वाल्मीकि रामायणम् · उत्तरकाण्डम्Uttara Kāṇḍa

उत्तरकाण्डम्Uttara Kāṇḍa

सर्गः ६२ · २१ श्लोकाःSarga 62 · 21 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ७ · ६२ · १ ॥
तथोक्ते तानृषीन्रामः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः । किमाहारः किमाचारो लवणः क्व वर्तते । ७.६२.१ ॥ ॥

tathokte tānṛṣīnrāmaḥ pratyuvāca kṛtāñjaliḥ ।
kimāhāraḥ kimācāro lavaṇaḥ kva ca vartate ।
7.62.1 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · २ ॥
राघवस्य वचः श्रुत्वा ऋषयः सर्व एव ते । ततो निवेदयामासुर्लवणो ववृधे यथा । ७.६२.२ ॥ ॥

rāghavasya vacaḥ śrutvā ṛṣayaḥ sarva eva te ।
tato nivedayāmāsurlavaṇo vavṛdhe yathā ।
7.62.2 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ३ ॥
आहारः सर्वसत्त्वानि विशेषेण तापसाः । आचारो रौद्रता नित्यं वासो मधुवने तथा । ७.६२.३ ॥ ॥

āhāraḥ sarvasattvāni viśeṣeṇa ca tāpasāḥ ।
ācāro raudratā nityaṁ vāso madhuvane tathā ।
7.62.3 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ४ ॥
हत्वा बहुसहस्राणि सिंहव्याघ्रमृगद्विपान् । मानुषांश्चैव कुरुते नित्यमाहारमाह्निकम् । ७.६२.४ ॥ ॥

hatvā bahusahasrāṇi siṁhavyāghramṛgadvipān ।
mānuṣāṁścaiva kurute nityamāhāramāhnikam ।
7.62.4 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ५ ॥
ततो ऽन्तराणि सत्त्वानि खादते महाबलः । संहारे समनुप्राप्ते व्यादितास्य इवान्तकः । ७.६२.५ ॥ ॥

tato 'ntarāṇi sattvāni khādate sa mahābalaḥ ।
saṁhāre samanuprāpte vyāditāsya ivāntakaḥ ।
7.62.5 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ६ ॥
तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यमुवाच महामुनीन् । घातयिष्यामि तद्रक्षो ह्यपगच्छतु वो भयम् । ७.६२.६ ॥ ॥

tacchrutvā rāghavo vākyamuvāca sa mahāmunīn ।
ghātayiṣyāmi tadrakṣo hyapagacchatu vo bhayam ।
7.62.6 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ७ ॥
प्रतिज्ञाय तथा तेषां मुनीनामुग्रतेजसाम् । भ्रातऽन्सहितान्सर्वानुवाच रघुनन्दनः । ७.६२.७ ॥ ॥

pratijñāya tathā teṣāṁ munīnāmugratejasām ।
sa bhrāta'nsahitānsarvānuvāca raghunandanaḥ ।
7.62.7 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ८ ॥
को हन्ता लवणं वीरः कस्यांशः विधीयताम् । भरतस्य महाबाहोः शत्रुघ्नस्य धीमतः । ७.६२.८ ॥ ॥

ko hantā lavaṇaṁ vīraḥ kasyāṁśaḥ sa vidhīyatām ।
bharatasya mahābāhoḥ śatrughnasya ca dhīmataḥ ।
7.62.8 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ९ ॥
राघवेणैवमुक्तस्तु भरतो वाक्यमब्रवीत् । अहमेनं वधिष्यामि ममांशः विधीयताम् । ७.६२.९ ॥ ॥

rāghaveṇaivamuktastu bharato vākyamabravīt ।
ahamenaṁ vadhiṣyāmi mamāṁśaḥ sa vidhīyatām ।
7.62.9 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १० ॥
भरतस्य वचः श्रुत्वा धैर्यशौर्यसमन्वितम् । लक्ष्मणावरजस्तस्थौ हित्वा सौवर्णमासनम् । ७.६२.१० ॥ ॥

bharatasya vacaḥ śrutvā dhairyaśauryasamanvitam ।
lakṣmaṇāvarajastasthau hitvā sauvarṇamāsanam ।
7.62.10 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · ११ ॥
शत्रुघ्नस्त्वब्रवीद्वाक्यं प्रणिपत्य नराधिपम् । कृतकर्मा महाबाहुर्मध्यमो रघुनन्दनः । ७.६२.११ ॥ ॥

śatrughnastvabravīdvākyaṁ praṇipatya narādhipam ।
kṛtakarmā mahābāhurmadhyamo raghunandanaḥ ।
7.62.11 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १२ ॥
आर्येण हि पुरा शून्या त्वयोध्या परिपालिता । सन्तापं हृदये कृत्वा आर्यस्यागमनं प्रति । ७.६२.१२ ॥ ॥

āryeṇa hi purā śūnyā tvayodhyā paripālitā ।
santāpaṁ hṛdaye kṛtvā āryasyāgamanaṁ prati ।
7.62.12 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १३ ॥
दुःखानि बहूनीह ह्यनुभूतानि पार्थिव । शयानो दुःखशय्यासु नन्दिग्रामे ऽवसत्पुरा । ७.६२.१३ ॥ ॥

duḥkhāni ca bahūnīha hyanubhūtāni pārthiva ।
śayāno duḥkhaśayyāsu nandigrāme 'vasatpurā ।
7.62.13 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १४ ॥
फलमूलाशनो भूत्वा जटी चीरधरस्तथा । अनुभूयेदृशं दुःखमेष राघवनन्दनः । प्रेष्ये मयि स्थिते राजन्न भूयः क्लेशमाप्नुयात् । ७.६२.१४ ॥ ॥

phalamūlāśano bhūtvā jaṭī cīradharastathā ।
anubhūyedṛśaṁ duḥkhameṣa rāghavanandanaḥ ।
preṣye mayi sthite rājanna bhūyaḥ kleśamāpnuyāt ।
7.62.14 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १५ ॥
तथा ब्रुवति शत्रुघ्ने राघवः पुनरब्रवीत् । एवं भवतु काकुत्स्थ क्रियतां मम शासनम् । ७.६२.१५ ॥ ॥

tathā bruvati śatrughne rāghavaḥ punarabravīt ।
evaṁ bhavatu kākutstha kriyatāṁ mama śāsanam ।
7.62.15 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १६ ॥
राज्ये त्वामभिषेक्ष्यामि मधोस्तु नगरे शुभे । निवेशय महाबाहो भरतं यद्यवेक्षसे । ७.६२.१६ ॥ ॥

rājye tvāmabhiṣekṣyāmi madhostu nagare śubhe ।
niveśaya mahābāho bharataṁ yadyavekṣase ।
7.62.16 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १७ ॥
शूरस्त्वं कृतविद्यश्च समर्थश्च निवेशने । ७.६२.१७ ॥ ॥

śūrastvaṁ kṛtavidyaśca samarthaśca niveśane ।
7.62.17 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १८ ॥
यो हि शत्रुं समुत्पाट्य पार्थिवस्य पुनः क्षये । विधत्ते नृपं तत्र नरकं हि गच्छति । ७.६२.१८ ॥ ॥

yo hi śatruṁ samutpāṭya pārthivasya punaḥ kṣaye ।
na vidhatte nṛpaṁ tatra narakaṁ sa hi gacchati ।
7.62.18 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · १९ ॥
त्वं हत्वा मधुसुतं लवणं पापनिश्चयम् । राज्यं प्रशाधि धर्मेण वाक्यं मे यद्यवेक्षसे । ७.६२.१९ ॥ ॥

sa tvaṁ hatvā madhusutaṁ lavaṇaṁ pāpaniścayam ।
rājyaṁ praśādhi dharmeṇa vākyaṁ me yadyavekṣase ।
7.62.19 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · २० ॥
उत्तरं वक्तव्यं शूर वाक्यान्तरे मम । बालेन पूर्वजस्याज्ञा कर्तव्या नात्र संशयः । ७.६२.२० ॥ ॥

uttaraṁ ca na vaktavyaṁ śūra vākyāntare mama ।
bālena pūrvajasyājñā kartavyā nātra saṁśayaḥ ।
7.62.20 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ६२ · २१ ॥
अभिषेकं काकुत्स्थ प्रतीच्छस्व मयोद्यतम् । वसिष्ठप्रमुखैर्विप्रैर्विधिमन्त्रपुरस्कृतम् । ७.६२.२१ ॥

abhiṣekaṁ ca kākutstha pratīcchasva mayodyatam ।
vasiṣṭhapramukhairviprairvidhimantrapuraskṛtam ।
7.62.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.