वाल्मीकि रामायणम् · युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

युद्धकाण्डम्Yuddha Kāṇḍa

सर्गः ११४ · ३५ श्लोकाःSarga 114 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ६ · ११४ · १ ॥
तमुवाच महाप्रज्ञमभिगम्य प्लवङ्गमः । रामं वचनमर्थज्ञो वरं सर्वधनुष्मताम् ॥

tamuvāca mahāprajñamabhigamya plavaṅgamaḥ ।
rāmaṁ vacanamarthajño varaṁ sarvadhanuṣmatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २ ॥
यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां फलोदयः । तां देवीं शोकसन्तप्तां मैथिलीं द्रष्टुमर्हसि ॥

yannimitto'yamārambhaḥ karmaṇāṁ ca phalodayaḥ ।
tāṁ devīṁ śokasantaptāṁ maithilīṁ draṣṭumarhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३ ॥
सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा । मैथिली विजयं श्रुत्वा तव हर्षमुपागमत् ॥

sā hi śokasamāviṣṭā bāṣpaparyākulekṣaṇā ।
maithilī vijayaṁ śrutvā tava harṣamupāgamat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ४ ॥
पूर्वकात्प्रत्ययाच्चाहमुक्तो विश्वस्तया तया । भर्तारं द्रष्टुमिच्छामि कृतार्थं सहलक्ष्मणम् ॥

pūrvakātpratyayāccāhamukto viśvastayā tayā ।
bhartāraṁ draṣṭumicchāmi kṛtārthaṁ sahalakṣmaṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ५ ॥
एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः । अगच्छत्सहसा ध्यानमासीद्बाष्पपरिप्लुतः ॥

evamukto hanumatā rāmo dharmabhṛtāṁ varaḥ ।
agacchatsahasā dhyānamāsīdbāṣpapariplutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ६ ॥
दीर्घमुष्णं निश्वस्य मेदिनीम् अवलोकयन् । उवाच मेघसङ्काशं विभीषणमुपस्थितम् ॥

dīrghamuṣṇaṁ ca niśvasya medinīm avalokayan ।
uvāca meghasaṅkāśaṁ vibhīṣaṇamupasthitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ७ ॥
दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम् । इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय माचिरम् ॥

divyāṅgarāgāṁ vaidehīṁ divyābharaṇabhūṣitām ।
iha sītāṁ śiraḥsnātāmupasthāpaya māciram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ८ ॥
एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः । प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत् ॥

evamuktastu rāmeṇa tvaramāṇo vibhīṣaṇaḥ ।
praviśyāntaḥpuraṁ sītāṁ strībhiḥ svābhiracodayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ९ ॥
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिः श्रीमान्विनीतो राक्षसेश्वरः ॥

tataḥ sītāṁ mahābhāgāṁ dṛṣṭvovāca vibhīṣaṇaḥ ।
mūrdhni baddhāñjaliḥ śrīmānvinīto rākṣaseśvaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १० ॥
दिव्याङ्गरागा वैदेही दिव्याभरणभूषिता । यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥

divyāṅgarāgā vaidehī divyābharaṇabhūṣitā ।
yānamāroha bhadraṁ te bhartā tvāṁ draṣṭumicchati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ११ ॥
एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम् । अस्नाता द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसाधिप ॥

evamuktā tu vaidehī pratyuvāca vibhīṣaṇam ।
asnātā draṣṭumicchāmi bhartāraṁ rākṣasādhipa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १२ ॥
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः । यथाहं रामो भर्ता ते तत्तथा कर्तुमर्हसि ॥

tasyāstadvacanaṁ śrutvā pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ ।
yathāhaṁ rāmo bhartā te tattathā kartumarhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १३ ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मैथिली भ्रातृदेवता । भर्तृभक्तिव्रता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥

tasya tadvacanaṁ śrutvā maithilī bhrātṛdevatā ।
bhartṛbhaktivratā sādhvī tatheti pratyabhāṣata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १५ ॥
ततः सीतां शिरःस्नातां युवतीभिरलङ्कृताम् । महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ६-११४-१४ आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्ध्याम्बरसंवृताम् । रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः ॥

tataḥ sītāṁ śiraḥsnātāṁ yuvatībhiralaṅkṛtām ।
mahārhābharaṇopetāṁ mahārhāmbaradhāriṇīm ॥ 6-114-14 āropya śibikāṁ dīptāṁ parārdhyāmbarasaṁvṛtām ।
rakṣobhirbahubhirguptāmājahāra vibhīṣaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १६ ॥
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वाभिध्यानमास्थितम् । प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥

so'bhigamya mahātmānaṁ jñātvābhidhyānamāsthitam ।
praṇataśca prahṛṣṭaśca prāptāṁ sītāṁ nyavedayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १७ ॥
तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम् । हर्षो दैन्यं रोषश्च त्रयं राघवमाविशत् ॥

tāmāgatāmupaśrutya rakṣogṛhaciroṣitām ।
harṣo dainyaṁ ca roṣaśca trayaṁ rāghavamāviśat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १८ ॥
ततः पार्श्वगतं दृष्ट्वा सविमर्शं विचारयन् । विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत् ॥

tataḥ pārśvagataṁ dṛṣṭvā savimarśaṁ vicārayan ।
vibhīṣaṇamidaṁ vākyamahṛṣṭo rāghavo'bravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · १९ ॥
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत । वैदेही संनिकर्षं मे शीघ्रं समुपगच्छतु ॥

rākṣasādhipate saumya nityaṁ madvijaye rata ।
vaidehī saṁnikarṣaṁ me śīghraṁ samupagacchatu ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २० ॥
तद्वचनमाज्ञाय राघवस्य विभीषणः । तूर्णमुत्सारणे यत्नं कारयामास सर्वतः ॥

sa tadvacanamājñāya rāghavasya vibhīṣaṇaḥ ।
tūrṇamutsāraṇe yatnaṁ kārayāmāsa sarvataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २१ ॥
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः । उत्सारयन्तः पुरुषाः समन्तात्परिचक्रमुः ॥

kañcukoṣṇīṣiṇastatra vetrajharjharapāṇayaḥ ।
utsārayantaḥ puruṣāḥ samantātparicakramuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २२ ॥
ऋक्षाणां वानराणां राक्षसानां सर्वतः । वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्ससृजुस्ततः ॥

ṛkṣāṇāṁ vānarāṇāṁ ca rākṣasānāṁ ca sarvataḥ ।
vṛndānyutsāryamāṇāni dūramutsasṛjustataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २३ ॥
तेषामुत्सार्यमाणानां सर्वेषां ध्वनिरुत्थितः । वायुनोद्वर्तमानस्य सागरस्येव निस्वनः ॥

teṣāmutsāryamāṇānāṁ sarveṣāṁ dhvanirutthitaḥ ।
vāyunodvartamānasya sāgarasyeva nisvanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २४ ॥
उत्सार्यमाणांस्तान्दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान् । दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥

utsāryamāṇāṁstāndṛṣṭvā samantājjātasambhramān ।
dākṣiṇyāttadamarṣācca vārayāmāsa rāghavaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २५ ॥
संरब्धश्चाब्रवीद्रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव । विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥

saṁrabdhaścābravīdrāmaścakṣuṣā pradahanniva ।
vibhīṣaṇaṁ mahāprājñaṁ sopālambhamidaṁ vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २६ ॥
किमर्थं मामनादृत्य कृश्यतेऽयं त्वया जनः । निवर्तयैनमुद्योगं जनोऽयं स्वजनो मम ॥

kimarthaṁ māmanādṛtya kṛśyate'yaṁ tvayā janaḥ ।
nivartayainamudyogaṁ jano'yaṁ svajano mama ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २७ ॥
गृहाणि वस्त्राणि प्राकारास्तिरस्क्रियाः । नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियः ॥

na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyāḥ ।
nedṛśā rājasatkārā vṛttamāvaraṇaṁ striyaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २८ ॥
व्यसनेषु कृच्छ्रेषु युद्धे स्वयं वरे । क्रतौ नो विवाहे दर्शनं दुष्यते स्त्रियः ॥

vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddhe na svayaṁ vare ।
na kratau no vivāhe ca darśanaṁ duṣyate striyaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · २९ ॥
सैषा युद्धगता चैव कृच्छ्रे महति स्थिता । दर्शनेऽस्या दोषः स्यान्मत्समीपे विशेषतः ॥

saiṣā yuddhagatā caiva kṛcchre mahati ca sthitā ।
darśane'syā na doṣaḥ syānmatsamīpe viśeṣataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३० ॥
विसृज्य शिबिकां तस्मात्पद्भ्यामेवोपसर्पतु । समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः ॥

visṛjya śibikāṁ tasmātpadbhyāmevopasarpatu ।
samīpe mama vaidehīṁ paśyantvete vanaukasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३१ ॥
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः । रामस्योपानयत्सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥

evamuktastu rāmeṇa savimarśo vibhīṣaṇaḥ ।
rāmasyopānayatsītāṁ saṁnikarṣaṁ vinītavat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३२ ॥
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः । निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम् ॥

tato lakṣmaṇasugrīvau hanūmāṁśca plavaṅgamaḥ ।
niśamya vākyaṁ rāmasya babhūvurvyathitā bhṛśam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३३ ॥
कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः । अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥

kalatranirapekṣaiśca iṅgitairasya dāruṇaiḥ ।
aprītamiva sītāyāṁ tarkayanti sma rāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३४ ॥
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली । विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥

lajjayā tvavalīyantī sveṣu gātreṣu maithilī ।
vibhīṣaṇenānugatā bhartāraṁ sābhyavartata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३५ ॥
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च परिदेवता । उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥

vismayācca praharṣācca snehācca paridevatā ।
udaikṣata mukhaṁ bhartuḥ saumyaṁ saumyatarānanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ६ · ११४ · ३६ ॥
अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा । सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य । वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं । विमलशशाङ्कनिभानना तदासीत् ॥

atha samapanudanmanaḥklamaṁ sā ।
suciramadṛṣṭamudīkṣya vai priyasya ।
vadanamuditapūrṇacandrakāntaṁ ।
vimalaśaśāṅkanibhānanā tadāsīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.