वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ३५ · ४२ श्लोकाःSarga 35 · 42 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ३५ · १ ॥
ततः शूर्पणखा वाक्यम् तत् श्रुत्वा रोम हर्षणम् । सचिवान् अभ्यनुज्ञाय कार्यम् बुद्ध्वा जगाम ह ॥

tataḥ śūrpaṇakhā vākyam tat śrutvā roma harṣaṇam ।
sacivān abhyanujñāya kāryam buddhvā jagāma ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २ ॥
तत् कार्यम् अनुगम्यांतर् यथावत् उपलभ्य च । दोषाणाम् गुणानाम् सम्प्रधार्य बल अबलम् ॥

tat kāryam anugamyāṁtar yathāvat upalabhya ca ।
doṣāṇām ca guṇānām ca sampradhārya bala abalam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३ ॥
इति कर्तव्यम् इति एव कृत्वा निश्चयम् आत्मनः । स्थिर बुद्धिः ततो रम्याम् यान शालाम् जगाम ह ॥

iti kartavyam iti eva kṛtvā niścayam ātmanaḥ ।
sthira buddhiḥ tato ramyām yāna śālām jagāma ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ४ ॥
यान शालाम् ततो गत्वा प्रच्छन्नम् राक्षस अधिपः । सूतम् संचोदयामास रथः संयुज्यताम् इति ॥

yāna śālām tato gatvā pracchannam rākṣasa adhipaḥ ।
sūtam saṁcodayāmāsa rathaḥ saṁyujyatām iti ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ५ ॥
एवम् उक्तः क्षणेन एव सारथिः लघु विक्रमः । रथम् संयोजयामास तस्य अभिमतम् उत्तमम् ॥

evam uktaḥ kṣaṇena eva sārathiḥ laghu vikramaḥ ।
ratham saṁyojayāmāsa tasya abhimatam uttamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ६ ॥
कांचनम् रथम् आस्थाय कामगम् रत्न भूषितम् । पिशाच वदनैः युक्तम् खरैः कनक भूषणैः ॥

kāṁcanam ratham āsthāya kāmagam ratna bhūṣitam ।
piśāca vadanaiḥ yuktam kharaiḥ kanaka bhūṣaṇaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ७ ॥
मेघ प्रतिम नादेन तेन धनद अनुजः । राक्षसाधिपतिः श्रीमान् ययौ नद नदी पतिम् ॥

megha pratima nādena sa tena dhanada anujaḥ ।
rākṣasādhipatiḥ śrīmān yayau nada nadī patim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ८ ॥
श्वेत वाल व्यजनः श्वेतः छत्रो दशाननः । स्निग्ध वैदूर्य संकाश तप्त कान्चन भूषणः ॥

sa śveta vāla vyajanaḥ śvetaḥ chatro daśānanaḥ ।
snigdha vaidūrya saṁkāśa tapta kāncana bhūṣaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ९ ॥
दशग्रीवो विम्शति भुजो दर्शनीय परिच्छदः । त्रिदश अरिः मुनीन्द्र घ्नो दश शीर्ष इव अद्रि राट् ॥

daśagrīvo vimśati bhujo darśanīya paricchadaḥ ।
tridaśa ariḥ munīndra ghno daśa śīrṣa iva adri rāṭ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १० ॥
कामगम् रथम् आस्थाय शुशुभे राक्षसाधिपः । विद्युन् मण्डलवान् मेघः बलाक इव अंबरे ॥

kāmagam ratham āsthāya śuśubhe rākṣasādhipaḥ ।
vidyun maṇḍalavān meghaḥ sa balāka iva aṁbare ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ११ ॥
शैलम् सागर अनूपम् वीर्यवान् अवलोकयन् । नाना पुष्प फलैर् वृक्षैर् अनुकीर्णम् सहस्रशः ॥

sa śailam sāgara anūpam vīryavān avalokayan ।
nānā puṣpa phalair vṛkṣair anukīrṇam sahasraśaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १२ ॥
शीत मंगल तोयाभिः पद्मिनीभिः समंततः । विशालैः आश्रम पदैः वेदिमद्भिः अलंकृतम् ॥

śīta maṁgala toyābhiḥ padminībhiḥ samaṁtataḥ ।
viśālaiḥ āśrama padaiḥ vedimadbhiḥ alaṁkṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १३ ॥
कदल्य अटवि संशोभम् नालिकेर उपशोभितम् । सालैः तालैः तमालैः तरुभिः सुपुष्पितैः ॥

kadalya aṭavi saṁśobham nālikera upaśobhitam ।
sālaiḥ tālaiḥ tamālaiḥ ca tarubhiḥ ca supuṣpitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १४ ॥
अत्यन्त नियत आहारैः शोभितम् परम ऋषिभिः । नागैः सुपर्णैः गंधर्वैः किंनरैः सहस्रशः ॥

atyanta niyata āhāraiḥ śobhitam parama ṛṣibhiḥ ।
nāgaiḥ suparṇaiḥ gaṁdharvaiḥ kiṁnaraiḥ ca sahasraśaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १५ ॥
जित कामैः सिद्धैः चारणैः उपशोभितम् । आजैः वैखानसैः माषैः वालखिल्यैः मरीचिपैः ॥

jita kāmaiḥ ca siddhaiḥ ca cāraṇaiḥ ca upaśobhitam ।
ājaiḥ vaikhānasaiḥ māṣaiḥ vālakhilyaiḥ marīcipaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १६ ॥
दिव्य आभरण माल्याभिः दिव्य रूपाभिः आवृतम् । क्रीडा रति विधिज्ञाभिः अप्सरोभिः सहस्रशः ॥

divya ābharaṇa mālyābhiḥ divya rūpābhiḥ āvṛtam ।
krīḍā rati vidhijñābhiḥ apsarobhiḥ sahasraśaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १७ ॥
सेवितम् देव पत्नीभिः श्रीमतीभिः उपासितम् । देव दानव सन्घैः चरितम् तु अमृत अशिभिः ॥

sevitam deva patnībhiḥ śrīmatībhiḥ upāsitam ।
deva dānava sanghaiḥ ca caritam tu amṛta aśibhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १८ ॥
हंस क्रौन्च प्लव आकीर्णम् सारसैः संप्रणादितम् । वैदूर्य प्रस्तरम् स्निग्धम् सांद्रम् सागर तेजसा ॥

haṁsa kraunca plava ākīrṇam sārasaiḥ saṁpraṇāditam ।
vaidūrya prastaram snigdham sāṁdram sāgara tejasā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · १९ ॥
पाण्डुराणि विशालानि दिव्य माल्य युतानि च । तूर्य गीत अभिजुष्टानि विमानानि समंततः ॥

pāṇḍurāṇi viśālāni divya mālya yutāni ca ।
tūrya gīta abhijuṣṭāni vimānāni samaṁtataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २० ॥
तपसा जित लोकानाम् कामगान् अभिसंपतन् । गन्धर्व अप्सरसः चैव ददर्श धनदानुजः ॥

tapasā jita lokānām kāmagān abhisaṁpatan ।
gandharva apsarasaḥ caiva dadarśa dhanadānujaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २१ ॥
निर्यास रस मूलानाम् चंदनानाम् सहस्रशः । वनानि पश्यन् सौम्यानि घ्राण तृप्ति कराणि च ॥

niryāsa rasa mūlānām caṁdanānām sahasraśaḥ ।
vanāni paśyan saumyāni ghrāṇa tṛpti karāṇi ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २२ ॥
अगुरूणाम् मुख्यानाम् वनानि उपवनानि च । तक्कोलानाम् जात्यानाम् फलानाम् सुगन्धिनाम् ॥

agurūṇām ca mukhyānām vanāni upavanāni ca ।
takkolānām ca jātyānām phalānām ca sugandhinām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २३ ॥
पुष्पाणि तमालस्य गुल्मानि मरिचस्य च । मुक्तानाम् समूहानि शुष्यमाणानि तीरतः ॥

puṣpāṇi ca tamālasya gulmāni maricasya ca ।
muktānām ca samūhāni śuṣyamāṇāni tīrataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २४ ॥
शैलानि प्रवरान् चैव प्रवाल निचयान् तथा । कांचनानि शृंगाणि राजतानि तथैव च ॥

śailāni pravarān caiva pravāla nicayān tathā ।
kāṁcanāni ca śṛṁgāṇi rājatāni tathaiva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २५ ॥
प्रस्रवाणि मनोज्ञानि प्रसन्नानि अद्भुतानि च । धन धान्य उपपन्नानि स्त्री रत्नैः आवृतानि च ॥

prasravāṇi manojñāni prasannāni adbhutāni ca ।
dhana dhānya upapannāni strī ratnaiḥ āvṛtāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २६ ॥
हस्ति अश्व रथ गाढानि नगराणि विलोकयन् । तम् समम् सर्वतः स्निग्धम् मृदु संस्पर्श मारुतम् ॥

hasti aśva ratha gāḍhāni nagarāṇi vilokayan ।
tam samam sarvataḥ snigdham mṛdu saṁsparśa mārutam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २७ ॥
अनूपे सिन्धु राजस्य ददर्श त्रिदिव उपमम् । तत्र अपश्यत् मेघ आभम् न्यग्रोधम् मुनिभिर् वृतम् ॥

anūpe sindhu rājasya dadarśa tridiva upamam ।
tatra apaśyat sa megha ābham nyagrodham munibhir vṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २८ ॥
समंतात् यस्य ताः शाखाः शत योजनम् आयताः । यस्य हस्तिनम् आदाय महा कायम् कच्छपम् ॥

samaṁtāt yasya tāḥ śākhāḥ śata yojanam āyatāḥ ।
yasya hastinam ādāya mahā kāyam ca kacchapam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · २९ ॥
भक्षार्थम् गरुडः शाखाम् आजगाम महाबलः । तस्य ताम् सहसा शाखाम् भारेण पतगोत्तमः ॥

bhakṣārtham garuḍaḥ śākhām ājagāma mahābalaḥ ।
tasya tām sahasā śākhām bhāreṇa patagottamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३० ॥
सुपर्णः पर्ण बहुलाम् बभंज अथ महाबलः । तत्र वैखानसा माषा वालखिल्या मरीचिपाः ॥

suparṇaḥ parṇa bahulām babhaṁja atha mahābalaḥ ।
tatra vaikhānasā māṣā vālakhilyā marīcipāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३१ ॥
अजा बभूवुः धूम्राः संगताः परमर्षयः । तेषाम् दयाअर्थम् गरुडः ताम् शाखाम् शत योजनाम् ॥

ajā babhūvuḥ dhūmrāḥ ca saṁgatāḥ paramarṣayaḥ ।
teṣām dayāartham garuḍaḥ tām śākhām śata yojanām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३२ ॥
भग्नम् आदाय वेगेन तौ उभौ गज कच्छपौ । एक पादेन धर्म आत्मा भक्षयित्वा तत् आमिषम् ॥

bhagnam ādāya vegena tau ca ubhau gaja kacchapau ।
eka pādena dharma ātmā bhakṣayitvā tat āmiṣam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३३ ॥
निषाद विषयम् हत्वा शाखया पतगोत्तमः । प्रहर्षम् अतुलम् लेभे मोक्षयित्वा महामुनीन् ॥

niṣāda viṣayam hatvā śākhayā patagottamaḥ ।
praharṣam atulam lebhe mokṣayitvā mahāmunīn ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३४ ॥
तेन तु प्रहर्षेण द्विगुणी कृत विक्रमः । अमृत आनयनार्थम् वै चकार मतिमान् मतिम् ॥

sa tena tu praharṣeṇa dviguṇī kṛta vikramaḥ ।
amṛta ānayanārtham vai cakāra matimān matim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३५ ॥
अयो जालानि निर्मथ्य भित्त्वा रत्न गृहम् वरम् । महेन्द्र भवनात् गुप्तम् आजहार अमृतम् ततः ॥

ayo jālāni nirmathya bhittvā ratna gṛham varam ।
mahendra bhavanāt guptam ājahāra amṛtam tataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३६ ॥
तम् महर्षि गणैः जुष्टम् सुपर्ण कृत लक्षणम् । नाम्ना सुभद्रम् न्यग्रोधम् ददर्श धनद अनुजः ॥

tam maharṣi gaṇaiḥ juṣṭam suparṇa kṛta lakṣaṇam ।
nāmnā subhadram nyagrodham dadarśa dhanada anujaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३७ ॥
तम् तु गत्वा परम् पारम् समुद्रस्य नदी पतेः । ददर्श आश्रमम् एकांते पुण्ये रम्ये वनांतरे ॥

tam tu gatvā param pāram samudrasya nadī pateḥ ।
dadarśa āśramam ekāṁte puṇye ramye vanāṁtare ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३८ ॥
तत्र कृष्ण अजिन धरम् जटा वल्कल धारिणम् । ददर्श नियत आहारम् मारीचम् नाम राक्षसम् ॥

tatra kṛṣṇa ajina dharam jaṭā valkala dhāriṇam ।
dadarśa niyata āhāram mārīcam nāma rākṣasam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ३९ ॥
रावणः समागम्य विधिवत् तेन रक्षसा । मारीचेन अर्चितो राजा सर्व कामैः अमानुषैः ॥

sa rāvaṇaḥ samāgamya vidhivat tena rakṣasā ।
mārīcena arcito rājā sarva kāmaiḥ amānuṣaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ४० ॥
तम् स्वयम् पूजयित्वा भोजनेन उदकेन च । अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यम् अब्रवीत् ॥

tam svayam pūjayitvā ca bhojanena udakena ca ।
arthopahitayā vācā mārīco vākyam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ४१ ॥
कच्चित् ते कुशलम् राजन् लंकायाम् राक्षसेश्वर । केन अर्थेन् पुनः त्वम् वै तूर्णम् एव इह आगतः ॥

kaccit te kuśalam rājan laṁkāyām rākṣaseśvara ।
kena arthen punaḥ tvam vai tūrṇam eva iha āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ३५ · ४२ ॥
एवम् उक्तो महातेजा मारीचेन रावण । ततः पश्चात् इदम् वाक्यम् अब्रवीत् वाक्य कोविदः ॥

evam ukto mahātejā mārīcena sa rāvaṇa ।
tataḥ paścāt idam vākyam abravīt vākya kovidaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.