वाल्मीकि रामायणम् · उत्तरकाण्डम्Uttara Kāṇḍa

उत्तरकाण्डम्Uttara Kāṇḍa

सर्गः ६४ · १८ श्लोकाःSarga 64 · 18 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ७ · ६४ · १ ॥
एवमुक्त्वा काकुत्स्थं प्रशस्य पुनः पुनः । पुनरेवापरं वाक्यमुवाच रघुनन्दनः । ७.६४.१ ॥ ॥

evamuktvā ca kākutsthaṁ praśasya ca punaḥ punaḥ ।
punarevāparaṁ vākyamuvāca raghunandanaḥ ।
7.64.1 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · २ ॥
इमान्यश्वसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभ । रथानां द्वे सहस्रे गजानां शतमुत्तमम् । ७.६४.२ ॥ ॥

imānyaśvasahasrāṇi catvāri puruṣarṣabha ।
rathānāṁ dve sahasre ca gajānāṁ śatamuttamam ।
7.64.2 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ३ ॥
अन्तरा पणवीथ्यश्च नानापण्योपशोभिताः । अनुगच्छन्तु काकुत्स्थं तथैव नटनर्तकाः । ७.६४.३ ॥ ॥

antarā paṇavīthyaśca nānāpaṇyopaśobhitāḥ ।
anugacchantu kākutsthaṁ tathaiva naṭanartakāḥ ।
7.64.3 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ४ ॥
हिरण्यस्य सुवर्णस्य नियुतं पुरुषर्षभ । आदाय गच्छ शत्रुघ्न पर्याप्तधनवाहनः । ७.६४.४ ॥ ॥

hiraṇyasya suvarṇasya niyutaṁ puruṣarṣabha ।
ādāya gaccha śatrughna paryāptadhanavāhanaḥ ।
7.64.4 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ५ ॥
बलं सुभृतं वीर हृष्टपुष्टमनुद्धतम् । सम्भाषासम्प्रदानेन रञ्जयस्व नगेत्तम । ७.६४.५ ॥ ॥

balaṁ ca subhṛtaṁ vīra hṛṣṭapuṣṭamanuddhatam ।
sambhāṣāsampradānena rañjayasva nagettama ।
7.64.5 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ६ ॥
ह्यर्थास्तत्र तिष्ठन्ति दारा बान्धवाः । सुप्रीतो भृत्यवर्गश्च यत्र तिष्ठसि राघव । ७.६४.६ ॥ ॥

na hyarthāstatra tiṣṭhanti na dārā na ca bāndhavāḥ ।
suprīto bhṛtyavargaśca yatra tiṣṭhasi rāghava ।
7.64.6 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ७ ॥
ततो हृष्टजनाकीर्णां प्रस्थाप्य महतीं चमूम् । एक एव धनुष्पाणिर्गच्छ त्वं मधुनो वनम् । ७.६४.७ ॥ ॥

tato hṛṣṭajanākīrṇāṁ prasthāpya mahatīṁ camūm ।
eka eva dhanuṣpāṇirgaccha tvaṁ madhuno vanam ।
7.64.7 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ८ ॥
यथा त्वां प्रजानाति गच्छन्तं युद्धकाङ्क्षिणम् । लवणस्तु मधोः पुत्रस्तथा गच्छेरशङ्कितम् । ७.६४.८ ॥ ॥

yathā tvāṁ na prajānāti gacchantaṁ yuddhakāṅkṣiṇam ।
lavaṇastu madhoḥ putrastathā gaccheraśaṅkitam ।
7.64.8 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ९ ॥
तस्य मूत्युरन्यो ऽस्ति कश्चिद्धि पुरुषर्षभ । दर्शनं यो ऽभिगच्छेत वध्यो लवणेन हि । ७.६४.९ ॥ ॥

na tasya mūtyuranyo 'sti kaściddhi puruṣarṣabha ।
darśanaṁ yo 'bhigaccheta sa vadhyo lavaṇena hi ।
7.64.9 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १० ॥
हि ग्रीष्मो ऽपयाते तु वर्षारात्र उपागते । हन्यास्त्वं लवणं सौम्य सहि कालो ऽस्य दुर्मतेः । ७.६४.१० ॥ ॥

sa hi grīṣmo 'payāte tu varṣārātra upāgate ।
hanyāstvaṁ lavaṇaṁ saumya sahi kālo 'sya durmateḥ ।
7.64.10 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · ११ ॥
महर्षींस्तु पुरत्कृत्य प्रयान्तु तव सौनिकाः । यथा ग्रीष्मावशेषेण तरेयुर्जाह्नवीजलम् । ७.६४.११ ॥ ॥

maharṣīṁstu puratkṛtya prayāntu tava saunikāḥ ।
yathā grīṣmāvaśeṣeṇa tareyurjāhnavījalam ।
7.64.11 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १२ ॥
तत्र स्थाप्य बलं सर्वं नदीतीरे समाहितः । अग्रतो धनुषा सार्धं गच्छ त्वं लघुविक्रमः । ७.६४.१२ ॥ ॥

tatra sthāpya balaṁ sarvaṁ nadītīre samāhitaḥ ।
agrato dhanuṣā sārdhaṁ gaccha tvaṁ laghuvikramaḥ ।
7.64.12 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १३ ॥
एवमुक्तस्तु रामेण शत्रुघ्नस्तान्महाबलान् । सेनामुख्यान्समानीय ततो वाक्यमुवाच ह । ७.६४.१३ ॥ ॥

evamuktastu rāmeṇa śatrughnastānmahābalān ।
senāmukhyānsamānīya tato vākyamuvāca ha ।
7.64.13 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १४ ॥
एते वो गणिता वासा यत्र तत्र निवत्स्यथ । स्थातव्यं चाविरोधेन यथा बाधा कस्यचित् । ७.६४.१४ ॥ ॥

ete vo gaṇitā vāsā yatra tatra nivatsyatha ।
sthātavyaṁ cāvirodhena yathā bādhā na kasyacit ।
7.64.14 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १५ ॥
तथा तांस्तु समाज्ञाप्य प्रस्थाप्य महद्बलम् । कौसल्यां सुमित्रां कैकेयीं चाभ्यवादयत् । ७.६४.१५ ॥ ॥

tathā tāṁstu samājñāpya prasthāpya ca mahadbalam ।
kausalyāṁ ca sumitrāṁ ca kaikeyīṁ cābhyavādayat ।
7.64.15 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १६ ॥
रामं प्रदक्षिणीकृत्य शिरसा ऽभिप्रणम्य च । रामेण चाभ्यनुज्ञातः शत्रुघ्नः शत्रुतापनः । ७.६४.१६ ॥ ॥

rāmaṁ pradakṣiṇīkṛtya śirasā 'bhipraṇamya ca ।
rāmeṇa cābhyanujñātaḥ śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ ।
7.64.16 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १७ ॥
लक्ष्मणं भरतं चैव प्रणिपत्य कृताञ्जलिः । पुरोहितं वसिष्ठं शत्रुघ्नः प्रयतात्मवान् । प्रदक्षिणमथो कृत्वा निर्जगाम महाबलः । ७.६४.१७ ॥ ॥

lakṣmaṇaṁ bharataṁ caiva praṇipatya kṛtāñjaliḥ ।
purohitaṁ vasiṣṭhaṁ ca śatrughnaḥ prayatātmavān ।
pradakṣiṇamatho kṛtvā nirjagāma mahābalaḥ ।
7.64.17 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६४ · १८ ॥
प्रस्थाप्य सेनामथ सो ऽग्रतस्तदा गजेन्द्रवाजिप्रवरौघसङ्कुलाम् । उपास मासं तु नरेन्द्रपार्श्वतस्त्वथ प्रयातो रघुवंशवर्धनः । ७.६४.१८ ॥

prasthāpya senāmatha so 'gratastadā gajendravājipravaraughasaṅkulām ।
upāsa māsaṁ tu narendrapārśvatastvatha prayāto raghuvaṁśavardhanaḥ ।
7.64.18 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.