वाल्मीकि रामायणम् · सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सर्गः ६७ · ३८ श्लोकाःSarga 67 · 38 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ५ · ६७ · १ ॥
एवमुक्तस्तु हनुमान् राघवेण महात्मना । सीताया भाषितं सर्वं न्यवेदयत राघवे । ५.६७.१ ॥

evamuktastu hanumān rāghaveṇa mahātmanā ।
sītāyā bhāṣitaṁ sarvaṁ nyavedayata rāghave ।
5.67.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २ ॥
इदमुक्तवती देवी जानकी पुरुषर्षभ । पूर्ववृत्तमभिज्ञानं चित्रकूटे यथातथम् । ५.६७.२ ॥

idamuktavatī devī jānakī puruṣarṣabha ।
pūrvavṛttamabhijñānaṁ citrakūṭe yathātatham ।
5.67.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३ ॥
सुखसुप्ता त्वया सार्धं जानकी पूर्वमुत्थिता । वायसः सहसोत्पत्य विरराद स्तनान्तरे । ५.६७.३ ॥

sukhasuptā tvayā sārdhaṁ jānakī pūrvamutthitā ।
vāyasaḥ sahasotpatya virarāda stanāntare ।
5.67.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ४ ॥
पर्यायेण सुप्तस्त्वं देव्यङ्के भरताग्रज । पुनश्च किल पक्षी देव्या जनयति व्यथाम् । ५.६७.४ ॥

paryāyeṇa ca suptastvaṁ devyaṅke bharatāgraja ।
punaśca kila pakṣī sa devyā janayati vyathām ।
5.67.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ५ ॥
पुनः पुनरुपागम्य विरराद भृशं किल । ततस्त्वं बोधितस्तस्याः शोणितेन समुक्षितः । ५.६७.५ ॥

punaḥ punarupāgamya virarāda bhṛśaṁ kila ।
tatastvaṁ bodhitastasyāḥ śoṇitena samukṣitaḥ ।
5.67.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ६ ॥
वायसेन तेनैव सततं बाध्यमानया । बोधितः किल देव्या त्वं सुखसुप्तः परन्तप । ५.६७.६ ॥

vāyasena ca tenaiva satataṁ bādhyamānayā ।
bodhitaḥ kila devyā tvaṁ sukhasuptaḥ parantapa ।
5.67.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ७ ॥
तां तु दृष्ट्वा महाबाहो दारितां स्तनान्तरे । आशीविष इव क्रुद्धो निःश्वसन्नभ्यभाषथाः । ५.६७.७ ॥

tāṁ tu dṛṣṭvā mahābāho dāritāṁ ca stanāntare ।
āśīviṣa iva kruddho niḥśvasannabhyabhāṣathāḥ ।
5.67.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ८ ॥
नखाग्रैः केन ते भीरु दारितं तु स्तनान्तरम् । कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना । ५.६७.८ ॥

nakhāgraiḥ kena te bhīru dāritaṁ tu stanāntaram ।
kaḥ krīḍati saroṣeṇa pañcavaktreṇa bhoginā ।
5.67.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ९ ॥
निरीक्षमाणः सहसा वायसं समवैक्षथाः । नखैः सरुधिरैस्तीक्ष्णैस्तामेवाभिमुखं स्थितम् । ५.६७.९ ॥

nirīkṣamāṇaḥ sahasā vāyasaṁ samavaikṣathāḥ ।
nakhaiḥ sarudhiraistīkṣṇaistāmevābhimukhaṁ sthitam ।
5.67.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १० ॥
सुतः किल शक्रस्य वायसः पततां वरः । धरान्तरचरः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः । ५.६७.१० ॥

sutaḥ kila sa śakrasya vāyasaḥ patatāṁ varaḥ ।
dharāntaracaraḥ śīghraṁ pavanasya gatau samaḥ ।
5.67.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ११ ॥
ततस्तस्मिन् महाबाहो कोपसंवर्तितेक्षणः । वायसे त्वं कृथाः क्रूरां मतिं मतिमतां वर । ५.६७.११ ॥

tatastasmin mahābāho kopasaṁvartitekṣaṇaḥ ।
vāyase tvaṁ kṛthāḥ krūrāṁ matiṁ matimatāṁ vara ।
5.67.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १२ ॥
दर्भं संस्तराद् गृह्य ब्रह्मास्त्रेण ह्ययोजयः । दीप्त इव कालाग्निर्जज्वालाभिमुखः खगम् । ५.६७.१२ ॥

sa darbhaṁ saṁstarād gṛhya brahmāstreṇa hyayojayaḥ ।
sa dīpta iva kālāgnirjajvālābhimukhaḥ khagam ।
5.67.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १३ ॥
क्षिप्तवांस्त्वं प्रदीप्तं हि दर्भं तं वायसं प्रति । ततस्तु वायसं दीप्तः दर्भो ऽनुजगाम ह । ५.६७.१३ ॥

kṣiptavāṁstvaṁ pradīptaṁ hi darbhaṁ taṁ vāyasaṁ prati ।
tatastu vāyasaṁ dīptaḥ sa darbho 'nujagāma ha ।
5.67.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १४ ॥
पित्रा परित्यक्तः सुरैश्च समहर्षिभिः । त्रिल्लोकान् संपरिक्रम्य त्रातारं नाधिगच्छति । ५.६७.१४ ॥

sa pitrā ca parityaktaḥ suraiśca samaharṣibhiḥ ।
trillokān saṁparikramya trātāraṁ nādhigacchati ।
5.67.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १५ ॥
पुनरेवागतस्त्रस्तस्त्वकाशमरिन्दम । तं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम् । ५.६७.१५ ॥

punarevāgatastrastastvakāśamarindama ।
sa taṁ nipatitaṁ bhūmau śaraṇyaḥ śaraṇāgatam ।
5.67.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १६ ॥
वधार्हमपि काकुत्स्थ कृपया पर्यपालयः । ५.६७.१६ ॥

vadhārhamapi kākutstha kṛpayā paryapālayaḥ ।
5.67.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १७ ॥
मोघमस्त्रं शक्यं तु कर्तुमित्येव राघव । भवांस्तस्याक्षि काकस्य हिनस्ति स्म दक्षिणम् । ५.६७.१७ ॥

moghamastraṁ na śakyaṁ tu kartumityeva rāghava ।
bhavāṁstasyākṣi kākasya hinasti sma sa dakṣiṇam ।
5.67.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १८ ॥
राम त्वां नमस्कृत्य राज्ञे दशरथाय च । विसृष्टस्तु तदा काकः प्रतिपेदे स्वमालयम् । ५.६७.१८ ॥

rāma tvāṁ sa namaskṛtya rājñe daśarathāya ca ।
visṛṣṭastu tadā kākaḥ pratipede svamālayam ।
5.67.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · १९ ॥
एवमस्त्रविदां श्रेष्ठः सत्त्ववाञ्छीलवानपि । किमर्थमस्त्रं रक्षस्सु योजयति राघवः । ५.६७.१९ ॥

evamastravidāṁ śreṣṭhaḥ sattvavāñchīlavānapi ।
kimarthamastraṁ rakṣassu na yojayati rāghavaḥ ।
5.67.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २० ॥
नागा नापि गन्धर्वा नासुरा मरुद्गणाः । सर्वे रणे शक्ता रामं प्रतिसमासितुम् । ५.६७.२० ॥

na nāgā nāpi gandharvā nāsurā na marudgaṇāḥ ।
na ca sarve raṇe śaktā rāmaṁ pratisamāsitum ।
5.67.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २१ ॥
तस्य वीर्यवतः कश्चिद्यद्यस्ति मयि सम्भ्रमः । क्षिप्रं सुनिशितैर्बाणैर्हन्यतां युधि रावणः । ५.६७.२१ ॥

tasya vīryavataḥ kaścidyadyasti mayi sambhramaḥ ।
kṣipraṁ suniśitairbāṇairhanyatāṁ yudhi rāvaṇaḥ ।
5.67.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २२ ॥
भ्रातुरादेशमाज्ञाय लक्ष्मणो वा परन्तपः । किमर्थं नरवरो मां रक्षति राघवः । ५.६७.२२ ॥

bhrāturādeśamājñāya lakṣmaṇo vā parantapaḥ ।
sa kimarthaṁ naravaro na māṁ rakṣati rāghavaḥ ।
5.67.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २३ ॥
शक्तौ तौ पुरुषव्याघ्रौ वाय्वग्निसमतेजसौ । सुराणामपि दुर्धर्षौ किमर्थं मामुपेक्षतः । ५.६७.२३ ॥

śaktau tau puruṣavyāghrau vāyvagnisamatejasau ।
surāṇāmapi durdharṣau kimarthaṁ māmupekṣataḥ ।
5.67.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २४ ॥
ममैव दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति संशयः । समर्थो सहितौ यन्मां नावेक्षेते परन्तपौ । ५.६७.२४ ॥

mamaiva duṣkṛtaṁ kiṁcinmahadasti na saṁśayaḥ ।
samartho sahitau yanmāṁ nāvekṣete parantapau ।
5.67.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २५ ॥
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रुभाषितम् । पुनरप्यहमार्यां तामिदं वचनमब्रुवम् । ५.६७.२५ ॥

vaidehyā vacanaṁ śrutvā karuṇaṁ sāśrubhāṣitam ।
punarapyahamāryāṁ tāmidaṁ vacanamabruvam ।
5.67.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २६ ॥
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे । रामे दुःखाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते । ५.६७.२६ ॥

tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape ।
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate ।
5.67.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २७ ॥
कथंचिद्भवती दृष्टा कालः परिशोचितुम् । इम मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि । ५.६७.२७ ॥

kathaṁcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum ।
ima muhūrtaṁ duḥkhānāmantaṁ drakṣyasi bhāmini ।
5.67.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २८ ॥
तावुभौ नरशार्दूलौ राजपुत्रावनिन्दितौ । त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः । ५.६७.२८ ॥

tāvubhau naraśārdūlau rājaputrāvaninditau ।
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṁ bhasmīkariṣyataḥ ।
5.67.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · २९ ॥
हत्वा समरे रौद्र रावण सहबान्धवम् । राघवस्त्वां वरारोहे स्वां पुरीं नयते ध्रुवम् । ५.६७.२९ ॥

hatvā ca samare raudra rāvaṇa sahabāndhavam ।
rāghavastvāṁ varārohe svāṁ purīṁ nayate dhruvam ।
5.67.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३० ॥
यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते । प्रीतिसञ्जननं तस्य प्रदातुं त्वमिहार्हसि । ५.६७.३० ॥

yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite ।
prītisañjananaṁ tasya pradātuṁ tvamihārhasi ।
5.67.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३१ ॥
सा ऽभिवीक्ष्य दिशः सर्वा वेण्युद्ग्रथनमुत्तमम् । मुक्त्वा वस्त्राद्ददौ मह्यं मणिमेतं महाबल । ५.६७.३१ ॥

sā 'bhivīkṣya diśaḥ sarvā veṇyudgrathanamuttamam ।
muktvā vastrāddadau mahyaṁ maṇimetaṁ mahābala ।
5.67.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३२ ॥
प्रतिगृह्य मणिं दिव्यं तव हेतो रघूद्वह । शिरसा तां प्रणम्यार्यामहमागमने त्वरे । ५.६७.३२ ॥

pratigṛhya maṇiṁ divyaṁ tava heto raghūdvaha ।
śirasā tāṁ praṇamyāryāmahamāgamane tvare ।
5.67.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३३ ॥
गमने कृतोत्साहमवेक्ष्य वरवर्णिनी । विवर्धमानं हि मामुवाच जनकात्मजा । ५.६७.३३ ॥

gamane ca kṛtotsāhamavekṣya varavarṇinī ।
vivardhamānaṁ ca hi māmuvāca janakātmajā ।
5.67.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३४ ॥
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पसन्दिग्धभाषिणी । ममोत्पतनसम्भ्रान्ता शोकवेगसमाहता । ५.६७.३४ ॥

aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpasandigdhabhāṣiṇī ।
mamotpatanasambhrāntā śokavegasamāhatā ।
5.67.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३५ ॥
हनुमन् सिंहसङ्काशावुभौ तौ रामलक्ष्मणौ । सुग्रीवं सहामात्य सर्वान् ब्रूया ह्यनामयम् । ५.६७.३५ ॥

hanuman siṁhasaṅkāśāvubhau tau rāmalakṣmaṇau ।
sugrīvaṁ ca sahāmātya sarvān brūyā hyanāmayam ।
5.67.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३६ ॥
यथा महाबाहुर्मां तारयति राघवः । असमाद्दुःखाम्बुसंरोधात्त्वं समाधातुमर्हसि । ५.६७.३६ ॥

yathā ca sa mahābāhurmāṁ tārayati rāghavaḥ ।
asamādduḥkhāmbusaṁrodhāttvaṁ samādhātumarhasi ।
5.67.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३७ ॥
इमं तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च । ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं शिवश्च ते ऽध्वा ऽस्तु हरिप्रवीर । ५.६७.३७ ॥

imaṁ ca tīvraṁ mama śokavegaṁ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṁ ca ।
brūyāstu rāmasya gataḥ samīpaṁ śivaśca te 'dhvā 'stu haripravīra ।
5.67.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ६७ · ३८ ॥
एतत्तवार्या नृपराजसिंह सीता वचः प्राह विषादपूर्वम् । एतच्च बुद्ध्वा गदितं मया त्वं श्रद्धत्स्व सीतां कुशलां समग्राम् । ५.६७.३८ ॥

etattavāryā nṛparājasiṁha sītā vacaḥ prāha viṣādapūrvam ।
etacca buddhvā gaditaṁ mayā tvaṁ śraddhatsva sītāṁ kuśalāṁ samagrām ।
5.67.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.