वाल्मीकि रामायणम् · सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सर्गः २० · ४२ श्लोकाःSarga 20 · 42 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ५ · २० · १ ॥
सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं राक्षसाधिपः । प्रत्युवाच ततः सीतां विप्रियं प्रियदर्शनाम् । ५.२०.१ ॥

sītāyā vacanaṁ śrutvā paruṣaṁ rākṣasādhipaḥ ।
pratyuvāca tataḥ sītāṁ vipriyaṁ priyadarśanām ।
5.20.1 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २ ॥
यथा यथा सान्त्वयिता वश्यः स्त्रीणां तथा तथा । यथा यथा प्रियं वक्ता परिभूतस्तथा तथा । ५.२०.२ ॥

yathā yathā sāntvayitā vaśyaḥ strīṇāṁ tathā tathā ।
yathā yathā priyaṁ vaktā paribhūtastathā tathā ।
5.20.2 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३ ॥
संनियच्छति मे क्रोधं त्वयि कामः समुत्थितः । द्रवतो मार्गमासाद्य हयानिव सुसारथिः । ५.२०.३ ॥

saṁniyacchati me krodhaṁ tvayi kāmaḥ samutthitaḥ ।
dravato mārgamāsādya hayāniva susārathiḥ ।
5.20.3 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ४ ॥
वामः कामो मनुष्याणां यस्मिन्किल निबध्यते । जने तस्मिंस्त्वनुक्रोशः स्नेहश्च किल जायते । ५.२०.४ ॥

vāmaḥ kāmo manuṣyāṇāṁ yasminkila nibadhyate ।
jane tasmiṁstvanukrośaḥ snehaśca kila jāyate ।
5.20.4 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ५ ॥
एतस्मात्कारणान्न तां घतयामि वरानने । वधार्हामवमानार्हां मिथ्याप्रव्रजिते रताम् । ५.२०.५ ॥

etasmātkāraṇānna tāṁ ghatayāmi varānane ।
vadhārhāmavamānārhāṁ mithyāpravrajite ratām ।
5.20.5 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ६ ॥
परुषाणि हि वाक्यानि यानि यानि ब्रवीषि माम् । तेषु तेषु वधो युक्तस्तव मैथिलि दारुणः । ५.२०.६ ॥

paruṣāṇi hi vākyāni yāni yāni bravīṣi mām ।
teṣu teṣu vadho yuktastava maithili dāruṇaḥ ।
5.20.6 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ७ ॥
एवमुक्त्वा तु वैदेहीं रावणो राक्षसाधिपः । क्रोधसंरम्भसंयुक्तः सीतामुत्तरमब्रवीत् । ५.२०.७ ॥

evamuktvā tu vaidehīṁ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ।
krodhasaṁrambhasaṁyuktaḥ sītāmuttaramabravīt ।
5.20.7 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ८ ॥
द्वौ मासौ रक्षितव्यौ मे योऽवधिस्ते मया कृतः । ततः शयनमारोह मम त्वं वरवर्णिनि । ५.२०.८ ॥

dvau māsau rakṣitavyau me yo'vadhiste mayā kṛtaḥ ।
tataḥ śayanamāroha mama tvaṁ varavarṇini ।
5.20.8 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ९ ॥
द्वाभ्यामूर्ध्वं तु मासाभ्यां भर्तारं मामनिच्छतीम् । मम त्वां प्रातराशार्थमारभन्ते महानसे । ५.२०.९ ॥

dvābhyāmūrdhvaṁ tu māsābhyāṁ bhartāraṁ māmanicchatīm ।
mama tvāṁ prātarāśārthamārabhante mahānase ।
5.20.9 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १० ॥
तां तर्ज्यमानां सम्प्रेक्ष्य राक्षसेन्द्रेण जानकीम् । देवगन्धर्वकन्यास्ता विषेदुर्विपुलेक्षणाः । ५.२०.१० ॥

tāṁ tarjyamānāṁ samprekṣya rākṣasendreṇa jānakīm ।
devagandharvakanyāstā viṣedurvipulekṣaṇāḥ ।
5.20.10 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ११ ॥
ओष्ठप्रकारैरपरा नेत्रवक्त्रैस्तथापराः । सीतामाश्वासयामासुस्तर्जितां तेन रक्षसा । ५.२०.११ ॥

oṣṭhaprakārairaparā netravaktraistathāparāḥ ।
sītāmāśvāsayāmāsustarjitāṁ tena rakṣasā ।
5.20.11 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १२ ॥
ताभिराश्वासिता सीता रावणं राक्षसाधिपम् । उवाचात्महितं वाक्यं वृत्तशौण्डीर्यगर्वितम् । ५.२०.१२ ॥

tābhirāśvāsitā sītā rāvaṇaṁ rākṣasādhipam ।
uvācātmahitaṁ vākyaṁ vṛttaśauṇḍīryagarvitam ।
5.20.12 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १३ ॥
नूनं ते जनः कश्चिदसिन्निःश्रेयसे स्थितः । निवारयति यो त्वां कर्मणोऽस्माद्विगर्हितात् । ५.२०.१३ ॥

nūnaṁ na te janaḥ kaścidasinniḥśreyase sthitaḥ ।
nivārayati yo na tvāṁ karmaṇo'smādvigarhitāt ।
5.20.13 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १४ ॥
मां हि धर्मात्मनः पत्नीं शचीमिव शचीपतेः । त्वदन्यस्त्रिषु लोकेषु प्रार्थयेन्मनसापि कः । ५.२०.१४ ॥

māṁ hi dharmātmanaḥ patnīṁ śacīmiva śacīpateḥ ।
tvadanyastriṣu lokeṣu prārthayenmanasāpi kaḥ ।
5.20.14 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १५ ॥
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः । उक्तवानसि यत्पापं क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे । ५.२०.१५ ॥

rākṣasādhama rāmasya bhāryāmamitatejasaḥ ।
uktavānasi yatpāpaṁ kva gatastasya mokṣyase ।
5.20.15 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १६ ॥
यथा दृप्तश्च मातङ्गः शशश् सहितौ वने । तथा द्विरदवद्रामस्त्वं नीच शशवत्स्मृतः । ५.२०.१६ ॥

yathā dṛptaśca mātaṅgaḥ śaśaś ca sahitau vane ।
tathā dviradavadrāmastvaṁ nīca śaśavatsmṛtaḥ ।
5.20.16 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १७ ॥
त्वमिक्ष्वाकुनाथं वै क्षिपन्निह लज्जसे । चक्षुषो विषयं तस्य तावदुपगच्छसि । ५.२०.१७ ॥

sa tvamikṣvākunāthaṁ vai kṣipanniha na lajjase ।
cakṣuṣo viṣayaṁ tasya na tāvadupagacchasi ।
5.20.17 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १८ ॥
इमे ते नयने क्रूरे विरूपे कृष्णपिङ्गले । क्षितौ पतिते कस्मान्मामनार्यनिरीक्षितः । ५.२०.१८ ॥

ime te nayane krūre virūpe kṛṣṇapiṅgale ।
kṣitau na patite kasmānmāmanāryanirīkṣitaḥ ।
5.20.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · १९ ॥
तस्य धर्मात्मनः पत्नीं स्नुषां दशरथस्य च । कथं व्याहरतो मां ते जिह्वा पाप शीर्यते । ५.२०.१९ ॥

tasya dharmātmanaḥ patnīṁ snuṣāṁ daśarathasya ca ।
kathaṁ vyāharato māṁ te na jihvā pāpa śīryate ।
5.20.19 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २० ॥
असन्देशात्तु रामस्य तपसश्चानुपालनात् । त्वां कुर्मि दशग्रीव भस्म भस्मार्हतेजसा । ५.२०.२० ॥

asandeśāttu rāmasya tapasaścānupālanāt ।
na tvāṁ kurmi daśagrīva bhasma bhasmārhatejasā ।
5.20.20 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २१ ॥
नापहर्तुमहं शक्या तस्य रामस्य धीमतः । विधिस्तव वधार्थाय विहितो नात्र संशयः । ५.२०.२१ ॥

nāpahartumahaṁ śakyā tasya rāmasya dhīmataḥ ।
vidhistava vadhārthāya vihito nātra saṁśayaḥ ।
5.20.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २२ ॥
शूरेण धनदभ्राता बलैः समुदितेन च । अपोह्य रामं कस्माद्धि दारचाउर्य.म् त्वया क्र्तम् । ५.२०.२२ ॥

śūreṇa dhanadabhrātā balaiḥ samuditena ca ।
apohya rāmaṁ kasmāddhi dāracāurya.m tvayā krtam ।
5.20.22 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २३ ॥
सीताया वचनं श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः । विवृत्य नयने क्रूरे जानकीमन्ववैक्षत । ५.२०.२३ ॥

sītāyā vacanaṁ śrutvā rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ।
vivṛtya nayane krūre jānakīmanvavaikṣata ।
5.20.23 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २४ ॥
नीलजीमूतसङ्काशो महाभुजशिरोधरः । सिंहसत्त्वगतिः श्रीमान्दीप्तजिह्वोग्रलोचनः । ५.२०.२४ ॥

nīlajīmūtasaṅkāśo mahābhujaśirodharaḥ ।
siṁhasattvagatiḥ śrīmāndīptajihvogralocanaḥ ।
5.20.24 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २५ ॥
चलाग्रमकुटः प्रांशुश्चित्रमाल्यानुलेपनः । रक्तमाल्याम्बरधरस्तप्ताङ्गदविभूषणः । ५.२०.२५ ॥

calāgramakuṭaḥ prāṁśuścitramālyānulepanaḥ ।
raktamālyāmbaradharastaptāṅgadavibhūṣaṇaḥ ।
5.20.25 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २६ ॥
श्रोणीसूत्रेण महता मेककेन सुसंवृतः । अमृतोत्पादनद्धेन भुजङ्गेनेव मन्दरः । ५.२०.२६ ॥

śroṇīsūtreṇa mahatā mekakena susaṁvṛtaḥ ।
amṛtotpādanaddhena bhujaṅgeneva mandaraḥ ।
5.20.26 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २७ ॥
तरुणादित्यवर्णाभ्यां कुण्डलाभ्यां विभूषितः । रक्तपल्लवपुष्पाभ्यामशोकाभ्यामिवाचलः । ५.२०.२७ ॥

taruṇādityavarṇābhyāṁ kuṇḍalābhyāṁ vibhūṣitaḥ ।
raktapallavapuṣpābhyāmaśokābhyāmivācalaḥ ।
5.20.27 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २८ ॥
अवेक्षमाणो वैदेहीं कोपसंरक्तलोचनः । उवाच रावणः सीतां भुजङ्ग इव निःश्वसन् । ५.२०.२८ ॥

avekṣamāṇo vaidehīṁ kopasaṁraktalocanaḥ ।
uvāca rāvaṇaḥ sītāṁ bhujaṅga iva niḥśvasan ।
5.20.28 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · २९ ॥
अनयेनाभिसम्पन्नमर्थहीनमनुव्रते । नाशयाम्यहमद्य त्वां सूर्यः सन्ध्यामिवौजसा । ५.२०.२९ ॥

anayenābhisampannamarthahīnamanuvrate ।
nāśayāmyahamadya tvāṁ sūryaḥ sandhyāmivaujasā ।
5.20.29 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३० ॥
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः । सन्दिदेश ततः सर्वा राक्षसीर्घोरदर्शनाः । ५.२०.३० ॥

ityuktvā maithilīṁ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ ।
sandideśa tataḥ sarvā rākṣasīrghoradarśanāḥ ।
5.20.30 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३१ ॥
एकाक्षीमेककर्णां कर्णप्रावरणां तथा । गोकर्णीं हस्तिकर्णीं लम्बकर्णीमकर्णिकाम् । ५.२०.३१ ॥

ekākṣīmekakarṇāṁ ca karṇaprāvaraṇāṁ tathā ।
gokarṇīṁ hastikarṇīṁ ca lambakarṇīmakarṇikām ।
5.20.31 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३२ ॥
हस्तिपद्य श्वपद्यौ गोपदीं पादचूलिकाम् । एकाक्षीमेकपादीं पृथुपादीमपादिकाम् । ५.२०.३२ ॥

hastipadya śvapadyau ca gopadīṁ pādacūlikām ।
ekākṣīmekapādīṁ ca pṛthupādīmapādikām ।
5.20.32 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३३ ॥
अतिमात्रशिरोग्रीवामतिमात्रकुचोदरीम् । अतिमात्रास्यनेत्रां दीर्घजिह्वामजिह्विकाम् । अनासिकां सिंहमुखीं गोमुखीं सूकरीमुखीम् । ५.२०.३३ ॥

atimātraśirogrīvāmatimātrakucodarīm ।
atimātrāsyanetrāṁ ca dīrghajihvāmajihvikām ।
anāsikāṁ siṁhamukhīṁ gomukhīṁ sūkarīmukhīm ।
5.20.33 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३४ ॥
यथा मद्वशगा सीता क्षिप्रं भवति जानकी । तथा कुरुत राक्षस्यः सर्वाः क्षिप्रं समेत्य च । ५.२०.३४ ॥

yathā madvaśagā sītā kṣipraṁ bhavati jānakī ।
tathā kuruta rākṣasyaḥ sarvāḥ kṣipraṁ sametya ca ।
5.20.34 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३५ ॥
प्रतिलोमानुलोमैश्च सामदानादिभेदनैः । आवर्तयत वैदेहीं दण्डस्योद्यमनेन च । ५.२०.३५ ॥

pratilomānulomaiśca sāmadānādibhedanaiḥ ।
āvartayata vaidehīṁ daṇḍasyodyamanena ca ।
5.20.35 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३६ ॥
इति प्रतिसमादिश्य राक्षसेन्द्रः पुनः पुनः । काममन्युपरीतात्मा जानकीं पर्यतर्जयत् । ५.२०.३६ ॥

iti pratisamādiśya rākṣasendraḥ punaḥ punaḥ ।
kāmamanyuparītātmā jānakīṁ paryatarjayat ।
5.20.36 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३७ ॥
उपगम्य ततः क्षिप्रं राक्षसी धान्यमालिनी । परिष्वज्य दशग्रीवमिदं वचनमब्रवीत् । ५.२०.३७ ॥

upagamya tataḥ kṣipraṁ rākṣasī dhānyamālinī ।
pariṣvajya daśagrīvamidaṁ vacanamabravīt ।
5.20.37 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३८ ॥
मया क्रीड महाराजसीतया किं तवानया । अकामां कामयानस्य शरीरमुपतप्यते । इच्छन्तीं कामयानस्य प्रीतिर्भवति शोभना । ५.२०.३८ ॥

mayā krīḍa mahārājasītayā kiṁ tavānayā ।
akāmāṁ kāmayānasya śarīramupatapyate ।
icchantīṁ kāmayānasya prītirbhavati śobhanā ।
5.20.38 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ३९ ॥
एवमुक्तस्तु राक्षस्या समुत्क्षिप्तस्ततो बली । ज्वलद्भास्करवर्णाभं प्रविवेश निवेशनम् । ५.२०.३९ ॥

evamuktastu rākṣasyā samutkṣiptastato balī ।
jvaladbhāskaravarṇābhaṁ praviveśa niveśanam ।
5.20.39 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ४० ॥
देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च तास्ततः । परिवार्य दशग्रीवं विविशुस्तद्गृहोत्तमम् । ५.२०.४० ॥

devagandharvakanyāśca nāgakanyāśca tāstataḥ ।
parivārya daśagrīvaṁ viviśustadgṛhottamam ।
5.20.40 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ४१ ॥
मैथिलीं धर्मपरामवस्थितांप्रवेपमानां परिभर्त्स्य रावणः ॥

sa maithilīṁ dharmaparāmavasthitāṁpravepamānāṁ paribhartsya rāvaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · २० · ४२ ॥
विहाय सीतां मदनेन मोहितःस्वमेव वेश्म प्रविवेश भास्वरम् । ५.२०.४१ ॥

vihāya sītāṁ madanena mohitaḥsvameva veśma praviveśa bhāsvaram ।
5.20.41 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.