वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ५९ · २७ श्लोकाःSarga 59 · 27 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ५९ · १ ॥
अथ आश्रमात् उपावृत्तम् अंतरा रघुनंदनः । परिपप्रच्छ सौमित्रिम् रामो दुःख अर्दितः पुनः ॥

atha āśramāt upāvṛttam aṁtarā raghunaṁdanaḥ ।
paripapraccha saumitrim rāmo duḥkha arditaḥ punaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २ ॥
तम् उवाच किम् अर्थम् त्वम् आगतो अपास्य मैथिलीम् । यदा सा तव विश्वासात् वने विहरिता मया ॥

tam uvāca kim artham tvam āgato apāsya maithilīm ।
yadā sā tava viśvāsāt vane viharitā mayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ३ ॥
दृष्ट्वा एव अभ्यागतम् त्वाम् मे मैथिलीम् त्यज्य लक्ष्मण । शंकमानम् महत् पापम् यत् सत्यम् व्यथितम् मनः ॥

dṛṣṭvā eva abhyāgatam tvām me maithilīm tyajya lakṣmaṇa ।
śaṁkamānam mahat pāpam yat satyam vyathitam manaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ४ ॥
स्फुरते नयनम् सव्यम् बाहुः च हृदयम् च मे । दृष्ट्वा लक्ष्मण दूरे त्वाम् सीता विरहितम् पथि ॥

sphurate nayanam savyam bāhuḥ ca hṛdayam ca me ।
dṛṣṭvā lakṣmaṇa dūre tvām sītā virahitam pathi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ५ ॥
एवम् उक्तः तु सौमित्रिः लक्ष्मणः शुभ लक्षणः । भूयो दुःख संआविष्टो दुःखितम् रामम् अब्रवी ॥

evam uktaḥ tu saumitriḥ lakṣmaṇaḥ śubha lakṣaṇaḥ ।
bhūyo duḥkha saṁāviṣṭo duḥkhitam rāmam abravī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ६ ॥
न स्वयम् काम कारेण ताम् त्यक्त्वा अहम् इह आगतः । प्रचोदितस्तयैवोग्रैत्वत्सकाशमिहाअगतः - यद्वा -प्रचोदितः तया एव उग्रैः त्वत् सकाशम् इह आगतः ॥

na svayam kāma kāreṇa tām tyaktvā aham iha āgataḥ ।
pracoditastayaivograitvatsakāśamihāagataḥ - yadvā -pracoditaḥ tayā eva ugraiḥ tvat sakāśam iha āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ७ ॥
आर्येण एव परिक्रुष्टम् - पराक्रुष्टम् - हा सीते लक्ष्मण इति च । परित्राहि इति यत् वाक्यम् मैथिल्याः तत् श्रुतिम् गतम् ॥

āryeṇa eva parikruṣṭam - parākruṣṭam - hā sīte lakṣmaṇa iti ca ।
paritrāhi iti yat vākyam maithilyāḥ tat śrutim gatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ८ ॥
सा तम् आर्त स्वरम् श्रुत्वा तव स्नेहेन मैथिली । गच्छ गच्छ इति माम् आह रुदन्ती भय - विक्लवा - विह्वला ॥

sā tam ārta svaram śrutvā tava snehena maithilī ।
gaccha gaccha iti mām āha rudantī bhaya - viklavā - vihvalā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ९ ॥
प्रचोद्यमानेन मया गच्छ इति बहुशः तया । प्रत्युक्ता मैथिली वाक्यम् इदम् तत् प्रत्यय अन्वितम् ॥

pracodyamānena mayā gaccha iti bahuśaḥ tayā ।
pratyuktā maithilī vākyam idam tat pratyaya anvitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १० ॥
न तत् पश्यामि अहम् रक्षो यत् अस्य भयम् आवहेत् । निर्वृता भव न अस्ति एतत् केन अपि एवम् उदाहृतम् ॥

na tat paśyāmi aham rakṣo yat asya bhayam āvahet ।
nirvṛtā bhava na asti etat kena api evam udāhṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · ११ ॥
विगर्हितम् च नीचम् च कथम् आर्यो अभिधास्यति । त्राहि इति वचनम् सीते यः त्रायेत् त्रिदशान् अपि ॥

vigarhitam ca nīcam ca katham āryo abhidhāsyati ।
trāhi iti vacanam sīte yaḥ trāyet tridaśān api ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १२ ॥
किम् निमित्तम् तु केन अपि भ्रातुः आलंब्य मे स्वरम् । विस्वरम् व्याहृतम् वाक्यम् लक्ष्मण त्राहि माम् इति ॥

kim nimittam tu kena api bhrātuḥ ālaṁbya me svaram ।
visvaram vyāhṛtam vākyam lakṣmaṇa trāhi mām iti ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १३ ॥
राक्षसेन ईरितम् वाक्यम् त्रसात् त्राहि इति शोभने । न भवत्या व्यथा कार्या कुनारी जन सेविता ॥

rākṣasena īritam vākyam trasāt trāhi iti śobhane ।
na bhavatyā vyathā kāryā kunārī jana sevitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १४ ॥
अलम् वैक्लवताम् गंतुम् स्वस्था भव निर् उत्सुका । न च अस्ति त्रिषु लोकेषु पुमान् यो राघवम् रणे ॥

alam vaiklavatām gaṁtum svasthā bhava nir utsukā ।
na ca asti triṣu lokeṣu pumān yo rāghavam raṇe ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १५ ॥
जातो वा जायमानो वा संयुगे यः पराजयेत् । अजेयो राघवो युद्धे देवैः शक्र पुरोगमैः ॥

jāto vā jāyamāno vā saṁyuge yaḥ parājayet ।
ajeyo rāghavo yuddhe devaiḥ śakra purogamaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १६ ॥
एवम् उक्ता तु वैदेही परिमोहित चेतना । उवाच अश्रूणि मुंचन्ती दारुणम् माम् इदम् वचः ॥

evam uktā tu vaidehī parimohita cetanā ।
uvāca aśrūṇi muṁcantī dāruṇam mām idam vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १७ ॥
भावो मयि तव अत्यर्थम् पाप एव निवेशितः । विनष्टे भ्रातरि प्राप्तुम् न च त्वम् माम् अवाप्स्यसि ॥

bhāvo mayi tava atyartham pāpa eva niveśitaḥ ।
vinaṣṭe bhrātari prāptum na ca tvam mām avāpsyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १८ ॥
संकेतात् भरतेन त्वम् रामम् समनुगच्छसि । क्रोशन्तम् हि यथा अत्यर्थम् न एनम् अभ्यवपद्यसे ॥

saṁketāt bharatena tvam rāmam samanugacchasi ।
krośantam hi yathā atyartham na enam abhyavapadyase ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · १९ ॥
रिपुः प्रच्छन्न चारी त्वम् मत् अर्थम् अनुगच्छसि । राघवस्य अन्तर प्रेप्सुः तथा एनम् न अभिपद्यसे ॥

ripuḥ pracchanna cārī tvam mat artham anugacchasi ।
rāghavasya antara prepsuḥ tathā enam na abhipadyase ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २० ॥
एवम् उक्तो हि वैदेह्या संरब्धो रक्त लोचनः । क्रोधात् प्रस्फुरमाण ओष्ठ आश्रमात् अभिनिर्गतः ॥

evam ukto hi vaidehyā saṁrabdho rakta locanaḥ ।
krodhāt prasphuramāṇa oṣṭha āśramāt abhinirgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २१ ॥
एवम् ब्रुवाणम् सौमित्रिम् रामः संताप मोहितः । अब्रवीत् दुष्कृतम् सौम्य ताम् विना यत् त्वम् आगतः ॥

evam bruvāṇam saumitrim rāmaḥ saṁtāpa mohitaḥ ।
abravīt duṣkṛtam saumya tām vinā yat tvam āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २२ ॥
जानन् अपि समर्थम् माम् रक्षसाम् अपवारणे । अनेन क्रोध वाक्येन मैथिल्या निर्गतो भवान् ॥

jānan api samartham mām rakṣasām apavāraṇe ।
anena krodha vākyena maithilyā nirgato bhavān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २३ ॥
न हि ते परितुष्यामि त्यक्त्वा यत् यासि मैथिलीम् । क्रुद्धायाः परुषम् श्रुत्वा स्त्रिया यत् त्वम् इह आगतः ॥

na hi te parituṣyāmi tyaktvā yat yāsi maithilīm ।
kruddhāyāḥ paruṣam śrutvā striyā yat tvam iha āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २४ ॥
सर्वथा तु अपनीतम् ते सीतया यत् प्रचोदितः । क्रोधस्य वशम् आगम्य न अकरोः शासनम् मम ॥

sarvathā tu apanītam te sītayā yat pracoditaḥ ।
krodhasya vaśam āgamya na akaroḥ śāsanam mama ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २५ ॥
असौ हि राक्षसः शेते शरेण अभिहतो मया । मृग रूपेण येन अहम् आश्रमात् अपवाहितः ॥

asau hi rākṣasaḥ śete śareṇa abhihato mayā ।
mṛga rūpeṇa yena aham āśramāt apavāhitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २६ ॥
विकृष्य चापम् परिधाय सायकम्स लील बाणेन च ताडितो मया । मार्गीम् तनुम् त्यज्य च विक्लव स्वरोबभूव केयूर धरः स राक्षसः ॥

vikṛṣya cāpam paridhāya sāyakamsa līla bāṇena ca tāḍito mayā ।
mārgīm tanum tyajya ca viklava svarobabhūva keyūra dharaḥ sa rākṣasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५९ · २७ ॥
शर आहतेन एव तदा आर्तया गिरास्वरम् मम आलंब्य सु दूर सु श्रवम् । उदाहृतम् तत् वचनम् सु दारुणम्त्वम् आगतो येन विहाय मैथिलीम् ॥

śara āhatena eva tadā ārtayā girāsvaram mama ālaṁbya su dūra su śravam ।
udāhṛtam tat vacanam su dāruṇamtvam āgato yena vihāya maithilīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.