वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः २९ · २८ श्लोकाःSarga 29 · 28 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · २९ · १ ॥
खरम् तु विरथम् रामो गदा पाणिम् अवस्थितम् । मृदु पूर्वम् महातेजाः परुषम् वाक्यम् अब्रवीत् ॥

kharam tu viratham rāmo gadā pāṇim avasthitam ।
mṛdu pūrvam mahātejāḥ paruṣam vākyam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २ ॥
गज अश्व रथ संबाधे बले महति तिष्ठता । कृतम् सुदारुणम् कर्म सर्व लोक जुगुप्सितम् ॥

gaja aśva ratha saṁbādhe bale mahati tiṣṭhatā ।
kṛtam sudāruṇam karma sarva loka jugupsitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ३ ॥
उद्वेजनीयो भूतानाम् नृशंसः पाप कर्मकृत् । त्रयाणाम् अपि लोकानाम् ईश्वरो अपि तिष्ठति ॥

udvejanīyo bhūtānām nṛśaṁsaḥ pāpa karmakṛt ।
trayāṇām api lokānām īśvaro api na tiṣṭhati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ४ ॥
कर्म लोक विरुद्धम् तु कुर्वाणम् क्षणदा चर । तीक्ष्णम् सर्व जनो हन्ति सर्पम् दुष्टम् इव आगतम् ॥

karma loka viruddham tu kurvāṇam kṣaṇadā cara ।
tīkṣṇam sarva jano hanti sarpam duṣṭam iva āgatam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ५ ॥
लोभात् पापानि कुर्वाणः कामात् वा यो बुध्यते । हृष्टः पश्यति तस्य अन्तम् ब्राह्मणी करकात् इव ॥

lobhāt pāpāni kurvāṇaḥ kāmāt vā yo na budhyate ।
hṛṣṭaḥ paśyati tasya antam brāhmaṇī karakāt iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ६ ॥
वसतो दण्डकारण्ये तापसान् धर्म चारिणः । किम् नु हत्वा महाभागान् फलम् प्राप्स्यसि राक्षस ॥

vasato daṇḍakāraṇye tāpasān dharma cāriṇaḥ ।
kim nu hatvā mahābhāgān phalam prāpsyasi rākṣasa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ७ ॥
चिरम् पाप कर्माणः क्रूरा लोक जुगुप्सिताः । ऐश्वर्यम् प्राप्य तिष्ठन्ति शीर्ण मूला इव द्रुमाः ॥

na ciram pāpa karmāṇaḥ krūrā loka jugupsitāḥ ।
aiśvaryam prāpya tiṣṭhanti śīrṇa mūlā iva drumāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ८ ॥
अवश्यम् लभते कर्ता फलम् पापस्य कर्मणः । घोरम् पर्यागते काले द्रुमः पुष्पम् इव आर्तवम् ॥

avaśyam labhate kartā phalam pāpasya karmaṇaḥ ।
ghoram paryāgate kāle drumaḥ puṣpam iva ārtavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ९ ॥
चिरात् प्राप्यते लोके पापानाम् कर्मणाम् फलम् । विषाणाम् इव अन्नानाम् भुक्तानाम् क्षणदाचर ॥

na cirāt prāpyate loke pāpānām karmaṇām phalam ।
sa viṣāṇām iva annānām bhuktānām kṣaṇadācara ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १० ॥
पापम् आचरताम् घोरम् लोकस्य अप्रियम् इच्छताम् । अहम् आसादितो राज्ञा प्राणान् हन्तुम् निशाचर ॥

pāpam ācaratām ghoram lokasya apriyam icchatām ।
aham āsādito rājñā prāṇān hantum niśācara ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · ११ ॥
अद्य भित्वा मया मुक्ताः शराः कांचन भूषणाः । विदार्य अतिपतिष्यन्ति वल्मीकम् इव पन्नगाः ॥

adya bhitvā mayā muktāḥ śarāḥ kāṁcana bhūṣaṇāḥ ।
vidārya atipatiṣyanti valmīkam iva pannagāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १२ ॥
ये त्वया दण्डकारण्ये भक्षिता धर्म चारिणः । तान् अद्य निहतः संख्ये सैन्यो अनुगमिष्यसि ॥

ye tvayā daṇḍakāraṇye bhakṣitā dharma cāriṇaḥ ।
tān adya nihataḥ saṁkhye sa sainyo anugamiṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १३ ॥
अद्य त्वाम् निहतम् बाणैः पश्यन्तु परमर्षयः । निरयस्थम् विमानस्था ये त्वया निहता पुरा ॥

adya tvām nihatam bāṇaiḥ paśyantu paramarṣayaḥ ।
nirayastham vimānasthā ye tvayā nihatā purā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १४ ॥
प्रहरस्व यथा कामम् कुरु यत्नम् कुलाधम । अद्य ते पातयिष्यामि शिरः ताल फलम् यथा ॥

praharasva yathā kāmam kuru yatnam kulādhama ।
adya te pātayiṣyāmi śiraḥ tāla phalam yathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १५ ॥
एवम् उक्तः तु रामेण क्रुद्धः संरक्त लोचनः । प्रति उवाच ततो रामम् प्रहसन् क्रोध मूर्चितः ॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa kruddhaḥ saṁrakta locanaḥ ।
prati uvāca tato rāmam prahasan krodha mūrcitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १६ ॥
प्राकृतान् राक्षसान् हत्वा युद्धे दशरथ आत्मज । आत्मना कथम् आत्मानम् अप्रशस्यम् प्रशम्ससि ॥

prākṛtān rākṣasān hatvā yuddhe daśaratha ātmaja ।
ātmanā katham ātmānam apraśasyam praśamsasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १७ ॥
विक्रान्ता बलवन्तो वा ये भवन्ति नरर्षभाः । कथयन्ति ते किंचित् तेजसा स्वेन गर्विताः ॥

vikrāntā balavanto vā ye bhavanti nararṣabhāḥ ।
kathayanti na te kiṁcit tejasā svena garvitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १८ ॥
प्राकृताः तु अकृत आत्मानो लोके क्षत्रिय पांसनाः । निरर्थकम् विकत्थन्ते यथा राम विकत्थसे ॥

prākṛtāḥ tu akṛta ātmāno loke kṣatriya pāṁsanāḥ ।
nirarthakam vikatthante yathā rāma vikatthase ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · १९ ॥
कुलम् व्यपदिशन् वीरः समरे को अभिधास्यति । मृत्यु काले हि संप्राप्ते स्वयम् अप्रस्तवे स्तवम् ॥

kulam vyapadiśan vīraḥ samare ko abhidhāsyati ।
mṛtyu kāle hi saṁprāpte svayam aprastave stavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २० ॥
सर्वथा तु लघुत्वम् ते कत्थनेन विदर्शितम् । सुवर्ण प्रतिरूपेण तप्तेन इव कुश अग्निना ॥

sarvathā tu laghutvam te katthanena vidarśitam ।
suvarṇa pratirūpeṇa taptena iva kuśa agninā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २१ ॥
तु माम् इह तिष्ठंतम् पश्यसि त्वम् गदा धरम् । धराधरम् इव अकंप्यम् पर्वतम् धातुभिः चितम् ॥

na tu mām iha tiṣṭhaṁtam paśyasi tvam gadā dharam ।
dharādharam iva akaṁpyam parvatam dhātubhiḥ citam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २२ ॥
पर्याप्तो अहम् गदा पाणिर् हन्तुम् प्राणान् रणे तव । त्रयाणाम् अपि लोकानाम् पाश हस्त इव अंतकः ॥

paryāpto aham gadā pāṇir hantum prāṇān raṇe tava ।
trayāṇām api lokānām pāśa hasta iva aṁtakaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २३ ॥
कामम् बहु अपि वक्तव्यम् त्वयि वक्ष्यामि तु अहम् । अस्तम् प्राप्नोति सविता युद्ध विघ्नः ततो भवेत् ॥

kāmam bahu api vaktavyam tvayi vakṣyāmi na tu aham ।
astam prāpnoti savitā yuddha vighnaḥ tato bhavet ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २४ ॥
चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानाम् हतानि ते । त्वत् विनाशात् करोमि अद्य तेषाम् अश्रु प्रमार्जनम् ॥

caturdaśa sahasrāṇi rākṣasānām hatāni te ।
tvat vināśāt karomi adya teṣām aśru pramārjanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २५ ॥
इति उक्त्वा परम क्रुद्धः ताम् गदाम् परम अन्गदाम् । खरः चिक्षेप रामाय प्रदीप्ताम् अशनिम् यथा ॥

iti uktvā parama kruddhaḥ tām gadām parama angadām ।
kharaḥ cikṣepa rāmāya pradīptām aśanim yathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २६ ॥
खर बाहु प्रमुक्ता सा प्रदीप्ता महती गदा । भस्म वृक्षाम् गुल्माम् कृत्वा अगात् तत् समीपतः ॥

khara bāhu pramuktā sā pradīptā mahatī gadā ।
bhasma vṛkṣām ca gulmām ca kṛtvā agāt tat samīpataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २७ ॥
ताम् आपतन्तीम् महतीम् मृत्यु पाश उपमाम् गदाम् । अंतरिक्ष गताम् रामः चिच्छेद बहुधा शरैः ॥

tām āpatantīm mahatīm mṛtyu pāśa upamām gadām ।
aṁtarikṣa gatām rāmaḥ ciccheda bahudhā śaraiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २९ · २८ ॥
सा विशीर्णा शरैः भिन्ना पपात धरणी तले । गदा मंत्र औषधि बलैर् व्याली इव विनिपातिता ॥

sā viśīrṇā śaraiḥ bhinnā papāta dharaṇī tale ।
gadā maṁtra auṣadhi balair vyālī iva vinipātitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.