वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ४२ · ३५ श्लोकाःSarga 42 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ४२ · १ ॥
एवम् उक्त्वा तु परुषम् मारीचो रावणम् ततः । गच्छावः इति अब्रवीत् दीनो भयात् रात्रिम् चर प्रभोः ॥

evam uktvā tu paruṣam mārīco rāvaṇam tataḥ ।
gacchāvaḥ iti abravīt dīno bhayāt rātrim cara prabhoḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २ ॥
दृष्टाः अहम् पुनः तेन शर चाप असि धारिणा । मद्वधो उद्यत शस्त्रेण विनष्टम् जीवितम् मे ॥

dṛṣṭāḥ ca aham punaḥ tena śara cāpa asi dhāriṇā ।
madvadho udyata śastreṇa vinaṣṭam jīvitam ca me ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३ ॥
हि रामम् पराक्रम्य जीवन् प्रति निवर्तते । वर्तते प्रति रूपो असौ यम दण्ड हतस्य ते ॥

na hi rāmam parākramya jīvan prati nivartate ।
vartate prati rūpo asau yama daṇḍa hatasya te ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ४ ॥
किम् नु कर्तुम् मया शक्यम् एवम् त्वयि दुरात्मनि । एष गच्छामि अहम् तात स्वस्ति ते अस्तु निशाचरः ॥

kim nu kartum mayā śakyam evam tvayi durātmani ।
eṣa gacchāmi aham tāta svasti te astu niśācaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ५ ॥
प्रहृष्टः तु अभवत् तेन वचनेन राक्षसः । परिष्वज्य सुसंश्लिष्टम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥

prahṛṣṭaḥ tu abhavat tena vacanena sa rākṣasaḥ ।
pariṣvajya susaṁśliṣṭam idam vacanam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ६ ॥
एतत् शौण्डीर्य - चौत्तिर्य -न्युक्तम् ते मत् च्छंद वश वर्तिनः । इदानीम् असि मारीचः पूर्वम् अन्यो निशाचरः ॥

etat śauṇḍīrya - cauttirya -nyuktam te mat cchaṁda vaśa vartinaḥ ।
idānīm asi mārīcaḥ pūrvam anyo niśācaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ७ ॥
आरुह्यताम् शीघ्रम् खगो रत्न विभूषितः । मया सह रथो युक्तः पिशाच वदनैः खरैः ॥

āruhyatām śīghram khago ratna vibhūṣitaḥ ।
mayā saha ratho yuktaḥ piśāca vadanaiḥ kharaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ८ ॥
प्रलोभयित्वा वैदेहीम् यथा इष्टम् गन्तुम् अर्हसि । ताम् शून्ये प्रसभम् सीताम् आनयिष्यामि मैथिलीम् ॥

pralobhayitvā vaidehīm yathā iṣṭam gantum arhasi ।
tām śūnye prasabham sītām ānayiṣyāmi maithilīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ९ ॥
तथा इति उवाच एनम् रावणम् ताटका सुतः । ततो रावण मारीचौ विमानम् इव तम् रथम् ॥

tathā iti uvāca enam rāvaṇam tāṭakā sutaḥ ।
tato rāvaṇa mārīcau vimānam iva tam ratham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १० ॥
आरुह्य ययतुः शीघ्रम् तस्मात् आश्रम मण्डलात् । तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च ॥

āruhya yayatuḥ śīghram tasmāt āśrama maṇḍalāt ।
tathaiva tatra paśyantau pattanāni vanāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ११ ॥
गिरीम् सरिताः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च । समेत्य दण्डक अरण्यम् राघवस्य आश्रमम् ततः ॥

girīm ca saritāḥ sarvā rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca ।
sametya daṇḍaka araṇyam rāghavasya āśramam tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १२ ॥
ददर्श सह मरीचो रावणो राक्षसाधिपः । अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः कांचन भूषणात् ॥

dadarśa saha marīco rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ।
avatīrya rathāt tasmāt tataḥ kāṁcana bhūṣaṇāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १३ ॥
हस्ते गृहीत्वा मारीचम् रावणो वाक्यम् अब्रवीत् । एतत् राम आश्रम पदम् दृश्यते कदली वृतम् ॥

haste gṛhītvā mārīcam rāvaṇo vākyam abravīt ।
etat rāma āśrama padam dṛśyate kadalī vṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १४ ॥
क्रियताम् तत् सखे शीघ्रम् यत् अर्थम् वयम् आगताः । रावण वचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसः तदा ॥

kriyatām tat sakhe śīghram yat artham vayam āgatāḥ ।
sa rāvaṇa vacaḥ śrutvā mārīco rākṣasaḥ tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १५ ॥
मृगो भूत्वा आश्रम द्वारि रामस्य विचचार ह । तु रूपम् समास्थाय महत् अद्भुत दर्शनम् ॥

mṛgo bhūtvā āśrama dvāri rāmasya vicacāra ha ।
sa tu rūpam samāsthāya mahat adbhuta darśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १६ ॥
मणिप्रवर शृंगाग्रः सित असित मुखाकृतिः । रक्तपद्मोत्पल मुख इन्द्रनीलोत्पल श्रवाः ॥

maṇipravara śṛṁgāgraḥ sita asita mukhākṛtiḥ ।
raktapadmotpala mukha indranīlotpala śravāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १७ ॥
किम्चित् अभ्युन्नत ग्रीव इन्द्रनील निभ उदरः । मधूक निभ पार्श्वः कंज किंजल्क सम्निभः ॥

kimcit abhyunnata grīva indranīla nibha udaraḥ ।
madhūka nibha pārśvaḥ ca kaṁja kiṁjalka samnibhaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १८ ॥
वैदूर्य संकाश खुरः तनु जंघः सुसंहतः । इन्द्र आयुध सवर्णेन पुच्छेन ऊर्ध्वम् विराजितः ॥

vaidūrya saṁkāśa khuraḥ tanu jaṁghaḥ susaṁhataḥ ।
indra āyudha savarṇena pucchena ūrdhvam virājitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · १९ ॥
मनोहर स्निग्ध वर्णो रत्नैः नाना विधैः वृतः । क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परम शोभनः ॥

manohara snigdha varṇo ratnaiḥ nānā vidhaiḥ vṛtaḥ ।
kṣaṇena rākṣaso jāto mṛgaḥ parama śobhanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २० ॥
वनम् प्रज्वलयन् रम्यम् राम आश्रम पदम् तत् । मनोहरम् दर्शनीयम् रूपम् कृत्वा राक्षसः ॥

vanam prajvalayan ramyam rāma āśrama padam ca tat ।
manoharam darśanīyam rūpam kṛtvā sa rākṣasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २१ ॥
प्रलोभनार्थम् वैदेह्या नाना धातु विचित्रितम् । विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समंततः ॥

pralobhanārtham vaidehyā nānā dhātu vicitritam ।
vicaran gacchate samyak śādvalāni samaṁtataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २२ ॥
रोप्यैः बिन्दु शतैः चित्रो भूत्वा प्रिय दर्शनः । विटपीनाम् किसलयान् भक्षयन् विचचार ह ॥

ropyaiḥ bindu śataiḥ citro bhūtvā ca priya darśanaḥ ।
viṭapīnām kisalayān bhakṣayan vicacāra ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २३ ॥
कदली गृहकम् गत्वा कर्णिकारानि ततः ततः । समाश्रयन् मंदगतिः सीता संदर्शनम् ततः ॥

kadalī gṛhakam gatvā karṇikārāni tataḥ tataḥ ।
samāśrayan maṁdagatiḥ sītā saṁdarśanam tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २४ ॥
राजीव चित्र पृष्ठः विरराज महामृगः । राम आश्रम पद अभ्याशे विचचार यथा सुखम् ॥

rājīva citra pṛṣṭhaḥ sa virarāja mahāmṛgaḥ ।
rāma āśrama pada abhyāśe vicacāra yathā sukham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २५ ॥
पुनर् गत्वा निवृत्तः विचचार मृगोत्तमः । गत्वा मुहूर्तम् त्वरया पुनः प्रति निवर्तते ॥

punar gatvā nivṛttaḥ ca vicacāra mṛgottamaḥ ।
gatvā muhūrtam tvarayā punaḥ prati nivartate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २६ ॥
विक्रीडन् पुनर् भूमौ पुनर् एव निषीदति । आश्रम द्वारम् आगम्य मृग यूथानि गच्छति ॥

vikrīḍan ca punar bhūmau punar eva niṣīdati ।
āśrama dvāram āgamya mṛga yūthāni gacchati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २७ ॥
मृग यूथैः अनुगतः पुनर् एव निवर्तते । सीता दर्शनम् आकांक्षन् राक्षसो मृगताम् गतः ॥

mṛga yūthaiḥ anugataḥ punar eva nivartate ।
sītā darśanam ākāṁkṣan rākṣaso mṛgatām gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २८ ॥
परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन् । समुद्वीक्ष्य सर्वे तम् मृगा ये अन्ये वनेचराः ॥

paribhramati citrāṇi maṇḍalāni viniṣpatan ।
samudvīkṣya ca sarve tam mṛgā ye anye vanecarāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · २९ ॥
उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश । राक्षसः सो अपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः ॥

upagamya samāghrāya vidravanti diśo daśa ।
rākṣasaḥ so api tān vanyān mṛgān mṛgavadhe rataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३० ॥
प्रच्छादनार्थम् भावस्य भक्षयति संस्पृशन् । तस्मिन् एव ततः काले वैदेही शुभलोचना ॥

pracchādanārtham bhāvasya na bhakṣayati saṁspṛśan ।
tasmin eva tataḥ kāle vaidehī śubhalocanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३१ ॥
कुसुम अपचये व्यग्रा पादपान् अभ्यवर्तत । कर्णिकारान् अशोकान् चूताम् मदिरेक्षणा ॥

kusuma apacaye vyagrā pādapān abhyavartata ।
karṇikārān aśokān ca cūtām ca madirekṣaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३२ ॥
कुसुमानि अपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना । अनर्हा अरण्य वासस्य सा तम् रत्नमयम् मृगम् ॥

kusumāni apacinvantī cacāra rucirānanā ।
anarhā araṇya vāsasya sā tam ratnamayam mṛgam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३३ ॥
मुक्ता मणि विचित्र अंगम् ददर्श परम अंगना । तम् वै रुचिर दंत ओष्ठम् रूप्य धातु तनू रुहम् ॥

muktā maṇi vicitra aṁgam dadarśa parama aṁganā ।
tam vai rucira daṁta oṣṭham rūpya dhātu tanū ruham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३४ ॥
विस्मयात् उत्फुल्ल नयना स्नेहम् समुदैक्षत । ताम् राम दयिताम् पश्यन् मायामयो मृगः ॥

vismayāt utphulla nayanā sa sneham samudaikṣata ।
sa ca tām rāma dayitām paśyan māyāmayo mṛgaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ४२ · ३५ ॥
विचचार ततः तत्र दीपयन् इव तत् वनम् । अदृष्ट पूर्वम् दृष्ट्वा तम् नाना रत्नमयम् मृगम् । विस्मयम् परमम् सीता जगाम जनक आत्मजा ॥

vicacāra tataḥ tatra dīpayan iva tat vanam ।
adṛṣṭa pūrvam dṛṣṭvā tam nānā ratnamayam mṛgam ।
vismayam paramam sītā jagāma janaka ātmajā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.