वाल्मीकि रामायणम् · किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

सर्गः १७ · ५४ श्लोकाःSarga 17 · 54 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ४ · १७ · १ ॥
ततः शरेण अभिहतो रामेण रण कर्कशः । पपात सहसा वाली निकृत्तैव पादपः ॥

tataḥ śareṇa abhihato rāmeṇa raṇa karkaśaḥ ।
papāta sahasā vālī nikṛttaiva pādapaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २ ॥
भूमौ न्यस्त सर्वांगः तप्त कांचन भूषणः । अपतत् देव राजस्य मुक्त रश्मिर् इव ध्वजः ॥

sa bhūmau nyasta sarvāṁgaḥ tapta kāṁcana bhūṣaṇaḥ ।
apatat deva rājasya mukta raśmir iva dhvajaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३ ॥
अस्मिन् निपतिते भूमौ हरि ऋषाणाम् गणेश्वरे । नष्ट चन्द्रम् इव व्योम व्यराजत मेदिनी ॥

asmin nipatite bhūmau hari ṛṣāṇām gaṇeśvare ।
naṣṭa candram iva vyoma na vyarājata medinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४ ॥
भूमौ निपतितस्य अपि तस्य देहम् महात्मनः । श्रीर् जहाति प्राणा तेजो पराक्रमः ॥

bhūmau nipatitasya api tasya deham mahātmanaḥ ।
na śrīr jahāti na prāṇā na tejo na parākramaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ५ ॥
शक्र दत्ता वरा माला कान्चनी रत्न भूषिता । दधार हरि मुख्यस्य प्राणान् तेजः श्रियम् सा ॥

śakra dattā varā mālā kāncanī ratna bhūṣitā ।
dadhāra hari mukhyasya prāṇān tejaḥ śriyam ca sā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ६ ॥
तया मालया वीरो हैमया हरियूथपः । संध्यानुगत पर्यन्तः पयोधर इव अभवत् ॥

sa tayā mālayā vīro haimayā hariyūthapaḥ ।
saṁdhyānugata paryantaḥ payodhara iva abhavat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ७ ॥
तस्य माला देहः मर्मघाती यः शरः । त्रिधा इव रचिता लक्ष्मीः पतितस्य अपि शोभते ॥

tasya mālā ca dehaḥ ca marmaghātī ca yaḥ śaraḥ ।
tridhā iva racitā lakṣmīḥ patitasya api śobhate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ८ ॥
तत् अस्त्रम् तस्य वीरस्य स्वर्ग मार्ग प्रभावनम् । राम बाणासन क्षिप्तम् आवहत् परमाम् गतिम् ॥

tat astram tasya vīrasya svarga mārga prabhāvanam ।
rāma bāṇāsana kṣiptam āvahat paramām gatim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ९ ॥
तम् तथा पतितम् संख्ये गत अर्चिषम् इव अनलम् । ययातिम् इव पुण्यान्ते देव लोकात् परिच्युतम् ॥

tam tathā patitam saṁkhye gata arciṣam iva analam ।
yayātim iva puṇyānte deva lokāt paricyutam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १० ॥
आदित्यम् इव कालेन युगान्ते भुवि पातितम् । महेन्द्रम् इव दुर्धर्षम् उपेन्द्रम् इव दुस्सहम् ॥

ādityam iva kālena yugānte bhuvi pātitam ।
mahendram iva durdharṣam upendram iva dussaham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ११ ॥
महेन्द्र पुत्रम् पतितम् वालिनम् हेम मालिनम् । व्यूढ उरस्कम् महाबाहुम् दीप्तास्यम् हरि लोचनम् ॥

mahendra putram patitam vālinam hema mālinam ।
vyūḍha uraskam mahābāhum dīptāsyam hari locanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १२ ॥
लक्ष्मण अनुचरो रामो ददर्श उपससर्प च । तम् तथा पतितम् वीरम् गत अर्चिष्मतम् इव अनलम् ॥

lakṣmaṇa anucaro rāmo dadarśa upasasarpa ca ।
tam tathā patitam vīram gata arciṣmatam iva analam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १३ ॥
बहुमान्य तम् वीरम् वीक्षमाणम् शनैरिव । उपयातौ महावीर्यौ भ्रातरौ राम लक्ष्मणौ ॥

bahumānya ca tam vīram vīkṣamāṇam śanairiva ।
upayātau mahāvīryau bhrātarau rāma lakṣmaṇau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १४ ॥
तम् दृष्ट्वा राघवम् वाली लक्ष्मणम् महाबलम् । अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् प्रश्रितम् धर्म संहितम् ॥

tam dṛṣṭvā rāghavam vālī lakṣmaṇam ca mahābalam ।
abravīt paruṣam vākyam praśritam dharma saṁhitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १५ ॥
भूमौ अल्पतेजोसुः निहतो नष्ट चेतनः । अर्थ सहितया वाचा गर्वितम् रण गर्वितम् ॥

sa bhūmau alpatejosuḥ nihato naṣṭa cetanaḥ ।
artha sahitayā vācā garvitam raṇa garvitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १६ ॥
त्वम् नराधिपतेः पुत्रः प्रथितः प्रिय दर्शनः । पराङ्मुख वधम् कृत्वा को अत्र प्राप्तः त्वया गुणः । यदहम् युद्ध सम्रब्धः त्वत् कृते निधनम् गतः ॥

tvam narādhipateḥ putraḥ prathitaḥ priya darśanaḥ ।
parāṅmukha vadham kṛtvā ko atra prāptaḥ tvayā guṇaḥ ।
yadaham yuddha samrabdhaḥ tvat kṛte nidhanam gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १७ ॥
कुलीनः सत्त्व संपन्नः तेजस्वी चरितव्रतः । रामः करुणवेदी प्रजानाम् हितेरतः ॥

kulīnaḥ sattva saṁpannaḥ tejasvī caritavrataḥ ।
rāmaḥ karuṇavedī ca prajānām ca hiterataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १८ ॥
सानुक्रोशो महोत्साहः समयज्ञो दृढव्रतः । इति एतत् सर्व भूतानि कथयन्ति यशो भुवि ॥

sānukrośo mahotsāhaḥ samayajño dṛḍhavrataḥ ।
iti etat sarva bhūtāni kathayanti yaśo bhuvi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · १९ ॥
दमः शमः क्षमा धर्मो धृति सत्यम् पराक्रमः । पर्थिवानाम् गुणा राजन् दण्डः अपकारिषु ॥

damaḥ śamaḥ kṣamā dharmo dhṛti satyam parākramaḥ ।
parthivānām guṇā rājan daṇḍaḥ ca apakāriṣu ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २० ॥
तान् गुणान् संप्रधार्य अहम् अग्र्यम् अभिजनम् तव । तारया प्रतिषिद्धो अपि सुग्रीवेण समागतः ॥

tān guṇān saṁpradhārya aham agryam ca abhijanam tava ।
tārayā pratiṣiddho api sugrīveṇa samāgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २१ ॥
माम् अन्येन संरब्धम् प्रमत्तम् वेद्धुम् अर्हसि । इति मे बुद्धिर् उत्पन्ना बभूव अदर्शने तव ॥

na mām anyena saṁrabdham pramattam veddhum arhasi ।
iti me buddhir utpannā babhūva adarśane tava ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २२ ॥
त्वाम् विनिहत आत्मानम् धर्म ध्वजम् अधार्मिकम् । जाने पाप समाचारम् तृणैः कूपम् इव आवृतम् ॥

na tvām vinihata ātmānam dharma dhvajam adhārmikam ।
jāne pāpa samācāram tṛṇaiḥ kūpam iva āvṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २३ ॥
सताम् वेष धरम् पापम् प्रच्छन्नम् इव पावकम् । अहम् त्वाम् अभिजानामि धर्म छद्माभि संवृतम् ॥

satām veṣa dharam pāpam pracchannam iva pāvakam ।
na aham tvām abhijānāmi dharma chadmābhi saṁvṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २४ ॥
विषये वा पुरे वा ते यदा पापम् करोमि अहम् । त्वाम् अवजाने अहं कस्मात् त्वम् हंसि अकिल्बिषम् ॥

viṣaye vā pure vā te yadā pāpam karomi aham ।
na ca tvām avajāne ahaṁ kasmāt tvam haṁsi akilbiṣam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २५ ॥
फल मूल अशनम् नित्यम् वानरम् वन गोचरम् । माम् इह अप्रतियुध्यन्तम् अन्येन समागतम् ॥

phala mūla aśanam nityam vānaram vana gocaram ।
mām iha apratiyudhyantam anyena ca samāgatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २६ ॥
त्वम् नराधिपतेः पुत्रः प्रतीतः प्रियदर्शनः । लिन्गम् अपि अस्ति ते राजन् दृश्यते धर्म सम्हितम् ॥

tvam narādhipateḥ putraḥ pratītaḥ priyadarśanaḥ ।
lingam api asti te rājan dṛśyate dharma samhitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २७ ॥
कः क्षत्रिय कुलेजातः श्रुतवान् नष्टसंशयः । धर्म लिंग प्रतिच्छन्नः क्रूरम् कर्म समाचरेत् ॥

kaḥ kṣatriya kulejātaḥ śrutavān naṣṭasaṁśayaḥ ।
dharma liṁga praticchannaḥ krūram karma samācaret ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २८ ॥
राम राघव कुले जातो धर्मवान् इति विश्रुतः । अभव्यो भव्य रूपेण किम् अर्थम् परिधावसे ॥

rāma rāghava kule jāto dharmavān iti viśrutaḥ ।
abhavyo bhavya rūpeṇa kim artham paridhāvase ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · २९ ॥
साम दानम् क्षमा धर्मः सत्यम् धृति पराक्रमौ । पार्थिवानाम् गुणा राजन् दण्डः अपि अपकारिषु ॥

sāma dānam kṣamā dharmaḥ satyam dhṛti parākramau ।
pārthivānām guṇā rājan daṇḍaḥ ca api apakāriṣu ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३० ॥
वयम् वनचरा राम मृगा मूल फल अशनाः । एषा प्रकृतिर् अस्माकम् पुरुषः त्वम् नरेश्वरः ॥

vayam vanacarā rāma mṛgā mūla phala aśanāḥ ।
eṣā prakṛtir asmākam puruṣaḥ tvam nareśvaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३१ ॥
भूमिर् हिरण्यम् रूपम् निग्रहे कारणानि च । तत्र कः ते वने लोभो मदीयेषु फलेषु वा ॥

bhūmir hiraṇyam rūpam ca nigrahe kāraṇāni ca ।
tatra kaḥ te vane lobho madīyeṣu phaleṣu vā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३२ ॥
नयः विनयः उभौ निग्रह अनुग्रहौ अपि । राज वृत्तिर् असंकीर्णा नृपाः काम वृत्तयः ॥

nayaḥ ca vinayaḥ ca ubhau nigraha anugrahau api ।
rāja vṛttir asaṁkīrṇā na nṛpāḥ kāma vṛttayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३३ ॥
त्वम् तु काम प्रधानः कोपनः अनवस्थितः । राज वृत्तेषु संकीर्णः शरासन परायणः ॥

tvam tu kāma pradhānaḥ ca kopanaḥ ca anavasthitaḥ ।
rāja vṛtteṣu saṁkīrṇaḥ śarāsana parāyaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३४ ॥
ते अस्ति अपचितिः धर्मे अर्थे बुद्धिर् अवस्थिता । इन्द्रियैः काम वृत्तः सन् कृष्यसे मनुजेश्वर ॥

na te asti apacitiḥ dharme na arthe buddhir avasthitā ।
indriyaiḥ kāma vṛttaḥ san kṛṣyase manujeśvara ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३५ ॥
हत्वा बाणेन काकुत्स्थ माम् इह अनपराधिनम् । किम् वक्ष्यसि सताम् मध्ये कर्म कृत्वा जुगुप्सितम् ॥

hatvā bāṇena kākutstha mām iha anaparādhinam ।
kim vakṣyasi satām madhye karma kṛtvā jugupsitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३६ ॥
राजहा ब्रह्महा गोघ्नः चोरः प्राणिवधे रतः । नास्तिकः परिवेत्ता सर्वे निरय गामिनः ॥

rājahā brahmahā goghnaḥ coraḥ prāṇivadhe rataḥ ।
nāstikaḥ parivettā ca sarve niraya gāminaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३७ ॥
सूचकः कदर्यः मित्र्घ्नो गुरुतल्पगः । लोकं पापात्मानम् एते गच्छन्ते अत्र संशयः ॥

sūcakaḥ ca kadaryaḥ ca mitrghno gurutalpagaḥ ।
lokaṁ pāpātmānam ete gacchante na atra saṁśayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३८ ॥
अधार्यम् चर्म मे सद्भी रोमाणि अस्थि वर्जितम् । अभक्ष्याणि मांसानि त्वत् विधैः धर्मचारिभिः ॥

adhāryam carma me sadbhī romāṇi asthi ca varjitam ।
abhakṣyāṇi ca māṁsāni tvat vidhaiḥ dharmacāribhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ३९ ॥
पंच पंच नखा भक्ष्या ब्रह्म क्षत्रेण राघव । शल्यकः श्वाविधो गोधा शशः कूर्मः पंचमः ॥

paṁca paṁca nakhā bhakṣyā brahma kṣatreṇa rāghava ।
śalyakaḥ śvāvidho godhā śaśaḥ kūrmaḥ ca paṁcamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४० ॥
चर्म अस्थि मे राजन् स्पृशन्ति मनीषिणः । अभक्ष्याणि मांसानि सो अहम् पंच नखो हतः ॥

carma ca asthi ca me rājan na spṛśanti manīṣiṇaḥ ।
abhakṣyāṇi ca māṁsāni so aham paṁca nakho hataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४१ ॥
तारया वाक्यम् उक्तो अहम् सत्यम् सर्वज्ञया हितम् । तद् अतिक्रम्य मोहेन कालस्य वशम् आगतः ॥

tārayā vākyam ukto aham satyam sarvajñayā hitam ।
tad atikramya mohena kālasya vaśam āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४२ ॥
त्वया नाथेन काकुत्स्थ सनाथा वसुंधरा । प्रमदा शील संपूर्णा पति एव विधर्मिणा ॥

tvayā nāthena kākutstha na sanāthā vasuṁdharā ।
pramadā śīla saṁpūrṇā pati eva ca vidharmiṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४३ ॥
शठो नैकृतिकः क्षुद्रो मिथ्या प्रश्रित मानसः । कथम् दशरथेन त्वम् जातः पापो महात्मना ॥

śaṭho naikṛtikaḥ kṣudro mithyā praśrita mānasaḥ ।
katham daśarathena tvam jātaḥ pāpo mahātmanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४४ ॥
छिन्न चारित्र्य कक्ष्येण सताम् धर्म अतिवर्तिना । त्यक्त धर्म अंकुशेन अहम् निहतो राम हस्तिना ॥

chinna cāritrya kakṣyeṇa satām dharma ativartinā ।
tyakta dharma aṁkuśena aham nihato rāma hastinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४५ ॥
अशुभम् अपि अयुक्तम् सताम् एव विगर्हितम् । वक्ष्यसे ईदृशम् कृत्वा सद्भिः सह समागतः ॥

aśubham ca api ayuktam ca satām ca eva vigarhitam ।
vakṣyase ca īdṛśam kṛtvā sadbhiḥ saha samāgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४६ ॥
उदासीनेषु यो अस्मासु विक्रमो अयम् प्रकाशितः । अपकारिषु ते राम एवम् पश्यामि विक्रमम् ॥

udāsīneṣu yo asmāsu vikramo ayam prakāśitaḥ ।
apakāriṣu te rāma na evam paśyāmi vikramam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४७ ॥
दृश्यमानः तु युध्येथा मया युधि नृपात्मज । अद्य वैवस्वतम् देवम् पश्येः त्वम् निहतो मया ॥

dṛśyamānaḥ tu yudhyethā mayā yudhi nṛpātmaja ।
adya vaivasvatam devam paśyeḥ tvam nihato mayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४८ ॥
त्वया अदृश्येन तु रणे निहतो अहम् दुरासदः । प्रसुप्तः पन्नगेन इव नरः पाप वशम् गतः ॥

tvayā adṛśyena tu raṇe nihato aham durāsadaḥ ।
prasuptaḥ pannagena iva naraḥ pāpa vaśam gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ४९ ॥
सुग्रीव प्रिय कामेन यद् अहम् निहतः त्वया । माम् एव यदि पूर्वम् त्वम् एतद् अर्थम् अचोदयः । मैथिलिम् अहम् एक आह्ना तव आनीतवान् भवेः ॥

sugrīva priya kāmena yad aham nihataḥ tvayā ।
mām eva yadi pūrvam tvam etad artham acodayaḥ ।
maithilim aham eka āhnā tava ca ānītavān bhaveḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ५० ॥
राक्षसम् दुरात्मानाम् तव भार्य अपहारिणम् । कण्ठे बद्ध्वा प्रदद्याम् ते अनिहतम् रावणम् रणे ॥

rākṣasam ca durātmānām tava bhārya apahāriṇam ।
kaṇṭhe baddhvā pradadyām te anihatam rāvaṇam raṇe ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ५१ ॥
न्यस्ताम् सागर तोये वा पाताले वा अपि मैथिलीम् । आनयेयम् तव आदेशात् श्वेताम् अश्वतरीम् इव ॥

nyastām sāgara toye vā pātāle vā api maithilīm ।
ānayeyam tava ādeśāt śvetām aśvatarīm iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ५२ ॥
युक्तम् यत् प्रप्नुयात् राज्यम् सुग्रीवः स्वर् गते मयि । अयुक्तम् यद् अधर्मेण त्वया अहम् निहतो रणे ॥

yuktam yat prapnuyāt rājyam sugrīvaḥ svar gate mayi ।
ayuktam yad adharmeṇa tvayā aham nihato raṇe ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ५३ ॥
कामम् एवम् विधम् लोकः कालेन विनियुज्यते । क्षमम् चेत् भवता प्राप्तम् उत्तरम् साधु चिंत्यताम् ॥

kāmam evam vidham lokaḥ kālena viniyujyate ।
kṣamam cet bhavatā prāptam uttaram sādhu ciṁtyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १७ · ५४ ॥
इति एवम् उक्त्वा परिशुष्क वक्त्रःशर अभिघातात् व्यथितो महात्मा । समीक्ष्य रामम् रवि संनिकाशम्तूष्णीम् बभौ वानर राज सूनुः ॥

iti evam uktvā pariśuṣka vaktraḥśara abhighātāt vyathito mahātmā ।
samīkṣya rāmam ravi saṁnikāśamtūṣṇīm babhau vānara rāja sūnuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.