वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ५८ · २० श्लोकाःSarga 58 · 20 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ५८ · १ ॥
स दृष्ट्वा लक्ष्मणम् दीनम् शून्यम् दशरथ आत्मजः । पर्यपृच्छत धर्माअत्मा वैदेहीम् आगतम् विना ॥

sa dṛṣṭvā lakṣmaṇam dīnam śūnyam daśaratha ātmajaḥ ।
paryapṛcchata dharmāatmā vaidehīm āgatam vinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · २ ॥
प्रस्थितम् दण्डक अरण्यम् या माम् अनुजगाम ह । क्व सा लक्ष्मण वैदेही याम् हित्वा त्वम् इह आगतः ॥

prasthitam daṇḍaka araṇyam yā mām anujagāma ha ।
kva sā lakṣmaṇa vaidehī yām hitvā tvam iha āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ३ ॥
राज्य भ्रष्टस्य दीनस्य दण्डकान् परिधावतः । क्व सा दुःख सहाया मे वैदेही तनु मध्यमा ॥

rājya bhraṣṭasya dīnasya daṇḍakān paridhāvataḥ ।
kva sā duḥkha sahāyā me vaidehī tanu madhyamā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ४ ॥
याम् विना न उत्सहे वीर मुहूर्तम् अपि जीवितुम् । क्व सा प्राण सहाया मे सीता सुर सुत उपमा ॥

yām vinā na utsahe vīra muhūrtam api jīvitum ।
kva sā prāṇa sahāyā me sītā sura suta upamā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ५ ॥
पतित्वम् अमराणाम् वा पृथिव्याः च अपि लक्ष्मण । विना ताम् तपनीय आभाम् न इच्छेयम् जनक आत्मजाम् ॥

patitvam amarāṇām vā pṛthivyāḥ ca api lakṣmaṇa ।
vinā tām tapanīya ābhām na iccheyam janaka ātmajām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ६ ॥
कच्चित् जीवति वैदेही प्राणैः प्रियतरा मम । कच्चित् प्रव्राजनम् वीर न मे मिथ्या भविष्यति ॥

kaccit jīvati vaidehī prāṇaiḥ priyatarā mama ।
kaccit pravrājanam vīra na me mithyā bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ७ ॥
सीता निमित्तम् सौमित्रे मृते मयि गते त्वयि । कच्चित् स कामा सुखिता कैकेयी सा भविष्यति ॥

sītā nimittam saumitre mṛte mayi gate tvayi ।
kaccit sa kāmā sukhitā kaikeyī sā bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ८ ॥
स पुत्र राज्याम् सिद्ध अर्थाम् मृत पुत्रा तपस्विनी । उपस्थास्यति कौसल्या कच्चित् सौम्येन - सौम्य न - कैकयीम् ॥

sa putra rājyām siddha arthām mṛta putrā tapasvinī ।
upasthāsyati kausalyā kaccit saumyena - saumya na - kaikayīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ९ ॥
यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्य् आश्रमम् पुनः । सुवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणान् त्यक्ष्यामि लक्ष्मण ॥

yadi jīvati vaidehī gamiṣyāmy āśramam punaḥ ।
suvṛttā yadi vṛttā sā prāṇān tyakṣyāmi lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १० ॥
यदि माम् आश्रम गतम् वैदेही न अभिभाषते । पुनः प्रहसिता सीता विनशिष्यामि लक्ष्मण ॥

yadi mām āśrama gatam vaidehī na abhibhāṣate ।
punaḥ prahasitā sītā vinaśiṣyāmi lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · ११ ॥
ब्रूहि लक्ष्मण वैदेही यदि जीवति वा न वा । त्वयि प्रमत्ते रक्षोभिः भक्षिता वा तपस्विनी ॥

brūhi lakṣmaṇa vaidehī yadi jīvati vā na vā ।
tvayi pramatte rakṣobhiḥ bhakṣitā vā tapasvinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १२ ॥
सुकुमारी च बाला च नित्यम् च अदुःख दर्शिनी । मत् वियोगेन वैदेही व्यक्तम् शोचति दुर्मनाः ॥

sukumārī ca bālā ca nityam ca aduḥkha darśinī ।
mat viyogena vaidehī vyaktam śocati durmanāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १३ ॥
सर्वथा रक्षसा तेन जिह्मेन सुदुरात्मना । वदता लक्ष्मण इति उच्Cऐः तव अपि जनितम् भयम् ॥

sarvathā rakṣasā tena jihmena sudurātmanā ।
vadatā lakṣmaṇa iti ucCaiḥ tava api janitam bhayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १४ ॥
श्रुतः च मन्ये वैदेह्या स स्वरः सदृशो मम । त्रस्तया प्रेषितः त्वम् च द्रष्टुम् माम् शीघ्रम् आगतः ॥

śrutaḥ ca manye vaidehyā sa svaraḥ sadṛśo mama ।
trastayā preṣitaḥ tvam ca draṣṭum mām śīghram āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १५ ॥
सर्वथा तु कृतम् कष्टम् सीताम् उत्सृजता वने । प्रतिकर्तुम् नृशंसानाम् रक्षसाम् दत्तम् अन्तरम् ॥

sarvathā tu kṛtam kaṣṭam sītām utsṛjatā vane ।
pratikartum nṛśaṁsānām rakṣasām dattam antaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १६ ॥
दुःखिताः खर घातेन राक्षसाः पिशित अशनाः । तैः सीता निहता घोरैः भविष्यति न संशयः ॥

duḥkhitāḥ khara ghātena rākṣasāḥ piśita aśanāḥ ।
taiḥ sītā nihatā ghoraiḥ bhaviṣyati na saṁśayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १७ ॥
अहो अस्मि व्यसने मग्नः सर्वथा रिपु नाशन । किम् तु इदानीम् करिष्यामि शंके प्राप्तव्यम् ईदृशम् ॥

aho asmi vyasane magnaḥ sarvathā ripu nāśana ।
kim tu idānīm kariṣyāmi śaṁke prāptavyam īdṛśam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १८ ॥
इति सीताम् वरारोहाम् चिंतयन् एव राघवः । आजगाम जन स्थानम् त्वरया सह लक्ष्मणः ॥

iti sītām varārohām ciṁtayan eva rāghavaḥ ।
ājagāma jana sthānam tvarayā saha lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · १९ ॥
विगर्हमाणो अनुजम् आर्त रूपम्क्षुधा श्रमेण एव पिपासया च । विनिःश्वसन् शुष्क मुखो विषण्णःप्रतिश्रयम् प्राप्य समीक्ष्य शून्यम् ॥

vigarhamāṇo anujam ārta rūpamkṣudhā śrameṇa eva pipāsayā ca ।
viniḥśvasan śuṣka mukho viṣaṇṇaḥpratiśrayam prāpya samīkṣya śūnyam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५८ · २० ॥
स्वम् आश्रमम् स प्रविगाह्य वीरोविहार देशान् अनुसृत्य कांश्चित् । एतत् तत् इति एव निवास भूमौप्रहृष्ट रोमा व्यथितो बभूव ॥

svam āśramam sa pravigāhya vīrovihāra deśān anusṛtya kāṁścit ।
etat tat iti eva nivāsa bhūmauprahṛṣṭa romā vyathito babhūva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.