वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ६४ · ७७ श्लोकाःSarga 64 · 77 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ६४ · १ ॥
दीनो दीनया वाचा लक्ष्मणम् वाक्यम् अब्रवीत् । शीघ्रम् लक्ष्मण जानीहि गत्वा गोदावरीम् नदीम् ॥

sa dīno dīnayā vācā lakṣmaṇam vākyam abravīt ।
śīghram lakṣmaṇa jānīhi gatvā godāvarīm nadīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २ ॥
अपि गोदावरीम् सीता पद्मानि आनयितुम् गता । एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः पुनः एव हि ॥

api godāvarīm sītā padmāni ānayitum gatā ।
evam uktaḥ tu rāmeṇa lakṣmaṇaḥ punaḥ eva hi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३ ॥
नदीम् गोदावरीम् रम्याम् जगाम लघु विक्रमः । ताम् लक्ष्मणः तीर्थवतीम् विचित्वा रामम् अब्रवीत् ॥

nadīm godāvarīm ramyām jagāma laghu vikramaḥ ।
tām lakṣmaṇaḥ tīrthavatīm vicitvā rāmam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४ ॥
नैनाम् पश्यामि तीर्थेषु क्रोशतो शृणोति मे । कम् नु सा देशम् आपन्ना वैदेही क्लेश नाशिनी ॥

nainām paśyāmi tīrtheṣu krośato na śṛṇoti me ।
kam nu sā deśam āpannā vaidehī kleśa nāśinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५ ॥
हि तम् वेद्मि वै राम यत्र सा तनु मध्यमा । लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा दीनः संताप मोहितः ॥

na hi tam vedmi vai rāma yatra sā tanu madhyamā ।
lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā dīnaḥ saṁtāpa mohitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६ ॥
रामः समभिचक्राम स्वयम् गोदावरीम् नदीम् । ताम् उपस्थितो रामः क्व सीते इति एवम् अब्रवीत् ॥

rāmaḥ samabhicakrāma svayam godāvarīm nadīm ।
sa tām upasthito rāmaḥ kva sīte iti evam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७ ॥
भूतानि राक्षसेन्द्रेण वध अर्हेण हृताम् अपि । ताम् शशंसू रामाय तथा गोदावरी नदी ॥

bhūtāni rākṣasendreṇa vadha arheṇa hṛtām api ।
na tām śaśaṁsū rāmāya tathā godāvarī nadī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ८ ॥
ततः प्रचोदिता भूतैः शंस अस्मै प्रियाम् इति । सा हि अवदत् सीताम् पृष्टा रामेण शोचता ॥

tataḥ pracoditā bhūtaiḥ śaṁsa ca asmai priyām iti ।
na ca sā hi avadat sītām pṛṣṭā rāmeṇa śocatā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ९ ॥
रावणस्य तत् रूपम् कर्माणि दुरात्मनः । ध्यात्वा भयात् तु वैदेहीम् सा नदी शशंस ह ॥

rāvaṇasya ca tat rūpam karmāṇi ca durātmanaḥ ।
dhyātvā bhayāt tu vaidehīm sā nadī na śaśaṁsa ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १० ॥
निराशः तु तया नद्या सीताया दर्शने कृतः । उवाच रामः सौमित्रिम् सीता दर्शन कर्शितः ॥

nirāśaḥ tu tayā nadyā sītāyā darśane kṛtaḥ ।
uvāca rāmaḥ saumitrim sītā darśana karśitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ११ ॥
एषा गोदावरी सौम्य किंचन् प्रतिभाषते । किम् नु लक्ष्मण वक्ष्यामि समेत्य जनकम् वचः ॥

eṣā godāvarī saumya kiṁcan na pratibhāṣate ।
kim nu lakṣmaṇa vakṣyāmi sametya janakam vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १२ ॥
मातरम् चैव वैदेह्या विना ताम् अहम् अप्रियम् । या मे राज्य विहीनस्य वने वन्येन जीवतः ॥

mātaram caiva vaidehyā vinā tām aham apriyam ।
yā me rājya vihīnasya vane vanyena jīvataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १३ ॥
सर्वम् व्यपनयत् शोकम् वैदेही क्व नु सा गता । ज्ञाति वर्ग विहीनस्य राज पुत्रीम् अपश्यतः ॥

sarvam vyapanayat śokam vaidehī kva nu sā gatā ।
jñāti varga vihīnasya rāja putrīm apaśyataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १४ ॥
मन्ये दीर्घा भविष्यन्ति रात्रयो मम जाग्रतः । मंदाकिनीम् जनस्थानम् इमम् प्रस्रवणम् गिरिम् ॥

manye dīrghā bhaviṣyanti rātrayo mama jāgrataḥ ।
maṁdākinīm janasthānam imam prasravaṇam girim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १५ ॥
सर्वाणि अनुचरिष्यामि यदि सीता हि लभ्यते । एते महा मृगा वीर माम् ईक्षन्ते पुनः पुनः ॥

sarvāṇi anucariṣyāmi yadi sītā hi labhyate ।
ete mahā mṛgā vīra mām īkṣante punaḥ punaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १६ ॥
वक्तु कामा इह हि मे इंगितानि अनुपलक्षये । तान् तु दृष्ट्वा नरव्याघ्र राघवः प्रत्युवाच ह ॥

vaktu kāmā iha hi me iṁgitāni anupalakṣaye ।
tān tu dṛṣṭvā naravyāghra rāghavaḥ pratyuvāca ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १७ ॥
क्व सीत इति निरीक्षन् वै बाष्प संरुद्धया गिरा । एवम् उक्ता नरेन्द्रेण ते मृगाः सहसा उत्थिता ॥

kva sīta iti nirīkṣan vai bāṣpa saṁruddhayā girā ।
evam uktā narendreṇa te mṛgāḥ sahasā utthitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १८ ॥
दक्षिण अभिमुखाः सर्वे दर्शयन्तो नभः स्थलम् । मैथिली ह्रियमाणा सा दिशम् याम् अभ्यपद्यत ॥

dakṣiṇa abhimukhāḥ sarve darśayanto nabhaḥ sthalam ।
maithilī hriyamāṇā sā diśam yām abhyapadyata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · १९ ॥
तेन मार्गेण गच्छन्तो निरीक्षन्तो नराधिपम् । येन मार्गम् भूमिम् निरीक्षन्ते स्म ते मृगाः ॥

tena mārgeṇa gacchanto nirīkṣanto narādhipam ।
yena mārgam ca bhūmim ca nirīkṣante sma te mṛgāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २० ॥
पुनः नदन्तो गच्छन्ति लक्ष्मणेन उपलक्षिताः । तेषाम् वचन सर्वस्वम् लक्षयामास इन्गितम् ॥

punaḥ nadanto gacchanti lakṣmaṇena upalakṣitāḥ ।
teṣām vacana sarvasvam lakṣayāmāsa ca ingitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २१ ॥
उवाच लक्ष्मणो धीमान् ज्येष्ठम् भ्रातरम् आर्तवत् । क्व सीत इति त्वया पृष्टा यथा इमे सहसा उथिताः ॥

uvāca lakṣmaṇo dhīmān jyeṣṭham bhrātaram ārtavat ।
kva sīta iti tvayā pṛṣṭā yathā ime sahasā uthitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २२ ॥
दर्शयन्ति क्षितिम् चैव दक्षिणाम् दिशम् मृगाः । सधु गच्छावहे देव दिशम् एताम् नैर्ऋतीम् ॥

darśayanti kṣitim caiva dakṣiṇām ca diśam mṛgāḥ ।
sadhu gacchāvahe deva diśam etām ca nairṛtīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २३ ॥
यदि तस्य आगमः कश्चित् आर्या वा सा अथ लक्ष्यते । बाढम् इति एव काकुत्स्थः प्रस्थितो दक्षिणाम् दिशम् ॥

yadi tasya āgamaḥ kaścit āryā vā sā atha lakṣyate ।
bāḍham iti eva kākutsthaḥ prasthito dakṣiṇām diśam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २४ ॥
लक्ष्मण अनुगत श्रीमान् वीक्ष्यमाणो वसुन्धराम् । एवम् संभाषमाणौ तौ अन्योन्यम् भ्रातरौ उभौ ॥

lakṣmaṇa anugata śrīmān vīkṣyamāṇo vasundharām ।
evam saṁbhāṣamāṇau tau anyonyam bhrātarau ubhau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २५ ॥
वसुन्धरायाम् पतित पुष्प मार्गम् अपश्यताम् । पुष्प वृष्टिम् निपतिताम् दृष्ट्वा रामो मही तले ॥

vasundharāyām patita puṣpa mārgam apaśyatām ।
puṣpa vṛṣṭim nipatitām dṛṣṭvā rāmo mahī tale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २६ ॥
उवाच लक्ष्मणम् वीरो दुःखितो दुःखितम् वचः । अभिजानामि पुष्पाणि तानि इमानि इह लक्ष्मण ॥

uvāca lakṣmaṇam vīro duḥkhito duḥkhitam vacaḥ ।
abhijānāmi puṣpāṇi tāni imāni iha lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २७ ॥
अपिनद्धानि वैदेह्या मया दत्तानि कानने । मन्ये सूर्यः वायुः मेदिनी यशशिविनि ॥

apinaddhāni vaidehyā mayā dattāni kānane ।
manye sūryaḥ ca vāyuḥ ca medinī ca yaśaśivini ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २८ ॥
अभिरक्षन्ति पुष्पाणि प्रकुर्वन्तो मम प्रियम् । एवम् उक्त्वा महाबाहुः लक्ष्मणम् पुरुषर्षभम् ॥

abhirakṣanti puṣpāṇi prakurvanto mama priyam ।
evam uktvā mahābāhuḥ lakṣmaṇam puruṣarṣabham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · २९ ॥
उवाच रामो धर्मात्मा गिरिम् प्रसवण आकुलम् । कच्चित् क्षिति भृताम् नाथ दृष्टा सर्वांग सुंदरीम् ॥

uvāca rāmo dharmātmā girim prasavaṇa ākulam ।
kaccit kṣiti bhṛtām nātha dṛṣṭā sarvāṁga suṁdarīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३० ॥
रामा रम्ये वनोद् देशे मया विरहिता त्वया । क्रुद्धो अब्रवीत् गिरिम् तत्र सिंहः क्षुद्र मृगम् यथा ॥

rāmā ramye vanod deśe mayā virahitā tvayā ।
kruddho abravīt girim tatra siṁhaḥ kṣudra mṛgam yathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३१ ॥
ताम् हेम वर्णाम् हेम अंगीम् सीताम् दर्शय पर्वत । यावत् सानूनि सर्वाणि ते विध्वंसयामि अहम् ॥

tām hema varṇām hema aṁgīm sītām darśaya parvata ।
yāvat sānūni sarvāṇi na te vidhvaṁsayāmi aham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३२ ॥
एवम् उक्तः तु रामेण पर्वतो मैथिलीम् प्रति । दर्शयन् इव ताम् सीताम् दर्शयत राघवे ॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa parvato maithilīm prati ।
darśayan iva tām sītām na darśayata rāghave ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३३ ॥
ततो दाशरथी राम उवाच शिलोच्चयम् । मम बाण अग्नि निर्दग्धो भस्मी भूतो भविष्यसि ॥

tato dāśarathī rāma uvāca śiloccayam ।
mama bāṇa agni nirdagdho bhasmī bhūto bhaviṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३४ ॥
असेव्यः सततम् चैव निस्तृण द्रुम पल्लवः । इमाम् वा सरितम् अद्य शोषयिष्यामि लक्ष्मण ॥

asevyaḥ satatam caiva nistṛṇa druma pallavaḥ ।
imām vā saritam ca adya śoṣayiṣyāmi lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३५ ॥
यदि आख्याति मे सीताम् अद्य चन्द्र निभ आननाम् । एवम् प्ररुषितो रामो दिधक्षन् इव चक्षुषा ॥

yadi na ākhyāti me sītām adya candra nibha ānanām ।
evam praruṣito rāmo didhakṣan iva cakṣuṣā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३६ ॥
ददर्श भूमौ निष्क्रांतम् राक्षसस्य पदम् महत् । त्रस्तया राम काङ्क्षिण्याः प्रधावन्त्या इतः ततः ॥

dadarśa bhūmau niṣkrāṁtam rākṣasasya padam mahat ।
trastayā rāma kāṅkṣiṇyāḥ pradhāvantyā itaḥ tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३७ ॥
राक्षसेन अनुवृत्तया वैदेह्या पादानि तु । समीक्ष्य परिक्रान्तम् सीताया राक्षसस्य च ॥

rākṣasena anuvṛttayā vaidehyā ca pādāni tu ।
sa samīkṣya parikrāntam sītāyā rākṣasasya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३८ ॥
भंगम् धनुः तूणी विकीर्णाम् बहुधा रथम् । संभ्रांत हृदयो रामः शशंस भ्रातरम् प्रियम् ॥

bhaṁgam dhanuḥ ca tūṇī ca vikīrṇām bahudhā ratham ।
saṁbhrāṁta hṛdayo rāmaḥ śaśaṁsa bhrātaram priyam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ३९ ॥
पश्य लक्ष्मण वैदेह्याः कीर्णाम् कनक बिन्दवः । भूषणानाम् हि सौमित्रे माल्यानि विविधानि च ॥

paśya lakṣmaṇa vaidehyāḥ kīrṇām kanaka bindavaḥ ।
bhūṣaṇānām hi saumitre mālyāni vividhāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४० ॥
तप्त बिन्दु निकाशैः चित्रैः क्षतज बिन्दुभिः । आवृतम् पश्य सौमित्रे सर्वतो धरणी तलम् ॥

tapta bindu nikāśaiḥ ca citraiḥ kṣataja bindubhiḥ ।
āvṛtam paśya saumitre sarvato dharaṇī talam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४१ ॥
मन्ये लक्ष्मण वैदेही राक्षसैः काम रूपिभिः । भित्त्वा भित्त्वा विभक्ता वा भक्षिता वा भविष्यति ॥

manye lakṣmaṇa vaidehī rākṣasaiḥ kāma rūpibhiḥ ।
bhittvā bhittvā vibhaktā vā bhakṣitā vā bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४२ ॥
तस्या निमित्तम् वैदेह्या द्वयोः विवदमानयोः । बभूव युद्धम् सौमित्रे घोरम् राक्षसयोः इह ॥

tasyā nimittam vaidehyā dvayoḥ vivadamānayoḥ ।
babhūva yuddham saumitre ghoram rākṣasayoḥ iha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४३ ॥
मुक्ता मणि चितम् इदम् तपनीय विभूषितम् । धरण्याम् पतितम् सौम्य कस्य भग्नम् महत् धनुः ॥

muktā maṇi citam ca idam tapanīya vibhūṣitam ।
dharaṇyām patitam saumya kasya bhagnam mahat dhanuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४४ ॥
राक्षसानाम् इदम् वस्त सुराणाम् अधवा अपि । तरुण आदित्य संकाशम् वैदूर्य गुलिका चितम् ॥

rākṣasānām idam vasta surāṇām adhavā api ।
taruṇa āditya saṁkāśam vaidūrya gulikā citam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४५ ॥
विशीर्णम् पतितम् भूमौ कवचम् कस्य कांचनम् । छत्रम् शत शलाकम् दिव्य माल्य उपशोभितम् ॥

viśīrṇam patitam bhūmau kavacam kasya kāṁcanam ।
chatram śata śalākam ca divya mālya upaśobhitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४६ ॥
भग्न दण्डम् इदम् कस्य भूमौ सौम्य निपातितम् । कान्चन उरः छदाः इमे पिशाच वदनाः खराः ॥

bhagna daṇḍam idam kasya bhūmau saumya nipātitam ।
kāncana uraḥ chadāḥ ca ime piśāca vadanāḥ kharāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४७ ॥
भीम रूपा महाकायाः कस्य वा निहता रणे । दीप्त पावक संकाशो द्युतिमान् समर ध्वजः ॥

bhīma rūpā mahākāyāḥ kasya vā nihatā raṇe ।
dīpta pāvaka saṁkāśo dyutimān samara dhvajaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४८ ॥
अपविद्धः भग्नः कस्य सांग्रामिको रथः । रथ अक्ष मात्रा विशिखाः तपनीय विभूषणाः ॥

apaviddhaḥ ca bhagnaḥ ca kasya sāṁgrāmiko rathaḥ ।
ratha akṣa mātrā viśikhāḥ tapanīya vibhūṣaṇāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ४९ ॥
कस्य इमे निहता बाणाः प्रकीर्णा घोर दर्शनः । शरावरौ शरैः पूर्णौ विध्वस्तौ पश्य लक्ष्मण ॥

kasya ime nihatā bāṇāḥ prakīrṇā ghora darśanaḥ ।
śarāvarau śaraiḥ pūrṇau vidhvastau paśya lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५० ॥
प्रतोद अभीशु हस्तो अयम् कस्य वा सारथिः हतः । पदवी पुरुषस्य एषा व्यक्तम् कस्य अपि राक्षसः ॥

pratoda abhīśu hasto ayam kasya vā sārathiḥ hataḥ ।
padavī puruṣasya eṣā vyaktam kasya api rākṣasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५१ ॥
वैरम् शत गुणम् पश्य मम तैः जीवित अंतकम् । सुघोर हृदयैः सौम्य राक्षसैः काम रूपिभिः ॥

vairam śata guṇam paśya mama taiḥ jīvita aṁtakam ।
sughora hṛdayaiḥ saumya rākṣasaiḥ kāma rūpibhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५२ ॥
हृता मृता वा सीता हि भक्षिता वा तपस्विनी । धर्मः त्रायते सीताम् ह्रियमाणाम् महावने ॥

hṛtā mṛtā vā sītā hi bhakṣitā vā tapasvinī ।
na dharmaḥ trāyate sītām hriyamāṇām mahāvane ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५३ ॥
भक्षितायाम् हि वैदेह्याम् हृतायाम् अपि लक्ष्मण । के हि लोके प्रियम् कर्तुम् शक्ताः सौम्य मम ईश्वराः ॥

bhakṣitāyām hi vaidehyām hṛtāyām api lakṣmaṇa ।
ke hi loke priyam kartum śaktāḥ saumya mama īśvarāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५४ ॥
कर्तारम् अपि लोकानाम् शूरम् करुण वेदिनम् । अज्ञानात् अवमन्येरन् सर्व भूतानि लक्ष्मण ॥

kartāram api lokānām śūram karuṇa vedinam ।
ajñānāt avamanyeran sarva bhūtāni lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५५ ॥
मृदुम् लोक हिते युक्तम् दांतम् करुण वेदिनम् । निर्वीर्य इति मन्यन्ते नूनम् माम् त्रिदश ईश्वराः ॥

mṛdum loka hite yuktam dāṁtam karuṇa vedinam ।
nirvīrya iti manyante nūnam mām tridaśa īśvarāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५६ ॥
माम् प्राप्य हि गुणो दोषः संवृत्तः पश्य लक्ष्मण । अद्य एव सर्व भूतानाम् रक्षसाम् अभवाय च ॥

mām prāpya hi guṇo doṣaḥ saṁvṛttaḥ paśya lakṣmaṇa ।
adya eva sarva bhūtānām rakṣasām abhavāya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५७ ॥
संहृत्य एव शशि ज्योत्स्नाम् महान् सूर्य इव उदितः । संहृत्य एव गुणान् सर्वान् मम तेजः प्रकाश्ते ॥

saṁhṛtya eva śaśi jyotsnām mahān sūrya iva uditaḥ ।
saṁhṛtya eva guṇān sarvān mama tejaḥ prakāśte ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५८ ॥
एव यक्षा गंधर्वा पिशाचा राक्षसाः । किन्नरा वा मनुष्या वा सुखम् प्राप्स्यन्ति लक्ष्मण ॥

na eva yakṣā na gaṁdharvā na piśācā na rākṣasāḥ ।
kinnarā vā manuṣyā vā sukham prāpsyanti lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ५९ ॥
मम अस्त्र बाण संपूर्णम् आकाशम् पश्य लक्ष्मण । असंपातम् करिष्यामि हि अद्य त्रैलोक्य चारिणाम् ॥

mama astra bāṇa saṁpūrṇam ākāśam paśya lakṣmaṇa ।
asaṁpātam kariṣyāmi hi adya trailokya cāriṇām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६० ॥
संनिरुद्धग्रहगणमावारितनिशाकरम् । विप्रनष्टानलमरुद्भास्करद्युतिसंवृतम् । यद्व -संनिरुद्ध ग्रह गणम् आवारित निशा करम् । विप्रनष्ट अनल मरुत् भास्कर द्युति संवृतम् ॥

saṁniruddhagrahagaṇamāvāritaniśākaram ।
vipranaṣṭānalamarudbhāskaradyutisaṁvṛtam ।
yadva -saṁniruddha graha gaṇam āvārita niśā karam ।
vipranaṣṭa anala marut bhāskara dyuti saṁvṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६१ ॥
विनिर्मथितशैलाग्रम्शुष्यमाणजलाअशयम् । ध्वस्तद्रुमलतागुल्मम्विप्रणाशितसागरम् । यद्वा -विनिर्मथित शैल अग्रम् शुष्यमाण जल आशयम् । ध्वस्त द्रुम लता गुल्मम् विप्रणाशित सागरम् ॥

vinirmathitaśailāgramśuṣyamāṇajalāaśayam ।
dhvastadrumalatāgulmamvipraṇāśitasāgaram ।
yadvā -vinirmathita śaila agram śuṣyamāṇa jala āśayam ।
dhvasta druma latā gulmam vipraṇāśita sāgaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६२ ॥
त्रै लोक्यम् तु करिष्यामि संयुक्तम् काल कर्मणा । ते कुशलिनीम् सीताम् प्रदास्यन्ति मम ईश्वराः ॥

trai lokyam tu kariṣyāmi saṁyuktam kāla karmaṇā ।
na te kuśalinīm sītām pradāsyanti mama īśvarāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६३ ॥
अस्मिन् मुहूर्ते सौमित्रे मम द्रक्ष्यन्ति विक्रमम् । आकाशम् उत्पतिष्यन्ति सर्व भूतानि लक्ष्मण ॥

asmin muhūrte saumitre mama drakṣyanti vikramam ।
na ākāśam utpatiṣyanti sarva bhūtāni lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६४ ॥
मम चाप गुण उन्मुक्तैः बाण जालैः निरंतरम् । मर्दितम् मम नाराचैः ध्वस्त भ्रांत मृग द्विजम् ॥

mama cāpa guṇa unmuktaiḥ bāṇa jālaiḥ niraṁtaram ।
marditam mama nārācaiḥ dhvasta bhrāṁta mṛga dvijam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६५ ॥
समाकुलम् अमर्यादम् जगत् पश्य अद्य लक्ष्मण । आकर्णपूर्णैरिषुभिर्जीवलोकंदुरावरैः । यद्वा -आकर्ण पूर्णैर् इषुभिर् जीव लोकम् दुरावरैः ॥

samākulam amaryādam jagat paśya adya lakṣmaṇa ।
ākarṇapūrṇairiṣubhirjīvalokaṁdurāvaraiḥ ।
yadvā -ākarṇa pūrṇair iṣubhir jīva lokam durāvaraiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६६ ॥
करिष्ये मैथिली हेतोः अपिशाचम् अराक्षसम् । मम रोष प्रयुक्तानाम् विशिखानाम् बलम् सुराः ॥

kariṣye maithilī hetoḥ apiśācam arākṣasam ।
mama roṣa prayuktānām viśikhānām balam surāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६७ ॥
द्रक्ष्यन्ति अद्य विमुक्तानाम् अमर्षात् दूर गामिनाम् । एव देवा दैतेया पिशाचा राक्षसाः ॥

drakṣyanti adya vimuktānām amarṣāt dūra gāminām ।
na eva devā na daiteyā na piśācā na rākṣasāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६८ ॥
भविष्यन्ति मम क्रोधात् त्रैलोक्ये विप्रणाशिते । देव दानव यक्षाणाम् लोका ये रक्षसाम् अपि ॥

bhaviṣyanti mama krodhāt trailokye vipraṇāśite ।
deva dānava yakṣāṇām lokā ye rakṣasām api ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ६९ ॥
बहुधानिपतिष्यन्तिबाणोघैश्शकलीकृताः । यद्वा -बहुधा नि पतिष्यन्ति बाण ओघैः शकली कृताः । निर्मर्यादानिमाँल्लोकान्करिष्याम्यद्यसायकैः । यद्वा -निर् मर्यादान् इमान् लोकान् करिष्यामि अद्य सायकैः ॥

bahudhānipatiṣyantibāṇoghaiśśakalīkṛtāḥ ।
yadvā -bahudhā ni patiṣyanti bāṇa oghaiḥ śakalī kṛtāḥ ।
nirmaryādānimām̐llokānkariṣyāmyadyasāyakaiḥ ।
yadvā -nir maryādān imān lokān kariṣyāmi adya sāyakaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७० ॥
हृताम् मृताम् वा सौमित्रे दास्यन्ति मम ईश्वराः । तथा रूपम् हि वैदेहीम् दास्यन्ति यदि प्रियाम् ॥

hṛtām mṛtām vā saumitre na dāsyanti mama īśvarāḥ ।
tathā rūpam hi vaidehīm na dāsyanti yadi priyām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७१ ॥
नाशयामि जगत् सर्वम् त्रैलोक्यम् चर अचरम् । यावत् दर्शनम् अस्या वै तापयामि सायकैः ॥

nāśayāmi jagat sarvam trailokyam sa cara acaram ।
yāvat darśanam asyā vai tāpayāmi ca sāyakaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७२ ॥
इति उक्त्वा क्रोध ताम्र अक्षः स्फुरमाण ओष्ट संपुटः । वल्कल अजिनम् आबद्ध्य जटा भारम् बन्धयत् ॥

iti uktvā krodha tāmra akṣaḥ sphuramāṇa oṣṭa saṁpuṭaḥ ।
valkala ajinam ābaddhya jaṭā bhāram bandhayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७३ ॥
तस्य क्रुद्धस्य रामस्य तथा अभूतस्य धीमतः । त्रि पुरम् जग्नुषः पूर्वम् रुद्रस्य इव बभौ तनुः ॥

tasya kruddhasya rāmasya tathā abhūtasya dhīmataḥ ।
tri puram jagnuṣaḥ pūrvam rudrasya iva babhau tanuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७४ ॥
लक्ष्मणात् अथ आदाय रामो निष्पीड्य कार्मुकम् । शरम् आदाय संदीप्तम् घोरम् अशी विष उपमम् ॥

lakṣmaṇāt atha ca ādāya rāmo niṣpīḍya kārmukam ।
śaram ādāya saṁdīptam ghoram aśī viṣa upamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७५ ॥
संदधे धनुषि श्रीमान् रामः पर पुरंजयः । युग अन्त अग्निः इव क्रुद्धः इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥

saṁdadhe dhanuṣi śrīmān rāmaḥ para puraṁjayaḥ ।
yuga anta agniḥ iva kruddhaḥ idam vacanam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७६ ॥
यथा जरा यथा मृत्युः यथा कालो यथा विधिः । नित्यम् प्रतिहन्यन्ते सर्व भूतेषु लक्ष्मण । तथा अहम् क्रोध संयुक्तो निवार्यो अस्मि असंशयम् ॥

yathā jarā yathā mṛtyuḥ yathā kālo yathā vidhiḥ ।
nityam na pratihanyante sarva bhūteṣu lakṣmaṇa ।
tathā aham krodha saṁyukto na nivāryo asmi asaṁśayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ६४ · ७७ ॥
पुरा इव मे चारु दतीम् अनिन्दिताम्दिशन्ति सीताम् यदि अद्य मैथिलीम् । सदेव गन्धर्व मनुष्य पन्नगम्जगत् शैलम् परिवर्तयामि अहम् ॥

purā iva me cāru datīm aninditāmdiśanti sītām yadi na adya maithilīm ।
sadeva gandharva manuṣya pannagamjagat sa śailam parivartayāmi aham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.