वाल्मीकि रामायणम् · किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

किष्किन्धाकाण्डम्Kiṣkindhā Kāṇḍa

सर्गः १० · ३५ श्लोकाःSarga 10 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ४ · १० · १ ॥
ततः क्रोध समाविष्टम् सम्रब्धम् तम् उपागतम् । अहम् प्रसादयान् चक्रे भ्रातरम् हित काम्यया ॥

tataḥ krodha samāviṣṭam samrabdham tam upāgatam ।
aham prasādayān cakre bhrātaram hita kāmyayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २ ॥
दिष्ट्या असि कुशली प्राप्तो निहतः त्वया रिपुः । अनाथस्य हि मे नाथः त्वम् एको अनाथ नन्दनः ॥

diṣṭyā asi kuśalī prāpto nihataḥ ca tvayā ripuḥ ।
anāthasya hi me nāthaḥ tvam eko anātha nandanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३ ॥
इदम् बहु शलाकम् ते पूर्ण चन्द्रम् इव उदितम् । छत्रम् वाल व्यजनम् प्रतीच्छस्व मया धृतम् ॥

idam bahu śalākam te pūrṇa candram iva uditam ।
chatram sa vāla vyajanam pratīcchasva mayā dhṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ४ ॥
आर्तस्य अथ बिला द्वारि स्थितः संवत्सरम् नृप । दृष्ट्वा शोणितम् द्वारि बिलात् अपि समुत्थितम् ॥

ārtasya atha bilā dvāri sthitaḥ saṁvatsaram nṛpa ।
dṛṣṭvā ca śoṇitam dvāri bilāt ca api samutthitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ५ ॥
शोक संविग्न हृदयो भृशम् व्याकुलित इन्द्रियः । अपिधाय बिल द्वारम् शैल शृङ्गेण तत् तदा ॥

śoka saṁvigna hṛdayo bhṛśam vyākulita indriyaḥ ।
apidhāya bila dvāram śaila śṛṅgeṇa tat tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ६ ॥
तस्मात् देशात् अपाक्रम्य किष्किन्धाम् प्राविशम् पुनः । विषादात् इह माम् दृष्ट्वा पोउरैः मंत्रिभिर् एव च ॥

tasmāt deśāt apākramya kiṣkindhām prāviśam punaḥ ।
viṣādāt iha mām dṛṣṭvā pouraiḥ maṁtribhir eva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ७ ॥
अभिषिक्तो कामेन तन्मे क्षन्तुम् त्वम् अर्हसि । त्वम् एव राजा मानार्हः सदा अहम् यथा पुरा ॥

abhiṣikto na kāmena tanme kṣantum tvam arhasi ।
tvam eva rājā mānārhaḥ sadā ca aham yathā purā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ८ ॥
राजभावे नियोगः अयम् मम त्वत् विरहात् कृतः । अमात्य पौर नगरम् स्थितम् निहत कण्टकम् ॥

rājabhāve niyogaḥ ayam mama tvat virahāt kṛtaḥ ।
sa amātya paura nagaram sthitam nihata kaṇṭakam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ९ ॥
न्यास भूतम् इदम् राज्यम् तव निर्यातयामि अहम् । मा रोषम् कृथाः सौम्य मम शत्रु निषूदन ॥

nyāsa bhūtam idam rājyam tava niryātayāmi aham ।
mā ca roṣam kṛthāḥ saumya mama śatru niṣūdana ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १० ॥
याचे त्वाम् शिरसा राजन् मया बद्धो अयम् अंजलिः । बलात् अस्मिन् समागम्य मंत्रिभिः पुर वासिभिः ॥

yāce tvām śirasā rājan mayā baddho ayam aṁjaliḥ ।
balāt asmin samāgamya maṁtribhiḥ pura vāsibhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ११ ॥
राजभावे नियुक्तो अहम् शून्य देश जिगीषया । स्निग्धम् एवम् ब्रुवाणम् माम् विनिर्भर्त्स्य वानरः ॥

rājabhāve niyukto aham śūnya deśa jigīṣayā ।
snigdham evam bruvāṇam mām sa vinirbhartsya vānaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १२ ॥
धिक् त्वाम् इति माम् उक्त्वा बहु तत् तत् उवाच ह । प्रकृतीः समानीय मंत्रिणः चैव सम्मतान् ॥

dhik tvām iti ca mām uktvā bahu tat tat uvāca ha ।
prakṛtīḥ ca samānīya maṁtriṇaḥ caiva sammatān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १३ ॥
माम् आह सुहृदाम् मध्ये वाक्यम् परम गर्हितम् । विदितम् वो मया रात्रौ मायावी महाअसुरः ॥

mām āha suhṛdām madhye vākyam parama garhitam ।
viditam vo mayā rātrau māyāvī sa mahāasuraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १४ ॥
माम् समाह्वयत क्रुद्धो युद्ध कांक्षी तदा पुरा । तस्य तद् भाषितम् श्रुत्वा निःसृतः अहम् नृपाअलयात् ॥

mām samāhvayata kruddho yuddha kāṁkṣī tadā purā ।
tasya tad bhāṣitam śrutvā niḥsṛtaḥ aham nṛpāalayāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १५ ॥
अनुयातः माम् तूर्णम् अयम् भ्राता सुदारुणः । तु दृष्ट्वा एव माम् रात्रौ द्वितीयम् महाबलः ॥

anuyātaḥ ca mām tūrṇam ayam bhrātā sudāruṇaḥ ।
sa tu dṛṣṭvā eva mām rātrau sa dvitīyam mahābalaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १६ ॥
प्राद्रवत् भय संत्रस्तो वीक्ष्य आवाम् समुपागतौ । अभिद्रुतः तु वेगेन विवेश महाबिलम् ॥

prādravat bhaya saṁtrasto vīkṣya āvām samupāgatau ।
abhidrutaḥ tu vegena viveśa sa mahābilam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १७ ॥
तम् प्रविष्टम् विदित्वा तु सुघोरम् सुमहद् बिलम् । अयम् उक्तो अथ मे भ्राता मया तु क्रूर दर्शनः ॥

tam praviṣṭam viditvā tu sughoram sumahad bilam ।
ayam ukto atha me bhrātā mayā tu krūra darśanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १८ ॥
अहत्वा अस्ति मे शक्तिः प्रति गन्तुम् इतः पुरीम् । बिल द्वारि प्रतीक्ष त्वम् यावत् एनम् निहन्मि अहम् ॥

ahatvā na asti me śaktiḥ prati gantum itaḥ purīm ।
bila dvāri pratīkṣa tvam yāvat enam nihanmi aham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · १९ ॥
स्थितोऽयम् इति मत्वा अहम् प्रविष्टः तु दुरासदम् । तम् मे मार्गयतः तत्र गतः संवत्सरः तदा ॥

sthito'yam iti matvā aham praviṣṭaḥ tu durāsadam ।
tam me mārgayataḥ tatra gataḥ saṁvatsaraḥ tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २० ॥
तु दृष्टो मया शत्रुः अनिर्वेदात् भयाअवहः । निहतः मया सद्यः सः सर्वैः सह बन्धुभिः ॥

sa tu dṛṣṭo mayā śatruḥ anirvedāt bhayāavahaḥ ।
nihataḥ ca mayā sadyaḥ saḥ sarvaiḥ saha bandhubhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २१ ॥
तस्य आस्यात् तु प्रवृत्तेन रुधिरौघेण तद् बिलम् । पूर्णम् आसीत् दुराक्रामम् स्वनतः तस्य भूतले ॥

tasya āsyāt tu pravṛttena rudhiraugheṇa tad bilam ।
pūrṇam āsīt durākrāmam svanataḥ tasya bhūtale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २२ ॥
सूदयित्वा तु तम् शत्रुम् विक्रान्तम् तम् अहम् सुखम् । निष्क्रामम् एव पश्यामि बिलस्य पिहितम् मुखम् ॥

sūdayitvā tu tam śatrum vikrāntam tam aham sukham ।
niṣkrāmam na eva paśyāmi bilasya pihitam mukham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २३ ॥
विक्रोशमानस्य तु मे सुग्रीव इति पुनः पुनः । यतः प्रतिवचो नास्ति ततः अहम् भृश दुःखितः ॥

vikrośamānasya tu me sugrīva iti punaḥ punaḥ ।
yataḥ prativaco nāsti tataḥ aham bhṛśa duḥkhitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २४ ॥
पाद प्रहारैः तु मया बहुभिः परिपातितम् । ततः अहम् तेन निष्क्रम्य पथा पुरम् उपागतः ॥

pāda prahāraiḥ tu mayā bahubhiḥ paripātitam ।
tataḥ aham tena niṣkramya pathā puram upāgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २५ ॥
तत्र अनेन अस्मि सम्रुद्धः राज्यम् मृगयत आत्मनः । सुग्रीवेण नृशंसेन विस्मृत्य भ्रातृ सौहृदम् ॥

tatra anena asmi samruddhaḥ rājyam mṛgayata ātmanaḥ ।
sugrīveṇa nṛśaṁsena vismṛtya bhrātṛ sauhṛdam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २६ ॥
एवम् उक्त्वा तु माम् तत्र वस्त्रेण एकेन वानरः । तदा निर्वासयामास वाली विगत साध्वसः ॥

evam uktvā tu mām tatra vastreṇa ekena vānaraḥ ।
tadā nirvāsayāmāsa vālī vigata sādhvasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २७ ॥
तेन अहम् अपविद्धः हृत दारः राघव । तत् भयात् महीम् सर्वान् क्रान्तवान् वन अर्णवाम् ॥

tena aham apaviddhaḥ ca hṛta dāraḥ ca rāghava ।
tat bhayāt ca mahīm sarvān krāntavān sa vana arṇavām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २८ ॥
ऋश्यमूकम् गिरि वरम् भार्या हरण दुःखितः । प्रविष्टो अस्मि दुराधर्षम् वालिनः कारणान्तरे ॥

ṛśyamūkam giri varam bhāryā haraṇa duḥkhitaḥ ।
praviṣṭo asmi durādharṣam vālinaḥ kāraṇāntare ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · २९ ॥
एतत् ते सर्वम् आख्यातम् वैर अनुकथनम् महत् । अनागसा मया प्राप्तम् व्यसनम् पश्य राघव ॥

etat te sarvam ākhyātam vaira anukathanam mahat ।
anāgasā mayā prāptam vyasanam paśya rāghava ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३० ॥
वालिनः भयात् तस्य सर्वलोक भयापह । कर्तुम् अर्हसि मे वीर प्रसादम् तस्य निग्रहात् ॥

vālinaḥ ca bhayāt tasya sarvaloka bhayāpaha ।
kartum arhasi me vīra prasādam tasya nigrahāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३१ ॥
एवम् उक्तः तेजस्वी धर्मज्ञो धर्म संहितम् । वचनम् वक्तुम् आरेभे सुग्रीवम् प्रहसन् इव ॥

evam uktaḥ sa tejasvī dharmajño dharma saṁhitam ।
vacanam vaktum ārebhe sugrīvam prahasan iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३२ ॥
अमोघाः सूर्य संकाशा निशिता मे शरा इमे । तस्मिन् वालिनि दुर्वृत्ते पतिष्यन्ति रुष अन्विताः ॥

amoghāḥ sūrya saṁkāśā niśitā me śarā ime ।
tasmin vālini durvṛtte patiṣyanti ruṣa anvitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३३ ॥
यावत् तम् हि पश्येयम् तव भार्य अपहारिणम् । तावत् जीवेत् पापात्मा वाली चारित्र दूषकः ॥

yāvat tam na hi paśyeyam tava bhārya apahāriṇam ।
tāvat sa jīvet pāpātmā vālī cāritra dūṣakaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३४ ॥
आत्म अनुमानात् पश्यामि मग्नः त्वाम् शोक सागरे । त्वाम् अहम् तारयिष्यामि बाढम् प्राप्स्यसि पुष्कलम् ॥

ātma anumānāt paśyāmi magnaḥ tvām śoka sāgare ।
tvām aham tārayiṣyāmi bāḍham prāpsyasi puṣkalam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ४ · १० · ३५ ॥
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा हर्ष पौरुष वर्धनम् । सुग्रीवः परम प्रीतः सु महत् वाक्यम् अब्रवीत् ॥

tasya tat vacanam śrutvā harṣa pauruṣa vardhanam ।
sugrīvaḥ parama prītaḥ su mahat vākyam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.