वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः २८ · ३३ श्लोकाःSarga 28 · 33 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · २८ · १ ॥
निहतम् दूषणम् दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह । खरस्य अपि अभवत् त्रासो दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् ॥

nihatam dūṣaṇam dṛṣṭvā raṇe triśirasā saha ।
kharasya api abhavat trāso dṛṣṭvā rāmasya vikramam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २ ॥
दृष्ट्वा राक्षसम् सैन्यम् अविषह्यम् महाबलम् । हतम् एकेन रामेण दूषणः त्रिशिरा अपि ॥

sa dṛṣṭvā rākṣasam sainyam aviṣahyam mahābalam ।
hatam ekena rāmeṇa dūṣaṇaḥ triśirā api ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ३ ॥
तद् बलम् हत भूयिष्ठम् विमनाः प्रेक्ष्य राक्षसः । आससाद खरो रामम् नमुचिर् वासवम् यथा ॥

tad balam hata bhūyiṣṭham vimanāḥ prekṣya rākṣasaḥ ।
āsasāda kharo rāmam namucir vāsavam yathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ४ ॥
विकृष्य बलवत् चापम् नाराचान् रक्त भोजनान् । खरः चिक्षेप रामाय क्रुद्धान् आशी विषान् इव ॥

vikṛṣya balavat cāpam nārācān rakta bhojanān ।
kharaḥ cikṣepa rāmāya kruddhān āśī viṣān iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ५ ॥
ज्याम् विधुन्वन् सुबहुशः शिक्षया अस्त्राणि दर्शयन् । चचार समरे मार्गान् शरै रथ गतः खरः ॥

jyām vidhunvan subahuśaḥ śikṣayā astrāṇi darśayan ।
cacāra samare mārgān śarai ratha gataḥ kharaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ६ ॥
सर्वाः दिशो बाणैः प्रदिशः महारथः । पूरयामास तम् दृष्ट्वा रामो अपि सुमहत् धनुः ॥

sa sarvāḥ ca diśo bāṇaiḥ pradiśaḥ ca mahārathaḥ ।
pūrayāmāsa tam dṛṣṭvā rāmo api sumahat dhanuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ७ ॥
सायकैः दुर्विषहैः स्फुलिन्गैः इव अग्निभिः । नभः चकार अविवरम् पर्जन्य इव वृष्टिभिः ॥

sa sāyakaiḥ durviṣahaiḥ sa sphulingaiḥ iva agnibhiḥ ।
nabhaḥ cakāra avivaram parjanya iva vṛṣṭibhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ८ ॥
तद् बभूव शितैः बाणैः खर राम विसर्जितैः । परि आकाशम् अनाकाशम् सर्वतः शर संकुलम् ॥

tad babhūva śitaiḥ bāṇaiḥ khara rāma visarjitaiḥ ।
pari ākāśam anākāśam sarvataḥ śara saṁkulam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ९ ॥
शर जाल आवृतः सूर्यो तदा स्म प्रकाशते । अन्योन्य वध संरम्भात् उभयोः संप्रयुध्यतोः ॥

śara jāla āvṛtaḥ sūryo na tadā sma prakāśate ।
anyonya vadha saṁrambhāt ubhayoḥ saṁprayudhyatoḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १० ॥
ततो नालीक नाराचैः तीक्ष्ण अग्रैः विकर्णिभिः । आजघान रणे रामम् तोत्रैर् इव महा द्विपम् ॥

tato nālīka nārācaiḥ tīkṣṇa agraiḥ ca vikarṇibhiḥ ।
ājaghāna raṇe rāmam totrair iva mahā dvipam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ११ ॥
तम् रथस्थम् धनुष् पाणिम् राक्षसम् पर्यवस्थितम् । ददृशुः सर्व भूतानि पाश हस्तम् इव अंतकम् ॥

tam rathastham dhanuṣ pāṇim rākṣasam paryavasthitam ।
dadṛśuḥ sarva bhūtāni pāśa hastam iva aṁtakam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १२ ॥
हन्तारम् सर्व सैन्यस्य पौरुषे पर्यवस्थितम् । परिश्रन्तम् महासत्त्वम् मेने रामम् खरः तदा ॥

hantāram sarva sainyasya pauruṣe paryavasthitam ।
pariśrantam mahāsattvam mene rāmam kharaḥ tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १३ ॥
तम् सिंहम् इव विक्रान्तम् सिंह विक्रान्त गामिनम् । दृष्ट्वा उद्विजते रामः सिंहः क्षुद्र मृगम् यथा ॥

tam siṁham iva vikrāntam siṁha vikrānta gāminam ।
dṛṣṭvā na udvijate rāmaḥ siṁhaḥ kṣudra mṛgam yathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १४ ॥
ततः सूर्य निकाशेन रथेन महता खरः । आससाद अथ तम् रामम् पतंग इव पावकम् ॥

tataḥ sūrya nikāśena rathena mahatā kharaḥ ।
āsasāda atha tam rāmam pataṁga iva pāvakam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १५ ॥
ततो अस्य सशरम् चापम् मुष्टि देशे महात्मनः । खरः चिच्छेद रामस्य दर्शयन् हस्त लाघवम् ॥

tato asya saśaram cāpam muṣṭi deśe mahātmanaḥ ।
kharaḥ ciccheda rāmasya darśayan hasta lāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १६ ॥
पुनः तु अपरान् सप्त शरान् आदाय वर्मणि । निजघान रणे क्रुद्धः शक्र अशनि सम प्रभान् ॥

sa punaḥ tu aparān sapta śarān ādāya varmaṇi ।
nijaghāna raṇe kruddhaḥ śakra aśani sama prabhān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १७ ॥
ततः शर सहस्रेण रामम् अप्रतिम ओजसम् । अर्दयित्वा महानादम् ननाद समेरे खरः ॥

tataḥ śara sahasreṇa rāmam apratima ojasam ।
ardayitvā mahānādam nanāda samere kharaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १८ ॥
ततः तत् प्रहतम् बाणैः खर मुक्तैः सुपर्वभिः । पपात कवचम् भूमौ रामस्य आदित्य वर्चसः ॥

tataḥ tat prahatam bāṇaiḥ khara muktaiḥ suparvabhiḥ ।
papāta kavacam bhūmau rāmasya āditya varcasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · १९ ॥
शरैः अर्पितः क्रुद्धः सर्व गात्रेषु राघवः । रराज समरे रामो विधूमो अग्निर् इव ज्वलन् ॥

sa śaraiḥ arpitaḥ kruddhaḥ sarva gātreṣu rāghavaḥ ।
rarāja samare rāmo vidhūmo agnir iva jvalan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २० ॥
ततो गंभीर निर्ह्रादम् रामः शत्रु निबर्हणः । चकार अंताय रिपोः सज्यम् अन्यन् महत् धनुः ॥

tato gaṁbhīra nirhrādam rāmaḥ śatru nibarhaṇaḥ ।
cakāra aṁtāya sa ripoḥ sajyam anyan mahat dhanuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २१ ॥
सुमहत् वैष्णवम् यत् तत् अतिसृष्टम् महर्षिणा । वरम् तत् धनुः उद्यम्य खरम् समभिधावत ॥

sumahat vaiṣṇavam yat tat atisṛṣṭam maharṣiṇā ।
varam tat dhanuḥ udyamya kharam samabhidhāvata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २२ ॥
ततः कनक पुंखैः तु शरैः संनत पर्वभिः । चिच्छेद रामः संक्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम् ॥

tataḥ kanaka puṁkhaiḥ tu śaraiḥ saṁnata parvabhiḥ ।
ciccheda rāmaḥ saṁkruddhaḥ kharasya samare dhvajam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २३ ॥
दर्शनीयो बहुधा विच्छिन्नः कांचनो ध्वजः । जगाम धरणीम् सूर्यो देवतानाम् इव आज्ञया ॥

sa darśanīyo bahudhā vicchinnaḥ kāṁcano dhvajaḥ ।
jagāma dharaṇīm sūryo devatānām iva ājñayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २४ ॥
तम् चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामम् गात्रेषु मार्गणैः । विव्याध हृदि मर्मज्ञो मातंगम् इव तोमरैः ॥

tam caturbhiḥ kharaḥ kruddho rāmam gātreṣu mārgaṇaiḥ ।
vivyādha hṛdi marmajño mātaṁgam iva tomaraiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २५ ॥
रामो बहुभिः बाणैः खर कार्मुक निःसृतैः । विद्धो रुधिर सिक्तांगो बभूव रुषितो भृशम् ॥

sa rāmo bahubhiḥ bāṇaiḥ khara kārmuka niḥsṛtaiḥ ।
viddho rudhira siktāṁgo babhūva ruṣito bhṛśam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २६ ॥
धनुर् धन्विनाम् श्रेष्ठः प्रगृह्य परम आहवे । मुमोच परम इष्वासः षट् शरान् अभिलक्षितान् ॥

sa dhanur dhanvinām śreṣṭhaḥ pragṛhya parama āhave ।
mumoca parama iṣvāsaḥ ṣaṭ śarān abhilakṣitān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २७ ॥
शिरसि एकेन बाणेन द्वाभ्याम् बाह्वोर् अथ आर्पयत् । त्रिभिः चन्द्र अर्ध वक्त्रैः वक्षसि अभिजघान ह ॥

śirasi ekena bāṇena dvābhyām bāhvor atha ārpayat ।
tribhiḥ candra ardha vaktraiḥ ca vakṣasi abhijaghāna ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २८ ॥
ततः पश्चात् महातेजा नाराचान् भास्कर उपमान् । जघान राक्षसम् क्रुद्धः त्रयोदश शिला अशितान् ॥

tataḥ paścāt mahātejā nārācān bhāskara upamān ।
jaghāna rākṣasam kruddhaḥ trayodaśa śilā aśitān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · २९ ॥
रथस्य युगम् एकेन चतुर्भिः शबलान् हयान् । षष्ठेन शिरः संख्ये चिच्छेद खर सारथेः ॥

rathasya yugam ekena caturbhiḥ śabalān hayān ।
ṣaṣṭhena ca śiraḥ saṁkhye ciccheda khara sāratheḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ३० ॥
त्रिभिः त्रिवेणून् बलवान् द्वाभ्याम् अक्षम् महाबलः । द्वादशेन तु बाणेन खरस्य शरम् धनुः ॥

tribhiḥ triveṇūn balavān dvābhyām akṣam mahābalaḥ ।
dvādaśena tu bāṇena kharasya sa śaram dhanuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ३१ ॥
छित्त्वा वज्र निकाशेन राघवः प्रहसन् इव । त्रयोदशेन इन्द्र समो बिभेद समरे खरम् ॥

chittvā vajra nikāśena rāghavaḥ prahasan iva ।
trayodaśena indra samo bibheda samare kharam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ३२ ॥
प्रभग्न धन्वा विरथो हत अश्वो हत सारथिः । गदा पाणिः अवप्लुत्य तस्थौ भूमौ खरः तदा ॥

prabhagna dhanvā viratho hata aśvo hata sārathiḥ ।
gadā pāṇiḥ avaplutya tasthau bhūmau kharaḥ tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २८ · ३३ ॥
तत् कर्म रामस्य महारथस्यसमेत्य देवाः महर्षयः च । अपूजयन् प्रांजलयः प्रहृष्टाःतदा विमान अग्र गताः समेताः ॥

tat karma rāmasya mahārathasyasametya devāḥ ca maharṣayaḥ ca ।
apūjayan prāṁjalayaḥ prahṛṣṭāḥtadā vimāna agra gatāḥ sametāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.