वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः १७ · २९ श्लोकाःSarga 17 · 29 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · १७ · १ ॥
कृत अभिषेको रामः तु सीता सौमित्रिर् एव च । तस्मात् गोदावरी तीरात् ततो जग्मुः स्वम् आश्रमम् ॥

kṛta abhiṣeko rāmaḥ tu sītā saumitrir eva ca ।
tasmāt godāvarī tīrāt tato jagmuḥ svam āśramam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २ ॥
आश्रमम् तम् उपागम्य राघवः सह लक्ष्मणः । कृत्वा पौर्वाह्णिकम् कर्म पर्णशालाम् उपागमत् ॥

āśramam tam upāgamya rāghavaḥ saha lakṣmaṇaḥ ।
kṛtvā paurvāhṇikam karma parṇaśālām upāgamat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ३ ॥
उवास सुखितः तत्र पूज्यमानो महर्षभः । रामः पर्ण शालायाम् आसीनः सह सीतया ॥

uvāsa sukhitaḥ tatra pūjyamāno maharṣabhaḥ ।
sa rāmaḥ parṇa śālāyām āsīnaḥ saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ४ ॥
विरराज महा बाहुः चित्रया चन्द्रमा इव । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चकार विविधाः कथाः ॥

virarāja mahā bāhuḥ citrayā candramā iva ।
lakṣmaṇena saha bhrātrā cakāra vividhāḥ kathāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ५ ॥
तदा आसीनस्य रामस्य कथा संसक्त चेतसः । तम् देशम् राक्षसी काचिद् आजगाम यदृच्छया ॥

tadā āsīnasya rāmasya kathā saṁsakta cetasaḥ ।
tam deśam rākṣasī kācid ājagāma yadṛcchayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ६ ॥
सा तु शूर्पणखा नाम दशग्रीवस्य रक्षसः । भगिनी रामम् आसाद्य ददर्श त्रिदश उपमम् ॥

sā tu śūrpaṇakhā nāma daśagrīvasya rakṣasaḥ ।
bhaginī rāmam āsādya dadarśa tridaśa upamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ७ ॥
दीप्तास्यम् महाबाहुम् पद्म पत्रायत ईक्षणम् । गज विक्रांत गमनम् जटा मण्दल धारिणम् ॥

dīptāsyam ca mahābāhum padma patrāyata īkṣaṇam ।
gaja vikrāṁta gamanam jaṭā maṇdala dhāriṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ८ ॥
सुकुमारम् महा सत्त्वम् पार्थिव व्यंजन अन्वितम् । रामम् इन्दीवर श्यामम् कन्दर्प सदृश प्रभम् ॥

sukumāram mahā sattvam pārthiva vyaṁjana anvitam ।
rāmam indīvara śyāmam kandarpa sadṛśa prabham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ९ ॥
बभूव इन्द्रोपमम् दृष्ट्वा राक्षसी काम मोहिता । सुमुखम् दुर्मुखी रामम् वृत्त मध्यम् महोदरी ॥

babhūva indropamam dṛṣṭvā rākṣasī kāma mohitā ।
sumukham durmukhī rāmam vṛtta madhyam mahodarī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १० ॥
विशालाक्षम् विरूपाक्षी सुकेशम् ताम्र मूर्धजा । प्रियरूपम् विरूपा सा सुस्वरम् भैरव स्वना ॥

viśālākṣam virūpākṣī sukeśam tāmra mūrdhajā ।
priyarūpam virūpā sā susvaram bhairava svanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · ११ ॥
तरुणम् दारुणा वृद्धा दक्षिणम् वाम भाषिणी । न्याय वृत्तम् सुदुर्वृत्ता प्रियम् अप्रिय दर्शना ॥

taruṇam dāruṇā vṛddhā dakṣiṇam vāma bhāṣiṇī ।
nyāya vṛttam sudurvṛttā priyam apriya darśanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १२ ॥
शरीरज समाविष्टा राक्षसी रामम् अब्रवीत् । जटी तापस रूपेण सभार्यः शर चाप धृक् ॥

śarīraja samāviṣṭā rākṣasī rāmam abravīt ।
jaṭī tāpasa rūpeṇa sabhāryaḥ śara cāpa dhṛk ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १३ ॥
आगतः त्वम् इमम् देशम् कथम् राक्षस सेवितम् । किम् आगमन कृत्यम् ते तत् त्वम् आख्यातुम् अर्हसि ॥

āgataḥ tvam imam deśam katham rākṣasa sevitam ।
kim āgamana kṛtyam te tat tvam ākhyātum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १४ ॥
एवम् उक्तः तु राक्षस्या शूर्पणख्या परंतपः । ऋजु बुद्धितया सर्वम् आख्यातुम् उपचक्रमे ॥

evam uktaḥ tu rākṣasyā śūrpaṇakhyā paraṁtapaḥ ।
ṛju buddhitayā sarvam ākhyātum upacakrame ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १५ ॥
आसीत् दशरथो नाम राजा त्रिदश विक्रमः । तस्य अहम् अग्रजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥

āsīt daśaratho nāma rājā tridaśa vikramaḥ ।
tasya aham agrajaḥ putro rāmo nāma janaiḥ śrutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १६ ॥
भ्राता अयम् लक्ष्मणो नाम यवीयान् माम् अनुव्रतः । इयम् भार्या वैदेही मम सीतेति विश्रुता ॥

bhrātā ayam lakṣmaṇo nāma yavīyān mām anuvrataḥ ।
iyam bhāryā ca vaidehī mama sīteti viśrutā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १७ ॥
नियोगात् तु नरेन्द्रस्य पितुर् मातुः यंत्रितः । धर्मार्थम् धर्मकांक्षी वनम् वस्तुम् इह आगतः ॥

niyogāt tu narendrasya pitur mātuḥ ca yaṁtritaḥ ।
dharmārtham dharmakāṁkṣī ca vanam vastum iha āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १८ ॥
त्वाम् तु वेदितुम् इच्छामि कस्य त्वम् का असि कस्य वा । त्वम् हि तावन्मनोज्ञांगी राक्षसी प्रतिभासि मे ॥

tvām tu veditum icchāmi kasya tvam kā asi kasya vā ।
tvam hi tāvanmanojñāṁgī rākṣasī pratibhāsi me ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · १९ ॥
इह वा किम् निमित्तम् त्वम् आगता ब्रूहि तत्त्वतः । सा अब्रवीत् वचनम् श्रुत्वा राक्षसी मदन अर्दिता ॥

iha vā kim nimittam tvam āgatā brūhi tattvataḥ ।
sā abravīt vacanam śrutvā rākṣasī madana arditā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २० ॥
श्रूयताम् राम वक्ष्यामि तत्त्वार्थम् वचनम् मम । अहम् शूर्पणखा नाम राक्षसी कामरूपिणी ॥

śrūyatām rāma vakṣyāmi tattvārtham vacanam mama ।
aham śūrpaṇakhā nāma rākṣasī kāmarūpiṇī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २१ ॥
अरण्यम् विचरामि इदम् एका सर्व भयंकरा । रावणो नाम मे भ्राता यदि ते श्रोत्रम् आगतः ॥

araṇyam vicarāmi idam ekā sarva bhayaṁkarā ।
rāvaṇo nāma me bhrātā yadi te śrotram āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २२ ॥
वीरो विश्रवसः पुत्रो यदि ते श्रोत्रम् आगतः । प्रवृद्ध निद्रः सदा कुंभकर्णो महाबलः ॥

vīro viśravasaḥ putro yadi te śrotram āgataḥ ।
pravṛddha nidraḥ ca sadā kuṁbhakarṇo mahābalaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २३ ॥
विभीषणः तु धर्मात्मा तु राक्षस चेष्टितः । प्रख्यात वीर्यौ रणे भ्रातरौ खर दूषणौ ॥

vibhīṣaṇaḥ tu dharmātmā na tu rākṣasa ceṣṭitaḥ ।
prakhyāta vīryau ca raṇe bhrātarau khara dūṣaṇau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २४ ॥
तान् अहम् समतिक्रान्ता राम त्वा पूर्व दर्शनात् । समुपेता अस्मि भावेन भर्तारम् पुरुषोत्तमम् ॥

tān aham samatikrāntā rāma tvā pūrva darśanāt ।
samupetā asmi bhāvena bhartāram puruṣottamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २५ ॥
अहम् प्रभाव संपन्ना स्वच्छंद बल गामिनी । चिराय भव भर्ता मे सीतया किम् करिष्यसि ॥

aham prabhāva saṁpannā svacchaṁda bala gāminī ।
cirāya bhava bhartā me sītayā kim kariṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २६ ॥
विकृता विरूपा सा इयम् सदृशी तव । अहम् एव अनुरूपा ते भार्या रूपेण पश्य माम् ॥

vikṛtā ca virūpā ca na sā iyam sadṛśī tava ।
aham eva anurūpā te bhāryā rūpeṇa paśya mām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २७ ॥
इमाम् विरूपाम् असतीम् करालाम् निर्णत उदरीम् । अनेन सह ते भ्रात्रा भक्षयिष्यामि मानुषीम् ॥

imām virūpām asatīm karālām nirṇata udarīm ।
anena saha te bhrātrā bhakṣayiṣyāmi mānuṣīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २८ ॥
ततः पर्वत शृंगाणि वनानि विविधानि च । पश्यन्सहमयाकामीदण्डकान्विचरिष्यसि - यद्वा - पश्यन् सह मया कामी दण्डकान् विचरिष्यसि ॥

tataḥ parvata śṛṁgāṇi vanāni vividhāni ca ।
paśyansahamayākāmīdaṇḍakānvicariṣyasi - yadvā - paśyan saha mayā kāmī daṇḍakān vicariṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १७ · २९ ॥
इति एवम् उक्तः काकुत्स्थः प्रहस्य मदिर ईक्षणाम् । इदम् वचनम् आरेभे वक्तुम् वाक्य विशारदः ॥

iti evam uktaḥ kākutsthaḥ prahasya madira īkṣaṇām ।
idam vacanam ārebhe vaktum vākya viśāradaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.