वाल्मीकि रामायणम् · उत्तरकाण्डम्Uttara Kāṇḍa

उत्तरकाण्डम्Uttara Kāṇḍa

सर्गः ५५ · २१ श्लोकाःSarga 55 · 21 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ७ · ५५ · १ ॥
एष ते नृगशापस्य विस्तरो ऽभिहितो मया । यद्यस्ति श्रवणे श्रद्धा शृणुष्वेहापरां कथाम् । ७.५५.१ ॥ ॥

eṣa te nṛgaśāpasya vistaro 'bhihito mayā ।
yadyasti śravaṇe śraddhā śṛṇuṣvehāparāṁ kathām ।
7.55.1 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · २ ॥
एवमुक्तस्तु रामेण सौमित्रिः पुनरब्रवीत् । तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे नृप । ७.५५.२ ॥ ॥

evamuktastu rāmeṇa saumitriḥ punarabravīt ।
tṛptirāścaryabhūtānāṁ kathānāṁ nāsti me nṛpa ।
7.55.2 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ३ ॥
लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु राम इक्ष्वाकुनन्दनः । कथां परमधर्मिष्ठां व्याहर्तुमुपचक्रमे । ७.५५.३ ॥ ॥

lakṣmaṇenaivamuktastu rāma ikṣvākunandanaḥ ।
kathāṁ paramadharmiṣṭhāṁ vyāhartumupacakrame ।
7.55.3 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ४ ॥
आसीद्राजा निमिर्नाम इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् । पुत्रो द्वादशमो वीर्ये धर्मे परिनिष्ठितः । ७.५५.४ ॥ ॥

āsīdrājā nimirnāma ikṣvākūṇāṁ mahātmanām ।
putro dvādaśamo vīrye dharme ca pariniṣṭhitaḥ ।
7.55.4 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ५ ॥
राजा वीर्यसम्पन्नः पुरं देवपुरोपमम् । निवेशयामास तदा अभ्याशे गौतमस्य तु । ७.५५.५ ॥ ॥

sa rājā vīryasampannaḥ puraṁ devapuropamam ।
niveśayāmāsa tadā abhyāśe gautamasya tu ।
7.55.5 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ६ ॥
पुरस्य सुकृतं नाम वैजयन्तमिति श्रुतम् । निवेशं यत्र राजर्षिर्निमिश्चक्रे महायशाः । ७.५५.६ ॥ ॥

purasya sukṛtaṁ nāma vaijayantamiti śrutam ।
niveśaṁ yatra rājarṣirnimiścakre mahāyaśāḥ ।
7.55.6 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ७ ॥
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना निवेश्य सुमहापुरम् । यजेयं दीर्घसत्रेण पितुः प्रह्लादयन्मनः । ७.५५.७ ॥ ॥

tasya buddhiḥ samutpannā niveśya sumahāpuram ।
yajeyaṁ dīrghasatreṇa pituḥ prahlādayanmanaḥ ।
7.55.7 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ८ ॥
ततः पितरमामन्त्र्य इक्ष्वाकुं हि मनोः सुतम् । वसिष्ठं वरयामास पूर्वं ब्रह्मर्षिसत्तमम् । ७.५५.८ ॥ ॥

tataḥ pitaramāmantrya ikṣvākuṁ hi manoḥ sutam ।
vasiṣṭhaṁ varayāmāsa pūrvaṁ brahmarṣisattamam ।
7.55.8 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ९ ॥
अनन्तरं राजर्षिर्निमिरिक्ष्वाकुनन्दनः । अत्रिमङ्गिरसं चैव भृगुं चैव तपोधनम् । ७.५५.९ ॥ ॥

anantaraṁ sa rājarṣirnimirikṣvākunandanaḥ ।
atrimaṅgirasaṁ caiva bhṛguṁ caiva tapodhanam ।
7.55.9 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १० ॥
तमुवाच वसिष्ठस्तु निमिं राजर्षिसत्तमम् । वृतो ऽहं पूर्वमिन्द्रेण अन्तरं प्रतिपालय । ७.५५.१० ॥ ॥

tamuvāca vasiṣṭhastu nimiṁ rājarṣisattamam ।
vṛto 'haṁ pūrvamindreṇa antaraṁ pratipālaya ।
7.55.10 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · ११ ॥
अनन्तरं महाविप्रो गौतमः प्रत्यपूरयत् । वसिष्ठो ऽपि महातेजा इन्द्रयज्ञमथाकरोत् । ७.५५.११ ॥ ॥

anantaraṁ mahāvipro gautamaḥ pratyapūrayat ।
vasiṣṭho 'pi mahātejā indrayajñamathākarot ।
7.55.11 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १२ ॥
निमिस्तु राजा विप्रांस्तान्समानीय नराधिपः । अयजद्धिमवत्पार्श्वे स्वपुरस्य समीपतः । पञ्चवर्षसहस्राणि राजा दीक्षामुपागमत् । ७.५५.१२ ॥ ॥

nimistu rājā viprāṁstānsamānīya narādhipaḥ ।
ayajaddhimavatpārśve svapurasya samīpataḥ ।
pañcavarṣasahasrāṇi rājā dīkṣāmupāgamat ।
7.55.12 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १३ ॥
इन्द्रयज्ञावसाने तु वसिष्ठो भगवनृषिः । सकाशमागतो राज्ञो हौत्रं कर्तुमनिन्दितः । ७.५५.१३ ॥ ॥

indrayajñāvasāne tu vasiṣṭho bhagavanṛṣiḥ ।
sakāśamāgato rājño hautraṁ kartumaninditaḥ ।
7.55.13 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १४ ॥
तदन्तरमथापश्यद्गौतमेनाभिपूरितम् । कोपेन महताविष्टो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः । ७.५५.१४ ॥ ॥

tadantaramathāpaśyadgautamenābhipūritam ।
kopena mahatāviṣṭo vasiṣṭho brahmaṇaḥ sutaḥ ।
7.55.14 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १५ ॥
राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी मुहूर्तं समुपाविशत् । तस्मिन्नहनि राजर्षिर्निद्रया ऽपहृतो भृशम् । ७.५५.१५ ॥ ॥

sa rājño darśanākāṅkṣī muhūrtaṁ samupāviśat ।
tasminnahani rājarṣirnidrayā 'pahṛto bhṛśam ।
7.55.15 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १६ ॥
ततो मन्युर्वसिष्ठस्य प्रादुरासीन्महात्मनः । अदर्शनेन राजर्षेर्व्याहर्तुमुपचक्रमे । ७.५५.१६ ॥ ॥

tato manyurvasiṣṭhasya prādurāsīnmahātmanaḥ ।
adarśanena rājarṣervyāhartumupacakrame ।
7.55.16 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १७ ॥
यस्मात्त्वमन्यं वृतवान्मामवज्ञाय पार्थिव । चेतनेन विनाभूतो देहस्तव भविष्यति । ७.५५.१७ ॥ ॥

yasmāttvamanyaṁ vṛtavānmāmavajñāya pārthiva ।
cetanena vinābhūto dehastava bhaviṣyati ।
7.55.17 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १८ ॥
ततः प्रबुद्धो राजर्षिः श्रुत्वा शापमुदाहृतम् । ब्रह्मयोनिमथोवाच संरम्भात् क्रोधमूर्च्छितः । ७.५५.१८ ॥ ॥

tataḥ prabuddho rājarṣiḥ śrutvā śāpamudāhṛtam ।
brahmayonimathovāca saṁrambhāt krodhamūrcchitaḥ ।
7.55.18 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · १९ ॥
अजानतः शयानस्य क्रोधेन कलुषीकृतः । मुक्तवान्मयि शापाग्निं यमदण्डमिवापरम् । ७.५५.१९ ॥ ॥

ajānataḥ śayānasya krodhena kaluṣīkṛtaḥ ।
muktavānmayi śāpāgniṁ yamadaṇḍamivāparam ।
7.55.19 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · २० ॥
तस्मात्तवापि ब्रह्मर्षे चेतनेन विना कृतः । देहः सुरुचिरप्रख्यो भविष्यति संशयः । ७.५५.२० ॥ ॥

tasmāttavāpi brahmarṣe cetanena vinā kṛtaḥ ।
dehaḥ suruciraprakhyo bhaviṣyati na saṁśayaḥ ।
7.55.20 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ७ · ५५ · २१ ॥
इति रोषवशादुभौ तदानीमन्योन्यं शपितौ नृपद्विजेन्द्रौ । सहसैव बभूवतुर्विदेहौ तत्तुल्याधिगतप्रभाववन्तौ । ७.५५.२१ ॥

iti roṣavaśādubhau tadānīmanyonyaṁ śapitau nṛpadvijendrau ।
sahasaiva babhūvaturvidehau tattulyādhigataprabhāvavantau ।
7.55.21 ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.