वाल्मीकि रामायणम् · सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सर्गः ४२ · ४३ श्लोकाःSarga 42 · 43 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ५ · ४२ · १ ॥
ततः पक्षिनिनादेन वृक्षभङ्गस्वनेन च । बभूवुस्त्राससंभ्रान्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः । ५.४२.१ ॥

tataḥ pakṣininādena vṛkṣabhaṅgasvanena ca ।
babhūvustrāsasaṁbhrāntāḥ sarve laṅkānivāsinaḥ ।
5.42.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २ ॥
विद्रुताश्च भयत्रस्ता विनेदुर्मृगपक्षिणः । रक्षसां निमित्तानि क्रूराणि प्रतिपेदिरे । ५.४२.२ ॥

vidrutāśca bhayatrastā vinedurmṛgapakṣiṇaḥ ।
rakṣasāṁ ca nimittāni krūrāṇi pratipedire ।
5.42.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३ ॥
ततो गतायां निद्रायां राक्षस्यो विकृताननाः । तद्वनं ददृशुर्भग्नं तं वीरं महाकपिम् । ५.४२.३ ॥

tato gatāyāṁ nidrāyāṁ rākṣasyo vikṛtānanāḥ ।
tadvanaṁ dadṛśurbhagnaṁ taṁ ca vīraṁ mahākapim ।
5.42.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ४ ॥
ता दृष्ट्वा महाबाहूर्महासत्त्वो महाबलः । चकार सुमहद्रूपं राक्षसीनां भयावहम् । ५.४२.४ ॥

sa tā dṛṣṭvā mahābāhūrmahāsattvo mahābalaḥ ।
cakāra sumahadrūpaṁ rākṣasīnāṁ bhayāvaham ।
5.42.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ५ ॥
ततस्तं गिरिसङ्काशमतिकायं महाबलम् । राक्षस्यो वानरं दृष्ट्वा पप्रच्छुर्जनकात्मजाम् । ५.४२.५ ॥

tatastaṁ girisaṅkāśamatikāyaṁ mahābalam ।
rākṣasyo vānaraṁ dṛṣṭvā papracchurjanakātmajām ।
5.42.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ६ ॥
को ऽयं कस्य कुतो वा ऽयं किंनिमित्तमिहागतः । कथं त्वया सहानेन संवादः कृत इत्युत । ५.४२.६ ॥

ko 'yaṁ kasya kuto vā 'yaṁ kiṁnimittamihāgataḥ ।
kathaṁ tvayā sahānena saṁvādaḥ kṛta ityuta ।
5.42.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ७ ॥
आचक्ष्व नो विशालाक्षि मा भूत्ते सुभगे भयम् । संवादमसितापाङ्गे त्वया किं कृतवानयम् । ५.४२.७ ॥

ācakṣva no viśālākṣi mā bhūtte subhage bhayam ।
saṁvādamasitāpāṅge tvayā kiṁ kṛtavānayam ।
5.42.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ८ ॥
अथाब्रवीत्तदा साध्वी सीता सर्वाङ्गसुन्दरी । रक्षसां भीमरूपाणां विज्ञाने मम का गतिः । ५.४२.८ ॥

athābravīttadā sādhvī sītā sarvāṅgasundarī ।
rakṣasāṁ bhīmarūpāṇāṁ vijñāne mama kā gatiḥ ।
5.42.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ९ ॥
यूयमेवाभिजानीत यो ऽयं यद्वा करिष्यति । अहिरेव ह्यहेः पादान् विजानाति संशयः । ५.४२.९ ॥

yūyamevābhijānīta yo 'yaṁ yadvā kariṣyati ।
ahireva hyaheḥ pādān vijānāti na saṁśayaḥ ।
5.42.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १० ॥
अहमप्यस्य भीता ऽस्मि नैनं जानामि कोन्वयम् । वेद्मि राक्षसमेवैनं कामरूपिणमागतम् । ५.४२.१० ॥

ahamapyasya bhītā 'smi nainaṁ jānāmi konvayam ।
vedmi rākṣasamevainaṁ kāmarūpiṇamāgatam ।
5.42.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ११ ॥
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा राक्षस्यो विद्रुता दिशः । स्थिताः काश्चिद्गताः काश्चिद्रावणाय निवेदितुम् । ५.४२.११ ॥

vaidehyā vacanaṁ śrutvā rākṣasyo vidrutā diśaḥ ।
sthitāḥ kāścidgatāḥ kāścidrāvaṇāya niveditum ।
5.42.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १२ ॥
रावणस्य समीपे तु राक्षस्यो विकृताननाः । विरूपं वानरं भीममाख्यातुमुपचक्रमुः । ५.४२.१२ ॥

rāvaṇasya samīpe tu rākṣasyo vikṛtānanāḥ ।
virūpaṁ vānaraṁ bhīmamākhyātumupacakramuḥ ।
5.42.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १३ ॥
अशोकवनिकामध्ये राजन् भीमवपुः कपिः । सीतया कृतसंवादस्तदिष्ठत्यमितविक्रमः । ५.४२.१३ ॥

aśokavanikāmadhye rājan bhīmavapuḥ kapiḥ ।
sītayā kṛtasaṁvādastadiṣṭhatyamitavikramaḥ ।
5.42.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १४ ॥
तं जानकी सीता हरिं हरिणलोचना । अस्माभिर्बहुधा पृष्टा निवेदयितुमिच्छिति । ५.४२.१४ ॥

na ca taṁ jānakī sītā hariṁ hariṇalocanā ।
asmābhirbahudhā pṛṣṭā nivedayitumicchiti ।
5.42.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १५ ॥
वासवस्य भवेद्दूतो दूतो वैश्रवणस्य वा । प्रेषितो वा ऽपि रामेण सीतान्वेषणकाङ्क्षया । ५.४२.१५ ॥

vāsavasya bhaveddūto dūto vaiśravaṇasya vā ।
preṣito vā 'pi rāmeṇa sītānveṣaṇakāṅkṣayā ।
5.42.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १६ ॥
तेन त्वद्भुतरूपेण यत्तत्तव मनोहरम् । नानामृगगणाकीर्णं प्रमृष्टं प्रमदावनम् । ५.४२.१६ ॥

tena tvadbhutarūpeṇa yattattava manoharam ।
nānāmṛgagaṇākīrṇaṁ pramṛṣṭaṁ pramadāvanam ।
5.42.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १७ ॥
तत्र कश्चिदुद्देशो यस्तेन विनाशितः । यत्र सा जानकी सीता तेन विनाशितः । ५.४२.१७ ॥

na tatra kaściduddeśo yastena na vināśitaḥ ।
yatra sā jānakī sītā sa tena na vināśitaḥ ।
5.42.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १८ ॥
जानकीरक्षणार्थं वा श्रमाद्वा नोपलभ्यते । अथवा कः श्रमस्तस्य सैव तेनाभिरक्षिता । ५.४२.१८ ॥

jānakīrakṣaṇārthaṁ vā śramādvā nopalabhyate ।
athavā kaḥ śramastasya saiva tenābhirakṣitā ।
5.42.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · १९ ॥
चारुपल्लवपुष्पाढ्यं यं सीता स्वयमास्थिता । प्रवृद्धः शिंशुपावृक्षः तेनाभिरक्षितः । ५.४२.१९ ॥

cārupallavapuṣpāḍhyaṁ yaṁ sītā svayamāsthitā ।
pravṛddhaḥ śiṁśupāvṛkṣaḥ sa ca tenābhirakṣitaḥ ।
5.42.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २० ॥
तस्योग्ररूपस्योग्र त्वं दण्डमाज्ञातुमर्हसि । सीता संभाषिता येन तद्वनं विनाशितम् । ५.४२.२० ॥

tasyograrūpasyogra tvaṁ daṇḍamājñātumarhasi ।
sītā saṁbhāṣitā yena tadvanaṁ ca vināśitam ।
5.42.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २१ ॥
मनःपरिगृहीतां तां तव रक्षोगणेश्वर । कः सीतामभिभाषेत यो स्यात्त्यक्तजीवितः । ५.४२.२१ ॥

manaḥparigṛhītāṁ tāṁ tava rakṣogaṇeśvara ।
kaḥ sītāmabhibhāṣeta yo na syāttyaktajīvitaḥ ।
5.42.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २२ ॥
राक्षसीनां वचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः । हुताग्निरिव जज्वाल कोपसंवर्तितेक्षणः । ५.४२.२२ ॥

rākṣasīnāṁ vacaḥ śrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ ।
hutāgniriva jajvāla kopasaṁvartitekṣaṇaḥ ।
5.42.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २३ ॥
तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नास्रबिन्दवः । दीप्ताभ्यामिव दीपाभ्यां सार्चिषः स्नेहबिन्दवः । ५.४२.२३ ॥

tasya kruddhasya netrābhyāṁ prāpatannāsrabindavaḥ ।
dīptābhyāmiva dīpābhyāṁ sārciṣaḥ snehabindavaḥ ।
5.42.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २४ ॥
आत्मनः सदृशाञ्छूरान् किङ्करान्नाम राक्षसान् । व्यादिदेश महातेजा निग्रहार्थं हनूमतः । ५.४२.२४ ॥

ātmanaḥ sadṛśāñchūrān kiṅkarānnāma rākṣasān ।
vyādideśa mahātejā nigrahārthaṁ hanūmataḥ ।
5.42.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २५ ॥
तेषामशीतिसाहस्रं किङ्कराणां तरस्विनाम् । ५.४२.२५ ॥

teṣāmaśītisāhasraṁ kiṅkarāṇāṁ tarasvinām ।
5.42.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २६ ॥
निर्ययुर्भवनात् तस्मात्कूटमुद्गरपाणयः । महोदरा महादंष्ट्रा घोररूपा महाबलाः । युद्धाभिमनसः सर्वे हनुमद्ग्रहणोन्मुखाः । ५.४२.२६ ॥

niryayurbhavanāt tasmātkūṭamudgarapāṇayaḥ ।
mahodarā mahādaṁṣṭrā ghorarūpā mahābalāḥ ।
yuddhābhimanasaḥ sarve hanumadgrahaṇonmukhāḥ ।
5.42.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २७ ॥
ते कपीन्द्रं समासाद्य तोरणस्थमवस्थितम् । अभिपेतुर्महावेगाः पतङ्गा इव पावकम् । ५.४२.२७ ॥

te kapīndraṁ samāsādya toraṇasthamavasthitam ।
abhipeturmahāvegāḥ pataṅgā iva pāvakam ।
5.42.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २८ ॥
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः । आजघ्नुर्वानरश्रेष्ठं शरैश्चादित्यसन्निभैः । ५.४२.२८ ॥

te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ ।
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṁ śaraiścādityasannibhaiḥ ।
5.42.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · २९ ॥
मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः प्रासतोमरशक्तिभिः । परिवार्य हनूमन्तं सहसा तस्थुरग्रतः । ५.४२.२९ ॥

mudgaraiḥ paṭṭiśaiḥ śūlaiḥ prāsatomaraśaktibhiḥ ।
parivārya hanūmantaṁ sahasā tasthuragrataḥ ।
5.42.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३० ॥
हनुमानपि तेजस्वी श्रीमान् पर्वतसन्निभिः । क्षितावाविध्य लांगूलं ननाद महास्वनम् । ५.४२.३० ॥

hanumānapi tejasvī śrīmān parvatasannibhiḥ ।
kṣitāvāvidhya lāṁgūlaṁ nanāda ca mahāsvanam ।
5.42.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३१ ॥
भूत्वा सुमहाकायो हनुमान् मारुतात्मजः । धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् । ५.४२.३१ ॥

sa bhūtvā sumahākāyo hanumān mārutātmajaḥ ।
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṁ śabdena pūrayan ।
5.42.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३२ ॥
तस्यास्फोटितशब्देन महता सानुनादिना । पेतुर्विहङ्गा गगनादुच्चैश्चेदमघोषयत् । ५.४२.३२ ॥

tasyāsphoṭitaśabdena mahatā sānunādinā ।
peturvihaṅgā gaganāduccaiścedamaghoṣayat ।
5.42.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३३ ॥
जयत्यतिबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः । राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः । ५.४२.३३ ॥

jayatyatibalo rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ ।
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ ।
5.42.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३४ ॥
दासो ऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः । हनुमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः । ५.४२.३४ ॥

dāso 'haṁ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ ।
hanumān śatrusainyānāṁ nihantā mārutātmajaḥ ।
5.42.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३५ ॥
रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् । शिलाभिस्तु प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः । ५.४२.३५ ॥

na rāvaṇasahasraṁ me yuddhe pratibalaṁ bhavet ।
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ ।
5.42.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३६ ॥
अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य मैथिलीम् । समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् । ५.४२.३६ ॥

ardayitvā purīṁ laṅkāmabhivādya ca maithilīm ।
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṁ sarvarakṣasām ।
5.42.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३७ ॥
तस्य सन्नादशब्देन ते ऽभवन् भयशङ्किताः । ददृशुश्च हनूमन्तं सन्ध्यामेघमिवोन्नतम् । ५.४२.३७ ॥

tasya sannādaśabdena te 'bhavan bhayaśaṅkitāḥ ।
dadṛśuśca hanūmantaṁ sandhyāmeghamivonnatam ।
5.42.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३८ ॥
स्वामिसन्देशनिश्शङ्कास्ततस्ते राक्षसाः कपिम् । चित्रैः प्रहरणैर्भीमैरभिपेतुस्ततस्ततः । ५.४२.३८ ॥

svāmisandeśaniśśaṅkāstataste rākṣasāḥ kapim ।
citraiḥ praharaṇairbhīmairabhipetustatastataḥ ।
5.42.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ३९ ॥
तैः परिवृतः शूरैः सर्वतः महाबलः । आससादायसं भीमं परिघं तोरणाश्रितम् । तं परिघमादय जघान रजनीचरान् । ५.४२.३९ ॥

sa taiḥ parivṛtaḥ śūraiḥ sarvataḥ sa mahābalaḥ ।
āsasādāyasaṁ bhīmaṁ parighaṁ toraṇāśritam ।
sa taṁ parighamādaya jaghāna rajanīcarān ।
5.42.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ४० ॥
पन्नगमिवादाय स्फुरन्तं विनतासुतः । विचचाराम्बरे वीरः परिगृह्य मारुतिः । ५.४२.४० ॥

sa pannagamivādāya sphurantaṁ vinatāsutaḥ ।
vicacārāmbare vīraḥ parigṛhya ca mārutiḥ ।
5.42.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ४१ ॥
हत्वा राक्षसान् वीरान् किङ्करान् मारुतात्मजः । युद्धाकाङ्क्षी पुनर्वीरस्तोरणं समुपाश्रितः । ५.४२.४१ ॥

sa hatvā rākṣasān vīrān kiṅkarān mārutātmajaḥ ।
yuddhākāṅkṣī punarvīrastoraṇaṁ samupāśritaḥ ।
5.42.41 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ४२ ॥
ततस्तस्माद्भयान्मुक्ताः कतिचित्तत्र राक्षसाः । निहतान् किङ्करान् सर्वान् रावणाय न्यवेदयन् । ५.४२.४२ ॥

tatastasmādbhayānmuktāḥ katicittatra rākṣasāḥ ।
nihatān kiṅkarān sarvān rāvaṇāya nyavedayan ।
5.42.42 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ४२ · ४३ ॥
राक्षसानां निहतं महद्बलं निशम्य राजा परिवृत्तलोचनः । समादिदेशाप्रतिमं पराक्रमे प्रहस्त पुत्रं समरे सुदुर्जयम् । ५.४२.४३ ॥

sa rākṣasānāṁ nihataṁ mahadbalaṁ niśamya rājā parivṛttalocanaḥ ।
samādideśāpratimaṁ parākrame prahasta putraṁ samare sudurjayam ।
5.42.43 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.