वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ५५ · ३७ श्लोकाःSarga 55 · 37 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ५५ · १ ॥
संदिश्य राक्षसान् घोरान् रावणो अष्टौ महाबलान् । आत्मानम् बुद्धि वैक्लव्यात् कृत कृत्यम् अमन्यत ॥

saṁdiśya rākṣasān ghorān rāvaṇo aṣṭau mahābalān ।
ātmānam buddhi vaiklavyāt kṛta kṛtyam amanyata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २ ॥
चिंतयानो वैदेहीम् काम बाण संप्रपीडितः । प्रविवेश गृहम् रम्यम् सीताम् द्रष्टुम् अभित्वरन् ॥

sa ciṁtayāno vaidehīm kāma bāṇa saṁprapīḍitaḥ ।
praviveśa gṛham ramyam sītām draṣṭum abhitvaran ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३ ॥
प्रविश्य तु तत् वेश्म रावणो राक्षस अधिपः । अपश्यत् राक्षसी मध्ये सीताम् दुःख परायणम् ॥

sa praviśya tu tat veśma rāvaṇo rākṣasa adhipaḥ ।
apaśyat rākṣasī madhye sītām duḥkha parāyaṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ४ ॥
अश्रु पूर्ण मुखीम् दीनाम् शोक भार अवपीडिताम् । वायु वेगैः इव आक्रांताम् मज्जन्तीम् नावम् अर्णवे ॥

aśru pūrṇa mukhīm dīnām śoka bhāra avapīḍitām ।
vāyu vegaiḥ iva ākrāṁtām majjantīm nāvam arṇave ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ५ ॥
मृग यूथ परिभ्रष्टाम् मृगीम् श्वभिः इव आवृताम् । अधोगत मुखीम् सीताम् ताम् अभ्येत्य निशाचरः ॥

mṛga yūtha paribhraṣṭām mṛgīm śvabhiḥ iva āvṛtām ।
adhogata mukhīm sītām tām abhyetya niśācaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ६ ॥
ताम् तु शोक वशात् दीनाम् अवशाम् राक्षस अधिपः । बलात् दर्शयामास गृहम् देव गृह उपमम् ॥

tām tu śoka vaśāt dīnām avaśām rākṣasa adhipaḥ ।
sa balāt darśayāmāsa gṛham deva gṛha upamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ७ ॥
हर्म्य प्रासाद संबधम् स्त्री सहस्र निषेवितम् । नाना पक्षि गणैः जुष्टम् नाना रत्न समन्वितम् ॥

harmya prāsāda saṁbadham strī sahasra niṣevitam ।
nānā pakṣi gaṇaiḥ juṣṭam nānā ratna samanvitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ८ ॥
दान्तकैः तापनीयैः स्फाटिकै राजतैः तथा । वज्र वैदूर्य चित्रैः स्तम्भैः दृष्टि मनोरमैः ॥

dāntakaiḥ tāpanīyaiḥ ca sphāṭikai rājataiḥ tathā ।
vajra vaidūrya citraiḥ ca stambhaiḥ dṛṣṭi manoramaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ९ ॥
दिव्य दुन्दुभि निर्घोषम् तप्त कांचन भूषणम् । सोपानम् कांचनम् चित्रम् आरुरोह तया सह ॥

divya dundubhi nirghoṣam tapta kāṁcana bhūṣaṇam ।
sopānam kāṁcanam citram āruroha tayā saha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १० ॥
दान्तका राजताः चैव गवाक्षाः प्रिय दर्शनाः । हेम जाला आवृताः आसन् तत्र प्रासाद पंक्तयः ॥

dāntakā rājatāḥ caiva gavākṣāḥ priya darśanāḥ ।
hema jālā āvṛtāḥ ca āsan tatra prāsāda paṁktayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ११ ॥
सुधा मणि विचित्राणि भूमि भागानि सर्वशः । दशग्रीवः स्व भवने प्रादर्शयत मैथिलीम् ॥

sudhā maṇi vicitrāṇi bhūmi bhāgāni sarvaśaḥ ।
daśagrīvaḥ sva bhavane prādarśayata maithilīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १२ ॥
दीर्घिकाः पुष्करिण्यः नाना पुष्प समावृताः । रावणो दर्शयामास सीताम् शोक परायणाम् ॥

dīrghikāḥ puṣkariṇyaḥ ca nānā puṣpa samāvṛtāḥ ।
rāvaṇo darśayāmāsa sītām śoka parāyaṇām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १३ ॥
दर्शयित्वा तु वैदेहीम् कृत्स्नम् तत् भवन उत्तमम् । उवाच वाक्यम् पापात्मा सीताम् लोभितुम् इच्छया ॥

darśayitvā tu vaidehīm kṛtsnam tat bhavana uttamam ।
uvāca vākyam pāpātmā sītām lobhitum icchayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १४ ॥
दश राक्षस कोट्यः द्वाविंशतिः अथ अपराः । वर्जयित्वा जरा वृद्धान् बालान् रजनीचरान् ॥

daśa rākṣasa koṭyaḥ ca dvāviṁśatiḥ atha aparāḥ ।
varjayitvā jarā vṛddhān bālān ca rajanīcarān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १५ ॥
तेषाम् प्रभुः अहम् सीते सर्वेषाम् भीम कर्मणाम् । सहस्रम् एकम् एकस्य मम कार्य पुरःसरम् ॥

teṣām prabhuḥ aham sīte sarveṣām bhīma karmaṇām ।
sahasram ekam ekasya mama kārya puraḥsaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १६ ॥
यत् इदम् राज्य तंत्रम् मे त्वयि सर्वम् प्रतिष्ठितम् । जीवितम् विशालाक्षि त्वम् मे प्राणैः गरीयसी ॥

yat idam rājya taṁtram me tvayi sarvam pratiṣṭhitam ।
jīvitam ca viśālākṣi tvam me prāṇaiḥ garīyasī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १७ ॥
बह्वीनाम् उत्तम स्त्रीणाम् मम यो असौ परिग्रहः । तासाम् त्वम् ईश्वरी सीते मम भार्या भव प्रिये ॥

bahvīnām uttama strīṇām mama yo asau parigrahaḥ ।
tāsām tvam īśvarī sīte mama bhāryā bhava priye ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १८ ॥
साधु किम् ते अन्यया बुद्ध्या रोचयस्व वचो मम । भजस्व मा अभितप्तस्य प्रसादम् कर्तुम् अर्हसि ॥

sādhu kim te anyayā buddhyā rocayasva vaco mama ।
bhajasva mā abhitaptasya prasādam kartum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · १९ ॥
परिक्षिप्ता समुद्रेण लंका इयम् शत योजना । इयम् धर्षयितुम् शक्या इन्द्रैः अपि सुर असुरैः ॥

parikṣiptā samudreṇa laṁkā iyam śata yojanā ।
na iyam dharṣayitum śakyā sa indraiḥ api sura asuraiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २० ॥
देवेषु यक्षेषु गंधर्वेषु ऋषिषु । अहम् पश्यामि लोकेषु यो मे वीर्य समो भवेत् ॥

na deveṣu na yakṣeṣu na gaṁdharveṣu na ṛṣiṣu ।
aham paśyāmi lokeṣu yo me vīrya samo bhavet ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २१ ॥
राज्य भ्रष्टेन दीनेन तापसेन पदातिना । किम् करिष्यसि रामेण मानुषेण अल्प तेजसा ॥

rājya bhraṣṭena dīnena tāpasena padātinā ।
kim kariṣyasi rāmeṇa mānuṣeṇa alpa tejasā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २२ ॥
भजस्व सीते माम् एव भर्ता अहम् सदृशः तव । यौवनम् हि अध्रुवम् भीरु रमस्व इह मया सह ॥

bhajasva sīte mām eva bhartā aham sadṛśaḥ tava ।
yauvanam hi adhruvam bhīru ramasva iha mayā saha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २३ ॥
दर्शने मा कृथाः बुद्धिम् राघवस्य वरानने । का अस्य शक्तिः इह आगंतुम् अपि सीते मनोरथैः ॥

darśane mā kṛthāḥ buddhim rāghavasya varānane ।
kā asya śaktiḥ iha āgaṁtum api sīte manorathaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २४ ॥
शक्यो वायुः आकाशे पाशैः बद्धम् महाजवः । दीप्यमानस्य वा अपि अग्नेः ग्रहीतुम् विमलाम् शिखाम् ॥

na śakyo vāyuḥ ākāśe pāśaiḥ baddham mahājavaḥ ।
dīpyamānasya vā api agneḥ grahītum vimalām śikhām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २५ ॥
त्रयाणाम् अपि लोकानाम् तम् पश्यामि शोभने । विक्रमेण नयेत् यः त्वाम् मत् बाहु परिपालिताम् ॥

trayāṇām api lokānām na tam paśyāmi śobhane ।
vikrameṇa nayet yaḥ tvām mat bāhu paripālitām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २६ ॥
लंकायाम् सुमहत् राज्यम् इदम् त्वम् अनुपालय । त्वत् प्रेष्या मत् विधा चैव देवाः अपि चर अचरम् ॥

laṁkāyām sumahat rājyam idam tvam anupālaya ।
tvat preṣyā mat vidhā caiva devāḥ ca api cara acaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २७ ॥
अभिषेक उदक क्लिन्ना तुष्टा रमयस्व माम् । दुष्कृतम् यत् पुरा कर्म वन वासेन तद् गतम् ॥

abhiṣeka udaka klinnā tuṣṭā ca ramayasva mām ।
duṣkṛtam yat purā karma vana vāsena tad gatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २८ ॥
यत् ते सुकृतो धर्मः तस्य इह फलम् आप्नुहि । इह सर्वाणि माल्यानि दिव्य गंधानि मैथिलि ॥

yat ca te sukṛto dharmaḥ tasya iha phalam āpnuhi ।
iha sarvāṇi mālyāni divya gaṁdhāni maithili ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · २९ ॥
भूषणानि मुख्यानि तानि सेव मया सह । पुष्पकम् नाम सुश्रोणि भ्रातुः वैश्रवणस्य मे ॥

bhūṣaṇāni ca mukhyāni tāni seva mayā saha ।
puṣpakam nāma suśroṇi bhrātuḥ vaiśravaṇasya me ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३० ॥
विमानम् सूर्य संकाशम् तरसा निर्जितम् रणे । विशालम् रमणीयम् तत् विमानम् मनो जवम् ॥

vimānam sūrya saṁkāśam tarasā nirjitam raṇe ।
viśālam ramaṇīyam ca tat vimānam mano javam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३१ ॥
तत्र सीते मया सार्धम् विहरस्व यथा सुखम् । वदनम् पद्म संकाशम् विमलम् चारु दर्शनम् ॥

tatra sīte mayā sārdham viharasva yathā sukham ।
vadanam padma saṁkāśam vimalam cāru darśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३२ ॥
शोक आर्तम् तु वरारोहे भ्राजति वर आनने । एवम् वदति तस्मिन् सा वस्त्र अन्तेन वर अंगना ॥

śoka ārtam tu varārohe na bhrājati vara ānane ।
evam vadati tasmin sā vastra antena vara aṁganā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३३ ॥
पिधाय इन्दु निभम् सीता मंदम् अश्रून् अवर्तयत् । ध्यायन्तीम् ताम् इव अस्वस्थाम् सीताम् चिंता हत प्रभाम् ॥

pidhāya indu nibham sītā maṁdam aśrūn avartayat ।
dhyāyantīm tām iva asvasthām sītām ciṁtā hata prabhām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३४ ॥
उवाच वचनम् वीरो रावणो रजनी चरः । अलम् व्रीडेन वैदेहि धर्म लोप कृतेन ते ॥

uvāca vacanam vīro rāvaṇo rajanī caraḥ ।
alam vrīḍena vaidehi dharma lopa kṛtena te ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३५ ॥
आर्षो अयम् देवि निष्यन्दो यः त्वाम् अभिगमिष्यति । एतौ पादौ मया स्निग्धौ शिरोभिः परिपीडितौ ॥

ārṣo ayam devi niṣyando yaḥ tvām abhigamiṣyati ।
etau pādau mayā snigdhau śirobhiḥ paripīḍitau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३६ ॥
प्रसादम् कुरु मे क्षिप्रम् वश्यो दासो अहम् अस्मि ते । इमाः शून्या मया वाचः शुष्यमाणेन भाषिताः ॥

prasādam kuru me kṣipram vaśyo dāso aham asmi te ।
imāḥ śūnyā mayā vācaḥ śuṣyamāṇena bhāṣitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ५५ · ३७ ॥
अपि रावणः कांचित् मूर्ध्ना स्त्रीम् प्रणमेत ह । एवम् उक्त्वा दशग्रीवो मैथिलीम् जनक आत्मजाम् । कृत अन्त वशम् आपन्नो मम इयम् इति मन्यते ॥

na ca api rāvaṇaḥ kāṁcit mūrdhnā strīm praṇameta ha ।
evam uktvā daśagrīvo maithilīm janaka ātmajām ।
kṛta anta vaśam āpanno mama iyam iti manyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.