वाल्मीकि रामायणम् · किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

सर्गः ५३ · २७ श्लोकाःSarga 53 · 27 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ४ · ५३ · १ ॥
ततः ते ददृशुः घोरम् सागरम् वरुण आलयम् । अपारम् अभिगर्जन्तम् घोरैः ऊर्मिभिः आकुलम् ॥

tataḥ te dadṛśuḥ ghoram sāgaram varuṇa ālayam ।
apāram abhigarjantam ghoraiḥ ūrmibhiḥ ākulam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २ ॥
मयस्य माया विहितम् गिरि दुर्गम् विचिन्वताम् । तेषाम् मासो व्यतिक्रान्तो यो राज्ञा समयः कृतः ॥

mayasya māyā vihitam giri durgam vicinvatām ।
teṣām māso vyatikrānto yo rājñā samayaḥ kṛtaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ३ ॥
विन्ध्यस्य तु गिरेः पादे संप्रपुष्पित पादपे । उपविश्य महात्मानः चिन्ताम् आपेदिरे तदा ॥

vindhyasya tu gireḥ pāde saṁprapuṣpita pādape ।
upaviśya mahātmānaḥ cintām āpedire tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ४ ॥
ततः पुष्पातिभाराग्राँल्ल्ताशतसमावृतान् -यद्वा -ततः पुष्प अतिभार अग्रान् लता शत समावृतान् । द्रुमान् वासन्तिकान् दृष्ट्वा बभूवुः भय शन्किताः ॥

tataḥ puṣpātibhārāgrām̐lltāśatasamāvṛtān -yadvā -tataḥ puṣpa atibhāra agrān latā śata samāvṛtān ।
drumān vāsantikān dṛṣṭvā babhūvuḥ bhaya śankitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ५ ॥
ते वसंतम् अनुप्राप्तम् प्रतिवेद्य परस्परम् । नष्ट संदेश काल अर्था निपेतुर् धरणी तले ॥

te vasaṁtam anuprāptam prativedya parasparam ।
naṣṭa saṁdeśa kāla arthā nipetur dharaṇī tale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ६ ॥
ततः तान् कपि वृद्धान् शिष्टान् चैव वनौकसः । वाचा मधुरया अभाष्य यथावत् अनुमान्य च ॥

tataḥ tān kapi vṛddhān ca śiṣṭān caiva vanaukasaḥ ।
vācā madhurayā abhāṣya yathāvat anumānya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ७ ॥
तु सिंह ऋषभ स्कंधः पीन आयत भुजः कपिः । युवराजो महाप्राज्ञ अंगदो वाक्यम् अब्रवीत् ॥

sa tu siṁha ṛṣabha skaṁdhaḥ pīna āyata bhujaḥ kapiḥ ।
yuvarājo mahāprājña aṁgado vākyam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ८ ॥
शासनात् कपि राजस्य वयम् सर्वे विनिर्गताः । मासः पूर्णो बिलस्थानाम् हरयः किम् बुध्यते ॥

śāsanāt kapi rājasya vayam sarve vinirgatāḥ ।
māsaḥ pūrṇo bilasthānām harayaḥ kim na budhyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ९ ॥
वयम् आश्वयुजे मासि काल संख्या व्यवस्थिताः । प्रस्थिताः सो अपि अतीतः किम् अतः कार्यम् उत्तरम् ॥

vayam āśvayuje māsi kāla saṁkhyā vyavasthitāḥ ।
prasthitāḥ so api ca atītaḥ kim ataḥ kāryam uttaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १० ॥
भवन्त प्रत्ययम् प्राप्ता नीति मार्ग विशारदाः । हितेषु अभिरता भर्त्तुः निसृष्टाः सर्व कर्मसु ॥

bhavanta pratyayam prāptā nīti mārga viśāradāḥ ।
hiteṣu abhiratā bharttuḥ nisṛṣṭāḥ sarva karmasu ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · ११ ॥
कर्मसु अप्रतिमाः सर्वे दिक्षु विश्रुत पौरुषाः । माम् पुरस्कृत्य निर्याताः पिन्गाक्ष प्रतिचोदिताः ॥

karmasu apratimāḥ sarve dikṣu viśruta pauruṣāḥ ।
mām puraskṛtya niryātāḥ pingākṣa praticoditāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १२ ॥
इदानीम् अकृत अर्थानाम् मर्तव्यम् अत्र संशयः । हरि राजस्य संदेशम् अकृत्वा कः सुखी भवेत् ॥

idānīm akṛta arthānām martavyam na atra saṁśayaḥ ।
hari rājasya saṁdeśam akṛtvā kaḥ sukhī bhavet ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १३ ॥
आस्मिन् अतीते काले तु सुग्रीवेण कृते स्वयम् । प्रायोपवेशनम् युक्तम् सर्वेषाम् वन ओकसाम् ॥

āsmin atīte kāle tu sugrīveṇa kṛte svayam ।
prāyopaveśanam yuktam sarveṣām ca vana okasām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १४ ॥
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः स्वामि भावे व्यवस्थितः । क्षमिष्यति नः सर्वान् अपराध कृतो गतान् ॥

tīkṣṇaḥ prakṛtyā sugrīvaḥ svāmi bhāve vyavasthitaḥ ।
na kṣamiṣyati naḥ sarvān aparādha kṛto gatān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १५ ॥
अप्रवृत्तौ सीतायाः पापम् एव करिष्यति । तस्मात् क्षमम् इह अद्य एव गंतुम् प्रायोपविशनम् ॥

apravṛttau ca sītāyāḥ pāpam eva kariṣyati ।
tasmāt kṣamam iha adya eva gaṁtum prāyopaviśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १६ ॥
त्यक्त्वा पुत्रन् दारान् धनानि गृहाणि च । ध्रुवम् नः हिंसते राजा सर्वान् प्रतिगतान् इतः ॥

tyaktvā putran ca dārān ca dhanāni ca gṛhāṇi ca ।
dhruvam naḥ hiṁsate rājā sarvān pratigatān itaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १७ ॥
वधेन अप्रतिरूपेण श्रेयान् मृत्युः इह एव नः । अहम् यौवराज्येन सुग्रीवेण अभिषेचितः ॥

vadhena apratirūpeṇa śreyān mṛtyuḥ iha eva naḥ ।
na ca aham yauvarājyena sugrīveṇa abhiṣecitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १८ ॥
नरेन्द्रेण अभिषिक्तो अस्मि रामेण अक्लिष्ट कर्मणा । पूर्वम् बद्ध वैरो माम् राजा दृष्ट्वा व्यतिक्रमम् ॥

narendreṇa abhiṣikto asmi rāmeṇa akliṣṭa karmaṇā ।
sa pūrvam baddha vairo mām rājā dṛṣṭvā vyatikramam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · १९ ॥
घातयिष्यति दण्डेन तीक्ष्णेन कृत निश्चयः । किम् मे सुहृद्भिः व्यसनम् पश्यद्भिः जीवितांतरे । इह एव प्रायम् आसिष्ये पुण्ये सागर रोधसि ॥

ghātayiṣyati daṇḍena tīkṣṇena kṛta niścayaḥ ।
kim me suhṛdbhiḥ vyasanam paśyadbhiḥ jīvitāṁtare ।
iha eva prāyam āsiṣye puṇye sāgara rodhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २० ॥
एतत् श्रुत्वा कुमारेण युव राजेन भाषितम् । सर्वे ते वानर श्रेष्ठाः करुणम् वाक्यम् अब्रुवन् ॥

etat śrutvā kumāreṇa yuva rājena bhāṣitam ।
sarve te vānara śreṣṭhāḥ karuṇam vākyam abruvan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २१ ॥
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः प्रिया रक्तः राघवः । समीक्ष्य अकृत कार्यान् तु तस्मिन् समये गते ॥

tīkṣṇaḥ prakṛtyā sugrīvaḥ priyā raktaḥ ca rāghavaḥ ।
samīkṣya akṛta kāryān tu tasmin ca samaye gate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २२ ॥
अदृष्टायाम् वैदेह्याम् दृष्ट्वा चैव समागतान् । राघव प्रिय कामाय घातयिष्यति असंशयम् ॥

adṛṣṭāyām ca vaidehyām dṛṣṭvā caiva samāgatān ।
rāghava priya kāmāya ghātayiṣyati asaṁśayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २३ ॥
क्षमम् अपराद्धानाम् गमनम् स्वामि पार्श्वतः । प्रधानबूताः वयम् सुग्रीवस्य समागताः ॥

na kṣamam ca aparāddhānām gamanam svāmi pārśvataḥ ।
pradhānabūtāḥ ca vayam sugrīvasya samāgatāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २४ ॥
इह एव सीताम् अन्वीक्ष्य प्रवृत्तिम् उपलभ्य वा । नः चेत् गच्छाम तम् वीरम् गमिष्यामो यम क्षयम् ॥

iha eva sītām anvīkṣya pravṛttim upalabhya vā ।
naḥ cet gacchāma tam vīram gamiṣyāmo yama kṣayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २५ ॥
प्लवंगमानाम् तु भय अर्दितानाम्श्रुत्वा वचः तार इदम् बभाषे । अलम् विषादेन बिलम् प्रविश्यवसाम सर्वे यदि रोचते वः ॥

plavaṁgamānām tu bhaya arditānāmśrutvā vacaḥ tāra idam babhāṣe ।
alam viṣādena bilam praviśyavasāma sarve yadi rocate vaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २६ ॥
इदम् हि माया विहितम् सुदुर्गमम्प्रभूत वृक्ष उदक भोज्य पेयम् । इह अस्ति नः एव भयम् पुरंदरात्न राघवात् वानर राजतो अपि वा ॥

idam hi māyā vihitam sudurgamamprabhūta vṛkṣa udaka bhojya peyam ।
iha asti naḥ na eva bhayam puraṁdarātna rāghavāt vānara rājato api vā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ५३ · २७ ॥
श्रुत्वा अंगदस्य अपि वचो अनुकूलम्ऊचुः सर्वे हरयः प्रतीताः । यथा हन्येम तथा विधानम्असक्तम् अद्य एव विधीयताम् नः ॥

śrutvā aṁgadasya api vaco anukūlamūcuḥ ca sarve harayaḥ pratītāḥ ।
yathā na hanyema tathā vidhānamasaktam adya eva vidhīyatām naḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.