वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः १५ · ३० श्लोकाःSarga 15 · 30 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · १५ · १ ॥
ततः पंचवटीम् गत्वा नाना व्याल मृगायुताम् । उवाच भ्रातरम् रामो लक्ष्मणम् दीप्त तेजसम् ॥

tataḥ paṁcavaṭīm gatvā nānā vyāla mṛgāyutām ।
uvāca bhrātaram rāmo lakṣmaṇam dīpta tejasam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २ ॥
आगताः स्म यथा उद्दिष्टम् यम् देशम् मुनिः अब्रवीत् । अयम् पंचवटी देशः सौम्य पुष्पित काननः ॥

āgatāḥ sma yathā uddiṣṭam yam deśam muniḥ abravīt ।
ayam paṁcavaṭī deśaḥ saumya puṣpita kānanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ३ ॥
सर्वतः चार्यताम् दृष्टिः कानने निपुणो हि असि । आश्रमः कतर अस्मिन् नः देशे भवति सम्मतः ॥

sarvataḥ cāryatām dṛṣṭiḥ kānane nipuṇo hi asi ।
āśramaḥ katara asmin naḥ deśe bhavati sammataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ४ ॥
रमते यत्र वैदेही त्वम् अहम् चैव लक्ष्मण । तादृशो दृश्यताम् देशः संनिकृष्ट जलाशयः ॥

ramate yatra vaidehī tvam aham caiva lakṣmaṇa ।
tādṛśo dṛśyatām deśaḥ saṁnikṛṣṭa jalāśayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ५ ॥
वन रामण्यकम् यत्र जल रामण्यकम् तथा । संनिकृष्टम् यस्मिन् तु समित् पुष्प कुश उदकम् ॥

vana rāmaṇyakam yatra jala rāmaṇyakam tathā ।
saṁnikṛṣṭam ca yasmin tu samit puṣpa kuśa udakam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ६ ॥
एवम् उक्तः तु रामेण लक्मणः संयत अंजलिः । सीता समक्षम् काकुत्स्थम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa lakmaṇaḥ saṁyata aṁjaliḥ ।
sītā samakṣam kākutstham idam vacanam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ७ ॥
परवान् अस्मि काकुत्स्थ त्वयि वर्ष शतम् स्थिते । स्वयम् तु रुचिरे देशे क्रियताम् इति माम् वद ॥

paravān asmi kākutstha tvayi varṣa śatam sthite ।
svayam tu rucire deśe kriyatām iti mām vada ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ८ ॥
सुप्रीतः तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महाद्युतिः । विमृशन् रोचयामास देशम् सर्व गुण अन्वितम् ॥

suprītaḥ tena vākyena lakṣmaṇasya mahādyutiḥ ।
vimṛśan rocayāmāsa deśam sarva guṇa anvitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ९ ॥
तम् रुचिरम् आक्रम्य देशम् आश्रम कर्मणि । हस्ते गृहीत्वा हस्तेन रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥

sa tam ruciram ākramya deśam āśrama karmaṇi ।
haste gṛhītvā hastena rāmaḥ saumitrim abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १० ॥
अयम् देशः समः श्रीमान् पुष्पितैर् तरुभिर् वृतः । इह आश्रम पदम् सौम्य यथावत् कर्तुम् अर्हसि ॥

ayam deśaḥ samaḥ śrīmān puṣpitair tarubhir vṛtaḥ ।
iha āśrama padam saumya yathāvat kartum arhasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ११ ॥
इयम् आदित्य संकाशैः पद्मैः सुरभि गंधिभिः । अदूरे दृश्यते रम्या पद्मिनी पद्म शोभिता ॥

iyam āditya saṁkāśaiḥ padmaiḥ surabhi gaṁdhibhiḥ ।
adūre dṛśyate ramyā padminī padma śobhitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १२ ॥
यथा आख्यातम् अगस्त्येन मुनिना भावितात्मना । इयम् गोदावरी रम्या पुष्पितैः तरुभिर् वृता ॥

yathā ākhyātam agastyena muninā bhāvitātmanā ।
iyam godāvarī ramyā puṣpitaiḥ tarubhir vṛtā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १३ ॥
हंस कारण्डव आकीर्णा चक्रवाक उपशोभिता । अतिदूरे आसन्ने मृग यूथ निपीडिता ॥

haṁsa kāraṇḍava ākīrṇā cakravāka upaśobhitā ।
na atidūre na ca āsanne mṛga yūtha nipīḍitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १४ ॥
मयूर नादिता रम्याः प्रांशवो बहु कंदराः । दृश्यन्ते गिरयः सौम्य फुल्लैः तरुभिर् आवृताः ॥

mayūra nāditā ramyāḥ prāṁśavo bahu kaṁdarāḥ ।
dṛśyante girayaḥ saumya phullaiḥ tarubhir āvṛtāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १५ ॥
सौवर्णै राजतैः ताम्रैः देशे देशे धातुभिः । गवाक्षिता इव आभान्ति गजाः परम भक्तिभिः ॥

sauvarṇai rājataiḥ tāmraiḥ deśe deśe ca dhātubhiḥ ।
gavākṣitā iva ābhānti gajāḥ parama bhaktibhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १६ ॥
सालैः तालैः तमालैः खर्जूरैः पनसैः द्रुमैः । नीवारैः तिनिशैः चैव पुन्नागैः उपशोभिताः ॥

sālaiḥ tālaiḥ tamālaiḥ ca kharjūraiḥ panasaiḥ drumaiḥ ।
nīvāraiḥ tiniśaiḥ caiva punnāgaiḥ ca upaśobhitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १७ ॥
चूतैर् अशोकैः तिलकैः केतकैर् अपि चंपकैः । पुष्प गुल्म लता उपेतैः तैः तैः तरुभिर् आवृताः ॥

cūtair aśokaiḥ tilakaiḥ ketakair api caṁpakaiḥ ।
puṣpa gulma latā upetaiḥ taiḥ taiḥ tarubhir āvṛtāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १८ ॥
स्यन्दनैः चंदनैः नीपैः पर्णासैः लकुचैः अपि । धव अश्वकर्ण खदिरैः शमी किंशुक पाटलैः ॥

syandanaiḥ caṁdanaiḥ nīpaiḥ parṇāsaiḥ lakucaiḥ api ।
dhava aśvakarṇa khadiraiḥ śamī kiṁśuka pāṭalaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · १९ ॥
इदम् पुण्यम् इदम् रम्यम् इदम् बहु मृग द्विजम् । इह वत्स्याम सौमित्रे सार्धम् एतेन पक्षिणा ॥

idam puṇyam idam ramyam idam bahu mṛga dvijam ।
iha vatsyāma saumitre sārdham etena pakṣiṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २० ॥
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः परवीरहा । अचिरेण आश्रमम् भ्रातुः चकार सुमहाबलः ॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa lakṣmaṇaḥ paravīrahā ।
acireṇa āśramam bhrātuḥ cakāra sumahābalaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २१ ॥
पर्णशालाम् सुविपुलाम् तत्र संघात मृत्तिकाम् । सुस्तंभाम् मस्करैर् दीर्घैः कृत वंशाम् सुशोभनाम् ॥

parṇaśālām suvipulām tatra saṁghāta mṛttikām ।
sustaṁbhām maskarair dīrghaiḥ kṛta vaṁśām suśobhanām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २२ ॥
शमी शाखाभिः आस्तीर्य धृढ पाशावपाशितम् । कुश काश शरैः पर्णैः सुपरिच्छादिताम् तथा ॥

śamī śākhābhiḥ āstīrya dhṛḍha pāśāvapāśitam ।
kuśa kāśa śaraiḥ parṇaiḥ suparicchāditām tathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २३ ॥
समीकृत तलाम् रम्याम् चकार सुमहाबलः । निवासम् राघवस्य अर्थे प्रेक्ष्णीयम् अनुत्तमम् ॥

samīkṛta talām ramyām cakāra sumahābalaḥ ।
nivāsam rāghavasya arthe prekṣṇīyam anuttamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २४ ॥
गत्वा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीम् गोदावरीम् तदा । स्नात्वा पद्मानि आदाय सफलः पुनर् आगतः ॥

sa gatvā lakṣmaṇaḥ śrīmān nadīm godāvarīm tadā ।
snātvā padmāni ca ādāya saphalaḥ punar āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २५ ॥
ततः पुष्प बलिम् कृत्वा शान्तिम् यथाविधि । दर्शयामास रामाय तद् आश्रम पदम् कृतम् ॥

tataḥ puṣpa balim kṛtvā śāntim ca sa yathāvidhi ।
darśayāmāsa rāmāya tad āśrama padam kṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २६ ॥
तम् दृष्ट्वा कृतम् सौम्यम् आश्रमम् सह सीतया । राघवः पर्णशालायाम् हर्षम् आहारयत् परम् ॥

sa tam dṛṣṭvā kṛtam saumyam āśramam saha sītayā ।
rāghavaḥ parṇaśālāyām harṣam āhārayat param ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २७ ॥
सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्याम् लक्ष्मणम् तदा । अति स्निग्धम् गाढम् वचनम् इदम् अब्रवीत् ॥

susaṁhṛṣṭaḥ pariṣvajya bāhubhyām lakṣmaṇam tadā ।
ati snigdham ca gāḍham ca vacanam ca idam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २८ ॥
प्रीतो अस्मि ते महत् कर्म त्वया कृतम् इदम् प्रभो । प्रदेयो यन् निमित्तम् ते परिष्वंगो मया कृतः ॥

prīto asmi te mahat karma tvayā kṛtam idam prabho ।
pradeyo yan nimittam te pariṣvaṁgo mayā kṛtaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · २९ ॥
भावज्ञेन कृतज्ञेन धर्मज्ञेन लक्ष्मण । त्वया पुत्रेण धर्मात्मा संवृत्तः पिता मम ॥

bhāvajñena kṛtajñena dharmajñena ca lakṣmaṇa ।
tvayā putreṇa dharmātmā na saṁvṛttaḥ pitā mama ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १५ · ३० ॥
एवम् लक्ष्मणम् उक्त्वा तु राघवो लक्ष्मिवर्धनः । तस्मिन् देशे बहु फले न्यवसत् सुखम् सुखी ॥

evam lakṣmaṇam uktvā tu rāghavo lakṣmivardhanaḥ ।
tasmin deśe bahu phale nyavasat sa sukham sukhī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.