वाल्मीकि रामायणम् · किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

सर्गः ४२ · ५८ श्लोकाःSarga 42 · 58 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ४ · ४२ · १ ॥
ततः प्रस्थाप्य सुग्रीवः तान् हरीन् दक्षिणाम् दिशम् । अब्रवित् मेघ संकाशम् सुशेषणम् नाम वानरम् ॥

tataḥ prasthāpya sugrīvaḥ tān harīn dakṣiṇām diśam ।
abravit megha saṁkāśam suśeṣaṇam nāma vānaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २ ॥
तारायाः पितरम् राजा श्वशुरम् भीम विक्रमम् । अब्रवीत् प्रांजलिः वाक्यम् अभिगम्य प्रणम्य च ॥

tārāyāḥ pitaram rājā śvaśuram bhīma vikramam ।
abravīt prāṁjaliḥ vākyam abhigamya praṇamya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३ ॥
महर्षि पुत्रम् मारीचम् अर्चिष्मन्तम् महाकपिम् । वृ^इतम् कपिवरैः शूरैः महेन्द्र सदृ^इश द्युतिम् ॥

maharṣi putram mārīcam arciṣmantam mahākapim ।
vṛ^itam kapivaraiḥ śūraiḥ mahendra sadṛ^iśa dyutim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४ ॥
बुद्धि विक्रम सम्पन्नान् वैनतेय सम द्युतिम् । मरीचि पुत्रान् मारीचान् अर्चिर्माल्यान् महबलान् ॥

buddhi vikrama sampannān vainateya sama dyutim ।
marīci putrān mārīcān arcirmālyān mahabalān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५ ॥
ऋषि पुत्रान् तान् सर्वान् प्रतीचीम् आदिशत् दिशम् । द्वाभ्याम् शत सहस्राभ्याम् कपीनाम् कपि सत्तमाः ॥

ṛṣi putrān ca tān sarvān pratīcīm ādiśat diśam ।
dvābhyām śata sahasrābhyām kapīnām kapi sattamāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ६ ॥
सुशेषण प्रमुखा यूयम् वैदेहीम् परिमार्गथ । सौराष्ट्रान् सह बाह्लीकान् चंद्रचित्रान् तथैव च ॥

suśeṣaṇa pramukhā yūyam vaidehīm parimārgatha ।
saurāṣṭrān saha bāhlīkān caṁdracitrān tathaiva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ७ ॥
स्फीतान् जन पदान् रम्यान् विपुलानि पुराणि च । पुंनाग गहनम् कुक्षिम् वकुल उद्दालक आकुलम् ॥

sphītān jana padān ramyān vipulāni purāṇi ca ।
puṁnāga gahanam kukṣim vakula uddālaka ākulam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ८ ॥
तथा केतक खंडान् मार्गध्वम् हरि पुंगवाः । प्रत्यक् स्रोतो वहाः चैव नद्यः शीतजलाः शिवाः ॥

tathā ketaka khaṁḍān ca mārgadhvam hari puṁgavāḥ ।
pratyak sroto vahāḥ caiva nadyaḥ śītajalāḥ śivāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ९ ॥
तापसानाम् अरण्यानि कांतारा गिरयः ये । तत्र स्थलीः मरुप्राया अति उच्च शिखराः शिलाः ॥

tāpasānām araṇyāni kāṁtārā girayaḥ ca ye ।
tatra sthalīḥ maruprāyā ati ucca śikharāḥ śilāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १० ॥
गिरि जाल आवृताम् दुर्गाम् मार्गित्वा पश्चिमाम् दिशम् । ततः पश्चिमम् आगम्य समुद्रम् द्रष्टुम् अर्हथ ॥

giri jāla āvṛtām durgām mārgitvā paścimām diśam ।
tataḥ paścimam āgamya samudram draṣṭum arhatha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ११ ॥
तिमि नक्र आकुल जलम् गत्वा द्रक्ष्यथ वानराः । ततः केतक खंडेषु तमाल गहनेषु च ॥

timi nakra ākula jalam gatvā drakṣyatha vānarāḥ ।
tataḥ ketaka khaṁḍeṣu tamāla gahaneṣu ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १२ ॥
कपयो विहरिष्यन्ति नारिकेल वनेषु च । तत्र सीताम् मार्गध्वम् निलयम् रावणस्य च ॥

kapayo vihariṣyanti nārikela vaneṣu ca ।
tatra sītām ca mārgadhvam nilayam rāvaṇasya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १३ ॥
वेलातल निवेष्टेषु पर्वतेषु वनेषु च । मुरची पत्तनम् चैव रम्यम् चैव जटा पुरम् ॥

velātala niveṣṭeṣu parvateṣu vaneṣu ca ।
muracī pattanam caiva ramyam caiva jaṭā puram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १४ ॥
अवंतीम् अंगलेपाम् तथा अलक्षितम् वनम् । राष्ट्राणि विशालानि पत्तनानि ततः ततः ॥

avaṁtīm aṁgalepām ca tathā ca alakṣitam vanam ।
rāṣṭrāṇi ca viśālāni pattanāni tataḥ tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १५ ॥
सिंधु सागरयोः चैव संगमे तत्र पर्वतः । महान् हेम गिरिः नाम शत शृंगो महाद्रुमः ॥

siṁdhu sāgarayoḥ caiva saṁgame tatra parvataḥ ।
mahān hema giriḥ nāma śata śṛṁgo mahādrumaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १६ ॥
तत्र प्रस्थेषु रम्येषु सिंहाः पक्ष गमाः स्थिताः । तिमि मत्स्य गजाम्ब् चैव नीडानि आरोपयन्ति ते ॥

tatra prastheṣu ramyeṣu siṁhāḥ pakṣa gamāḥ sthitāḥ ।
timi matsya gajāmb caiva nīḍāni āropayanti te ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १७ ॥
तानि नीडानि सिंहानाम् गिरि शृंग गताः ये । दृप्ताः तृप्ताः मातंगाः तोयद स्वन निःस्वनाः ॥

tāni nīḍāni siṁhānām giri śṛṁga gatāḥ ca ye ।
dṛptāḥ tṛptāḥ ca mātaṁgāḥ toyada svana niḥsvanāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १८ ॥
विचरन्ति विशाले अस्मिन् तोय पूर्णे समन्ततः । तस्य शृंगम् दिव स्पर्शम् कांचनम् चित्र पादपम् ॥

vicaranti viśāle asmin toya pūrṇe samantataḥ ।
tasya śṛṁgam diva sparśam kāṁcanam citra pādapam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · १९ ॥
सर्वम् आशु विचेतव्यम् कपिभिः काम रूपिभिः । कोटिम् तत्र समुद्रे तु कांचनीम् शत योजनम् ॥

sarvam āśu vicetavyam kapibhiḥ kāma rūpibhiḥ ।
koṭim tatra samudre tu kāṁcanīm śata yojanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २० ॥
दुर्दर्शाम् पारियात्रस्य गता द्रक्ष्यथ वानराः । कोट्यः तत्र चतुर्विम्शत् गंधर्वाणाम् तरस्विनाम् ॥

durdarśām pāriyātrasya gatā drakṣyatha vānarāḥ ।
koṭyaḥ tatra caturvimśat gaṁdharvāṇām tarasvinām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २१ ॥
वसन्ति अग्नि निकाशानाम् घोराणाम् काम रूपिणाम् । पावक अर्चिः प्रतीकाशाः समवेताः समन्ततः ॥

vasanti agni nikāśānām ghorāṇām kāma rūpiṇām ।
pāvaka arciḥ pratīkāśāḥ samavetāḥ samantataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २२ ॥
अति आसादयित्वाः ते वानरैः भीम विक्रमैः । अदेयम् फलम् तस्मात् देशात् किम्चित् प्लवंगमैः ॥

na ati āsādayitvāḥ te vānaraiḥ bhīma vikramaiḥ ।
na adeyam ca phalam tasmāt deśāt kimcit plavaṁgamaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २३ ॥
दुरासदा हि ते वीराः सत्त्ववन्तो महाबलाः । फल मूलानि ते तत्र रक्षन्ते भीम विक्रमाः ॥

durāsadā hi te vīrāḥ sattvavanto mahābalāḥ ।
phala mūlāni te tatra rakṣante bhīma vikramāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २४ ॥
तत्र यत्नः कर्तव्यो मार्गितव्या जानकी । हि तेभ्यो भयम् किंचित् कपित्वम् अनुवर्तताम् ॥

tatra yatnaḥ ca kartavyo mārgitavyā ca jānakī ।
na hi tebhyo bhayam kiṁcit kapitvam anuvartatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २५ ॥
तत्र वैदूर्य वर्णाभो वज्र संस्थान संस्थितः । नाना द्रुम लता आकीर्णो वज्रः नाम महागिरिः ॥

tatra vaidūrya varṇābho vajra saṁsthāna saṁsthitaḥ ।
nānā druma latā ākīrṇo vajraḥ nāma mahāgiriḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २६ ॥
श्रीमान् समुदितः तत्र योजनानाम् शतम् समम् । गुहाः तत्र विचेतव्याः प्रयत्नेन प्लवंगमाः ॥

śrīmān samuditaḥ tatra yojanānām śatam samam ।
guhāḥ tatra vicetavyāḥ prayatnena plavaṁgamāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २७ ॥
चतुर् भागे समुद्रस्य चक्रवान् नाम पर्वतः । तत्र चक्रम् सहस्रारम् निर्मितम् विश्वकर्मणा ॥

catur bhāge samudrasya cakravān nāma parvataḥ ।
tatra cakram sahasrāram nirmitam viśvakarmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २८ ॥
तत्र पंचजनम् हत्वा हयग्रीवम् दानवम् । आजहार ततः चक्रम् शंखम् पुरुषोत्तमः ॥

tatra paṁcajanam hatvā hayagrīvam ca dānavam ।
ājahāra tataḥ cakram śaṁkham ca puruṣottamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · २९ ॥
तस्य सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च । रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यः ततः ततः ॥

tasya sānuṣu ramyeṣu viśālāsu guhāsu ca ।
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyaḥ tataḥ tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३० ॥
योजनानि चतुः षष्टिः वराहो नाम पर्वतः । सुवर्ण शृंगः सुमहान् अगाधे वरुण आलये ॥

yojanāni catuḥ ṣaṣṭiḥ varāho nāma parvataḥ ।
suvarṇa śṛṁgaḥ sumahān agādhe varuṇa ālaye ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३१ ॥
तत्र प्राक् ज्योतिषम् नाम जातरूपमयम् पुरम् । यस्मिन् वसति दुष्ट आत्मा नरको नाम दानवः ॥

tatra prāk jyotiṣam nāma jātarūpamayam puram ।
yasmin vasati duṣṭa ātmā narako nāma dānavaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३२ ॥
तत्र सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च । रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यः ततः ततः ॥

tatra sānuṣu ramyeṣu viśālāsu guhāsu ca ।
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyaḥ tataḥ tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३३ ॥
तम् अतिक्रम्य शैलेन्द्रम् कांचनान् अन्तर दर्शनम् । पर्वतः सर्व सौवर्णो धारा प्रस्रवण आयुतः ॥

tam atikramya śailendram kāṁcanān antara darśanam ।
parvataḥ sarva sauvarṇo dhārā prasravaṇa āyutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३४ ॥
तम् गजाः वराहाः सिंहा व्याघ्राः सर्वतः । अभिगर्जन्ति सततम् तेन शब्देन दर्पिताः ॥

tam gajāḥ ca varāhāḥ ca siṁhā vyāghrāḥ ca sarvataḥ ।
abhigarjanti satatam tena śabdena darpitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३५ ॥
यस्मिन् हरि हयः श्रीमान् महेन्द्रः पाकशासनः । अभिषिक्तः सुरै राजा मेघो नाम पर्वतः ॥

yasmin hari hayaḥ śrīmān mahendraḥ pākaśāsanaḥ ।
abhiṣiktaḥ surai rājā megho nāma sa parvataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३६ ॥
तम् अतिक्रम्य शैलेन्द्रम् महेन्द्र परिपालितम् । षष्टिम् गिरि सहस्राणि कांचनानि गमिष्यथ ॥

tam atikramya śailendram mahendra paripālitam ।
ṣaṣṭim giri sahasrāṇi kāṁcanāni gamiṣyatha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३७ ॥
तरुण आदित्य वर्णानि भ्राजमानानि सर्वतः । जातरूपमयैः वृक्षैः शोभितानि सुपुष्पितैः ॥

taruṇa āditya varṇāni bhrājamānāni sarvataḥ ।
jātarūpamayaiḥ vṛkṣaiḥ śobhitāni supuṣpitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३८ ॥
तेषाम् मध्ये स्थितो राजा मेरुः उत्तम पर्वतः । आदित्येन प्रसन्नेन शैलो दत्त वरः पुरा ॥

teṣām madhye sthito rājā meruḥ uttama parvataḥ ।
ādityena prasannena śailo datta varaḥ purā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ३९ ॥
तेन एवम् उक्तः शैलेन्द्रः सर्व एव त्वत् आश्रयाः । मत् प्रसादात् भविष्यन्ति दिवा रात्रौ कांचनाः ॥

tena evam uktaḥ śailendraḥ sarva eva tvat āśrayāḥ ।
mat prasādāt bhaviṣyanti divā rātrau ca kāṁcanāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४० ॥
त्वयि ये अपि वत्स्यन्ति देव गन्धर्व दानवाः । ते भविष्यन्ति भक्ताः प्रभया कांचन प्रभाः ॥

tvayi ye ca api vatsyanti deva gandharva dānavāḥ ।
te bhaviṣyanti bhaktāḥ ca prabhayā kāṁcana prabhāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४१ ॥
विश्वेदेवाः वसवो मरुतः दिव ओकसः । आगत्य पश्चिमाम् संध्याम् मेरुम् उत्तम पर्वतम् ॥

viśvedevāḥ ca vasavo marutaḥ ca diva okasaḥ ।
āgatya paścimām saṁdhyām merum uttama parvatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४२ ॥
आदित्यम् उपतिष्ठन्ति तैः सूर्यो अभिपूजितः । अदृश्यः सर्व भूतानाम् अस्तम् गच्छति पर्वतम् ॥

ādityam upatiṣṭhanti taiḥ ca sūryo abhipūjitaḥ ।
adṛśyaḥ sarva bhūtānām astam gacchati parvatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४३ ॥
योजनानाम् सहस्राणि दश तानि दिवाकरः । मुहूर्त अर्धेन तम् शीघ्रम् अभियाति शिल उच्चयम् ॥

yojanānām sahasrāṇi daśa tāni divākaraḥ ।
muhūrta ardhena tam śīghram abhiyāti śila uccayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४४ ॥
शृंगे तस्य महत् दिव्यम् भवनम् सूर्य संनिभम् । प्रासाद गण संबाधम् विहितम् विश्वकर्मणा ॥

śṛṁge tasya mahat divyam bhavanam sūrya saṁnibham ।
prāsāda gaṇa saṁbādham vihitam viśvakarmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४५ ॥
शोभितम् तरुभिः चित्रैः नाना पक्षि समाकुलैः । निकेतम् पाश हस्तस्य वरुणस्य महात्मनः ॥

śobhitam tarubhiḥ citraiḥ nānā pakṣi samākulaiḥ ।
niketam pāśa hastasya varuṇasya mahātmanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४६ ॥
अन्तरा मेरुम् अस्तम् तालो दश शिरा महान् । जातरूपमयः श्रीमान् भ्राजते चित्र वेदिकः ॥

antarā merum astam ca tālo daśa śirā mahān ।
jātarūpamayaḥ śrīmān bhrājate citra vedikaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४७ ॥
तेषु सर्वेषु दुर्गेषु सरस्सु सरित्सु च । रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यः ततः ततः ॥

teṣu sarveṣu durgeṣu sarassu ca saritsu ca ।
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyaḥ tataḥ tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४८ ॥
यत्र तिष्ठति धर्मज्ञः तपसा स्वेन भावितः । मेरु सावर्णिर् इति एष ख्यातो वै ब्रह्मणा समः ॥

yatra tiṣṭhati dharmajñaḥ tapasā svena bhāvitaḥ ।
meru sāvarṇir iti eṣa khyāto vai brahmaṇā samaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ४९ ॥
प्रष्टव्यो मेरुसावर्णिः महर्षिः सूर्य संनिभः । प्रणम्य शिरसा भूमौ प्रवृत्तिम् मैथिलीम् प्रति ॥

praṣṭavyo merusāvarṇiḥ maharṣiḥ sūrya saṁnibhaḥ ।
praṇamya śirasā bhūmau pravṛttim maithilīm prati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५० ॥
एतावत् जीव लोकस्य भास्करो रजनी क्षये । कृत्वा वितिमिरम् सर्वम् अस्तम् गच्छति पर्वतम् ॥

etāvat jīva lokasya bhāskaro rajanī kṣaye ।
kṛtvā vitimiram sarvam astam gacchati parvatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५१ ॥
एतावत् वानरैः शक्यम् गन्तुम् वानर पुंगवाः । अभास्करम् अमर्यादम् जानीमः ततः परम् ॥

etāvat vānaraiḥ śakyam gantum vānara puṁgavāḥ ।
abhāskaram amaryādam na jānīmaḥ tataḥ param ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५२ ॥
अवगम्य तु वैदेहीम् निलयम् रावणस्य च । अस्तम् पर्वतम् आसाद्य पूर्णे मासे निवर्तत ॥

avagamya tu vaidehīm nilayam rāvaṇasya ca ।
astam parvatam āsādya pūrṇe māse nivartata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५३ ॥
ऊर्ध्वम् मासान् वस्तव्यम् वसन् वध्यो भवेन् मम । सह एव शूरो युष्माभिः श्वशुरो मे गमिष्यति ॥

ūrdhvam māsān na vastavyam vasan vadhyo bhaven mama ।
saha eva śūro yuṣmābhiḥ śvaśuro me gamiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५४ ॥
श्रोतव्यम् सर्वम् एतस्य भवद्भिः दिष्ट कारिभिः । गुरुः एष महाबाहुः श्वशुरो मे महाबलः ॥

śrotavyam sarvam etasya bhavadbhiḥ diṣṭa kāribhiḥ ।
guruḥ eṣa mahābāhuḥ śvaśuro me mahābalaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५५ ॥
भवन्तः अपि विक्रान्ताः प्रमाणम् सर्वे एव हि । प्रमाणम् एनम् संस्थाप्य पश्यध्वम् पश्चिमाम् दिशम् ॥

bhavantaḥ ca api vikrāntāḥ pramāṇam sarve eva hi ।
pramāṇam enam saṁsthāpya paśyadhvam paścimām diśam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५६ ॥
दृष्टायाम् तु नरेन्द्रस्या पत्न्याम् अमित तेजसः । कृत कृत्या भविष्यामः कृतस्य प्रतिकर्मणा ॥

dṛṣṭāyām tu narendrasyā patnyām amita tejasaḥ ।
kṛta kṛtyā bhaviṣyāmaḥ kṛtasya pratikarmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५७ ॥
अतो अन्यत् अपि यत् कार्यम् कार्यस्य अस्य प्रियम् भवेत् । संप्रधार्य भवद्भिः देश काल अर्थ संहितम् ॥

ato anyat api yat kāryam kāryasya asya priyam bhavet ।
saṁpradhārya bhavadbhiḥ ca deśa kāla artha saṁhitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · ४२ · ५८ ॥
ततः सुषेण प्रमुखाः प्लवंगमाःसुग्रीव वाक्यम् निपुणम् निशम्य । आमंत्र्य सर्वे प्लवगाधिपम् तेजग्मुर् दिशम् ताम् वरुण अभिगुप्ताम् ॥

tataḥ suṣeṇa pramukhāḥ plavaṁgamāḥsugrīva vākyam nipuṇam niśamya ।
āmaṁtrya sarve plavagādhipam tejagmur diśam tām varuṇa abhiguptām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.