वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः २० · ३६ श्लोकाःSarga 20 · 36 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · २० · १ ॥
ततो निविष्टाम् ध्वजिनीम् सुग्रीवेणाभिपालिताम् । ददर्श राक्षसोऽभ्येत्य शार्दूलो नाम वीर्यवान् ॥६-२०-१॥ ॥

tato niviṣṭām dhvajinīm sugrīveṇābhipālitām ।
dadarśa rākṣaso'bhyetya śārdūlo nāma vīryavān ॥6-20-1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २ ॥
चारो राक्षसराजस्य रावणस्य दुरात्मनः । ताम् दृष्ट्वा सर्वतोऽव्यग्रम् प्रतिगम्य राक्षसः ॥६-२०-२॥ ॥

cāro rākṣasarājasya rāvaṇasya durātmanaḥ ।
tām dṛṣṭvā sarvato'vyagram pratigamya sa rākṣasaḥ ॥6-20-2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३ ॥
आविश्य लङ्काम् वेगेन राजानमिदमब्रवीत् । एष वै वानरर्क्षघो लङ्काम् समभिवर्तते ॥६-२०-३॥ ॥

āviśya laṅkām vegena rājānamidamabravīt ।
eṣa vai vānararkṣagho laṅkām samabhivartate ॥6-20-3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ४ ॥
अगाधश्चाप्रमेयश्च द्वितीय इव सागरः । पुत्रौ दशरथस्येमौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥६-२०-४॥ ॥

agādhaścāprameyaśca dvitīya iva sāgaraḥ ।
putrau daśarathasyemau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ॥6-20-4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ५ ॥
उत्तमौ रूपसम्पन्नौ सीतायाः पदमागतौ । एतौ सागरमासाद्य सम्निविष्टौ महाद्युती ॥६-२०-५॥ ॥

uttamau rūpasampannau sītāyāḥ padamāgatau ।
etau sāgaramāsādya samniviṣṭau mahādyutī ॥6-20-5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ६ ॥
बलम् चाकाशमावृत्य सर्वतो दशयोजनम् । तत्त्वभूतम् महारज क्षिप्रम् वेदितुमर्हसि ॥६-२०-६॥ ॥

balam cākāśamāvṛtya sarvato daśayojanam ।
tattvabhūtam mahāraja kṣipram veditumarhasi ॥6-20-6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ७ ॥
तव दूता महाराज क्षिप्रमर्हन्ति वेदितुम् । उपप्रदानम् सान्त्वम् वा भेदो वात्र प्रयुज्यताम् ॥६-२०-७॥ ॥

tava dūtā mahārāja kṣipramarhanti veditum ।
upapradānam sāntvam vā bhedo vātra prayujyatām ॥6-20-7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ८ ॥
शार्दूलस्य वचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः । उवाच सहसा व्यग्रः सम्प्रधार्यार्थमात्मनः ॥६-२०-८॥ ॥

śārdūlasya vacaḥ śrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ ।
uvāca sahasā vyagraḥ sampradhāryārthamātmanaḥ ॥6-20-8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ९ ॥
शुकम् नाम तदा रक्षो वाक्यमर्थविदाम् वरम् । सुग्रीवम् ब्रूहि गत्वाशु राजानम् वचनान्मनु ॥६-२०-९॥ ॥

śukam nāma tadā rakṣo vākyamarthavidām varam ।
sugrīvam brūhi gatvāśu rājānam vacanānmanu ॥6-20-9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १० ॥
यथासम्देशमक्लीबम् शल्क्स्णया परया गिरा । त्वम् वै महारज कुलप्रसूतो । महाबलश्चर्क्षरजःसुतश्च । कश्चनार्थस्तव वास्त्यनर्थ । स्तथापि मे भ्रातृसमो हरीश ॥६-२०-१०॥ ॥

yathāsamdeśamaklībam śalksṇayā parayā girā ।
tvam vai mahāraja kulaprasūto ।
mahābalaścarkṣarajaḥsutaśca ।
na kaścanārthastava vāstyanartha ।
stathāpi me bhrātṛsamo harīśa ॥6-20-10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ११ ॥
अहम् यद्यहरम् भार्याम् राजपुत्रस्य धीमतः । किम् तत्र तव सुग्रीव किश्किन्धाम् प्रति गम्यताम् ॥६-२०-११॥ ॥

aham yadyaharam bhāryām rājaputrasya dhīmataḥ ।
kim tatra tava sugrīva kiśkindhām prati gamyatām ॥6-20-11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १२ ॥
हीयम् हरिभिर्लङ्का प्राप्तुम् शक्या कथम् चन । देवैरपि सगन्धर्वैः किम् पुनर्नरवानरैः ॥६-२०-१२॥ ॥

na hīyam haribhirlaṅkā prāptum śakyā katham cana ।
devairapi sagandharvaiḥ kim punarnaravānaraiḥ ॥6-20-12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १३ ॥
तदा राक्षसेन्द्रेण सम्दिष्टो रजनीचरः । शुको विहम्गमो भूत्वा तूर्णमाप्लुत्य चाम्बरम् ॥६-२०-१३॥ ॥

sa tadā rākṣasendreṇa samdiṣṭo rajanīcaraḥ ।
śuko vihamgamo bhūtvā tūrṇamāplutya cāmbaram ॥6-20-13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १४ ॥
गत्वा दूरमध्वानमुपर्युपरि सागरम् । सम्स्थितो ह्यम्बरे वाक्यम् सुग्रीव मदिमब्रवीत् ॥६-२०-१४॥ ॥

sa gatvā dūramadhvānamuparyupari sāgaram ।
samsthito hyambare vākyam sugrīva madimabravīt ॥6-20-14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १५ ॥
सर्वमुक्तम् यथादिष्टम् रावणेन दुरात्मना । तत्प्रपयन्तम् वचनम् तूर्णमाप्लुत्य वानराः ॥६-२०-१५॥ ॥

sarvamuktam yathādiṣṭam rāvaṇena durātmanā ।
tatprapayantam vacanam tūrṇamāplutya vānarāḥ ॥6-20-15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १६ ॥
प्रापद्यन्त तदा क्षिप्रम् लोप्तुम् हन्तुम् मुष्टिभिः । सर्वैः प्लवण्गैः प्रसभम् निगृहीतो निशाचरह् ॥६-२०-१६॥ ॥

prāpadyanta tadā kṣipram loptum hantum ca muṣṭibhiḥ ।
sarvaiḥ plavaṇgaiḥ prasabham nigṛhīto niśācarah ॥6-20-16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १७ ॥
गगनाद्भूतले चाशु प्रतिगृह्यावतारितः । वानरैः पीड्यमानस्तु शुको वचनमब्रवीत् ॥६-२०-१७॥ ॥

gaganādbhūtale cāśu pratigṛhyāvatāritaḥ ।
vānaraiḥ pīḍyamānastu śuko vacanamabravīt ॥6-20-17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १८ ॥
दूतान् घ्नन्ति काकुत्थ्स वार्यन्ताम् साधु वानराः । यस्तु हित्वा मतम् भर्तुः स्वमतम् सम्प्रभाषते ॥६-२०-१८॥ ॥

na dūtān ghnanti kākutthsa vāryantām sādhu vānarāḥ ।
yastu hitvā matam bhartuḥ svamatam samprabhāṣate ॥6-20-18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · १९ ॥
अनुक्तवादी दूतः सन्न् दूतो वधमर्हति । शुकस्य वचनम् रामः श्रुत्वा तु परिदेवितम् ॥६-२०-१९॥ ॥

anuktavādī dūtaḥ sann sa dūto vadhamarhati ।
śukasya vacanam rāmaḥ śrutvā tu paridevitam ॥6-20-19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २० ॥
उवाच मा वधिस्टेति घ्नतः शाखामृगर्षभान् । पत्रलघुद्भूत्वा हरिभिर्दर्शितेऽभये ॥६-२०-२०॥ ॥

uvāca mā vadhisṭeti ghnataḥ śākhāmṛgarṣabhān ।
sa ca patralaghudbhūtvā haribhirdarśite'bhaye ॥6-20-20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २१ ॥
अन्तरिक्षे स्थितो भूत्वा पुनर्वचन मब्रवीत् । सुग्रीव सत्त्वसम्पन्न महाबलपराक्रम ॥६-२०-२१॥ ॥

antarikṣe sthito bhūtvā punarvacana mabravīt ।
sugrīva sattvasampanna mahābalaparākrama ॥6-20-21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २२ ॥
किम् मया खलु नक्तव्यो रावणो लोकरावणः । एवमुक्तः प्लवगाधिपस्तदा । प्लवङ्गमानामृषभो महाबलः । उवाच वाक्यम् रजनीचरस्य । चारम् शुकम् शुद्ध मदीनसत्त्वः ॥६-२०-२२॥ ॥

kim mayā khalu naktavyo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ ।
sa evamuktaḥ plavagādhipastadā ।
plavaṅgamānāmṛṣabho mahābalaḥ ।
uvāca vākyam rajanīcarasya ।
cāram śukam śuddha madīnasattvaḥ ॥6-20-22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २३ ॥
मेऽसि मित्रम् तथानुकम्प्यो । चोपकर्तासि मे प्रियोऽपि । अरिश्च रामस्य सहानुबन्ध । स्ततोऽसि वालीव वधार्ह वध्यः ॥६-२०-२३॥ ॥

sa me'si mitram va tathānukampyo ।
na copakartāsi na me priyo'pi ।
ariśca rāmasya sahānubandha ।
stato'si vālīva vadhārha vadhyaḥ ॥6-20-23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २४ ॥
निहन्म्यहम् त्वाम् ससुतम् सबन्धुम् । सज्ञातिवर्गम् रजनीचरेश । लङ्काम् सर्वाम् महता बलेन । सर्वैः करिष्यामि समेत्य भस्म ॥६-२०-२४॥ ॥

nihanmyaham tvām sasutam sabandhum ।
sajñātivargam rajanīcareśa ।
laṅkām ca sarvām mahatā balena ।
sarvaiḥ kariṣyāmi sametya bhasma ॥6-20-24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २५ ॥
मोक्ष्यसे रावण राघवस्य । सर्वैः सहेन्द्रैदपि मूढ गुप्तः । अन्तर्हतः सूर्यपथम् गतोऽपि । तथैव पातालमनुप्रविष्टः ॥६-२०-२५॥ ॥

na mokṣyase rāvaṇa rāghavasya ।
sarvaiḥ sahendraidapi mūḍha guptaḥ ।
antarhataḥ sūryapatham gato'pi ।
tathaiva pātālamanupraviṣṭaḥ ॥6-20-25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २६ ॥
गिरीशपादम्बुजसम्गतो वा । हतोऽसि रामेण शानुजस्त्वम् ॥६-२०-२६॥ ॥

girīśapādambujasamgato vā ।
hato'si rāmeṇa śānujastvam ॥6-20-26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २७ ॥
तस्य ते त्रिषु लोकेषु पिशाचम् राक्षसम् । त्रातारमनुपश्यामि गन्धर्वम् चासुरम् ॥६-२०-२७॥ ॥

tasya te triṣu lokeṣu na piśācam na rākṣasam ।
trātāramanupaśyāmi na gandharvam na cāsuram ॥6-20-27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २८ ॥
अवधीस्त्वम् जरावृद्धम् गृध्राराजम् जटायुषम् । किम् मते रामसाम्निध्ये सकाशे लक्ष्मणस्य ॥६-२०-२८॥ ॥

avadhīstvam jarāvṛddham gṛdhrārājam jaṭāyuṣam ।
kim mate rāmasāmnidhye sakāśe lakṣmaṇasya ca ॥6-20-28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · २९ ॥
हृता सीता विशालाक्षि याम् त्वम् गृह्य बुध्यसे । महाबलम् महात्मानम् दुराधर्षम् सुरैरपि ॥६-२०-२९॥ ॥

hṛtā sītā viśālākṣi yām tvam gṛhya na budhyase ।
mahābalam mahātmānam durādharṣam surairapi ॥6-20-29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३० ॥
बुध्यसे रघुश्रेष्ठम् यस्ते प्राणान् हरिष्यति । ततोऽब्रवीद्वालिसुतोऽप्यङ्गदो हरिसत्तमः ॥६-२०-३०॥ ॥

na budhyase raghuśreṣṭham yaste prāṇān hariṣyati ।
tato'bravīdvālisuto'pyaṅgado harisattamaḥ ॥6-20-30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३१ ॥
वायम् दूतो महाप्राज्ञ चारकः प्रतिभाति मे । तुलितम् हि बलम् सर्वमनेन तव तिष्ठता ॥६-२०-३१॥ ॥

vāyam dūto mahāprājña cārakaḥ pratibhāti me ।
tulitam hi balam sarvamanena tava tiṣṭhatā ॥6-20-31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३२ ॥
गृह्यताम् मागमल्लङ्का मेतद्धि मम रोचते । ततो राज्ञा समादिष्टाः समुत्पत्य वलीमुखाः ॥६-२०-३२॥ ॥

gṛhyatām māgamallaṅkā metaddhi mama rocate ।
tato rājñā samādiṣṭāḥ samutpatya valīmukhāḥ ॥6-20-32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३३ ॥
जगृहुश्च बबन्धुश्च विलपन्तमनाथवत् । शुकस्तु वानरैश्च ण्डैस्तत्र तैः सम्प्रपीडितः ॥६-२०-३३॥ ॥

jagṛhuśca babandhuśca vilapantamanāthavat ।
śukastu vānaraiśca ṇḍaistatra taiḥ samprapīḍitaḥ ॥6-20-33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३४ ॥
व्याचुक्रोश महात्मानम् रामम् दशरथात्मजम् । लुप्येते मे बलात्पक्षौ भिद्येते मे तथाक्षिणी ॥६-२०-३४॥ ॥

vyācukrośa mahātmānam rāmam daśarathātmajam ।
lupyete me balātpakṣau bhidyete me tathākṣiṇī ॥6-20-34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३५ ॥
याम् रात्रिम् मरिष्यामि जाये रात्रिम् यामहम् । एतस्मिन्नन्त्रे काले मन्मया चाशुभम् कृतम् ॥६-२०-३५॥ ॥

yām ca rātrim mariṣyāmi jāye rātrim ca yāmaham ।
etasminnantre kāle manmayā cāśubham kṛtam ॥6-20-35॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · २० · ३६ ॥
सर्वम् तदुपपद्येथा जह्यम् चेद्यदि जीवितम् । नाघातयत्तदा रामः श्रुत्वा तत्परिदेवितम् ॥

sarvam tadupapadyethā jahyam cedyadi jīvitam ।
nāghātayattadā rāmaḥ śrutvā tatparidevitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.