वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः १६ · २७ श्लोकाःSarga 16 · 27 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · १६ · १ ॥
सुनिविष्टम् हितम् वाक्यम् उक्तवन्तम् विभीषणम् । अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् रावणः काल चोदितः ॥६-१६-१॥ ॥

suniviṣṭam hitam vākyam uktavantam vibhīṣaṇam ।
abravīt paruṣam vākyam rāvaṇaḥ kāla coditaḥ ॥6-16-1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २ ॥
वसेत् सह सपत्नेन क्रुद्धेन आशी विषेण च । न तु मित्र प्रवादेन सम्वस्च्चत्रुणा सह ॥६-१६-२॥ ॥

vaset saha sapatnena kruddhena āśī viṣeṇa ca ।
na tu mitra pravādena samvasccatruṇā saha ॥6-16-2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ३ ॥
जानामि शीलम् ज्ञातीनाम् सर्व लोकेषु राक्षस । हृष्यन्ति व्यसनेष्वेते ज्ञातीनाम् ज्ञातयः सदा ॥६-१६-३॥ ॥

jānāmi śīlam jñātīnām sarva lokeṣu rākṣasa ।
hṛṣyanti vyasaneṣvete jñātīnām jñātayaḥ sadā ॥6-16-3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ४ ॥
प्रधानम् साधकम् वैद्यम् धर्म शीलम् च राक्षस । ज्ञातयो ह्यनमन्यन्ते शूरम् परिभवन्ति च ॥६-१६-४॥ ॥

pradhānam sādhakam vaidyam dharma śīlam ca rākṣasa ।
jñātayo hyanamanyante śūram paribhavanti ca ॥6-16-4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ५ ॥
नित्यम् अन्योन्य सम्हृष्टा व्यसनेष्वाततायिनः । प्रच्चन्न हृदया घोरा ज्ञातयस् तु भय आवहाः ॥६-१६-५॥ ॥

nityam anyonya samhṛṣṭā vyasaneṣvātatāyinaḥ ।
praccanna hṛdayā ghorā jñātayas tu bhaya āvahāḥ ॥6-16-5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ६ ॥
श्रूयन्ते हस्तिभिर् गीताः श्लोकाः पद्म वने पुरा । पाश हस्तान् नरान् दृष्ट्वा शृणु तान् गदतो मम ॥६-१६-६॥ ॥

śrūyante hastibhir gītāḥ ślokāḥ padma vane purā ।
pāśa hastān narān dṛṣṭvā śṛṇu tān gadato mama ॥6-16-6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ७ ॥
नाग्निर्नान्यानि शस्त्राणि न नः पाशा भयावहाः । घोराः स्वार्थप्रयुक्तास्तु ज्ञातयो नो भयावहाः ॥६-१६-७॥ ॥

nāgnirnānyāni śastrāṇi na naḥ pāśā bhayāvahāḥ ।
ghorāḥ svārthaprayuktāstu jñātayo no bhayāvahāḥ ॥6-16-7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ८ ॥
उपायमेते वक्ष्यन्ति ग्रहणे नात्रसम्शयः । कृत्स्नाद् भयाज्ज्ञातिभयम् सुकष्टम् विदितम् च नः ॥६-१६-८॥ ॥

upāyamete vakṣyanti grahaṇe nātrasamśayaḥ ।
kṛtsnād bhayājjñātibhayam sukaṣṭam viditam ca naḥ ॥6-16-8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ९ ॥
विद्यते गोषु सम्पन्नम् विद्यते ज्ञातितो भयम् । विद्यते स्त्रीषु चापल्यम् विद्यते ज्ञातितो भयम् ॥६-१६-९॥ ॥

vidyate goṣu sampannam vidyate jñātito bhayam ।
vidyate strīṣu cāpalyam vidyate jñātito bhayam ॥6-16-9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १० ॥
ततो नेष्टम् इदम् सौम्य यदहम् लोक सत्कृतः । ऐश्वर्यम् अभिजातः च रिपूणाम् मूर्ध्नि च स्थितः ॥६-१६-१०॥ ॥

tato neṣṭam idam saumya yadaham loka satkṛtaḥ ।
aiśvaryam abhijātaḥ ca ripūṇām mūrdhni ca sthitaḥ ॥6-16-10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · ११ ॥
यथा पुष्करपत्रेषु पतितास्तोयबिन्दवः । न श्लेषमभिगच्चन्ति तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-११॥ ॥

yathā puṣkarapatreṣu patitāstoyabindavaḥ ।
na śleṣamabhigaccanti tathānāryeṣu sauhṛdam ॥6-16-11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १२ ॥
यथा शरदि मेघानाम् सिञ्चातामपि गर्जताम् । न भवत्यमुबसम्क्लेदस्तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१२॥ ॥

yathā śaradi meghānām siñcātāmapi garjatām ।
na bhavatyamubasamkledastathānāryeṣu sauhṛdam ॥6-16-12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १३ ॥
यथा मधुकरस्तर्षाद्रासम् विन्दन्न तिष्ठति । तथा त्वमपि तत्रैव तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१३॥ ॥

yathā madhukarastarṣādrāsam vindanna tiṣṭhati ।
tathā tvamapi tatraiva tathānāryeṣu sauhṛdam ॥6-16-13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १४ ॥
यथा मधुकर्स्तराषात्काशपुष्पम् पिबन्नपि । रसमत्र न विन्देत तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१४॥ ॥

yathā madhukarstarāṣātkāśapuṣpam pibannapi ।
rasamatra na vindeta tathānāryeṣu sauhṛdam ॥6-16-14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १५ ॥
यथा पूर्वम् गजः स्नात्वा गृह्य हस्तेन वै रजः । दूषयत्यात्मनो देहम् तथानार्येषु सौहृदम् ॥६-१६-१५॥ ॥

yathā pūrvam gajaḥ snātvā gṛhya hastena vai rajaḥ ।
dūṣayatyātmano deham tathānāryeṣu sauhṛdam ॥6-16-15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १६ ॥
योऽन्यस्त्वेवम्विधम् ब्रूयाद् वाक्यमेतन्निशाचर । अस्मिन् मुहूर्ते न भवेत् त्वाम् तु धिक् कुलपाम्सनम् ॥६-१६-१६॥ ॥

yo'nyastvevamvidham brūyād vākyametanniśācara ।
asmin muhūrte na bhavet tvām tu dhik kulapāmsanam ॥6-16-16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १७ ॥
इतिउक्तः परुषम् वाक्यम् न्यायवादी विभीषणः । उत्पपात गदापाणिःचतुर्भिः सह राक्षसैः ॥६-१६-१७॥ ॥

itiuktaḥ paruṣam vākyam nyāyavādī vibhīṣaṇaḥ ।
utpapāta gadāpāṇiḥcaturbhiḥ saha rākṣasaiḥ ॥6-16-17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १८ ॥
अब्रवीच्च तदा वाक्यम् जातक्रोधो विभीषणः । अन्तरिक्षगतः श्रीमान् भ्रातरम् राक्षस अधिपम् ॥६-१६-१८॥ ॥

abravīcca tadā vākyam jātakrodho vibhīṣaṇaḥ ।
antarikṣagataḥ śrīmān bhrātaram rākṣasa adhipam ॥6-16-18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · १९ ॥
स त्वम् भ्राता असि मे राजन् ब्रूहि माम् यद् यद् इच्चसि । ज्येष्ठो मान्यः पितृसमो न च धर्मपथे स्थितः ॥६-१६-१९॥ ॥

sa tvam bhrātā asi me rājan brūhi mām yad yad iccasi ।
jyeṣṭho mānyaḥ pitṛsamo na ca dharmapathe sthitaḥ ॥6-16-19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २० ॥
इदम् तु परुषम् वाक्यम् न क्षमामि अनृतम् तव । सुनीतम् हित कामेन वाक्यम् उक्तम् दश आनन ॥६-१६-२०॥ ॥

idam tu paruṣam vākyam na kṣamāmi anṛtam tava ।
sunītam hita kāmena vākyam uktam daśa ānana ॥6-16-20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २१ ॥
न गृह्णन्ति अकृत आत्मानः कालस्य वशमागताः । सुलभाः पुरुषा राजन् सततम् प्रिय वादिनः ॥६-१६-२१॥ ॥

na gṛhṇanti akṛta ātmānaḥ kālasya vaśamāgatāḥ ।
sulabhāḥ puruṣā rājan satatam priya vādinaḥ ॥6-16-21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २२ ॥
अप्रियस्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः । बद्धम् कालस्य पाशेन सर्व भूत अपहारिणा ॥६-१६-२२॥ ॥

apriyasya tu pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ ।
baddham kālasya pāśena sarva bhūta apahāriṇā ॥6-16-22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २३ ॥
न नश्यन्तम् उपेक्षेयम् प्रदीप्तम् शरणम् यथा । दीप्त पावक सम्काशैः शितैः कान्चन भूषणैः ॥६-१६-२३॥ ॥

na naśyantam upekṣeyam pradīptam śaraṇam yathā ।
dīpta pāvaka samkāśaiḥ śitaiḥ kāncana bhūṣaṇaiḥ ॥6-16-23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २४ ॥
न त्वाम् इच्चामि अहम् द्रष्टुम् रामेण निहतम् शरैः । शूराः च बलवन्तः च कृत अस्त्राः च नर आजिरे ॥६-१६-२४॥ ॥

na tvām iccāmi aham draṣṭum rāmeṇa nihatam śaraiḥ ।
śūrāḥ ca balavantaḥ ca kṛta astrāḥ ca nara ājire ॥6-16-24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २५ ॥
काल अभिपन्ना सीदन्ति यथा वालुक सेतवः । तनर्षयतु यच्चोक्तम् गुरुत्वाद्धितमिच्चता ॥६-१६-२५॥ ॥

kāla abhipannā sīdanti yathā vāluka setavaḥ ।
tanarṣayatu yaccoktam gurutvāddhitamiccatā ॥6-16-25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २६ ॥
आत्मानम् सर्वथा रक्ष पुरीम् च इमाम् सराक्षसाम् । स्वस्ति ते अस्तु गमिष्यामि सुखी भव मया विना ॥६-१६-२६॥ ॥

ātmānam sarvathā rakṣa purīm ca imām sarākṣasām ।
svasti te astu gamiṣyāmi sukhī bhava mayā vinā ॥6-16-26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १६ · २७ ॥
निवार्यमाणस्य मया हित एषिणा । न रोचते ते वचनम् निशा चर । परीत काला हि गत आयुषो नरा । हितम् न गृह्णन्ति सुहृद्भिर् ईरितम् ॥

nivāryamāṇasya mayā hita eṣiṇā ।
na rocate te vacanam niśā cara ।
parīta kālā hi gata āyuṣo narā ।
hitam na gṛhṇanti suhṛdbhir īritam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.