वाल्मीकि रामायणम् · सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सुन्दरकाण्डम्Sundara Kāṇḍa

सर्गः ११ · ४७ श्लोकाःSarga 11 · 47 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ५ · ११ · १ ॥
अवधूय ताम् बुद्धिम् बभूव अवस्थितः तदा । जगाम अपराम् चिन्ताम् सीताम् प्रति महा कपिः ॥

avadhūya ca tām buddhim babhūva avasthitaḥ tadā ।
jagāma ca aparām cintām sītām prati mahā kapiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २ ॥
रामेण वियुक्ता सा स्वप्तुम् अर्हति भामिनी । भोक्तुम् अपि अलम्कर्तुम् पानम् उपसेवितुम् ॥

na rāmeṇa viyuktā sā svaptum arhati bhāminī ।
na bhoktum na api alamkartum na pānam upasevitum ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३ ॥
अन्यम् नरम् उपस्थातुम् सुराणाम् अपि ईश्वरम् । हि राम समः कश्चिद् विद्यते त्रिदशेष्व् अपि ॥

na anyam naram upasthātum surāṇām api ca īśvaram ।
na hi rāma samaḥ kaścid vidyate tridaśeṣv api ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४ ॥
अन्या इयम् इति निश्चित्य पान भूमौ चचार सः । क्रीडितेन अपराः क्लान्ता गीतेन तथा पराः ॥

anyā iyam iti niścitya pāna bhūmau cacāra saḥ ।
krīḍitena aparāḥ klāntā gītena ca tathā parāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ५ ॥
नृत्तेन अपराः क्लान्ताः पान विप्रहताः तथा । मुरजेषु म्Rदन्गेषु पीठिकासु सम्स्थिताः ॥

nṛttena ca aparāḥ klāntāḥ pāna viprahatāḥ tathā ।
murajeṣu mRdangeṣu pīṭhikāsu ca samsthitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ६ ॥
तथा आस्तरण मुख्य्येषु सम्विष्टाः अपराः स्त्रियः । अङ्गनानाम् सहस्रेण भूषितेन विभूषणैः ॥

tathā āstaraṇa mukhyyeṣu samviṣṭāḥ ca aparāḥ striyaḥ ।
aṅganānām sahasreṇa bhūṣitena vibhūṣaṇaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ७ ॥
रूप सम्ल्लाप शीलेन युक्त गीत अर्थ भाषिणा । देश काल अभियुक्तेन युक्त वाक्य अभिधायिना ॥

rūpa samllāpa śīlena yukta gīta artha bhāṣiṇā ।
deśa kāla abhiyuktena yukta vākya abhidhāyinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ८ ॥
रत अभिरत सम्सुप्तम् ददर्श हरि यूथपः । तासाम् मध्ये महा बाहुः शुशुभे राक्षस ईश्वरः ॥

rata abhirata samsuptam dadarśa hari yūthapaḥ ।
tāsām madhye mahā bāhuḥ śuśubhe rākṣasa īśvaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ९ ॥
गोष्ठे महति मुख्यानाम् गवाम् मध्ये यथा वृषः । राक्षस इन्द्रः शुशुभे ताभिः परिवृतः स्वयम् ॥

goṣṭhe mahati mukhyānām gavām madhye yathā vṛṣaḥ ।
sa rākṣasa indraḥ śuśubhe tābhiḥ parivṛtaḥ svayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १० ॥
करेणुभिर् यथा अरण्यम् परिकीर्णो महा द्विपः । सर्व कामैर् उपेताम् पान भूमिम् महात्मनः ॥

kareṇubhir yathā araṇyam parikīrṇo mahā dvipaḥ ।
sarva kāmair upetām ca pāna bhūmim mahātmanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ११ ॥
ददर्श कपि शार्दूलः तस्य रक्षः पतेर् गृहे । मृगाणाम् महिषाणाम् वराहाणाम् भागशः ॥

dadarśa kapi śārdūlaḥ tasya rakṣaḥ pater gṛhe ।
mṛgāṇām mahiṣāṇām ca varāhāṇām ca bhāgaśaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १२ ॥
तत्र न्यस्तानि माम्सानि पान भूमौ ददर्श सः । रौक्मेषु विशलेषु भाजनेष्व् अर्ध भक्षितान् ॥

tatra nyastāni māmsāni pāna bhūmau dadarśa saḥ ।
raukmeṣu ca viśaleṣu bhājaneṣv ardha bhakṣitān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १३ ॥
ददर्श कपि शार्दूल मयूरान् कुक्कुटामः तथा । वराह वार्ध्राणसकान् दधि सौवर्चल आयुतान् ॥

dadarśa kapi śārdūla mayūrān kukkuṭāmaḥ tathā ।
varāha vārdhrāṇasakān dadhi sauvarcala āyutān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १४ ॥
शल्यान् म्Rग मयूरामः हनूमान् अन्ववैक्षत । कृकरान् विविधान् सिद्धामः चकोरान् अर्ध भक्षितान् ॥

śalyān mRga mayūrāmaḥ ca hanūmān anvavaikṣata ।
kṛkarān vividhān siddhāmaḥ cakorān ardha bhakṣitān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १५ ॥
महिषान् एक शल्यामः चागामः कृत निष्ठितान् । लेख्यम् उच्च अवचम् पेयम् भोज्यानि विविधानि च ॥

mahiṣān eka śalyāmaḥ ca cāgāmaḥ ca kṛta niṣṭhitān ।
lekhyam ucca avacam peyam bhojyāni vividhāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १६ ॥
तथा अम्ल लवण उत्तम्सैर् विविधै राग षाडवैः । हार नूपुर केयूरैर् अपविद्धैर् महा धनैः ॥

tathā amla lavaṇa uttamsair vividhai rāga ṣāḍavaiḥ ।
hāra nūpura keyūrair apaviddhair mahā dhanaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १७ ॥
पान भाजन विक्षिप्तैः फलैः विविधैर् अपि । कृत पुष्प उपहारा भूर् अधिकम् पुष्यति श्रियम् ॥

pāna bhājana vikṣiptaiḥ phalaiḥ ca vividhair api ।
kṛta puṣpa upahārā bhūr adhikam puṣyati śriyam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १८ ॥
तत्र तत्र विन्यस्तैः सुश्लिष्टैः शयन आसनैः । पान भूमिर् विना वह्निम् प्रदीप्ता इव उपलक्ष्यते ॥

tatra tatra ca vinyastaiḥ suśliṣṭaiḥ śayana āsanaiḥ ।
pāna bhūmir vinā vahnim pradīptā iva upalakṣyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · १९ ॥
बहु प्रकारैर् विविधैर् वर सम्स्कार सम्स्कृतैः । माम्सैः कुशल सम्युक्तैः पान भूमि गतैः पृथक् ॥

bahu prakārair vividhair vara samskāra samskṛtaiḥ ।
māmsaiḥ kuśala samyuktaiḥ pāna bhūmi gataiḥ pṛthak ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २० ॥
दिव्याः प्रसन्ना विविधाः सुराः कृत सुरा अपि । शर्कर आसव माध्वीकाः पुष्प आसव फल आसवाः ॥

divyāḥ prasannā vividhāḥ surāḥ kṛta surā api ।
śarkara āsava mādhvīkāḥ puṣpa āsava phala āsavāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २१ ॥
वास चूर्णैः विविधैर् मृष्टाः तैः तैः पृथक् पृथक् । सम्तता शुशुभे भूमिर् माल्यैः बहु सम्स्थितैः ॥

vāsa cūrṇaiḥ ca vividhair mṛṣṭāḥ taiḥ taiḥ pṛthak pṛthak ।
samtatā śuśubhe bhūmir mālyaiḥ ca bahu samsthitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २२ ॥
हिरण्मयैः करकैर् भाजनैः स्फाटिकैर् अपि । जाम्बूनदमयैश्चान्याः करकैरभिवम्वृता ॥

hiraṇmayaiḥ ca karakair bhājanaiḥ sphāṭikair api ।
jāmbūnadamayaiścānyāḥ karakairabhivamvṛtā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २३ ॥
राजतेषु कुम्भेषु जाम्बूनदमयेषु च । पान श्रेष्ठम् तदा भूरि कपिः तत्र ददर्श ह ॥

rājateṣu ca kumbheṣu jāmbūnadamayeṣu ca ।
pāna śreṣṭham tadā bhūri kapiḥ tatra dadarśa ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २४ ॥
सो अपश्यत् शात कुम्भानि शीधोर् मणिमयानि च । राजतानि पूर्णानि भाजनानि महा कपिः ॥

so apaśyat śāta kumbhāni śīdhor maṇimayāni ca ।
rājatāni ca pūrṇāni bhājanāni mahā kapiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २५ ॥
क्वचिद् अर्ध अवशेषाणि क्वचित् पीतानि सर्वशः । क्वचिन् एव प्रपीतानि पानानि ददर्श ह ॥

kvacid ardha avaśeṣāṇi kvacit pītāni sarvaśaḥ ।
kvacin na eva prapītāni pānāni sa dadarśa ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २६ ॥
क्वचिद् भक्ष्यामः विविधान् क्वचित् पानानि भागशः । क्वचिद् अन्न अवशेषाणि पश्यन् वै विचचार ह ॥

kvacid bhakṣyāmaḥ ca vividhān kvacit pānāni bhāgaśaḥ ।
kvacid anna avaśeṣāṇi paśyan vai vicacāra ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २७ ॥
क्वचित् प्रभिन्नैः करकैः क्वचिद् आलोडितैर् घटैः । क्वचित् सम्पृक्त माल्यानि जलानि फलानि च ॥

kvacit prabhinnaiḥ karakaiḥ kvacid āloḍitair ghaṭaiḥ ।
kvacit sampṛkta mālyāni jalāni ca phalāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २८ ॥
शयनानि अत्र नारीणाम् शून्यानि बहुधा पुनः । परस्परम् समाश्लिष्य काश्चित् सुप्ता वर अन्गनाः ॥

śayanāni atra nārīṇām śūnyāni bahudhā punaḥ ।
parasparam samāśliṣya kāścit suptā vara anganāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · २९ ॥
काचिच् वस्त्रम् अन्यस्या अपह्Rत्य उपगुह्य च । उपगम्य अबला सुप्ता निद्रा बल पराजिता ॥

kācic ca vastram anyasyā apahRtya upaguhya ca ।
upagamya abalā suptā nidrā bala parājitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३० ॥
तासाम् उच्च्वास वातेन वस्त्रम् माल्यम् गात्रजम् । अत्यर्थम् स्पन्दते चित्रम् प्राप्य मन्दम् इव अनिलम् ॥

tāsām uccvāsa vātena vastram mālyam ca gātrajam ।
na atyartham spandate citram prāpya mandam iva anilam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३१ ॥
चन्दनस्य शीतस्य शीधोर् मधु रसस्य च । विविधस्य माल्यस्य पुष्पस्य विविधस्य च ॥

candanasya ca śītasya śīdhor madhu rasasya ca ।
vividhasya ca mālyasya puṣpasya vividhasya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३२ ॥
बहुधा मारुतः तत्र गन्धम् विविधम् उद्वहन् । स्नानानाम् चन्दनानाम् धूपानाम् चैव मूर्चितः । प्रववौ सुरभिर् गन्धो विमाने पुष्पके तदा ॥

bahudhā mārutaḥ tatra gandham vividham udvahan ।
snānānām candanānām ca dhūpānām caiva mūrcitaḥ ।
pravavau surabhir gandho vimāne puṣpake tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३३ ॥
श्याम अवदाताः तत्र अन्याः काश्चित् कृष्णा वर अन्गनाः ॥

śyāma avadātāḥ tatra anyāḥ kāścit kṛṣṇā vara anganāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३४ ॥
काश्चित् कान्चन वर्ण अन्ग्यः प्रमदा राक्षस आलये । तासाम् निद्रा वशत्वाच् मदनेन विमूर्चितम् ॥

kāścit kāncana varṇa angyaḥ pramadā rākṣasa ālaye ।
tāsām nidrā vaśatvāc ca madanena vimūrcitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३५ ॥
पद्मिनीनाम् प्रसुप्तानाम् रूपम् आसीद् यथैव हि । एवम् सर्वम् अशेषेण रावण अन्तः पुरम् कपिः ॥

padminīnām prasuptānām rūpam āsīd yathaiva hi ।
evam sarvam aśeṣeṇa rāvaṇa antaḥ puram kapiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३६ ॥
ददर्श सुमहा तेजा ददर्श जानकीम् । निरीक्षमाणः ततः ताः स्त्रियः महा कपिः ॥

dadarśa sumahā tejā na dadarśa ca jānakīm ।
nirīkṣamāṇaḥ ca tataḥ tāḥ striyaḥ sa mahā kapiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३७ ॥
जगाम महतीम् चिन्ताम् धर्म साध्वस शन्कितः । पर दार अवरोधस्य प्रसुप्तस्य निरीक्षणम् ॥

jagāma mahatīm cintām dharma sādhvasa śankitaḥ ।
para dāra avarodhasya prasuptasya nirīkṣaṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३८ ॥
इदम् खलु मम अत्यर्थम् धर्म लोपम् करिष्यति । हि मे पर दाराणाम् दृष्टिर् विषय वर्तिनी ॥

idam khalu mama atyartham dharma lopam kariṣyati ।
na hi me para dārāṇām dṛṣṭir viṣaya vartinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ३९ ॥
अयम् अत्र मया दृष्टः पर दार परिग्रहः । तस्य प्रादुर् अभूच् चिन्ता पुनर् अन्या मनस्विनः ॥

ayam ca atra mayā dṛṣṭaḥ para dāra parigrahaḥ ।
tasya prādur abhūc cintā punar anyā manasvinaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४० ॥
निश्चित एक अन्त चित्तस्य कार्य निश्चय दर्शिनी । कामम् दृष्ट्वा मया सर्वा विश्वस्ता रावण स्त्रियः ॥

niścita eka anta cittasya kārya niścaya darśinī ।
kāmam dṛṣṭvā mayā sarvā viśvastā rāvaṇa striyaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४१ ॥
तु मे मनसः किम्चिद् वैकृत्यम् उपपद्यते । मनो हि हेतुः सर्वेषाम् इन्द्रियाणाम् प्रवर्तते ॥

na tu me manasaḥ kimcid vaikṛtyam upapadyate ।
mano hi hetuḥ sarveṣām indriyāṇām pravartate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४२ ॥
शुभ अशुभास्व् अवस्थासु तच् मे सुव्यवस्थितम् । अन्यत्र हि मया शक्या वैदेही परिमार्गितुम् ॥

śubha aśubhāsv avasthāsu tac ca me suvyavasthitam ।
na anyatra hi mayā śakyā vaidehī parimārgitum ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४३ ॥
स्त्रियो हि स्त्रीषु द्Rश्यन्ते सदा सम्परिमार्गणे । यस्य सत्त्वस्य या योनिः तस्याम् तत् परिमार्ग्यते ॥

striyo hi strīṣu dRśyante sadā samparimārgaṇe ।
yasya sattvasya yā yoniḥ tasyām tat parimārgyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४४ ॥
शक्यम् प्रमदा नष्टा मृगीषु परिमार्गितुम् । तद् इदम् मार्गितम् तावत् शुद्धेन मनसा मया ॥

na śakyam pramadā naṣṭā mṛgīṣu parimārgitum ।
tad idam mārgitam tāvat śuddhena manasā mayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४५ ॥
रावण अन्तः पुरम् सरम् दृश्यते जानकी । देव गन्धर्व कन्याः नाग कन्याः वीर्यवान् ॥

rāvaṇa antaḥ puram saram dṛśyate na ca jānakī ।
deva gandharva kanyāḥ ca nāga kanyāḥ ca vīryavān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४६ ॥
अवेक्षमाणो हनुमान् एव अपश्यत जानकीम् । ताम् अपश्यन् कपिः तत्र पश्यमः अन्या वर स्त्रियः ॥

avekṣamāṇo hanumān na eva apaśyata jānakīm ।
tām apaśyan kapiḥ tatra paśyamaḥ ca anyā vara striyaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ५ · ११ · ४७ ॥
अपक्रम्य तदा वीरः प्रध्यातुम् उपचक्रमे । भूयस्तु परम् श्रीमान् मारुतिर्यत्नमास्थितः ॥

apakramya tadā vīraḥ pradhyātum upacakrame ।
sa bhūyastu param śrīmān mārutiryatnamāsthitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.