वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः १२२ · ३८ श्लोकाःSarga 122 · 38 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · १२२ · १ ॥
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं राघवेण सुभाषितम् । इदं शुभतरं वाक्यं व्याजहार महेश्वरः । ६.१२२.१ ॥

etacchrutvā śubhaṁ vākyaṁ rāghaveṇa subhāṣitam ।
idaṁ śubhataraṁ vākyaṁ vyājahāra maheśvaraḥ ।
6.122.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २ ॥
पुष्कराक्ष महाबाहो महावक्षः परन्तप । दिष्ट्या कृतमिदं कर्म त्वया शस्त्रभृतां वर । ६.१२२.२ ॥

puṣkarākṣa mahābāho mahāvakṣaḥ parantapa ।
diṣṭyā kṛtamidaṁ karma tvayā śastrabhṛtāṁ vara ।
6.122.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३ ॥
दिष्ट्या सर्वस्य लोकस्य प्रवृद्धं दारुणं तमः । अपावृत्तं त्वया सङ्ख्ये राम रावणजं भयम् । ६.१२२.३ ॥

diṣṭyā sarvasya lokasya pravṛddhaṁ dāruṇaṁ tamaḥ ।
apāvṛttaṁ tvayā saṅkhye rāma rāvaṇajaṁ bhayam ।
6.122.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ४ ॥
आश्वास्य भरतं दीनं कौसल्यां यशस्विनीम् । कैकेयीं सुमित्रां दृष्ट्वा लक्ष्मणमातरम् । ६.१२२.४ ॥

āśvāsya bharataṁ dīnaṁ kausalyāṁ ca yaśasvinīm ।
kaikeyīṁ ca sumitrāṁ ca dṛṣṭvā lakṣmaṇamātaram ।
6.122.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ५ ॥
प्राप्य राज्यमयोध्यायां नन्दयित्वा सुहृज्जनम् । इक्ष्वाकूणां कुले वंशं स्थापयित्वा महाबल । ६.१२२.५ ॥

prāpya rājyamayodhyāyāṁ nandayitvā suhṛjjanam ।
ikṣvākūṇāṁ kule vaṁśaṁ sthāpayitvā mahābala ।
6.122.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ६ ॥
इष्ट्वा तुरगमेधेन प्राप्य चानुत्तमं यशः । ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा त्रिदिवं गन्तुमर्हसि । ६.१२२.६ ॥

iṣṭvā turagamedhena prāpya cānuttamaṁ yaśaḥ ।
brāhmaṇebhyo dhanaṁ dattvā tridivaṁ gantumarhasi ।
6.122.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ७ ॥
एष राजा विमानस्थः पिता दशरथस्तव । काकुत्स्थ मानुषे लोके गुरुस्तव महायशाः । ६.१२२.७ ॥

eṣa rājā vimānasthaḥ pitā daśarathastava ।
kākutstha mānuṣe loke gurustava mahāyaśāḥ ।
6.122.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ८ ॥
इन्द्रलोकं गतः श्रीमांस्त्वया पुत्रेण तारितः । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा त्वमेनमभिवादय । ६.१२२.८ ॥

indralokaṁ gataḥ śrīmāṁstvayā putreṇa tāritaḥ ।
lakṣmaṇena saha bhrātrā tvamenamabhivādaya ।
6.122.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ९ ॥
महादेववचः श्रुत्वा काकुत्स्थः सहलक्ष्मणः । विमानशिखरस्थस्य प्रणाममकरोत् पितुः । ६.१२२.९ ॥

mahādevavacaḥ śrutvā kākutsthaḥ sahalakṣmaṇaḥ ।
vimānaśikharasthasya praṇāmamakarot pituḥ ।
6.122.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १० ॥
दीप्यमानं स्वया लक्ष्म्या विरजोम्बरधारिणम् । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा ददर्श पितरं विभुः । ६.१२२.१० ॥

dīpyamānaṁ svayā lakṣmyā virajombaradhāriṇam ।
lakṣmaṇena saha bhrātrā dadarśa pitaraṁ vibhuḥ ।
6.122.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ११ ॥
हर्षेण महता ऽविष्टो विमानस्थो महीपतिः । प्राणैः प्रियतरं दृष्ट्वा पुत्रं दशरथस्तदा । ६.१२२.११ ॥

harṣeṇa mahatā ' 'viṣṭo vimānastho mahīpatiḥ ।
prāṇaiḥ priyataraṁ dṛṣṭvā putraṁ daśarathastadā ।
6.122.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १२ ॥
आरोप्याङ्कं महाबाहुर्वरासनगतः प्रभुः । बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य ततो वाक्यं समाददे । ६.१२२.१२ ॥

āropyāṅkaṁ mahābāhurvarāsanagataḥ prabhuḥ ।
bāhubhyāṁ sampariṣvajya tato vākyaṁ samādade ।
6.122.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १३ ॥
मे स्वर्गो बहुमतः सम्मानश्च सुरर्षिभिः । त्वया राम विहीनस्य सत्यं प्रतिशृणोमि ते । ६.१२२.१३ ॥

na me svargo bahumataḥ sammānaśca surarṣibhiḥ ।
tvayā rāma vihīnasya satyaṁ pratiśṛṇomi te ।
6.122.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १४ ॥
अद्य त्वां निहतामित्रं दृष्ट्वा सम्पूर्णमानसम् । निस्तीर्णवनवासं प्रीतिरासीत् परा मम । ६.१२२.१४ ॥

adya tvāṁ nihatāmitraṁ dṛṣṭvā sampūrṇamānasam ।
nistīrṇavanavāsaṁ ca prītirāsīt parā mama ।
6.122.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १५ ॥
कैकेय्या यानि चोक्तानि वाक्यानि वदतां वर । तव प्रवाजनार्थानि स्थितानि हृदये मम । ६.१२२.१५ ॥

kaikeyyā yāni coktāni vākyāni vadatāṁ vara ।
tava pravājanārthāni sthitāni hṛdaye mama ।
6.122.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १६ ॥
त्वां तु दृष्ट्वा कुशलिनं परिष्वज्य सलक्ष्मणम् । अद्य दुःखाद्विमुक्तो ऽस्मि नीहारादिव भास्करः । ६.१२२.१६ ॥

tvāṁ tu dṛṣṭvā kuśalinaṁ pariṣvajya salakṣmaṇam ।
adya duḥkhādvimukto 'smi nīhārādiva bhāskaraḥ ।
6.122.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १७ ॥
तारितो ऽहं त्वया पुत्र सुपुत्रेण महात्मना । अष्टावक्रेण धर्मात्मा तारितो ब्राह्मणो यथा । ६.१२२.१७ ॥

tārito 'haṁ tvayā putra suputreṇa mahātmanā ।
aṣṭāvakreṇa dharmātmā tārito brāhmaṇo yathā ।
6.122.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १८ ॥
इदानीं तु विजानामि यथा सौम्य सुरेश्वरैः । वधार्थं रावणस्येदं विहितं पुरुषोत्तम । ६.१२२.१८ ॥

idānīṁ tu vijānāmi yathā saumya sureśvaraiḥ ।
vadhārthaṁ rāvaṇasyedaṁ vihitaṁ puruṣottama ।
6.122.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · १९ ॥
सिद्धार्था खलु कौसल्या या त्वां राम गृहं गतम् । वनान्निवृत्तं संहृष्टा द्रक्ष्यत्यरिनिषूदन । ६.१२२.१९ ॥

siddhārthā khalu kausalyā yā tvāṁ rāma gṛhaṁ gatam ।
vanānnivṛttaṁ saṁhṛṣṭā drakṣyatyariniṣūdana ।
6.122.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २० ॥
सिद्धार्थाः खलु ते राम नरा ये त्वां पुरीं गतम् । जलार्द्रमभिषिक्तं द्रक्ष्यन्ति वसुधाधिपम् । ६.१२२.२० ॥

siddhārthāḥ khalu te rāma narā ye tvāṁ purīṁ gatam ।
jalārdramabhiṣiktaṁ ca drakṣyanti vasudhādhipam ।
6.122.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २१ ॥
अनुरक्तेन बलिना शुचिना धर्मचारिणा । इच्छामि त्वामहं द्रष्टुं भरतेन समागतम् । ६.१२२.२१ ॥

anuraktena balinā śucinā dharmacāriṇā ।
icchāmi tvāmahaṁ draṣṭuṁ bharatena samāgatam ।
6.122.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २२ ॥
चतुर्दश समाः सौम्य वने निर्यापितास्त्वया । वसता सीतया सार्धं लक्ष्मणेन धीमता । ६.१२२.२२ ॥

caturdaśa samāḥ saumya vane niryāpitāstvayā ।
vasatā sītayā sārdhaṁ lakṣmaṇena ca dhīmatā ।
6.122.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २३ ॥
निवृत्तवनवासो ऽसि प्रतिज्ञा सफला कृता । रावणं रणे हत्वा देवास्ते परितोषिताः । ६.१२२.२३ ॥

nivṛttavanavāso 'si pratijñā saphalā kṛtā ।
rāvaṇaṁ ca raṇe hatvā devāste paritoṣitāḥ ।
6.122.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २४ ॥
कृतं कर्म यशः श्लाध्यं प्राप्तं ते शत्रुसूदन । भ्रातृभिः सह राज्यस्थो दीर्घमायुरवाप्नुहि । इति ब्रुवाणं राजानं रामः प्राञ्जलिरब्रवीत् । ६.१२२.२४ ॥

kṛtaṁ karma yaśaḥ ślādhyaṁ prāptaṁ te śatrusūdana ।
bhrātṛbhiḥ saha rājyastho dīrghamāyuravāpnuhi ।
iti bruvāṇaṁ rājānaṁ rāmaḥ prāñjalirabravīt ।
6.122.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २५ ॥
कुरु प्रसादं धर्मज्ञ कैकेय्या भरतस्य च । सपुत्रां त्वां त्यजामीति यदुक्ता कैकयी त्वया । ६.१२२.२५ ॥

kuru prasādaṁ dharmajña kaikeyyā bharatasya ca ।
saputrāṁ tvāṁ tyajāmīti yaduktā kaikayī tvayā ।
6.122.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २६ ॥
शापः केकयीं घोरः सपुत्रां स्पृशेत् प्रभो । ६.१२२.२६ ॥

sa śāpaḥ kekayīṁ ghoraḥ saputrāṁ na spṛśet prabho ।
6.122.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २७ ॥
तथेति महाराजो राममुक्त्वा कृताञ्जलिम् । लक्ष्मणं परिष्वज्य पुनर्वाक्यमुवाच ह । ६.१२२.२७ ॥

sa tatheti mahārājo rāmamuktvā kṛtāñjalim ।
lakṣmaṇaṁ ca pariṣvajya punarvākyamuvāca ha ।
6.122.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २८ ॥
रामं शुश्रूषता भक्त्या वैदेह्या सह सीतया । कृता मम महाप्रीतिः प्राप्तं धर्मफलं ते । ६.१२२.२८ ॥

rāmaṁ śuśrūṣatā bhaktyā vaidehyā saha sītayā ।
kṛtā mama mahāprītiḥ prāptaṁ dharmaphalaṁ ca te ।
6.122.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · २९ ॥
धर्मं प्राप्स्यसि धर्मज्ञ यशश्च विपुलं भुवि । रामे प्रसन्ने स्वर्गं महिमानं तथैव च । ६.१२२.२९ ॥

dharmaṁ prāpsyasi dharmajña yaśaśca vipulaṁ bhuvi ।
rāme prasanne svargaṁ ca mahimānaṁ tathaiva ca ।
6.122.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३० ॥
रामं शुश्रूष भद्रं ते सुमित्रानन्दवर्धन । रामः सर्वस्य लोकस्य शुभेष्वभिरतः सदा । ६.१२२.३० ॥

rāmaṁ śuśrūṣa bhadraṁ te sumitrānandavardhana ।
rāmaḥ sarvasya lokasya śubheṣvabhirataḥ sadā ।
6.122.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३१ ॥
एते सेन्द्रास्त्रयो लोकाः सिद्धाश्च परमर्षयः । अभिगम्य महात्मानमर्चन्ति पुरुषोत्तमम् । ६.१२२.३१ ॥

ete sendrāstrayo lokāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ ।
abhigamya mahātmānamarcanti puruṣottamam ।
6.122.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३२ ॥
एतत्तदुक्तमव्यक्तमक्षरं ब्रह्मनिर्मितम् । देवानां हृदयं सौम्य गुह्यं रामः परन्तपः । ६.१२२.३२ ॥

etattaduktamavyaktamakṣaraṁ brahmanirmitam ।
devānāṁ hṛdayaṁ saumya guhyaṁ rāmaḥ parantapaḥ ।
6.122.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३३ ॥
अवाप्तं धर्मचरणं यशश्च विपुलं त्वया । रामं शुश्रूषता भक्त्या वैदेह्या सह सीतया । ६.१२२.३३ ॥

avāptaṁ dharmacaraṇaṁ yaśaśca vipulaṁ tvayā ।
rāmaṁ śuśrūṣatā bhaktyā vaidehyā saha sītayā ।
6.122.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३४ ॥
तथोक्त्वा महाबाहुर्लक्ष्मणं प्राञ्जलिं स्थितम् । उवाच राजा धर्मात्मा वैदेहीं वचनं शुभम् । ६.१२२.३४ ॥

sa tathoktvā mahābāhurlakṣmaṇaṁ prāñjaliṁ sthitam ।
uvāca rājā dharmātmā vaidehīṁ vacanaṁ śubham ।
6.122.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३५ ॥
कर्तव्यो तु वैदेहि मन्युस्त्यागमिमं प्रति । रामेम त्वद्विशुद्ध्यर्थं कृतमेतद्धितैषिणा । ६.१२२.३५ ॥

kartavyo na tu vaidehi manyustyāgamimaṁ prati ।
rāmema tvadviśuddhyarthaṁ kṛtametaddhitaiṣiṇā ।
6.122.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३६ ॥
त्वं सुभ्रु समाधेया पतिशुश्रूषणं प्रति । अवश्यं तु मया वाच्यमेष ते दैवतं परम् । ६.१२२.३६ ॥

na tvaṁ subhru samādheyā patiśuśrūṣaṇaṁ prati ।
avaśyaṁ tu mayā vācyameṣa te daivataṁ param ।
6.122.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३७ ॥
इति प्रतिसमादिश्य पुत्रौ सीतां तथा स्नुषाम् । इन्द्रलोकं विमानेन ययौ दशरथो ज्वलन् । ६.१२२.३७ ॥

iti pratisamādiśya putrau sītāṁ tathā snuṣām ।
indralokaṁ vimānena yayau daśaratho jvalan ।
6.122.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · १२२ · ३८ ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे द्वाविंशत्युत्तरशततमः सर्गः । १२२ ॥

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe dvāviṁśatyuttaraśatatamaḥ sargaḥ ।
122 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.