वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः २६ · ३८ श्लोकाःSarga 26 · 38 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · २६ · १ ॥
दूषणः तु स्वकम् सैन्यम् हन्यमानम् विलोक्य च । संदिदेश महाबाहुः भीम वेगान् निशाचरान् ॥

dūṣaṇaḥ tu svakam sainyam hanyamānam vilokya ca ।
saṁdideśa mahābāhuḥ bhīma vegān niśācarān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २ ॥
राक्षसान् पंच साहस्रान् समरेषु अनिवर्तिनः । ते शूलैः पट्टिशैः कदगैः शिला वरषैः द्रुमैः ॥

rākṣasān paṁca sāhasrān samareṣu anivartinaḥ ।
te śūlaiḥ paṭṭiśaiḥ kadagaiḥ śilā varaṣaiḥ drumaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३ ॥
शर वर्षैः विच्छिन्नम् ववर्षुः तम् समन्ततः । तत् द्रुमाणाम् शिलानाम् वर्षम् प्राण हरम् महत् ॥

śara varṣaiḥ vicchinnam vavarṣuḥ tam samantataḥ ।
tat drumāṇām śilānām ca varṣam prāṇa haram mahat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ४ ॥
प्रतिजग्राह धर्मात्मा राघवः तीक्ष्ण सायकैः । प्रतिगृह्य तद् वर्षम् निमीलित इव ऋषभः ॥

pratijagrāha dharmātmā rāghavaḥ tīkṣṇa sāyakaiḥ ।
pratigṛhya ca tad varṣam nimīlita iva ṛṣabhaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ५ ॥
रामः क्रोधम् परम् लेभे वध अर्थम् सर्व रक्षसाम् । ततः क्रोध समाविष्टः प्रदीप्त इव तेजसा ॥

rāmaḥ krodham param lebhe vadha artham sarva rakṣasām ।
tataḥ krodha samāviṣṭaḥ pradīpta iva tejasā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ६ ॥
शरैः अभ्यकिरत् सैन्यम् सर्वतः सह दूषणम् । ततः सेना पतिः क्रुद्धो दूषणः शत्रु दूषणः ॥

śaraiḥ abhyakirat sainyam sarvataḥ saha dūṣaṇam ।
tataḥ senā patiḥ kruddho dūṣaṇaḥ śatru dūṣaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ७ ॥
शरैः अशनि कल्पैः तम् राघवम् समवारयत् । ततो रामः संक्रुद्धः क्षुरेण अस्य महत् धनुः ॥

śaraiḥ aśani kalpaiḥ tam rāghavam samavārayat ।
tato rāmaḥ saṁkruddhaḥ kṣureṇa asya mahat dhanuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ८ ॥
चिच्छेद समरे वीरः चतुर्भिः चतुरो हयान् । हत्वा अश्वान् शरैः तीक्ष्णैः अर्थ चन्द्रेण सारथे ॥

ciccheda samare vīraḥ caturbhiḥ caturo hayān ।
hatvā ca aśvān śaraiḥ tīkṣṇaiḥ artha candreṇa sārathe ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ९ ॥
शिरो जहार तद् रक्षः त्रिभिर् विव्याध वक्षसि । च्छिन्न धन्वा विरथो हत अश्वो हत सारथिः ॥

śiro jahāra tad rakṣaḥ tribhir vivyādha vakṣasi ।
sa cchinna dhanvā viratho hata aśvo hata sārathiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १० ॥
जग्राह गिरि शृंग आभम् परिघम् रोम हर्षणम् । वेष्टितम् कांचनैः पट्टैः देव सैन्य अभिमर्दनम् ॥

jagrāha giri śṛṁga ābham parigham roma harṣaṇam ।
veṣṭitam kāṁcanaiḥ paṭṭaiḥ deva sainya abhimardanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ११ ॥
आयसैः शंकुभिः तीक्ष्णैः कीर्णम् पर वसा उक्षिताम् । वज्र अशनि सम स्पर्शम् पर गोपुर दारणम् ॥

āyasaiḥ śaṁkubhiḥ tīkṣṇaiḥ kīrṇam para vasā ukṣitām ।
vajra aśani sama sparśam para gopura dāraṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १२ ॥
तम् महा उरग संकाशम् प्रगृह्य परिघम् रणे । दूषणो अभ्यपतत् रामम् क्रूर कर्मा निशाचरः ॥

tam mahā uraga saṁkāśam pragṛhya parigham raṇe ।
dūṣaṇo abhyapatat rāmam krūra karmā niśācaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १३ ॥
तस्य अभिपतमानस्य दूषणस्य राघवः । द्वाभ्याम् शराभ्याम् चिच्छेद हस्त आभरणौ भुजौ ॥

tasya abhipatamānasya dūṣaṇasya sa rāghavaḥ ।
dvābhyām śarābhyām ciccheda sa hasta ābharaṇau bhujau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १४ ॥
भ्रष्टः तस्य महाकायः पपात रण मूर्धनि । परिघः छिन्न हस्तस्य शक्र ध्वज इव अग्रतः ॥

bhraṣṭaḥ tasya mahākāyaḥ papāta raṇa mūrdhani ।
parighaḥ chinna hastasya śakra dhvaja iva agrataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १५ ॥
कराभ्याम् विकीर्णाभ्याम् पपात भुवि दूषणः । विषाणाभ्याम् विशीर्णाभ्याम् मनस्वी इव महागजः ॥

karābhyām ca vikīrṇābhyām papāta bhuvi dūṣaṇaḥ ।
viṣāṇābhyām viśīrṇābhyām manasvī iva mahāgajaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १६ ॥
दृष्ट्वा तम् पतितम् भूमौ दूषणम् निहतम् रणे । साधु साधु इति काकुत्स्थम् सर्व भूतानि अपूजयन् ॥

dṛṣṭvā tam patitam bhūmau dūṣaṇam nihatam raṇe ।
sādhu sādhu iti kākutstham sarva bhūtāni apūjayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १७ ॥
एतस्मिन् अन्तरे क्रुद्धाः त्रयः सेना अग्र यायिनः । संहत्य अभ्यद्रवन् रामम् मृत्यु पाश अवपाशिताः ॥

etasmin antare kruddhāḥ trayaḥ senā agra yāyinaḥ ।
saṁhatya abhyadravan rāmam mṛtyu pāśa avapāśitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १८ ॥
महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी महाबलः । महाकपालो विपुलम् शूलम् उद्यम्य राक्षसः ॥

mahākapālaḥ sthūlākṣaḥ pramāthī ca mahābalaḥ ।
mahākapālo vipulam śūlam udyamya rākṣasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · १९ ॥
स्थूलाक्षः पट्टिशम् गृह्य प्रमाथी परश्वधम् । दृष्ट्वा एव आपततः ताम् तु राघवः सायकैः शितैः ॥

sthūlākṣaḥ paṭṭiśam gṛhya pramāthī ca paraśvadham ।
dṛṣṭvā eva āpatataḥ tām tu rāghavaḥ sāyakaiḥ śitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २० ॥
तीक्ष्ण अग्रैः प्रतिजग्राह संप्राप्तान् अतिथीन् इव । महाकपालस्य शिरः चिच्छेद रघुनंदनः ॥

tīkṣṇa agraiḥ pratijagrāha saṁprāptān atithīn iva ।
mahākapālasya śiraḥ ciccheda raghunaṁdanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २१ ॥
असंख्येयैः तु बाण ओघैः प्रममाथ प्रमाथिनम् । स्थूलाक्षस्य अक्षिणी स्थूले पूरयामास सायकैः ॥

asaṁkhyeyaiḥ tu bāṇa oghaiḥ pramamātha pramāthinam ।
sthūlākṣasya akṣiṇī sthūle pūrayāmāsa sāyakaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २२ ॥
पपात हतो भूमौ विटपी इव महाद्रुमः । दूषणस्य अनुगान् पंच सहस्रान् कुपितः क्षणात् ॥

sa papāta hato bhūmau viṭapī iva mahādrumaḥ ।
dūṣaṇasya anugān paṁca sahasrān kupitaḥ kṣaṇāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २३ ॥
हत्वा तु पंच सहस्रान् अनयत् यम सदनम् । दूषणम् निहतम् श्रुत्वा तस्य एव पदानुगान् ॥

hatvā tu paṁca sahasrān anayat yama sadanam ।
dūṣaṇam nihatam śrutvā tasya ca eva padānugān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २४ ॥
व्यादिदेश खरः क्रुद्धो सेन अध्यक्षान् महाबलान् । अयम् विनिहतः संख्ये दूषणः पदानुगाः ॥

vyādideśa kharaḥ kruddho sena adhyakṣān mahābalān ।
ayam vinihataḥ saṁkhye dūṣaṇaḥ sa padānugāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २५ ॥
महत्या सेनया सार्धम् युद्ध्वा रामम् कुमानुषम् । शस्त्रैः नाना विध अकारैः हनध्वम् सर्व राक्षसाः ॥

mahatyā senayā sārdham yuddhvā rāmam kumānuṣam ।
śastraiḥ nānā vidha akāraiḥ hanadhvam sarva rākṣasāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २६ ॥
एवम् उक्त्वा खरः क्रुद्धो रामम् एव अभि दुद्रुवे । श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर् विहंगमः ॥

evam uktvā kharaḥ kruddho rāmam eva abhi dudruve ।
śyenagāmī pṛthugrīvo yajñaśatrur vihaṁgamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २७ ॥
दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः । हेममाली महामाली सर्पस्यो रुधिराशनः ॥

durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ ।
hemamālī mahāmālī sarpasyo rudhirāśanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २८ ॥
द्वादश एते महावीर्या बल अध्यक्षाः । सैनिकाःरमम् एव अभ्यधावंत विसृजंतः शरोत्तमान् ॥

dvādaśa ete mahāvīryā bala adhyakṣāḥ ।
sa sainikāḥramam eva abhyadhāvaṁta visṛjaṁtaḥ śarottamān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · २९ ॥
ततः पावक संकाशैः हेम वज्र विभूषितैः । जघन शेषम् तेजस्वी तस्य सैन्यस्य सायकैः ॥

tataḥ pāvaka saṁkāśaiḥ hema vajra vibhūṣitaiḥ ।
jaghana śeṣam tejasvī tasya sainyasya sāyakaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३० ॥
ते रुक्म पुंखा विशिखाः धूमा इव पावकाः । निजघ्नुः तानि रक्षांसि वज्रा इव महाद्रुमान् ॥

te rukma puṁkhā viśikhāḥ sa dhūmā iva pāvakāḥ ।
nijaghnuḥ tāni rakṣāṁsi vajrā iva mahādrumān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३१ ॥
रक्षसाम् तु शतम् रामः शतेन एकेन कर्णिना । सहस्रम् तु सहस्रेण जघान रण मूर्धनि ॥

rakṣasām tu śatam rāmaḥ śatena ekena karṇinā ।
sahasram tu sahasreṇa jaghāna raṇa mūrdhani ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३२ ॥
तैः भिन्न वर्म आभरणाः छिन्न भिन्न शर आसनाः । निपेतुः शोणित आदिग्धा धरण्याम् रजनीचराः ॥

taiḥ bhinna varma ābharaṇāḥ chinna bhinna śara āsanāḥ ।
nipetuḥ śoṇita ādigdhā dharaṇyām rajanīcarāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३३ ॥
तैः मुक्त केशैः समरे पतितैः शोणित उक्षितैः । विस्तीर्णा वसुधा कृत्स्ना महावेदिः कुशैः इव ॥

taiḥ mukta keśaiḥ samare patitaiḥ śoṇita ukṣitaiḥ ।
vistīrṇā vasudhā kṛtsnā mahāvediḥ kuśaiḥ iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३४ ॥
तत् क्षणे तु महा घोरम् वनम् निहत राक्षसम् । बभूव निरय प्रख्यम् मांस शोणित कर्दमम् ॥

tat kṣaṇe tu mahā ghoram vanam nihata rākṣasam ।
babhūva niraya prakhyam māṁsa śoṇita kardamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३५ ॥
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसाम् भीम कर्मणाम् । हतानि एकेन रामेण मानुषेण पदातिना ॥

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasām bhīma karmaṇām ।
hatāni ekena rāmeṇa mānuṣeṇa padātinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३६ ॥
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य खरः शेषो महारथः । राक्षसः त्रिशिराः चैव रामः रिपुसूदनः ॥

tasya sainyasya sarvasya kharaḥ śeṣo mahārathaḥ ।
rākṣasaḥ triśirāḥ caiva rāmaḥ ca ripusūdanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३७ ॥
शेषा हता महावीर्या राक्षसा रण मूर्धनि । घोरा दुर्विषहाः सर्वे लक्ष्मणस्य अग्रजेन ॥

śeṣā hatā mahāvīryā rākṣasā raṇa mūrdhani ।
ghorā durviṣahāḥ sarve lakṣmaṇasya agrajena ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · २६ · ३८ ॥
ततः तु तद् भीम बलम् महा आहवेसमीक्ष्य रामेण हतम् बलीयसा । रथेन रामम् महता खरः ततःसमाससाद इन्द्र इव उद्यत अशनिः ॥

tataḥ tu tad bhīma balam mahā āhavesamīkṣya rāmeṇa hatam balīyasā ।
rathena rāmam mahatā kharaḥ tataḥsamāsasāda indra iva udyata aśaniḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.