वाल्मीकि रामायणम् · किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

सर्गः ४६ · २४ श्लोकाःSarga 46 · 24 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ४ · ४६ · १ ॥
गतेषु वानरेन्द्रेषु रामः सुग्रीवम् अब्रवीत् । कथम् भवान् विजानीते सर्वम् वै मण्डलम् भुवः ॥

gateṣu vānarendreṣu rāmaḥ sugrīvam abravīt ।
katham bhavān vijānīte sarvam vai maṇḍalam bhuvaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · २ ॥
सुग्रीवः ततो रामम् उवाच प्रणत आत्मवान् । श्रूयताम् सर्वम् आख्यास्ये विस्तरेण वचो मम ॥

sugrīvaḥ ca tato rāmam uvāca praṇata ātmavān ।
śrūyatām sarvam ākhyāsye vistareṇa vaco mama ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ३ ॥
यदा तु दुंदुभिम् नाम दानवम् महिष आकृतिम् । परिकालयते वाली मलयम् प्रति पर्वतम् ॥

yadā tu duṁdubhim nāma dānavam mahiṣa ākṛtim ।
parikālayate vālī malayam prati parvatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ४ ॥
तदा विवेश महिषो मलयस्य गुहाम् प्रति । विवेश वाली तत्र अपि मलयम् तत् जिघांसया ॥

tadā viveśa mahiṣo malayasya guhām prati ।
viveśa vālī tatra api malayam tat jighāṁsayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ५ ॥
ततो अहम् तत्र निक्षिप्तो गुहा द्वारि विनीतवत् । निष्क्रमते वाली तदा संवत्सरे गते ॥

tato aham tatra nikṣipto guhā dvāri vinītavat ।
na ca niṣkramate vālī tadā saṁvatsare gate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ६ ॥
ततः क्षतज वेगेन आपुपूरे तदा बिलम् । तत् अहम् विस्मितो दृष्ट्वा भ्रातुः शोक विष अर्दितः ॥

tataḥ kṣataja vegena āpupūre tadā bilam ।
tat aham vismito dṛṣṭvā bhrātuḥ śoka viṣa arditaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ७ ॥
अथ अहम् गत बुद्धिः तु सुव्यक्तम् निहतो गुरुः । शिला पर्वत संकाशा बिल द्वारि मया कृता ॥

atha aham gata buddhiḥ tu suvyaktam nihato guruḥ ।
śilā parvata saṁkāśā bila dvāri mayā kṛtā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ८ ॥
अशक्नुवन् निष्क्रमितुम् महिषो विनशिष्यति । ततो अहम् आगाम् किष्किंधाम् निराशः तस्य जीविते ॥

aśaknuvan niṣkramitum mahiṣo vinaśiṣyati ।
tato aham āgām kiṣkiṁdhām nirāśaḥ tasya jīvite ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ९ ॥
राज्यम् सुमहत् प्राप्य ताराम् रुमया सह । मित्रैः सहितः तत्र वसामि विगत ज्वरः ॥

rājyam ca sumahat prāpya tārām ca rumayā saha ।
mitraiḥ ca sahitaḥ tatra vasāmi vigata jvaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १० ॥
आजगाम ततो वाली हत्वा तम् दानवर्षभः । ततो अहम् अददाम् राज्यम् गौरवात् भय यंत्रितः ॥

ājagāma tato vālī hatvā tam dānavarṣabhaḥ ।
tato aham adadām rājyam gauravāt bhaya yaṁtritaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · ११ ॥
माम् जिघांसुः दुष्टात्मा वाली प्रव्यथित इन्द्रियः । परिकालयते क्रोधात् धावंतम् सचिवैः सह ॥

sa mām jighāṁsuḥ duṣṭātmā vālī pravyathita indriyaḥ ।
parikālayate krodhāt dhāvaṁtam sacivaiḥ saha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १२ ॥
ततो अहम् वालिना तेन सानुबन्धः प्रधावितः । नदीः विविधाः पश्यन् वनानि नगराणि च ॥

tato aham vālinā tena sānubandhaḥ pradhāvitaḥ ।
nadīḥ ca vividhāḥ paśyan vanāni nagarāṇi ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १३ ॥
आदर्श तल संकाशा ततो वै पृथिवी मया । अलात चक्र प्रतिमा दृष्टा गोष्पदवत् तदा - कृता ॥

ādarśa tala saṁkāśā tato vai pṛthivī mayā ।
alāta cakra pratimā dṛṣṭā goṣpadavat tadā - kṛtā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १४ ॥
पूर्वम् दिशाम् ततो गत्वा पश्यामि विविधान् द्रुमान् । पर्वतान् दरीन् रम्यान् सरांसि विविधानि च ॥

pūrvam diśām tato gatvā paśyāmi vividhān drumān ।
parvatān sa darīn ramyān sarāṁsi vividhāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १५ ॥
उदयम् तत्र पश्यामि पर्वतम् धातु मण्डितम् । क्षीरोदम् सागरम् चैव नित्यम् अप्सर आलयम् ॥

udayam tatra paśyāmi parvatam dhātu maṇḍitam ।
kṣīrodam sāgaram caiva nityam apsara ālayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १६ ॥
परिकाल्यमानः तदा वालिना अभिद्रुतः हि अहम् । पुनः आवृत्य सहसा प्रस्थितो अहम् तदा विभो ॥

parikālyamānaḥ tadā vālinā abhidrutaḥ hi aham ।
punaḥ āvṛtya sahasā prasthito aham tadā vibho ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १७ ॥
दिशः तस्याः ततो भूयः प्रस्थितो दक्षिणम् दिशम् । विन्ध्य पादप संकीर्णाम् चन्दन द्रुम शोभिताम् ॥

diśaḥ tasyāḥ tato bhūyaḥ prasthito dakṣiṇam diśam ।
vindhya pādapa saṁkīrṇām candana druma śobhitām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १८ ॥
द्रुम शैल अन्तरे पश्यन् भूयो दक्षिणतो अपराअम् । अपराम् दिशम् प्राप्तो वालिना समभिद्रुतः ॥

druma śaila antare paśyan bhūyo dakṣiṇato aparāam ।
aparām ca diśam prāpto vālinā samabhidrutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · १९ ॥
पश्यन् विविधान् देशान् अस्तम् गिरि सत्तमम् । प्राप्य अस्तम् गिरि श्रेष्ठम् उत्तरम् संप्रधावितः ॥

sa paśyan vividhān deśān astam ca giri sattamam ।
prāpya ca astam giri śreṣṭham uttaram saṁpradhāvitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · २० ॥
हिमवंतम् मेरुम् समुद्रम् तथा उत्तरम् । यदा विन्दे शरणम् वालिना समभिद्रुतः ॥

himavaṁtam ca merum ca samudram ca tathā uttaram ।
yadā na vinde śaraṇam vālinā samabhidrutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · २१ ॥
ततो माम् बुद्धि संपन्नो हनुमान् वाक्यम् अब्रवीत् । इदानीम् मे स्मृतम् राजन् यथा वाली हरीश्वरः ॥

tato mām buddhi saṁpanno hanumān vākyam abravīt ।
idānīm me smṛtam rājan yathā vālī harīśvaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · २२ ॥
मतंगेन तदा शप्तो हि अस्मिन् आश्रम मण्डले । प्रविशेत् यदि वै वाली मूर्धा अस्य शतधा भवेत् ॥

mataṁgena tadā śapto hi asmin āśrama maṇḍale ।
praviśet yadi vai vālī mūrdhā asya śatadhā bhavet ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · २३ ॥
तत्र वासः सुखो अस्माकम् निर्उद्विग्नो भविष्यति । ततः पर्वतम् आसाद्य ऋश्यमूकम् नृपात्मज ॥

tatra vāsaḥ sukho asmākam nirudvigno bhaviṣyati ।
tataḥ parvatam āsādya ṛśyamūkam nṛpātmaja ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४६ · २४ ॥
विवेश तदा वाली मतंगस्य भयात् तदा । एवम् मया तदा राजन् प्रत्यक्षम् उपलक्षितम् । पृथिवी मण्डलम् सर्वम् गुहाम् अस्मि आगतः ततः ॥

na viveśa tadā vālī mataṁgasya bhayāt tadā ।
evam mayā tadā rājan pratyakṣam upalakṣitam ।
pṛthivī maṇḍalam sarvam guhām asmi āgataḥ tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.