वाल्मीकि रामायणम् · सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सर्गः ३० · ४४ श्लोकाःSarga 30 · 44 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ५ · ३० · १ ॥
हनुमानपि विश्रान्तः सर्वं शुश्राव तत्त्वतः । सीतायास्त्रिजटायाश्च राक्षसीनां तर्जनम् । ५.३०.१ ॥

hanumānapi viśrāntaḥ sarvaṁ śuśrāva tattvataḥ ।
sītāyāstrijaṭāyāśca rākṣasīnāṁ ca tarjanam ।
5.30.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २ ॥
अवेक्षमाणस्तां देवीं देवतामिव नन्दने । ततो बहुविधां चिन्तां चिन्तयामास वानरः । ५.३०.२ ॥

avekṣamāṇastāṁ devīṁ devatāmiva nandane ।
tato bahuvidhāṁ cintāṁ cintayāmāsa vānaraḥ ।
5.30.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३ ॥
यां कपीनां सहस्राणि सुबहून्ययुतानि च । दिक्षु सर्वासु मार्गन्ते सेयमासादिता मया । ५.३०.३ ॥

yāṁ kapīnāṁ sahasrāṇi subahūnyayutāni ca ।
dikṣu sarvāsu mārgante seyamāsāditā mayā ।
5.30.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ४ ॥
चारेण तु सुयुक्तेन शत्रोः शक्तिमवेक्षता । गूढेन चरता तावदवेक्षितमिदं मया । ५.३०.४ ॥

cāreṇa tu suyuktena śatroḥ śaktimavekṣatā ।
gūḍhena caratā tāvadavekṣitamidaṁ mayā ।
5.30.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ५ ॥
राक्षसानां विशेषश्च पुरी चेयमवेक्षिता । राक्षसाधिपतेरस्य प्रभावो रावणस्य च । ५.३०.५ ॥

rākṣasānāṁ viśeṣaśca purī ceyamavekṣitā ।
rākṣasādhipaterasya prabhāvo rāvaṇasya ca ।
5.30.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ६ ॥
युक्तं तस्याप्रमेयस्य सर्वसत्त्वदयावतः । समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनकांक्षिणीम् । ५.३०.६ ॥

yuktaṁ tasyāprameyasya sarvasattvadayāvataḥ ।
samāśvāsayituṁ bhāryāṁ patidarśanakāṁkṣiṇīm ।
5.30.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ७ ॥
अहमाश्वासयाम्येनां पूर्णचन्द्रनिभाननाम् । अदृष्टदुःखां दुःखार्तां दुःखस्यान्तमगच्छतीम् । ५.३०.७ ॥

ahamāśvāsayāmyenāṁ pūrṇacandranibhānanām ।
adṛṣṭaduḥkhāṁ duḥkhārtāṁ duḥkhasyāntamagacchatīm ।
5.30.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ८ ॥
यद्यप्यहमिमां देवीं शोकोपहतचेतनाम् । अनाश्वास्य गमिष्यामि दोषवद् गमनं भवेत् । ५.३०.८ ॥

yadyapyahamimāṁ devīṁ śokopahatacetanām ।
anāśvāsya gamiṣyāmi doṣavad gamanaṁ bhavet ।
5.30.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ९ ॥
गते हि मयि तत्रेयं राजपुत्री यशस्विनी । परित्राणमविन्दन्ती जानकी जीवितं त्यजेत् । ५.३०.९ ॥

gate hi mayi tatreyaṁ rājaputrī yaśasvinī ।
paritrāṇamavindantī jānakī jīvitaṁ tyajet ।
5.30.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १० ॥
मया महाबाहुः पूर्णचन्द्रनिभाननः । समाश्वासयितुं न्याय्यः सीतादर्शनलालसः । ५.३०.१० ॥

mayā ca sa mahābāhuḥ pūrṇacandranibhānanaḥ ।
samāśvāsayituṁ nyāyyaḥ sītādarśanalālasaḥ ।
5.30.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ११ ॥
निशाचरीणां प्रत्यक्षमनर्हं चापि भाषणम् । कथं तु खलु कर्तव्यमिदं कृच्छ्रगतो ह्यहम् । ५.३०.११ ॥

niśācarīṇāṁ pratyakṣamanarhaṁ cāpi bhāṣaṇam ।
kathaṁ tu khalu kartavyamidaṁ kṛcchragato hyaham ।
5.30.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १२ ॥
अनेन रात्रिशेषेण यदि नाश्वास्यते मया । सर्वथा नास्ति सन्देहः परित्यक्ष्यति जीवितम् । ५.३०.१२ ॥

anena rātriśeṣeṇa yadi nāśvāsyate mayā ।
sarvathā nāsti sandehaḥ parityakṣyati jīvitam ।
5.30.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १३ ॥
रामश्च यदि पृच्छेन्मां किं मां सीता ऽब्रवीद्वचः । किमहं दं प्रतिब्रूयामसम्भाष्य सुमध्यमाम् । ५.३०.१३ ॥

rāmaśca yadi pṛcchenmāṁ kiṁ māṁ sītā 'bravīdvacaḥ ।
kimahaṁ daṁ pratibrūyāmasambhāṣya sumadhyamām ।
5.30.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १४ ॥
सीतासन्देशरहितं मामितस्त्वरया गतम् । निर्दहेदपि काकुत्स्थः क्रुद्धस्तीव्रेण चक्षुषा । ५.३०.१४ ॥

sītāsandeśarahitaṁ māmitastvarayā gatam ।
nirdahedapi kākutsthaḥ kruddhastīvreṇa cakṣuṣā ।
5.30.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १५ ॥
यदि चोद्योजयिष्यामि भर्तारं रामकारणात् । व्यर्थमागमनं तस्य ससैन्यस्य भविष्यति । ५.३०.१५ ॥

yadi codyojayiṣyāmi bhartāraṁ rāmakāraṇāt ।
vyarthamāgamanaṁ tasya sasainyasya bhaviṣyati ।
5.30.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १६ ॥
अन्तरं त्वहमासाद्य राक्षसीनामिह स्थितः । शनैराश्वासयिष्यामि सन्तापबहुलामिमाम् । ५.३०.१६ ॥

antaraṁ tvahamāsādya rākṣasīnāmiha sthitaḥ ।
śanairāśvāsayiṣyāmi santāpabahulāmimām ।
5.30.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १७ ॥
अहं त्वति तनुश्चैव वानरश्च विशेषतः । वाचं चोदाहरिष्यामि मानुषीमिह संस्कृताम् । ५.३०.१७ ॥

ahaṁ tvati tanuścaiva vānaraśca viśeṣataḥ ।
vācaṁ codāhariṣyāmi mānuṣīmiha saṁskṛtām ।
5.30.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १८ ॥
यदि वाचं प्रदास्यामि द्विजातिरिव संस्कृताम् । रावणं मन्यमाना मां सीता भीता भविष्यति । वानरस्य विशेषेण कथं स्यादभिभाषणम् । ५.३०.१८ ॥

yadi vācaṁ pradāsyāmi dvijātiriva saṁskṛtām ।
rāvaṇaṁ manyamānā māṁ sītā bhītā bhaviṣyati ।
vānarasya viśeṣeṇa kathaṁ syādabhibhāṣaṇam ।
5.30.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · १९ ॥
अवश्यमेव वक्तव्यं मानुषं वाक्यमर्थवत् । मया सान्त्वयितुं शक्या नान्यथेयमनिन्दिता । ५.३०.१९ ॥

avaśyameva vaktavyaṁ mānuṣaṁ vākyamarthavat ।
mayā sāntvayituṁ śakyā nānyatheyamaninditā ।
5.30.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २० ॥
सेयमालोक्य मे रूपं जानकी भाषितं तथा । रक्षोभिस्त्रासिता पूर्वं भूयस्त्रासं गमिष्यति । ५.३०.२० ॥

seyamālokya me rūpaṁ jānakī bhāṣitaṁ tathā ।
rakṣobhistrāsitā pūrvaṁ bhūyastrāsaṁ gamiṣyati ।
5.30.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २१ ॥
ततो जातपरित्रासा शब्दं कुर्यान्मनस्विनी । जानमाना विशालाक्षी रावणं कामरूपिणम् । ५.३०.२१ ॥

tato jātaparitrāsā śabdaṁ kuryānmanasvinī ।
jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṁ kāmarūpiṇam ।
5.30.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २२ ॥
सीतया कृते शब्दे सहसा राक्षसीगणः । नानाप्रहरणो घोरः समेयादन्तकोपमः । ५.३०.२२ ॥

sītayā ca kṛte śabde sahasā rākṣasīgaṇaḥ ।
nānāpraharaṇo ghoraḥ sameyādantakopamaḥ ।
5.30.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २३ ॥
ततो मां संपरिक्षिप्य सर्वतो विकृताननाः । वधे ग्रहणे चैव कुर्युर्यत्नं यथाबलम् । ५.३०.२३ ॥

tato māṁ saṁparikṣipya sarvato vikṛtānanāḥ ।
vadhe ca grahaṇe caiva kuryuryatnaṁ yathābalam ।
5.30.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २४ ॥
गृह्य शाखाः प्रशाखाश्च स्कन्धांश्चोत्तमशाखिनाम् । दृष्ट्वा विपरिधावन्तं भवेयुर्भयशङ्किताः । ५.३०.२४ ॥

gṛhya śākhāḥ praśākhāśca skandhāṁścottamaśākhinām ।
dṛṣṭvā viparidhāvantaṁ bhaveyurbhayaśaṅkitāḥ ।
5.30.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २५ ॥
मम रूपं सम्प्रेक्ष्य वने विचरतो महत् । राक्षस्यो भयवित्रस्ता भवेयुर्विकृताननाः । ५.३०.२५ ॥

mama rūpaṁ ca samprekṣya vane vicarato mahat ।
rākṣasyo bhayavitrastā bhaveyurvikṛtānanāḥ ।
5.30.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २६ ॥
ततः कुर्युः समाह्वानं राक्षस्यो रक्षसामपि । राक्षसेन्द्रनियुक्तानां राक्षसेन्द्रनिवेशने । ५.३०.२६ ॥

tataḥ kuryuḥ samāhvānaṁ rākṣasyo rakṣasāmapi ।
rākṣasendraniyuktānāṁ rākṣasendraniveśane ।
5.30.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २७ ॥
ते शूलशक्तिनिस्त्रिंशविविधायुधपाणयः । आपतेयुर्विमर्दे ऽस्मिन् वेगेनोद्विग्नकारिणः । ५.३०.२७ ॥

te śūlaśaktinistriṁśavividhāyudhapāṇayaḥ ।
āpateyurvimarde 'smin vegenodvignakāriṇaḥ ।
5.30.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २८ ॥
संरुद्धस्तैस्तु परितो विधमन् रक्षसां बलम् । शक्नुयां तु संप्राप्तुं परं पारं महोदधेः । ५.३०.२८ ॥

saṁruddhastaistu parito vidhaman rakṣasāṁ balam ।
śaknuyāṁ na tu saṁprāptuṁ paraṁ pāraṁ mahodadheḥ ।
5.30.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · २९ ॥
मां वा गृह्णीयुराप्लुत्य बहवः शीघ्रकारिणः । स्यादियं चागृहीतार्था मम ग्रहणं भवेत् । ५.३०.२९ ॥

māṁ vā gṛhṇīyurāplutya bahavaḥ śīghrakāriṇaḥ ।
syādiyaṁ cāgṛhītārthā mama ca grahaṇaṁ bhavet ।
5.30.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३० ॥
हिंसाभिरुचयो हिंस्युरिमां वा जनकात्मजाम् । विपन्नं स्यात्ततः कार्यं रामसुग्रीवयोरिदम् । ५.३०.३० ॥

hiṁsābhirucayo hiṁsyurimāṁ vā janakātmajām ।
vipannaṁ syāttataḥ kāryaṁ rāmasugrīvayoridam ।
5.30.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३१ ॥
उद्देशे नष्टमार्गे ऽस्मिन् राक्षसैः परिवारिते । सागरेण परिक्षिप्ते गुप्त वसति जानकी । ५.३०.३१ ॥

uddeśe naṣṭamārge 'smin rākṣasaiḥ parivārite ।
sāgareṇa parikṣipte gupta vasati jānakī ।
5.30.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३२ ॥
विशस्ते वा गृहीते वा रक्षोभिर्मयि संयुगे । नान्यं पश्यामि रामस्य साहाय्यं कार्यसाधने । ५.३०.३२ ॥

viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhirmayi saṁyuge ।
nānyaṁ paśyāmi rāmasya sāhāyyaṁ kāryasādhane ।
5.30.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३३ ॥
विमृशंश्च पश्यामि यो हते मयि वानरः । शतयोजनविस्तीर्णं लङ्गयेत महोदधिम् । ५.३०.३३ ॥

vimṛśaṁśca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ ।
śatayojanavistīrṇaṁ laṅgayeta mahodadhim ।
5.30.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३४ ॥
कामं हन्तुं समर्थो ऽस्मि सहस्राण्यपि रक्षसाम् । नतु शक्ष्यामि संप्राप्तुं परं पारं महोदधेः । ५.३०.३४ ॥

kāmaṁ hantuṁ samartho 'smi sahasrāṇyapi rakṣasām ।
natu śakṣyāmi saṁprāptuṁ paraṁ pāraṁ mahodadheḥ ।
5.30.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३५ ॥
असत्यानि युद्धानि संशयो मे रोचते । कश्च निस्संशयं कार्यं कुर्यात् प्राज्ञः ससंशयम् । ५.३०.३५ ॥

asatyāni ca yuddhāni saṁśayo me na rocate ।
kaśca nissaṁśayaṁ kāryaṁ kuryāt prājñaḥ sasaṁśayam ।
5.30.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३६ ॥
प्राणत्यागश्च वैदेह्या भवेदनभिभाषणे । एष दोषो महान् हि स्यान्मम सीताभिभाषणे । ५.३०.३६ ॥

prāṇatyāgaśca vaidehyā bhavedanabhibhāṣaṇe ।
eṣa doṣo mahān hi syānmama sītābhibhāṣaṇe ।
5.30.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३७ ॥
भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः । विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा । ५.३०.३७ ॥

bhūtāścārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ ।
viklavaṁ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā ।
5.30.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३८ ॥
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चिता ऽपि शोभते । घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः । ५.३०.३८ ॥

arthānarthāntare buddhirniścitā 'pi na śobhate ।
ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ ।
5.30.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ३९ ॥
विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं कथं भवेत् । लङ्घनं समुद्रस्य कथं नु वृथा भवेत् । ५.३०.३९ ॥

na vinaśyet kathaṁ kāryaṁ vaiklavyaṁ na kathaṁ bhavet ।
laṅghanaṁ ca samudrasya kathaṁ nu na vṛthā bhavet ।
5.30.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ४० ॥
कथं नु खलु वाक्यं मे श्रुणुयान्नोद्विजेत वा । इति संचिन्त्य हनुमांश्चकार मतिमान् मतिम् । ५.३०.४० ॥

kathaṁ nu khalu vākyaṁ me śruṇuyānnodvijeta vā ।
iti saṁcintya hanumāṁścakāra matimān matim ।
5.30.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ४१ ॥
राममक्लिष्टकर्माणं स्वबन्धुमनुकीर्तयन् । नैनामुद्वेजयिष्यामि तद्बन्धुगतमानसाम् । ५.३०.४१ ॥

rāmamakliṣṭakarmāṇaṁ svabandhumanukīrtayan ।
naināmudvejayiṣyāmi tadbandhugatamānasām ।
5.30.41 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ४२ ॥
इक्ष्वाकूणां वरिष्ठस्य रामस्य विदितात्मनः । शुभानि धर्मयुक्तानि वचनानि समर्पयन् । ५.३०.४२ ॥

ikṣvākūṇāṁ variṣṭhasya rāmasya viditātmanaḥ ।
śubhāni dharmayuktāni vacanāni samarpayan ।
5.30.42 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ४३ ॥
श्रावयिष्यामि सर्वाणि मधुरां प्रब्रुवन् गिरम् । श्रद्धास्यति यथा हीयं तथा सर्वं समादधे । ५.३०.४३ ॥

śrāvayiṣyāmi sarvāṇi madhurāṁ prabruvan giram ।
śraddhāsyati yathā hīyaṁ tathā sarvaṁ samādadhe ।
5.30.43 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ३० · ४४ ॥
इति बहुविधं महानुभावो जगतिपतेः प्रमदामवेक्षमाणः । मधुरमवितथं जगाद वाक्यं द्रुमविटपान्तरमास्थितो हनूमान् । ५.३०.४४ ॥

iti sa bahuvidhaṁ mahānubhāvo jagatipateḥ pramadāmavekṣamāṇaḥ ।
madhuramavitathaṁ jagāda vākyaṁ drumaviṭapāntaramāsthito hanūmān ।
5.30.44 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.