वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ८१ · १६ श्लोकाःSarga 81 · 16 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ८१ · १ ॥
ततः नान्दी मुखीम् रात्रिम् भरतम् सूत मागधाः । तुष्टुवुर् वाग् विशेषज्ञाः स्तवैः मन्गल सम्हितैः ॥

tataḥ nāndī mukhīm rātrim bharatam sūta māgadhāḥ ।
tuṣṭuvur vāg viśeṣajñāḥ stavaiḥ mangala samhitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · २ ॥
सुवर्ण कोण अभिहतः प्राणदद् याम दुन्दुभिः । दध्मुः शन्खामः शतशो वाद्यामः उच्च अवच स्वरान् ॥

suvarṇa koṇa abhihataḥ prāṇadad yāma dundubhiḥ ।
dadhmuḥ śankhāmaḥ ca śataśo vādyāmaḥ ca ucca avaca svarān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ३ ॥
तूर्य घोषः सुमहान् दिवम् आपूरयन्न् इव । भरतम् शोक सम्तप्तम् भूयः शोकैः अरन्ध्रयत् ॥

sa tūrya ghoṣaḥ sumahān divam āpūrayann iva ।
bharatam śoka samtaptam bhūyaḥ śokaiḥ arandhrayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ४ ॥
ततः प्रबुद्धो भरतः तम् घोषम् सम्निवर्त्य च । अहम् राजा इति अपि उक्त्वा शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ॥

tataḥ prabuddho bharataḥ tam ghoṣam samnivartya ca ।
na aham rājā iti ca api uktvā śatrughnam idam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ५ ॥
पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्य अपकृतम् महत् । विसृज्य मयि दुह्खानि राजा दशरथो गतः ॥

paśya śatrughna kaikeyyā lokasya apakṛtam mahat ।
visṛjya mayi duhkhāni rājā daśaratho gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ६ ॥
तस्य एषा धर्म राजस्य धर्म मूला महात्मनः । परिभ्रमति राज श्रीर् नौर् इव अकर्णिका जले ॥

tasya eṣā dharma rājasya dharma mūlā mahātmanaḥ ।
paribhramati rāja śrīr naur iva akarṇikā jale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ७ ॥
यो हि नः सुमहान्नाथः सोऽपि प्रव्राजितो वनम् । अनया धर्ममुत्सृज्य मात्रा मे राघवः स्वयम् ॥

yo hi naḥ sumahānnāthaḥ so'pi pravrājito vanam ।
anayā dharmamutsṛjya mātrā me rāghavaḥ svayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ८ ॥
इति एवम् भरतम् प्रेक्ष्य विलपन्तम् विचेतनम् । कृपणम् रुरुदुः सर्वाः सस्वरम् योषितः तदा ॥

iti evam bharatam prekṣya vilapantam vicetanam ।
kṛpaṇam ruruduḥ sarvāḥ sasvaram yoṣitaḥ tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ९ ॥
तथा तस्मिन् विलपति वसिष्ठो राज धर्मवित् । सभाम् इक्ष्वाकु नाथस्य प्रविवेश महा यशाः ॥

tathā tasmin vilapati vasiṣṭho rāja dharmavit ।
sabhām ikṣvāku nāthasya praviveśa mahā yaśāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · १० ॥
शात कुम्भमयीम् रम्याम् मणि रत्न समाकुलाम् । सुधर्माम् इव धर्म आत्मा सगणः प्रत्यपद्यत ॥

śāta kumbhamayīm ramyām maṇi ratna samākulām ।
sudharmām iva dharma ātmā sagaṇaḥ pratyapadyata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · ११ ॥
कान्चनमयम् पीठम् पर अर्ध्य आस्तरण आवृतम् । अध्यास्त सर्व वेदज्ञो दूतान् अनुशशास च ॥

sa kāncanamayam pīṭham para ardhya āstaraṇa āvṛtam ।
adhyāsta sarva vedajño dūtān anuśaśāsa ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · १२ ॥
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् योधान् अमात्यान् गण बल्लभान् । क्षिप्रम् आनयत अव्यग्राः कृत्यम् आत्ययिकम् हि नः ॥

brāhmaṇān kṣatriyān yodhān amātyān gaṇa ballabhān ।
kṣipram ānayata avyagrāḥ kṛtyam ātyayikam hi naḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · १३ ॥
सराजभृत्यम् शत्रुघ्नम् भरतम् यश्स्विनम् । युधाजितम् सुमन्त्रम् ये तत्र हिता जनाः ॥

sarājabhṛtyam śatrughnam bharatam ca yaśsvinam ।
yudhājitam sumantram ca ye ca tatra hitā janāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · १४ ॥
ततः हलहला शब्दो महान् समुदपद्यत । रथैः अश्वैः गजैः अपि जनानाम् उपगच्चताम् ॥

tataḥ halahalā śabdo mahān samudapadyata ।
rathaiḥ aśvaiḥ gajaiḥ ca api janānām upagaccatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · १५ ॥
ततः भरतम् आयान्तम् शत क्रतुम् इव अमराः । प्रत्यनन्दन् प्रकृतयो यथा दशरथम् तथा ॥

tataḥ bharatam āyāntam śata kratum iva amarāḥ ।
pratyanandan prakṛtayo yathā daśaratham tathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ८१ · १६ ॥
ह्रदैव तिमि नाग सम्वृतः । स्तिमित जलो मणि शन्ख शर्करः । दशरथ सुत शोभिता सभा । सदशरथा इव बभौ यथा पुरा ॥

hradaiva timi nāga samvṛtaḥ ।
stimita jalo maṇi śankha śarkaraḥ ।
daśaratha suta śobhitā sabhā ।
sadaśarathā iva babhau yathā purā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.