वाल्मीकि रामायणम् · किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

सर्गः ७ · २५ श्लोकाःSarga 7 · 25 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ४ · ७ · १ ॥
एवम् उक्तः तु सुग्रीवः रामेण आर्तेन वानरः । अब्रवीत् प्राञ्जलिः वाक्यम् सबाष्पम् बाष्प गद्गदः ॥

evam uktaḥ tu sugrīvaḥ rāmeṇa ārtena vānaraḥ ।
abravīt prāñjaliḥ vākyam sabāṣpam bāṣpa gadgadaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २ ॥
जाने निलयम् तस्य सर्वथा पाप रक्षसः । सामर्थ्यम् विक्रमम् वा अपि दौष्कुलेयस्य वा कुलम् ॥

na jāne nilayam tasya sarvathā pāpa rakṣasaḥ ।
sāmarthyam vikramam vā api dauṣkuleyasya vā kulam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ३ ॥
सत्यम् तु प्रतिजानामि त्यज शोकम् अरिन्दम । करिष्यामि तथा यत्नम् यथा प्राप्स्यसि मैथिलीम् ॥

satyam tu pratijānāmi tyaja śokam arindama ।
kariṣyāmi tathā yatnam yathā prāpsyasi maithilīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ४ ॥
रावणम् सगणम् हत्वा परितोष्य आत्म पौरुषम् । तथा अस्मि कर्ता नचिराद् यथा प्रीतो भविष्यसि ॥

rāvaṇam sagaṇam hatvā paritoṣya ātma pauruṣam ।
tathā asmi kartā nacirād yathā prīto bhaviṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ५ ॥
अलम् वैक्लव्यम् आलम्ब्य धैर्यम् आत्मगतम् स्मर । त्वत् विधानाम् सदृशम् ईदृशम् बुद्धि लाघवम् ॥

alam vaiklavyam ālambya dhairyam ātmagatam smara ।
tvat vidhānām na sadṛśam īdṛśam buddhi lāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ६ ॥
मया अपि व्यसनम् प्राप्तम् भार्या विरहजम् महत् । अहम् एवम् हि शोचामि धैर्यम् परित्यजे ॥

mayā api vyasanam prāptam bhāryā virahajam mahat ।
na aham evam hi śocāmi dhairyam na ca parityaje ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ७ ॥
अहम् ताम् अनुशोचामि प्राकृतो वानरो अपि सन् । महात्मा विनीतः किम् पुनर् धृतिमान् महान् ॥

na aham tām anuśocāmi prākṛto vānaro api san ।
mahātmā ca vinītaḥ ca kim punar dhṛtimān mahān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ८ ॥
बाष्पम् आपतितम् धैर्यात् निग्रहीतुम् त्वम् अर्हसि । मर्यादाम् सत्त्व युक्तानाम् धृतिम् उत्स्रष्टुम् अर्हसि ॥

bāṣpam āpatitam dhairyāt nigrahītum tvam arhasi ।
maryādām sattva yuktānām dhṛtim na utsraṣṭum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ९ ॥
व्यसने वा अर्थ कृच्छ्रे वा भये वा जीवितान्तगे । विमृशन् वै स्वया बुद्ध्या धृतिमान् अवसीदति ॥

vyasane vā artha kṛcchre vā bhaye vā jīvitāntage ।
vimṛśan vai svayā buddhyā dhṛtimān na avasīdati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १० ॥
बालिशस् तु नरो नित्यम् वैक्लब्यम् योऽनुवर्तते । मज्जति अवशः शोके भार आक्रान्ता इव नौः जले ॥

bāliśas tu naro nityam vaiklabyam yo'nuvartate ।
sa majjati avaśaḥ śoke bhāra ākrāntā iva nauḥ jale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · ११ ॥
एषो अन्जलिः मया बद्धः प्रणयात् त्वाम् प्रसादये । पौरुषम् श्रय शोकस्य अन्तरम् दातुम् अर्हसि ॥

eṣo anjaliḥ mayā baddhaḥ praṇayāt tvām prasādaye ।
pauruṣam śraya śokasya na antaram dātum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १२ ॥
ये शोकम् अनुवर्तन्ते तेषाम् विद्यते सुखम् । तेजः क्षीयते तेषाम् त्वम् शोचितुम् अर्हसि ॥

ye śokam anuvartante na teṣām vidyate sukham ।
tejaḥ ca kṣīyate teṣām na tvam śocitum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १३ ॥
शोकेन अभिप्रपन्नस्य जीविते अपि संशयः । शोकम् त्यज राजेन्द्र धैर्यम् आश्रय केवलम् ॥

śokena abhiprapannasya jīvite ca api saṁśayaḥ ।
sa śokam tyaja rājendra dhairyam āśraya kevalam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १४ ॥
हितम् वयस्य भावेन ब्रूमि उपदिशामि ते । वयस्यताम् पूजयन् मे त्वम् शोचितुम् अर्हसि ॥

hitam vayasya bhāvena brūmi na upadiśāmi te ।
vayasyatām pūjayan me na tvam śocitum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १५ ॥
मधुरम् सान्त्वितः तेन सुग्रीवेण राघवः । मुखम् अश्रु परि क्लिन्नम् वस्त्र अन्तेन प्रमार्जयत् ॥

madhuram sāntvitaḥ tena sugrīveṇa sa rāghavaḥ ।
mukham aśru pari klinnam vastra antena pramārjayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १६ ॥
प्रकृतिः स्थः तु काकुत्स्थः सुग्रीव वचनात् प्रभुः । संपरिष्वज्य सुग्रीवम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥

prakṛtiḥ sthaḥ tu kākutsthaḥ sugrīva vacanāt prabhuḥ ।
saṁpariṣvajya sugrīvam idam vacanam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १७ ॥
कर्तव्यम् यत् वयस्येन स्निग्धेन हितेन च । अनुरूपम् युक्तम् कृतम् सुग्रीव तत् त्वया ॥

kartavyam yat vayasyena snigdhena ca hitena ca ।
anurūpam ca yuktam ca kṛtam sugrīva tat tvayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १८ ॥
एष प्रकृतिः स्थः अहम् अनुनीतः त्वया सखे । दुर्लभो हि ईदृशो बन्धुः अस्मिन् काले विशेषतः ॥

eṣa ca prakṛtiḥ sthaḥ aham anunītaḥ tvayā sakhe ।
durlabho hi īdṛśo bandhuḥ asmin kāle viśeṣataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · १९ ॥
किम् तु यत्नः त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे । राक्षसस्य रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥

kim tu yatnaḥ tvayā kāryo maithilyāḥ parimārgaṇe ।
rākṣasasya ca raudrasya rāvaṇasya durātmanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २० ॥
मया यद् अनुष्ठेयम् विस्रब्धेन तत् उच्यताम् । वर्षासु इव सुक्षेत्रे सर्वम् संपद्यते तव ॥

mayā ca yad anuṣṭheyam visrabdhena tat ucyatām ।
varṣāsu iva ca sukṣetre sarvam saṁpadyate tava ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २१ ॥
मया यदिदम् वाक्यम् अभिमानात् समीरितम् । तत् त्वया हरिशार्दूल तत् त्वम् इति उपधार्यताम् ॥

mayā ca yadidam vākyam abhimānāt samīritam ।
tat tvayā hariśārdūla tat tvam iti upadhāryatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २२ ॥
अनृतम् उक्त पूर्वम् मे वक्ष्ये कदाचन । एतत् ते प्रतिजानामि सत्येन एव शपामि अहम् ॥

anṛtam na ukta pūrvam me na ca vakṣye kadācana ।
etat te pratijānāmi satyena eva śapāmi aham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २३ ॥
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवः वानरैः सचिवैः सह । राघवस्य वचः श्रुत्वा प्रतिज्ञातम् विशेषतः ॥

tataḥ prahṛṣṭaḥ sugrīvaḥ vānaraiḥ sacivaiḥ saha ।
rāghavasya vacaḥ śrutvā pratijñātam viśeṣataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २४ ॥
एवम् एकान्त संपृक्तौ ततः तौ नर वानरौ । उभौ अन्योन्य सदृशम् सुख दुःखम् अभाष्ताम् ॥

evam ekānta saṁpṛktau tataḥ tau nara vānarau ।
ubhau anyonya sadṛśam sukha duḥkham abhāṣtām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ७ · २५ ॥
महानुभावस्य वचो निशम्यहरिर् नृपाणाम् अधिपस्य तस्य । कृतम् मेने हरिवीर मुख्यःतदा कार्यम् हृदयेन विद्वान् ॥

mahānubhāvasya vaco niśamyaharir nṛpāṇām adhipasya tasya ।
kṛtam sa mene harivīra mukhyaḥtadā ca kāryam hṛdayena vidvān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.