वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः १२ · ३७ श्लोकाःSarga 12 · 37 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · १२ · १ ॥
प्रविश्य आश्रम पदम् लक्ष्मणो राघव अनुजः । अगस्त्य शिष्यम् आसाद्य वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥

sa praviśya āśrama padam lakṣmaṇo rāghava anujaḥ ।
agastya śiṣyam āsādya vākyam etad uvāca ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २ ॥
राजा दशरथो नाम ज्येष्ठः तस्य सुतो बली । रामः प्राप्तो मुनिम् द्रष्टुम् भार्यया सह सीतया ॥

rājā daśaratho nāma jyeṣṭhaḥ tasya suto balī ।
rāmaḥ prāpto munim draṣṭum bhāryayā saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३ ॥
लक्ष्मणो नाम तस्य अहम् भ्राता तु अवरजो हितः । अनुकूलः भक्तः यदि ते श्रोत्रम् आगतः ॥

lakṣmaṇo nāma tasya aham bhrātā tu avarajo hitaḥ ।
anukūlaḥ ca bhaktaḥ ca yadi te śrotram āgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ४ ॥
ते वयम् वनम् अत्युग्रम् प्रविष्टाः पितृ शासनात् । द्रष्टुम् इच्छामहे सर्वे भगवन्तम् निवेद्यताम् ॥

te vayam vanam atyugram praviṣṭāḥ pitṛ śāsanāt ।
draṣṭum icchāmahe sarve bhagavantam nivedyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ५ ॥
तस्य तद् वचनम् श्रुत्वा लक्ष्मणस्य तपोधनः । तथा इति उक्त्वा अग्नि शरणम् प्रविवेश निवेदितुम् ॥

tasya tad vacanam śrutvā lakṣmaṇasya tapodhanaḥ ।
tathā iti uktvā agni śaraṇam praviveśa niveditum ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ६ ॥
प्रविश्य मुनिश्रेष्ठम् तपसा दुष्प्रधर्षणम् । कृत अंजलिः उवाच इदम् राम आगमनम् अञ्जसा ॥

sa praviśya muniśreṣṭham tapasā duṣpradharṣaṇam ।
kṛta aṁjaliḥ uvāca idam rāma āgamanam añjasā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ७ ॥
यथा उक्तम् लक्ष्मणेन एव शिष्यः तस्य अगस्तस्य संमतः । पुत्रौ दशरथस्य इमौ रामो लक्ष्मण एव च ॥

yathā uktam lakṣmaṇena eva śiṣyaḥ tasya agastasya saṁmataḥ ।
putrau daśarathasya imau rāmo lakṣmaṇa eva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ८ ॥
प्रविष्टौ आश्रमपदम् सीतया सह भार्यया । द्रष्टुम् भवन्तम् आयातौ शुश्रूषार्थम् अरिन्दमौ ॥

praviṣṭau āśramapadam sītayā saha bhāryayā ।
draṣṭum bhavantam āyātau śuśrūṣārtham arindamau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ९ ॥
यद् अत्र अनंतरम् तत् त्वम् आज्ञापयितुम् अर्हसि । ततः शिष्यात् उपश्रुत्य प्राप्तम् रामम् लक्ष्मणम् ॥

yad atra anaṁtaram tat tvam ājñāpayitum arhasi ।
tataḥ śiṣyāt upaśrutya prāptam rāmam sa lakṣmaṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १० ॥
वैदेहीम् महाभागाम् इदम् वचनम् अब्रवीत् । दिष्ट्या रामः चिरस्य अद्य द्रष्टुम् माम् समुपागतः ॥

vaidehīm ca mahābhāgām idam vacanam abravīt ।
diṣṭyā rāmaḥ cirasya adya draṣṭum mām samupāgataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ११ ॥
मनसा कांक्षितम् हि अस्य मया अपि आगमनम् प्रति । गम्यताम् सत्कृतो रामः भार्यः सह लक्ष्मणः ॥

manasā kāṁkṣitam hi asya mayā api āgamanam prati ।
gamyatām satkṛto rāmaḥ sa bhāryaḥ saha lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १२ ॥
प्रवेश्यताम् समीपम् मे किम् असौ प्रवेशितः । एवम् उक्तः तु मुनिना धर्मज्ञेन महात्मना ॥

praveśyatām samīpam me kim asau na praveśitaḥ ।
evam uktaḥ tu muninā dharmajñena mahātmanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १३ ॥
अभिवाद्य अब्रवीत् शिष्यः तथा इति नियत अंजलिः । तदा निष्क्रम्य संभ्रान्तः शिष्यो लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥

abhivādya abravīt śiṣyaḥ tathā iti niyata aṁjaliḥ ।
tadā niṣkramya saṁbhrāntaḥ śiṣyo lakṣmaṇam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १४ ॥
क्व असौ रामो मुनिम् द्रष्टुम् एतु प्रविशतु स्वयम् । ततो गत्वा आश्रम पदम् शिष्येण सह लक्ष्मणः ॥

kva asau rāmo munim draṣṭum etu praviśatu svayam ।
tato gatvā āśrama padam śiṣyeṇa saha lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १५ ॥
दर्शयामास काकुत्स्थम् सीताम् जनकात्मजाम् । तम् शिष्यः प्रश्रितम् वाक्यम् अगस्त्य वचनम् ब्रुवन् ॥

darśayāmāsa kākutstham sītām ca janakātmajām ।
tam śiṣyaḥ praśritam vākyam agastya vacanam bruvan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १६ ॥
प्रावेशयत् यथा न्यायम् सत्कार अर्ह सुसत्कृतम् । प्रविवेश ततो रामः सीतया सह लक्ष्मणः ॥

prāveśayat yathā nyāyam satkāra arha susatkṛtam ।
praviveśa tato rāmaḥ sītayā saha lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १७ ॥
प्रशान्त हरिण आकीर्णम् आश्रमम् हि अवलोकयन् । तत्र ब्रह्मणः स्थानम् अग्नेः स्थानम् तथैव च ॥

praśānta hariṇa ākīrṇam āśramam hi avalokayan ।
sa tatra brahmaṇaḥ sthānam agneḥ sthānam tathaiva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १८ ॥
विष्णोः स्थानम् महेन्द्रस्य स्थानम् चैव विवस्वतः । सोम स्थानम् भग स्थानम् स्थानम् कौबेरम् एव च ॥

viṣṇoḥ sthānam mahendrasya sthānam caiva vivasvataḥ ।
soma sthānam bhaga sthānam sthānam kauberam eva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · १९ ॥
धातुर् विधातुः स्थानम् वायोः स्थानम् तथैव च । स्थानम् पाश हस्तस्य वारुणस्य महात्मनः ॥

dhātur vidhātuḥ sthānam ca vāyoḥ sthānam tathaiva ca ।
sthānam ca pāśa hastasya vāruṇasya mahātmanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २० ॥
स्थानम् तथैव गायत्र्या वसूनाम् स्थानम् एव च । स्थानम् नागराजस्य गरुड स्थानम् एव च ॥

sthānam tathaiva gāyatryā vasūnām sthānam eva ca ।
sthānam ca nāgarājasya garuḍa sthānam eva ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २१ ॥
कार्तिकेयस्य स्थानम् धर्म स्थानम् पश्यति । ततः शिष्यैः परिवृतो मुनिर् अपि अभिनिष्पतत् ॥

kārtikeyasya ca sthānam dharma sthānam ca paśyati ।
tataḥ śiṣyaiḥ parivṛto munir api abhiniṣpatat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २२ ॥
तम् ददर्श अग्रतो रामो मुनीनाम् दीप्त तेजसम् । अब्रवीत् वचनम् वीरो लक्ष्मणम् लक्ष्मिवर्धनम् ॥

tam dadarśa agrato rāmo munīnām dīpta tejasam ।
abravīt vacanam vīro lakṣmaṇam lakṣmivardhanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २३ ॥
बहिर् लक्ष्मण निष्क्रामति अगस्त्यो भगवान् ऋषिः । औदार्येण अवगच्छामि निधानम् तपसाम् इमम् ॥

bahir lakṣmaṇa niṣkrāmati agastyo bhagavān ṛṣiḥ ।
audāryeṇa avagacchāmi nidhānam tapasām imam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २४ ॥
एवम् उक्त्वा महाबाहुः अगस्त्यम् सूर्य वर्चसम् । जग्राह आपतत् तस्य पादौ रघुनन्दन ॥

evam uktvā mahābāhuḥ agastyam sūrya varcasam ।
jagrāha āpatat tasya pādau ca raghunandana ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २५ ॥
अभिवाद्य तु धर्मात्मा तस्थौ रामः कृतांजलिः । सीतया सह वैदेह्या तदा रामः लक्ष्मणः ॥

abhivādya tu dharmātmā tasthau rāmaḥ kṛtāṁjaliḥ ।
sītayā saha vaidehyā tadā rāmaḥ sa lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २६ ॥
प्रतिगृह्य काकुत्स्थम् अर्चयित्वा आसन उदकैः । कुशल प्रश्नम् उक्त्वा आस्यताम् इति सोऽब्रवीत् ॥

pratigṛhya ca kākutstham arcayitvā āsana udakaiḥ ।
kuśala praśnam uktvā ca āsyatām iti so'bravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २७ ॥
अग्निम् हुत्वा प्रदाय अर्घ्यम् अतिथिन् प्रतिपूज्य च । वानप्रस्थेन धर्मेण तेषाम् भोजनम् ददौ ॥

agnim hutvā pradāya arghyam atithin pratipūjya ca ।
vānaprasthena dharmeṇa sa teṣām bhojanam dadau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २८ ॥
प्रथमम् उपविश्य अथ धर्मज्ञो मुनिपुंगवः । उवाच रामम् आसीनम् प्रांजलिम् धर्मकोविदम् ॥

prathamam ca upaviśya atha dharmajño munipuṁgavaḥ ।
uvāca rāmam āsīnam prāṁjalim dharmakovidam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · २९ ॥
अग्निम् हुत्वा प्रदाय अर्घ्यम् अतिथिम् प्रतिपूजयेत् । अन्यथा खलु काकुत्स्थ तपस्वी समुदाचरन् । दुःसाक्षी इव परे लोके स्वानि मांसानि भक्षयेत् ॥

agnim hutvā pradāya arghyam atithim pratipūjayet ।
anyathā khalu kākutstha tapasvī samudācaran ।
duḥsākṣī iva pare loke svāni māṁsāni bhakṣayet ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३० ॥
राजा सर्वस्य लोकस्य धर्मचारी महारथः । पूजनीयः मान्यः भवान् प्राप्तः प्रिय अतिथिः ॥

rājā sarvasya lokasya dharmacārī mahārathaḥ ।
pūjanīyaḥ ca mānyaḥ ca bhavān prāptaḥ priya atithiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३१ ॥
एवम् उक्त्वा फलैः मूलैः पुष्पैः अन्यैः राघवम् । पूजयित्वा यथा कामम् ततो अगस्त्यः तम् अब्रवीत् ॥

evam uktvā phalaiḥ mūlaiḥ puṣpaiḥ ca anyaiḥ ca rāghavam ।
pūjayitvā yathā kāmam tato agastyaḥ tam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३२ ॥
इदम् दिव्यम् महत् चापम् हेम वज्र विभूषितम् । वैष्णवम् पुरुषव्याघ्र निर्मितम् विश्वकर्मणा ॥

idam divyam mahat cāpam hema vajra vibhūṣitam ।
vaiṣṇavam puruṣavyāghra nirmitam viśvakarmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३३ ॥
अमोघः सूर्य संकाशो ब्रह्मदत्तः शर उत्तमः । दत्तो मम महेन्द्रेण तूणी अक्षय सायकौ ॥

amoghaḥ sūrya saṁkāśo brahmadattaḥ śara uttamaḥ ।
datto mama mahendreṇa tūṇī ca akṣaya sāyakau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३४ ॥
संपूर्णौ निशितैः बाणैः ज्वलद्भिः इव पावकैः । महा रजत कोशो अयम् असिः हेमविभूषितः ॥

saṁpūrṇau niśitaiḥ bāṇaiḥ jvaladbhiḥ iva pāvakaiḥ ।
mahā rajata kośo ayam asiḥ hemavibhūṣitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३५ ॥
अनेन धनुषा राम हत्वा संख्ये महासुरान् । आजहार श्रियम् दीप्ताम् पुरा विष्णुर् दिव ओकसाम् ॥

anena dhanuṣā rāma hatvā saṁkhye mahāsurān ।
ājahāra śriyam dīptām purā viṣṇur diva okasām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३६ ॥
तत् धनुः तौ तूणि शरम् खड्गम् मानद । जयाय प्रतिगृह्णीष्व वज्रम् वज्रधरो यथा ॥

tat dhanuḥ tau ca tūṇi ca śaram khaḍgam ca mānada ।
jayāya pratigṛhṇīṣva vajram vajradharo yathā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · १२ · ३७ ॥
एवम् उक्त्वा महा तेजाः समस्तम् तत् वर आयुधम् । दत्त्वा रामाय भगवान् अगस्त्यः पुनर् अब्रवीत् ॥

evam uktvā mahā tejāḥ samastam tat vara āyudham ।
dattvā rāmāya bhagavān agastyaḥ punar abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.