ततस्तु तम् राघव मुग्रवेगम् । प्रकर्षमाणम् ध्मरप्रमेयम् । सौमित्रिरुत्पत्य विनिःश्वसन्तम् । मामेति चोक्त्वा धनुराललम्बे ॥६-२१-३३॥ ॥

tatastu tam rāghava mugravegam ।
prakarṣamāṇam dhmaraprameyam ।
saumitrirutpatya viniḥśvasantam ।
māmeti coktvā dhanurālalambe ॥6-21-33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३४ ॥
एतद्विनापि ह्युदधेस्तवार्य । सम्पत्स्यते वीरतमस्य कार्यम् । भवद्विधाः क्रोधवशम् यान्ति । दीर्घम् भवान्पश्यतु साधुवृत्तम् ॥६-२१-३४॥ ॥

etadvināpi hyudadhestavārya ।
sampatsyate vīratamasya kāryam ।
bhavadvidhāḥ krodhavaśam na yānti ।
dīrgham bhavānpaśyatu sādhuvṛttam ॥6-21-34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २१ · ३५ ॥
अन्तर्हितैश्चापि तथान्तरिक्षे । ब्रह्मर्षिभिश्चैव सुरर्षिभिश्च । शब्दः कृतः कष्टमिति ब्रुवद्भि । र्मा मेति चोक्त्वा महता स्वरेण ॥

antarhitaiścāpi tathāntarikṣe ।
brahmarṣibhiścaiva surarṣibhiśca ।
śabdaḥ kṛtaḥ kaṣṭamiti bruvadbhi ।
rmā meti coktvā mahatā svareṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.