वाल्मीकि रामायणम् · सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सर्गः ४६ · ३९ श्लोकाःSarga 46 · 39 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ५ · ४६ · १ ॥
हतान् मन्त्रिसुतान् बुद्ध्वा वानरेण महात्मना । रावणः संवृताकारश्चकार मतिमुत्तमाम् । ५.४६.१ ॥

hatān mantrisutān buddhvā vānareṇa mahātmanā ।
rāvaṇaḥ saṁvṛtākāraścakāra matimuttamām ।
5.46.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २ ॥
विरूपाक्षयूपाक्षौ दुर्धरं चैव राक्षसम् । प्रघसं भारकर्णं पञ्च सेनाग्रनायकान् । ५.४६.२ ॥

sa virūpākṣayūpākṣau durdharaṁ caiva rākṣasam ।
praghasaṁ bhārakarṇaṁ ca pañca senāgranāyakān ।
5.46.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३ ॥
सन्दिदेश दशग्रीवो वीरान्नयविशारदान् । हनुमद्ग्रहणव्यग्रान् वायुवेगसमान् युधि । ५.४६.३ ॥

sandideśa daśagrīvo vīrānnayaviśāradān ।
hanumadgrahaṇavyagrān vāyuvegasamān yudhi ।
5.46.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ४ ॥
यात सेनाग्रगाः सर्वे महाबलपरिग्रहाः । सवाजिरथमातङ्गाः कपिः शास्यतामिति । ५.४६.४ ॥

yāta senāgragāḥ sarve mahābalaparigrahāḥ ।
savājirathamātaṅgāḥ sa kapiḥ śāsyatāmiti ।
5.46.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ५ ॥
यत्तैश्च खलु भाव्यं स्यात्तमासाद्य वनालयम् । कर्म चापि समाधेयं देशकालविरोधिनम् । ५.४६.५ ॥

yattaiśca khalu bhāvyaṁ syāttamāsādya vanālayam ।
karma cāpi samādheyaṁ deśakālavirodhinam ।
5.46.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ६ ॥
ह्यहं तं कपिं मन्ये कर्मणा प्रतितर्कयन् । सर्वथा तन्महद्भूतं महाबलपरिग्रहम् । भवेदिन्द्रेण वा सृष्टमस्मदर्थं तपोबलात् । ५.४६.६ ॥

na hyahaṁ taṁ kapiṁ manye karmaṇā pratitarkayan ।
sarvathā tanmahadbhūtaṁ mahābalaparigraham ।
bhavedindreṇa vā sṛṣṭamasmadarthaṁ tapobalāt ।
5.46.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ७ ॥
सनागयक्षगन्धर्वा देवासुरमहर्षयः । युष्माभिः सहितैः सर्वैर्मया सह विनिर्जिताः । ५.४६.७ ॥

sanāgayakṣagandharvā devāsuramaharṣayaḥ ।
yuṣmābhiḥ sahitaiḥ sarvairmayā saha vinirjitāḥ ।
5.46.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ८ ॥
तैरवश्यं विधातव्यं व्यलीकं किंचिदेव नः । तदेव नात्र सन्देहः प्रसह्य परिगृह्यताम् । ५.४६.८ ॥

tairavaśyaṁ vidhātavyaṁ vyalīkaṁ kiṁcideva naḥ ।
tadeva nātra sandehaḥ prasahya parigṛhyatām ।
5.46.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ९ ॥
नावमान्यो भवद्भिश्च हरिर्धीरपराक्रमः । दृष्टा हि हरयः पूर्वं मया विपुलविक्रमाः । ५.४६.९ ॥

nāvamānyo bhavadbhiśca harirdhīraparākramaḥ ।
dṛṣṭā hi harayaḥ pūrvaṁ mayā vipulavikramāḥ ।
5.46.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १० ॥
वाली सहसुग्रीवो जाम्बवांश्च महाबलः । नीलः सेनापतिश्चैव ये चान्ये द्विविदादयः । ५.४६.१० ॥

vālī ca sahasugrīvo jāmbavāṁśca mahābalaḥ ।
nīlaḥ senāpatiścaiva ye cānye dvividādayaḥ ।
5.46.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ११ ॥
नैवं तेषां गतिर्भीमा तेजो पराक्रमः । मतिर्न बलोत्साहौ रूपपरिकल्पनम् । ५.४६.११ ॥

naivaṁ teṣāṁ gatirbhīmā na tejo na parākramaḥ ।
na matirna balotsāhau na rūpaparikalpanam ।
5.46.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १२ ॥
महत्सत्त्वमिदं ज्ञेयं कपिरूपं व्यवस्थितम् । प्रयत्नं महदास्थाय क्रियतामस्य निग्रहः । ५.४६.१२ ॥

mahatsattvamidaṁ jñeyaṁ kapirūpaṁ vyavasthitam ।
prayatnaṁ mahadāsthāya kriyatāmasya nigrahaḥ ।
5.46.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १३ ॥
कामं लोकास्त्रयः सेन्द्राः ससुरासुरमानवाः । भवतामग्रतः स्थातुं पर्याप्ता रणाजिरे । ५.४६.१३ ॥

kāmaṁ lokāstrayaḥ sendrāḥ sasurāsuramānavāḥ ।
bhavatāmagrataḥ sthātuṁ na paryāptā raṇājire ।
5.46.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १४ ॥
तथापि तु नयज्ञेन जयमाकाङ्क्षता रणे । आत्मा रक्ष्यः प्रयत्नेन युद्धसिद्धिर्हि चञ्चला । ५.४६.१४ ॥

tathāpi tu nayajñena jayamākāṅkṣatā raṇe ।
ātmā rakṣyaḥ prayatnena yuddhasiddhirhi cañcalā ।
5.46.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १५ ॥
ते स्वामिवचनं सर्वे प्रतिगृह्य महौजसः । समुत्पेतुर्महावेगा हुताशसमतेजसः । ५.४६.१५ ॥

te svāmivacanaṁ sarve pratigṛhya mahaujasaḥ ।
samutpeturmahāvegā hutāśasamatejasaḥ ।
5.46.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १६ ॥
रथैर्मत्तैश्च मातङ्गैर्वाजिभिश्च महाजवैः । श्स्त्रैश्च विविधैस्तीक्ष्णैः सर्वैश्चोपचिता बलैः । ५.४६.१६ ॥

rathairmattaiśca mātaṅgairvājibhiśca mahājavaiḥ ।
śstraiśca vividhaistīkṣṇaiḥ sarvaiścopacitā balaiḥ ।
5.46.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १७ ॥
ततस्तं ददृशुर्वीरा दीप्यमानं महाकपिम् । रश्मिमन्तमिवोद्यन्तं स्वतेजोरश्मिमालिनम् । ५.४६.१७ ॥

tatastaṁ dadṛśurvīrā dīpyamānaṁ mahākapim ।
raśmimantamivodyantaṁ svatejoraśmimālinam ।
5.46.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १८ ॥
तोरणस्थं महोत्साहं महासत्त्वं महाबलम् । महामतिं महावेगं महाकायं महाबलम् । ५.४६.१८ ॥

toraṇasthaṁ mahotsāhaṁ mahāsattvaṁ mahābalam ।
mahāmatiṁ mahāvegaṁ mahākāyaṁ mahābalam ।
5.46.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · १९ ॥
तं समीक्ष्यैव ते सर्वे दिक्षु सर्वास्ववस्थिताः । तैस्तैः प्रहरणैर्भीमैरभिपेतुस्ततस्ततः । ५.४६.१९ ॥

taṁ samīkṣyaiva te sarve dikṣu sarvāsvavasthitāḥ ।
taistaiḥ praharaṇairbhīmairabhipetustatastataḥ ।
5.46.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २० ॥
तस्य पञ्चायसास्तीक्ष्णाः शिताः पीतमुखाः शराः । शिरस्युत्पलपत्राभा दुर्धरेण निपातिताः । ५.४६.२० ॥

tasya pañcāyasāstīkṣṇāḥ śitāḥ pītamukhāḥ śarāḥ ।
śirasyutpalapatrābhā durdhareṇa nipātitāḥ ।
5.46.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २१ ॥
तैः पञ्चभिराविद्धः शरैः शिरसि वानरः । उत्पपात नदन् व्योम्नि दिशो दश विनादयन् । ५.४६.२१ ॥

sa taiḥ pañcabhirāviddhaḥ śaraiḥ śirasi vānaraḥ ।
utpapāta nadan vyomni diśo daśa vinādayan ।
5.46.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २२ ॥
ततस्तु दुर्धरो वीरः सरथः सज्यकार्मुकः । किरन् शरशतैस्तीक्ष्णैरभिपेदे महाबलः । ५.४६.२२ ॥

tatastu durdharo vīraḥ sarathaḥ sajyakārmukaḥ ।
kiran śaraśataistīkṣṇairabhipede mahābalaḥ ।
5.46.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २३ ॥
कपिर्वारयामास तं व्योम्नि शरवर्षिणम् । वृष्टिमन्तं पयोदान्ते पयोदमिव मारुतः । ५.४६.२३ ॥

sa kapirvārayāmāsa taṁ vyomni śaravarṣiṇam ।
vṛṣṭimantaṁ payodānte payodamiva mārutaḥ ।
5.46.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २४ ॥
अर्द्यमानस्ततस्तेन दुर्धरेणानिलात्मजः । चकार कदनं भूयो व्यवर्धत वेगवान् । ५.४६.२४ ॥

ardyamānastatastena durdhareṇānilātmajaḥ ।
cakāra kadanaṁ bhūyo vyavardhata ca vegavān ।
5.46.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २५ ॥
दूरं सहसोत्पत्य दुर्धरस्य रथे हरिः । निपपात महवेगो विद्युद्राशिर्गिराविव । ५.४६.२५ ॥

sa dūraṁ sahasotpatya durdharasya rathe hariḥ ।
nipapāta mahavego vidyudrāśirgirāviva ।
5.46.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २६ ॥
ततः मथिताष्टाश्वं रथं भग्नाक्षकूबरम् । विहाय न्यपतद्भूमौ दुर्धरस्त्यक्तजीवितः । ५.४६.२६ ॥

tataḥ sa mathitāṣṭāśvaṁ rathaṁ bhagnākṣakūbaram ।
vihāya nyapatadbhūmau durdharastyaktajīvitaḥ ।
5.46.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २७ ॥
तं विरूपाक्षयूपाक्षौ दृष्ट्वा निपतितं भुवि । सञ्जातरोषौ दुर्धर्षावुत्पेततुररिन्दमौ । ५.४६.२७ ॥

taṁ virūpākṣayūpākṣau dṛṣṭvā nipatitaṁ bhuvi ।
sañjātaroṣau durdharṣāvutpetaturarindamau ।
5.46.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २८ ॥
ताभ्यां सहसोत्पत्य विष्ठितो विमले ऽम्बरे । मुद्गराभ्यां महाबाहुर्वक्षस्यभिहतः कपिः । ५.४६.२८ ॥

sa tābhyāṁ sahasotpatya viṣṭhito vimale 'mbare ।
mudgarābhyāṁ mahābāhurvakṣasyabhihataḥ kapiḥ ।
5.46.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · २९ ॥
तयोर्वेगवतोर्वेगं विनिहत्य महाबलः । निपपात पुनर्भूमौ सुपर्णसमविक्रमः । ५.४६.२९ ॥

tayorvegavatorvegaṁ vinihatya mahābalaḥ ।
nipapāta punarbhūmau suparṇasamavikramaḥ ।
5.46.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३० ॥
सालवृक्षमासाद्य तमुत्पाट्य वानरः । तावुभौ राक्षसौ वीरौ जघान पवनात्मजः । ५.४६.३० ॥

sa sālavṛkṣamāsādya tamutpāṭya ca vānaraḥ ।
tāvubhau rākṣasau vīrau jaghāna pavanātmajaḥ ।
5.46.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३१ ॥
ततस्तांस्त्रीन् हतान् ज्ञात्वा वानरेण तरस्विना । अभिपेदे महावेगः प्रसह्य प्रघसो हरिम् । ५.४६.३१ ॥

tatastāṁstrīn hatān jñātvā vānareṇa tarasvinā ।
abhipede mahāvegaḥ prasahya praghaso harim ।
5.46.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३२ ॥
भासकर्णश्च संक्रुद्धः शूलमादाय वीर्यवान् । एकतः कपिशार्दूलं यशस्विनमवस्थितम् । ५.४६.३२ ॥

bhāsakarṇaśca saṁkruddhaḥ śūlamādāya vīryavān ।
ekataḥ kapiśārdūlaṁ yaśasvinamavasthitam ।
5.46.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३३ ॥
पट्टिशेन शिताग्रेण प्रघसः प्रत्ययोधयत् । भासकर्णश्च शूलेन राक्षसः कपिसत्तमम् । ५.४६.३३ ॥

paṭṭiśena śitāgreṇa praghasaḥ pratyayodhayat ।
bhāsakarṇaśca śūlena rākṣasaḥ kapisattamam ।
5.46.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३४ ॥
ताभ्यां विक्षतैर्गात्रैरसृग्दिग्धतनूरुहः । अभवद्वानरः क्रुद्धो बालसूर्यसमप्रभः । ५.४६.३४ ॥

sa tābhyāṁ vikṣatairgātrairasṛgdigdhatanūruhaḥ ।
abhavadvānaraḥ kruddho bālasūryasamaprabhaḥ ।
5.46.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३५ ॥
समुत्पाट्य गिरेः शृङ्गं समृगव्यालपादपम् । जघान हनुमान् वीरो राक्षसौ कपिकुञ्जरः । ५.४६.३५ ॥

samutpāṭya gireḥ śṛṅgaṁ samṛgavyālapādapam ।
jaghāna hanumān vīro rākṣasau kapikuñjaraḥ ।
5.46.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३६ ॥
ततस्तेष्ववसन्नेषु सेनापतिषु पञ्चसु । बलं तदवशेषं नाशयास वानरः । ५.४६.३६ ॥

tatasteṣvavasanneṣu senāpatiṣu pañcasu ।
balaṁ tadavaśeṣaṁ ca nāśayāsa vānaraḥ ।
5.46.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३७ ॥
अश्वैरश्वान् गजैर्नागान् योधैर्योधान् रथै रथान् । कपिर्नाशयामास सहस्राक्ष इवासुरान् । ५.४६.३७ ॥

aśvairaśvān gajairnāgān yodhairyodhān rathai rathān ।
sa kapirnāśayāmāsa sahasrākṣa ivāsurān ।
5.46.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३८ ॥
हतैर्नागैश्च तुरगैर्भग्नाक्षैश्च महारथैः । हतैश्च राक्षसैर्भूमी रुद्धमार्गा समन्ततः । ५.४६.३८ ॥

hatairnāgaiśca turagairbhagnākṣaiśca mahārathaiḥ ।
hataiśca rākṣasairbhūmī ruddhamārgā samantataḥ ।
5.46.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४६ · ३९ ॥
ततः कपिस्तान् ध्वजिनीपतीन् रणे निहत्य वीरान् सबलान् सवाहनान् । समीक्ष्य वीरः परिगृह्य तोरणं कृतक्षणः काल इव प्रजाक्षये । ५.४६.३९ ॥

tataḥ kapistān dhvajinīpatīn raṇe nihatya vīrān sabalān savāhanān ।
samīkṣya vīraḥ parigṛhya toraṇaṁ kṛtakṣaṇaḥ kāla iva prajākṣaye ।
5.46.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.