वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः १४ · २२ श्लोकाःSarga 14 · 22 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · १४ · १ ॥
निशाचरेन्द्रस्य निशम्य वाक्यम् । कुम्भकर्णस्य गर्जितानि । विभीषणो राक्षसराजमुख्य । मुवाच वाक्यम् हितम्र्थयुक्तम् ॥६-१४-१॥ ॥

niśācarendrasya niśamya vākyam ।
sa kumbhakarṇasya ca garjitāni ।
vibhīṣaṇo rākṣasarājamukhya ।
muvāca vākyam hitamrthayuktam ॥6-14-1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · २ ॥
वृतो हि बाह्वन्तरभोगराशि । श्चिन्ताविषः सुस्मिततीक्षणदम्ष्ट्रः । पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायः । सीतामहाहिस्तव केन राजन् ॥६-१४-२॥ ॥

vṛto hi bāhvantarabhogarāśi ।
ścintāviṣaḥ susmitatīkṣaṇadamṣṭraḥ ।
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyaḥ ।
sītāmahāhistava kena rājan ॥6-14-2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ३ ॥
यावन्न लङ्का समभिद्रवन्ति । वलीमुखाः पर्वतकूटमात्राः । दम्ष्ट्रयुधाश्चैव नखायुधाश्च । प्रदीयताम् दाशरथाय मैथिली ॥६-१४-३॥ ॥

yāvanna laṅkā samabhidravanti ।
valīmukhāḥ parvatakūṭamātrāḥ ।
damṣṭrayudhāścaiva nakhāyudhāśca ।
pradīyatām dāśarathāya maithilī ॥6-14-3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ४ ॥
यावन्न गृह्णन्ति शिराम्सि बाणा । रामेरिता राक्षसपुङ्गवानाम् । वज्रोपमा वायुसमानवेगाः । प्रदीयताम् दाशरथाय मैथिली ॥६-१४-४॥ ॥

yāvanna gṛhṇanti śirāmsi bāṇā ।
rāmeritā rākṣasapuṅgavānām ।
vajropamā vāyusamānavegāḥ ।
pradīyatām dāśarathāya maithilī ॥6-14-4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ५ ॥
कुम्भकर्णेन्द्रजितौ राजम् । स्तथा महापार्श्वमहोदरौ वा । निकुम्भकुम्भौ तथातिकायः । स्थातुम् समर्था युधि राघवस्य ॥६-१४-५॥ ॥

na kumbhakarṇendrajitau ca rājam ।
stathā mahāpārśvamahodarau vā ।
nikumbhakumbhau ca tathātikāyaḥ ।
sthātum samarthā yudhi rāghavasya ॥6-14-5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ६ ॥
जीवम्स्तु रामस्य मोक्स्यसे त्वम् । गुप्तः सवित्राप्यथवा मरुद्भिः । वासवस्याङ्कगतो मृत्यो । र्नभो पातालमनुप्रविष्टः ॥६-१४-६॥ ॥

jīvamstu rāmasya na moksyase tvam ।
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ ।
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo ।
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ ॥6-14-6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ७ ॥
निशम्य वाक्यम् तु विभीषणस्य । ततः प्रहस्तो वचनम् बभाषे । नो भयम् विद्म दैवतेभ्यो । दानवेभ्योऽप्यथवा कदाचित् ॥६-१४-७॥ ॥

niśamya vākyam tu vibhīṣaṇasya ।
tataḥ prahasto vacanam babhāṣe ।
na no bhayam vidma na daivatebhyo ।
na dānavebhyo'pyathavā kadācit ॥6-14-7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ८ ॥
यक्षगन्धर्वमहोरगेभ्यो । भयम् सम्ख्ये पतगोरगेभ्यः । कथम् नु रामाद्भविता भयम् नो । नरेन्द्रपुत्रात्समरे कदाचित् ॥६-१४-८॥ ॥

na yakṣagandharvamahoragebhyo ।
bhayam na samkhye patagoragebhyaḥ ।
katham nu rāmādbhavitā bhayam no ।
narendraputrātsamare kadācit ॥6-14-8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ९ ॥
प्रहस्तवाक्यम् त्वहितम् निशम्य । विभीषणो राजहितानुकाङिक्षी । ततो महार्थम् वचनम् बभाषे । धर्मार्थकामेषु निविष्टबुद्धिः ॥६-१४-९॥ ॥

prahastavākyam tvahitam niśamya ।
vibhīṣaṇo rājahitānukāṅikṣī ।
tato mahārtham vacanam babhāṣe ।
dharmārthakāmeṣu niviṣṭabuddhiḥ ॥6-14-9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १० ॥
प्रहस्त राजा महोदरश्च । त्वम् कुम्भकर्णश्च यथार्थजातम् । ब्रवीत रामम् प्रति तन्न शक्यम् । यथा गतिः स्वर्गमधर्मबुद्धेः ॥६-१४-१०॥ ॥

prahasta rājā ca mahodaraśca ।
tvam kumbhakarṇaśca yathārthajātam ।
bravīta rāmam prati tanna śakyam ।
yathā gatiḥ svargamadharmabuddheḥ ॥6-14-10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · ११ ॥
वधस्तु रामस्य मया त्वया च । प्रहस्त सर्वैरपि राक्षसैर्वा । कथम् भवेदर्थविशारदस्य । महार्णवम् तर्तु मिवाप्लवस्य ॥६-१४-११॥ ॥

vadhastu rāmasya mayā tvayā ca ।
prahasta sarvairapi rākṣasairvā ।
katham bhavedarthaviśāradasya ।
mahārṇavam tartu mivāplavasya ॥6-14-11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १२ ॥
धर्मप्रधानस्य महारथस्य । इक्स्वाकुवम्शप्रभवस्य राज्ञः । पुरोऽस्य देवाश्च तथाविधस्य । कृत्येषु शक्तस्य भवन्ति मूढाः ॥६-१४-१२॥ ॥

dharmapradhānasya mahārathasya ।
iksvākuvamśaprabhavasya rājñaḥ ।
puro'sya devāśca tathāvidhasya ।
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ ॥6-14-12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १३ ॥
तीक्षणा तावत्तव कङ्कपत्रा । दुरापदा राघवविप्रमुक्ताः । भित्त्वाशरीरम् प्रविशन्ति बाणाः । प्रहस्त तेनैव विकत्थसे त्वम् ॥६-१४-१३॥ ॥

tīkṣaṇā na tāvattava kaṅkapatrā ।
durāpadā rāghavavipramuktāḥ ।
bhittvāśarīram praviśanti bāṇāḥ ।
prahasta tenaiva vikatthase tvam ॥6-14-13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १४ ॥
भित्त्वा तावत्प्रविशन्ति कायम् । प्राणान्तकास्तेऽशनितुल्य्वेगाः । शिताः शरा राघवविप्रमुक्ताः । प्रहस्त तेनैव विकत्थसे त्वम् ॥६-१४-१४॥ ॥

bhittvā na tāvatpraviśanti kāyam ।
prāṇāntakāste'śanitulyvegāḥ ।
śitāḥ śarā rāghavavipramuktāḥ ।
prahasta tenaiva vikatthase tvam ॥6-14-14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १५ ॥
रावणो नाइबलस्त्रीशीर्षो । कुम्भकर्णस्य सुतो निकुभः । चेन्द्रजिद्दाशरथिम् प्रसोढुम् । त्वम् वा रणे शक्रसमम् समर्थः ॥६-१४-१५॥ ॥

na rāvaṇo nāibalastrīśīrṣo ।
na kumbhakarṇasya suto nikubhaḥ ।
na cendrajiddāśarathim prasoḍhum ।
tvam vā raṇe śakrasamam samarthaḥ ॥6-14-15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १६ ॥
देवान्तको वापि नरान्तको वा । तथातिकायोऽतिरथो महात्मा । अकम्पननश्चाद्रिसमानसारः । स्थातुम् शक्ता युधि राघवस्य ॥६-१४-१६॥ ॥

devāntako vāpi narāntako vā ।
tathātikāyo'tiratho mahātmā ।
akampananaścādrisamānasāraḥ ।
sthātum na śaktā yudhi rāghavasya ॥6-14-16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १७ ॥
अयम् राजा न्यसनाभिभूतो । मित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भिः । अन्वास्यते राक्षसनाशनार्थे । तीक्षणः प्रकृत्या ह्यसमीक्ष्यकारी ॥६-१४-१७॥ ॥

ayam ca rājā nyasanābhibhūto ।
mitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ ।
anvāsyate rākṣasanāśanārthe ।
tīkṣaṇaḥ prakṛtyā hyasamīkṣyakārī ॥6-14-17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १८ ॥
अनन्तभोगेन सहस्रमूर्ध्ना । वागेन भीमेन महाबलेन । बलात्परिक्षिप्तमिमम् भवन्तो । राजानमुत्क्षिप्य विमोचयन्तु ॥६-१४-१८॥ ॥

anantabhogena sahasramūrdhnā ।
vāgena bhīmena mahābalena ।
balātparikṣiptamimam bhavanto ।
rājānamutkṣipya vimocayantu ॥6-14-18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · १९ ॥
यावद्धि केशग्रहणात्सुहृद्भिः । समेत्य सर्वैः परिपूर्णकामैः । निगृह्य राजा परिरक्षितव्यो । भूतैर्यथा भीमबलैर्गृहीअः ॥६-१४-१९॥ ॥

yāvaddhi keśagrahaṇātsuhṛdbhiḥ ।
sametya sarvaiḥ paripūrṇakāmaiḥ ।
nigṛhya rājā parirakṣitavyo ।
bhūtairyathā bhīmabalairgṛhīaḥ ॥6-14-19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · २० ॥
सुवारिणा राघवसागरेण । प्रच्चाद्यमानस्तरसा भवद्भिः । प्रच्चाद्यमानस्तरसा भवद्भिः । युक्तस्त्वयम् तारयितुम् समेत्य । काकुत्थ्सपातालमुखे पतन्सः ॥६-१४-२०॥ ॥

suvāriṇā rāghavasāgareṇa ।
praccādyamānastarasā bhavadbhiḥ ।
praccādyamānastarasā bhavadbhiḥ ।
yuktastvayam tārayitum sametya ।
kākutthsapātālamukhe patansaḥ ॥6-14-20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · २१ ॥
इदम् पुरस्यास्य सराक्षसस्य । राज्ञश्च पथ्यम् ससुहृज्जनस्य । सम्यग्घि वाक्यम् स्वमतम् ब्रवीमि । नरेन्द्रपुत्राय ददातु मैथिलीम् ॥६-१४-२१॥ ॥

idam purasyāsya sarākṣasasya ।
rājñaśca pathyam sasuhṛjjanasya ।
samyagghi vākyam svamatam bravīmi ।
narendraputrāya dadātu maithilīm ॥6-14-21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १४ · २२ ॥
परस्य वीर्यम् स्वबलम् बुद्ध्वा । स्थानम् क्षयम् चैव तथैव वृद्धिम् । तथा स्वपक्षे प्यनुमृश्य बुद्ध्या । वद्त् क्षमम् स्वामिहितम् मन्त्री ॥

parasya vīryam svabalam ca buddhvā ।
sthānam kṣayam caiva tathaiva vṛddhim ।
tathā svapakṣe pyanumṛśya buddhyā ।
vadt kṣamam svāmihitam sa mantrī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.