वाल्मीकि रामायणम् · अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

अरण्यकाण्डम्Araṇya Kāṇḍa

सर्गः ११ · ९४ श्लोकाःSarga 11 · 94 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ ३ · ११ · १ ॥
अग्रतः प्रययौ रामः सीता मध्ये सुशोभना । पृष्ठतः तु धनुष्पाणिः लक्ष्मणः अनुजगाम ह ॥

agrataḥ prayayau rāmaḥ sītā madhye suśobhanā ।
pṛṣṭhataḥ tu dhanuṣpāṇiḥ lakṣmaṇaḥ anujagāma ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २ ॥
तौ पश्यमानौ विविधान् शैल प्रस्थान् वनानि च । नदीः विविधा रम्या जग्मतुः सह सीतया ॥

tau paśyamānau vividhān śaila prasthān vanāni ca ।
nadīḥ ca vividhā ramyā jagmatuḥ saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३ ॥
सारसान् चक्रवाकां नदी पुलिन चारिणः । सरांसि सपद्मानि युतानि जलजैः खगैः ॥

sārasān cakravākāṁ ca nadī pulina cāriṇaḥ ।
sarāṁsi ca sapadmāni yutāni jalajaiḥ khagaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४ ॥
यूथ बद्धाम् पृषतान् मद उन्मत्तान् विषाणिनः । महिषाम् वराहाम् गजाम् द्रुम वैरिणः ॥

yūtha baddhām ca pṛṣatān mada unmattān viṣāṇinaḥ ।
mahiṣām ca varāhām ca gajām ca druma vairiṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५ ॥
ते गत्वा दूरम् अध्वानम् लंबमाने दिवाकरे । ददृशुः सहिता रंयम् तटाकम् योजन आयुतम् ॥

te gatvā dūram adhvānam laṁbamāne divākare ।
dadṛśuḥ sahitā raṁyam taṭākam yojana āyutam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६ ॥
पद्म पुष्कर संबाधम् गज यूथैः अलंकृतम् । सारसैः हंस कादम्बैः संकुलम् जल जातिभिः ॥

padma puṣkara saṁbādham gaja yūthaiḥ alaṁkṛtam ।
sārasaiḥ haṁsa kādambaiḥ saṁkulam jala jātibhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७ ॥
प्रसन्न सलिले रम्ये तस्मिन् सरसि शुश्रुवे । गीत वादित्र निर्घोषो तु कश्चन दृश्यते ॥

prasanna salile ramye tasmin sarasi śuśruve ।
gīta vāditra nirghoṣo na tu kaścana dṛśyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८ ॥
ततः कौतूहलात् रामो लक्ष्मणः महारथः । मुनिम् धर्मभृतम् नाम प्रष्टुम् समुपचक्रमे ॥

tataḥ kautūhalāt rāmo lakṣmaṇaḥ ca mahārathaḥ ।
munim dharmabhṛtam nāma praṣṭum samupacakrame ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ९ ॥
इदम् अत्यद्भुतम् श्रुत्वा सर्वेषाम् नो महामुने । कौतूहलम् महत् जातम् किम् इदम् साधु कथ्यताम् ॥

idam atyadbhutam śrutvā sarveṣām no mahāmune ।
kautūhalam mahat jātam kim idam sādhu kathyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १० ॥
तेन एवम् उक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिः तदा । प्रभावम् सरसः क्षिप्रम् आख्यातुम् उपचक्रमे ॥

tena evam ukto dharmātmā rāghaveṇa muniḥ tadā ।
prabhāvam sarasaḥ kṣipram ākhyātum upacakrame ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ११ ॥
इदम् पंच अप्सरो नाम तटाकम् सार्व कालिकम् । निर्मितम् तपसा राम मुनिना माण्डकर्णिना ॥

idam paṁca apsaro nāma taṭākam sārva kālikam ।
nirmitam tapasā rāma muninā māṇḍakarṇinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १२ ॥
हि तेपे तपः तीव्रम् माण्डकर्णिः महामुनिः । दश वर्ष सहस्राणि वायु भक्षो जलाशये ॥

sa hi tepe tapaḥ tīvram māṇḍakarṇiḥ mahāmuniḥ ।
daśa varṣa sahasrāṇi vāyu bhakṣo jalāśaye ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १३ ॥
ततः प्रव्यथिताः सर्वे देवाः अग्नि पुरोगमाः । अब्रुवन् वचनम् सर्वे परस्पर समागताः ॥

tataḥ pravyathitāḥ sarve devāḥ sa agni purogamāḥ ।
abruvan vacanam sarve paraspara samāgatāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १४ ॥
अस्मकम् कस्यचित् स्थानम् एष प्रार्थयते मुनिः । इति संविग्न मनसः सर्वे तत्र दिवौकसः ॥

asmakam kasyacit sthānam eṣa prārthayate muniḥ ।
iti saṁvigna manasaḥ sarve tatra divaukasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १५ ॥
ततः कर्तुम् तपो विघ्नम् सर्व देवैः नियोजिताः । प्रधान अप्सरसः पंच विद्युत् चलित वर्चसः ॥

tataḥ kartum tapo vighnam sarva devaiḥ niyojitāḥ ।
pradhāna apsarasaḥ paṁca vidyut calita varcasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १६ ॥
अप्सरोभिः ततः ताभिः मुनिः दृष्ट परावरः । नीतो मदन वश्यत्वम् देवानाम् कार्य सिद्धये ॥

apsarobhiḥ tataḥ tābhiḥ muniḥ dṛṣṭa parāvaraḥ ।
nīto madana vaśyatvam devānām kārya siddhaye ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १७ ॥
ताः चैव अप्सरसः पंच मुनेः पत्नीत्वम् आगताः । तटाके निर्मितम् तासाम् तस्मिन् अन्तर्हितम् गृहम् ॥

tāḥ caiva apsarasaḥ paṁca muneḥ patnītvam āgatāḥ ।
taṭāke nirmitam tāsām tasmin antarhitam gṛham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १८ ॥
तत्र एव अप्सरसः पंच निवसन्त्यो यथा सुखम् । रमयन्ति तपोयोगात् मुनिम् यौवनम् आस्थितम् ॥

tatra eva apsarasaḥ paṁca nivasantyo yathā sukham ।
ramayanti tapoyogāt munim yauvanam āsthitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · १९ ॥
तासाम् संक्रीड मानानाम् एष वादित्र निःस्वनः । श्रूयते भूषण उन्मिश्रः गीत शब्दः मनोहरः ॥

tāsām saṁkrīḍa mānānām eṣa vāditra niḥsvanaḥ ।
śrūyate bhūṣaṇa unmiśraḥ gīta śabdaḥ manoharaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २० ॥
आश्चर्यम् इति तस्य एतद् वचनम् भावितात्मनः । राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महा यशाः ॥

āścaryam iti tasya etad vacanam bhāvitātmanaḥ ।
rāghavaḥ pratijagrāha saha bhrātrā mahā yaśāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २१ ॥
एवम् कथयमानः ददर्श आश्रम मण्डलम् । कुश चीर परिक्षिप्तम् ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम् ॥

evam kathayamānaḥ sa dadarśa āśrama maṇḍalam ।
kuśa cīra parikṣiptam brāhmyā lakṣmyā samāvṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २२ ॥
प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन राघवः । तदा तस्मिन् काकुत्स्थः श्रीमति आश्रम मण्डले ॥

praviśya saha vaidehyā lakṣmaṇena ca rāghavaḥ ।
tadā tasmin sa kākutsthaḥ śrīmati āśrama maṇḍale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २३ ॥
उषित्वा सुखम् तत्र पूर्ज्यमानो महर्षिभिः । जगाम आश्रमान् तेषाम् पर्यायेण तपस्विनाम् ॥

uṣitvā sa sukham tatra pūrjyamāno maharṣibhiḥ ।
jagāma ca āśramān teṣām paryāyeṇa tapasvinām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २४ ॥
येषाम् उषितवान् पूर्वम् सकाशे महास्त्रवित् । क्वचित् परिदशान् मासान् एक संवत्सरम् क्वचित् ॥

yeṣām uṣitavān pūrvam sakāśe sa mahāstravit ।
kvacit paridaśān māsān eka saṁvatsaram kvacit ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २५ ॥
क्वचित् चतुरो मासान् पंच षट् परान् क्वचित् । अपरत्र अधिकान् मासान् अध्यर्धम् अधिकम् क्वचित् ॥

kvacit ca caturo māsān paṁca ṣaṭ ca parān kvacit ।
aparatra adhikān māsān adhyardham adhikam kvacit ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २६ ॥
त्रीन् मासान् अष्ट मासान् राघवो न्यवसत् सुखम् । तत्र संवसतः तस्य मुनीनाम् आश्रमेषु वै ॥

trīn māsān aṣṭa māsān ca rāghavo nyavasat sukham ।
tatra saṁvasataḥ tasya munīnām āśrameṣu vai ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २७ ॥
रमतः आनुकूल्येन ययुः संवत्सरा दश । परिसृत्य धर्मज्ञः राघवः सह सीतया ॥

ramataḥ ca ānukūlyena yayuḥ saṁvatsarā daśa ।
parisṛtya ca dharmajñaḥ rāghavaḥ saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २८ ॥
सुतीक्ष्णस्य आश्रमम् श्रीमान् पुनर् एव आजगाम ह । तम् आश्रमम् आगम्य मुनिभिः परिपूजितः ॥

sutīkṣṇasya āśramam śrīmān punar eva ājagāma ha ।
sa tam āśramam āgamya munibhiḥ paripūjitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · २९ ॥
तत्र अपि न्यवसत् रामः कंचित् कालम् अरिन्दमः । अथ आश्रमस्थो विनयात् कदाचित् तम् महामुनिम् ॥

tatra api nyavasat rāmaḥ kaṁcit kālam arindamaḥ ।
atha āśramastho vinayāt kadācit tam mahāmunim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३० ॥
उपासीनः काकुत्स्थः सुतीक्ष्णम् इदम् अब्रवीत् । अस्मिन् अरण्ये भगवन् अगस्त्यो मुनिसत्तमः ॥

upāsīnaḥ sa kākutsthaḥ sutīkṣṇam idam abravīt ।
asmin araṇye bhagavan agastyo munisattamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३१ ॥
वसति इति मया नित्यम् कथाः कथयताम् श्रुतम् । तु जानामि तम् देशम् वनस्य अस्य महत्तया ॥

vasati iti mayā nityam kathāḥ kathayatām śrutam ।
na tu jānāmi tam deśam vanasya asya mahattayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३२ ॥
कुत्र आश्रम पदम् पुण्यम् महर्षेः तस्य धीमतः । प्रसाद अर्थम् भगवतः सानुजः सह सीतया ॥

kutra āśrama padam puṇyam maharṣeḥ tasya dhīmataḥ ।
prasāda artham bhagavataḥ sānujaḥ saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३३ ॥
अगस्त्यम् अभिगच्छेयम् अभिवादयितुम् मुनिम् । मनोरथो महान् एष हृदि परिवर्तते ॥

agastyam abhigaccheyam abhivādayitum munim ।
manoratho mahān eṣa hṛdi parivartate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३४ ॥
यदि अहम् तम् मुनिवरम् शुश्रूषेयम् अपि स्वयम् । इति रामस्य मुनिः श्रुत्वा धर्मात्मनो वचः ॥

yadi aham tam munivaram śuśrūṣeyam api svayam ।
iti rāmasya sa muniḥ śrutvā dharmātmano vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३५ ॥
सुतीक्ष्णः प्रत्युवाच इदम् प्रीतो दशरथात्मजम् । अहम् अपि एतद् एव त्वाम् वक्तु कामः लक्ष्मणम् ॥

sutīkṣṇaḥ pratyuvāca idam prīto daśarathātmajam ।
aham api etad eva tvām vaktu kāmaḥ sa lakṣmaṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३६ ॥
अगस्त्यम् अभिगच्छ इति सीतया सह राघव । दिष्ट्या तु इदानीम् अर्थे अस्मिन् स्वयम् एव ब्रवीषि माम् ॥

agastyam abhigaccha iti sītayā saha rāghava ।
diṣṭyā tu idānīm arthe asmin svayam eva bravīṣi mām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३७ ॥
अयम् आख्यामि ते राम यत्र अगस्त्यो महामुनिः । योजनानि आश्रमात् तात याहि चत्वारि वै ततः । दक्षिणेन महान् श्रीमान् अगस्त्य भ्रातुर् आश्रमः ॥

ayam ākhyāmi te rāma yatra agastyo mahāmuniḥ ।
yojanāni āśramāt tāta yāhi catvāri vai tataḥ ।
dakṣiṇena mahān śrīmān agastya bhrātur āśramaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३८ ॥
स्थली प्राय वनोद्देशे पिप्पली वन शोभिते । बहु पुष्प फले रम्ये नाना विहग नादिते ॥

sthalī prāya vanoddeśe pippalī vana śobhite ।
bahu puṣpa phale ramye nānā vihaga nādite ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ३९ ॥
पद्मिन्यो विविधाः तत्र प्रसन्न सलिल आशयाः । हंस कारण्डव आकीर्णाः चक्रवाक उपशोभिताः ॥

padminyo vividhāḥ tatra prasanna salila āśayāḥ ।
haṁsa kāraṇḍava ākīrṇāḥ cakravāka upaśobhitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४० ॥
तत्र एकाम् रजनीम् व्युष्य प्रभाते राम गम्यताम् । दक्षिणाम् दिशम् आस्थाय वन षण्डस्य पार्श्वतः ॥

tatra ekām rajanīm vyuṣya prabhāte rāma gamyatām ।
dakṣiṇām diśam āsthāya vana ṣaṇḍasya pārśvataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४१ ॥
तत्र अगस्त्य आश्रम पदम् गत्वा योजनम् अन्तरम् । रमणीये वनोद्देशे बहु पादप शोभिते ॥

tatra agastya āśrama padam gatvā yojanam antaram ।
ramaṇīye vanoddeśe bahu pādapa śobhite ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४२ ॥
रंस्यते तत्र वैदेही लक्ष्मणः त्वया सह । हि रम्यो वनोउद्देशो बहु पादप संयुतः ॥

raṁsyate tatra vaidehī lakṣmaṇaḥ ca tvayā saha ।
sa hi ramyo vanouddeśo bahu pādapa saṁyutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४३ ॥
यदि बुद्धिः कृता द्रष्टुम् अगस्त्यम् तम् महामुनिम् । अद्य एव गमने बुद्धिम् रोचयस्व महामते ॥

yadi buddhiḥ kṛtā draṣṭum agastyam tam mahāmunim ।
adya eva gamane buddhim rocayasva mahāmate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४४ ॥
इति रामो मुनेः श्रुत्वा सह भ्रात्रा अभिवाद्य च । प्रतस्थे अगस्त्यम् उद्दिश्य सानुगः सह सीतया ॥

iti rāmo muneḥ śrutvā saha bhrātrā abhivādya ca ।
pratasthe agastyam uddiśya sānugaḥ saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४५ ॥
पश्यन् वनानि चित्राणि पर्वतां अभ्र संनिभान् । सरांसि सरितः चैव पथि मार्ग वश अनुगतान् ॥

paśyan vanāni citrāṇi parvatāṁ ca abhra saṁnibhān ।
sarāṁsi saritaḥ caiva pathi mārga vaśa anugatān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४६ ॥
सुतीक्ष्णेन उपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम् । इदम् परम संहृष्टो वाक्यम् लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥

sutīkṣṇena upadiṣṭena gatvā tena pathā sukham ।
idam parama saṁhṛṣṭo vākyam lakṣmaṇam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४७ ॥
एतद् एव आश्रम पदम् नूनम् तस्य महात्मनः । अगस्त्यस्य मुनेर् भ्रातुर् दृश्यते पुण्य कर्मणः ॥

etad eva āśrama padam nūnam tasya mahātmanaḥ ।
agastyasya muner bhrātur dṛśyate puṇya karmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४८ ॥
यथा हि इमे वनस्य अस्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः । संनताः फल भरेण पुष्प भारेण द्रुमाः ॥

yathā hi ime vanasya asya jñātāḥ pathi sahasraśaḥ ।
saṁnatāḥ phala bhareṇa puṣpa bhāreṇa ca drumāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ४९ ॥
पिप्पलीनाम् पक्वानाम् वनाद् अस्माद् उपागतः । गन्धो अयम् पवन उत्क्षिप्तः सहसा कटुकोदयः ॥

pippalīnām ca pakvānām vanād asmād upāgataḥ ।
gandho ayam pavana utkṣiptaḥ sahasā kaṭukodayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५० ॥
तत्र तत्र दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठ संचयाः । लूनाः परिदृश्यन्ते दर्भा वैदूर्य वर्चसः ॥

tatra tatra ca dṛśyante saṁkṣiptāḥ kāṣṭha saṁcayāḥ ।
lūnāḥ ca paridṛśyante darbhā vaidūrya varcasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५१ ॥
एतत् वन मध्यस्थम् कृष्ण अभ्र शिखर उपमम् । पावकस्य आश्रमस्थस्य धूमाग्रम् संप्रदृश्यते ॥

etat ca vana madhyastham kṛṣṇa abhra śikhara upamam ।
pāvakasya āśramasthasya dhūmāgram saṁpradṛśyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५२ ॥
विविक्तेषु तीर्थेषु कृत स्नाना द्विजातयः । पुष्प उपहारम् कुर्वन्ति कुसुमैः स्वयम् आर्जितैः ॥

vivikteṣu ca tīrtheṣu kṛta snānā dvijātayaḥ ।
puṣpa upahāram kurvanti kusumaiḥ svayam ārjitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५३ ॥
ततः सुतीक्ष्णस्य वचनम् यथा सौम्य मया श्रुतम् । अगस्त्यस्य आश्रमो भ्रातुर् नूनम् एष भविष्यति ॥

tataḥ sutīkṣṇasya vacanam yathā saumya mayā śrutam ।
agastyasya āśramo bhrātur nūnam eṣa bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५४ ॥
निगृह्य तरसा मृत्युम् लोकानाम् हित काम्यया । यस्य भ्रात्रा कृता इयम् दिक् शरण्या पुण्य कर्मणा ॥

nigṛhya tarasā mṛtyum lokānām hita kāmyayā ।
yasya bhrātrā kṛtā iyam dik śaraṇyā puṇya karmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५५ ॥
इह एकदा किल क्रूरो वातापिः अपि इल्वलः । भ्रातरौ सहितौ आस्ताम् ब्राह्मणघ्नौ महा असुरौ ॥

iha ekadā kila krūro vātāpiḥ api ca ilvalaḥ ।
bhrātarau sahitau āstām brāhmaṇaghnau mahā asurau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५६ ॥
धारयन् ब्राह्मणम् रूपम् इल्वलः संस्कृतम् वदन् । आमंत्रयति विप्रान् श्राद्धम् उद्दिश्य निर्घृणः ॥

dhārayan brāhmaṇam rūpam ilvalaḥ saṁskṛtam vadan ।
āmaṁtrayati viprān sa śrāddham uddiśya nirghṛṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५७ ॥
भ्रातरम् संस्कृतम् कृत्वा ततः तम् मेष रूपिणम् । तान् द्विजान् भोजयामास श्राद्ध दृष्टेन कर्मणा ॥

bhrātaram saṁskṛtam kṛtvā tataḥ tam meṣa rūpiṇam ।
tān dvijān bhojayāmāsa śrāddha dṛṣṭena karmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५८ ॥
ततो भुक्तवताम् तेषाम् विप्राणाम् इल्वलो अब्रवीत् । वातापे निष्क्रमस्व इति स्वरेण महता वदन् ॥

tato bhuktavatām teṣām viprāṇām ilvalo abravīt ।
vātāpe niṣkramasva iti svareṇa mahatā vadan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ५९ ॥
ततो भ्रातुर् वचः श्रुत्वा वातापिः मेषवत् नदन् । भित्त्वा भित्वा शरीराणि ब्राह्मणानाम् विनिष्पतत् ॥

tato bhrātur vacaḥ śrutvā vātāpiḥ meṣavat nadan ।
bhittvā bhitvā śarīrāṇi brāhmaṇānām viniṣpatat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६० ॥
ब्राह्मणानाम् सहस्राणि तैः एवम् काम रूपिभिः । विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशित अशनैः ॥

brāhmaṇānām sahasrāṇi taiḥ evam kāma rūpibhiḥ ।
vināśitāni saṁhatya nityaśaḥ piśita aśanaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६१ ॥
अगस्त्येन तदा देवैः प्रार्थितेन महर्षिणा । अनुभूय किल श्राद्धे भक्षितः महा असुरः ॥

agastyena tadā devaiḥ prārthitena maharṣiṇā ।
anubhūya kila śrāddhe bhakṣitaḥ sa mahā asuraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६२ ॥
ततः संपन्नम् इति उक्त्वा दत्त्वा हस्ते अवनेजनम् । भ्रातरम् निष्क्रमस्व इति इल्वलः समभाषत ॥

tataḥ saṁpannam iti uktvā dattvā haste avanejanam ।
bhrātaram niṣkramasva iti ca ilvalaḥ samabhāṣata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६३ ॥
तदा भाषमाणम् तु भ्रातरम् विप्र घातिनम् । अब्रवीत् प्रहसन् धीमान् अगस्त्यो मुनि सत्तमः ॥

sa tadā bhāṣamāṇam tu bhrātaram vipra ghātinam ।
abravīt prahasan dhīmān agastyo muni sattamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६४ ॥
कुतो निष्क्रमितुम् शक्तिर् मया जीर्णस्य रक्षसः । भ्रातुः ते मेष रूपस्य गतस्य यम सादनम् ॥

kuto niṣkramitum śaktir mayā jīrṇasya rakṣasaḥ ।
bhrātuḥ te meṣa rūpasya gatasya yama sādanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६५ ॥
अथ तस्य वचः श्रुत्वा भ्रातुर् निधन संश्रितम् । प्रधर्षयितुम् आरेभे मुनिम् क्रोधात् निशा चरः ॥

atha tasya vacaḥ śrutvā bhrātur nidhana saṁśritam ।
pradharṣayitum ārebhe munim krodhāt niśā caraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६६ ॥
सो अभ्यद्रवत् द्विजेंद्रम् तम् मुनिना दीप्त तेजसा । चक्षुषा अनल कल्पेन निर्दग्धो निधनम् गतः ॥

so abhyadravat dvijeṁdram tam muninā dīpta tejasā ।
cakṣuṣā anala kalpena nirdagdho nidhanam gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६७ ॥
तस्य अयम् आश्रमो भ्रातुः तटाक वन शोभितः । विप्र अनुकम्पया येन कर्म इदम् दुष्करम् कृतम् ॥

tasya ayam āśramo bhrātuḥ taṭāka vana śobhitaḥ ।
vipra anukampayā yena karma idam duṣkaram kṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६८ ॥
एवम् कथयमानस्य तस्य सौमित्रिणा सह । रामस्य अस्तम् गतः सूर्यः संध्या कालो अभ्यवर्तत ॥

evam kathayamānasya tasya saumitriṇā saha ।
rāmasya astam gataḥ sūryaḥ saṁdhyā kālo abhyavartata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ६९ ॥
उपास्य पश्चिमाम् संध्याम् सह भ्रात्रा यथा विधि । प्रविवेश आश्रम पदम् तम् ऋषिम् अभ्यवादयत् ॥

upāsya paścimām saṁdhyām saha bhrātrā yathā vidhi ।
praviveśa āśrama padam tam ṛṣim ca abhyavādayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७० ॥
सम्यक् प्रतिगृहीतः तु मुनिना तेन राघवः । न्यवसत् ताम् निशाम् एकाम् प्राश्य मूल फलानि च ॥

samyak pratigṛhītaḥ tu muninā tena rāghavaḥ ।
nyavasat tām niśām ekām prāśya mūla phalāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७१ ॥
तस्याम् रात्र्याम् व्यतीतायाम् उदिते रवि मण्डले । भ्रातरम् तम् अगस्त्यस्य आमंत्रयत राघवः ॥

tasyām rātryām vyatītāyām udite ravi maṇḍale ।
bhrātaram tam agastyasya āmaṁtrayata rāghavaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७२ ॥
अभिवादये त्वाम् भगवन् सुखम् स्म उष्यतो निशाम् । आमंत्रये त्वाम् गच्छामि गुरुम् ते द्रष्टुम् अग्रजम् ॥

abhivādaye tvām bhagavan sukham sma uṣyato niśām ।
āmaṁtraye tvām gacchāmi gurum te draṣṭum agrajam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७३ ॥
गम्यताम् इति तेन उक्तो जगाम रघु नन्दनः । यथा उद्दिष्टेन मार्गेण वनम् तत् अवलोकयन् ॥

gamyatām iti tena ukto jagāma raghu nandanaḥ ।
yathā uddiṣṭena mārgeṇa vanam tat ca avalokayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७४ ॥
नीवारान् पनसान् सालान् वन्जुलान् तिनिशान् तथा । चिरि बिल्वान् मधूकान् बिल्वान् अथ तिन्दुकान् ॥

nīvārān panasān sālān vanjulān tiniśān tathā ।
ciri bilvān madhūkān ca bilvān atha ca tindukān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७५ ॥
पुष्पितान् पुष्पित अग्राभिर् लताभिर् उपशोभितान् । ददर्श रामः शतशः तत्र कान्तार पादपान् ॥

puṣpitān puṣpita agrābhir latābhir upaśobhitān ।
dadarśa rāmaḥ śataśaḥ tatra kāntāra pādapān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७६ ॥
हस्ति हस्तैः विमृदितान् वानरैः उपशोभितान् । मत्तैः शकुनि संघैः शतशः प्रति नादितान् ॥

hasti hastaiḥ vimṛditān vānaraiḥ upaśobhitān ।
mattaiḥ śakuni saṁghaiḥ ca śataśaḥ prati nāditān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७७ ॥
ततो अब्रवीत् समीपस्थम् रामो राजीव लोचनः । पृष्ठतो अनुगतम् वीरम् लक्ष्मणम् लक्ष्मिवर्धनम् ॥

tato abravīt samīpastham rāmo rājīva locanaḥ ।
pṛṣṭhato anugatam vīram lakṣmaṇam lakṣmivardhanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७८ ॥
स्निग्ध पत्रा यथा वृक्षा यथा क्षान्ता मृग द्विजाः । आश्रमो अतिदूरस्थो महर्षेर् भावित आत्मनः ॥

snigdha patrā yathā vṛkṣā yathā kṣāntā mṛga dvijāḥ ।
āśramo na atidūrastho maharṣer bhāvita ātmanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ७९ ॥
अगस्त्य इति विख्यातो लोके स्वेन एव कर्मणा । आश्रमो दृश्यते तस्य परिश्रान्त श्रम अपहः ॥

agastya iti vikhyāto loke svena eva karmaṇā ।
āśramo dṛśyate tasya pariśrānta śrama apahaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८० ॥
प्राज्य धूम आकुल वनः चीर माला परिष्कृतः । प्रशान्त मृग यूथः नाना शकुनि नादितः ॥

prājya dhūma ākula vanaḥ cīra mālā pariṣkṛtaḥ ।
praśānta mṛga yūthaḥ ca nānā śakuni nāditaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८१ ॥
निगृह्य तरसा मृत्युम् लोकानाम् हित काम्यया । दक्षिणा दिक् कृता येन शरण्या पुण्य कर्मणा ॥

nigṛhya tarasā mṛtyum lokānām hita kāmyayā ।
dakṣiṇā dik kṛtā yena śaraṇyā puṇya karmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८२ ॥
तस्य इदम् आश्रम पदम् प्रभावाद् यस्य राक्षसैः । दिक् इयम् दक्षिणा त्रासाद् दृश्यते उपभुज्यते ॥

tasya idam āśrama padam prabhāvād yasya rākṣasaiḥ ।
dik iyam dakṣiṇā trāsād dṛśyate na upabhujyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८३ ॥
यदा प्रभृति आक्रान्ता दिग् इयम् पुण्य कर्मणा । तदा प्रभृति निर् वैराः प्रशान्ता रजनी चराः ॥

yadā prabhṛti ca ākrāntā dig iyam puṇya karmaṇā ।
tadā prabhṛti nir vairāḥ praśāntā rajanī carāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८४ ॥
नाम्ना इयम् भगवतो दक्षिणा दिक् प्रदक्षिणा । प्रथिता त्रिषु लोकेषु दुर्धर्षा क्रूर कर्मभिः ॥

nāmnā ca iyam bhagavato dakṣiṇā dik pradakṣiṇā ।
prathitā triṣu lokeṣu durdharṣā krūra karmabhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८५ ॥
मार्गम् निरोद्धुम् सततम् भास्करस्य अचल उत्तमः । संदेशम् पालयन् तस्य विंध्य शैलो वर्धते ॥

mārgam niroddhum satatam bhāskarasya acala uttamaḥ ।
saṁdeśam pālayan tasya viṁdhya śailo na vardhate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८६ ॥
अयम् दीर्घ आयुषः तस्य लोके विश्रुत कर्मणः । अगस्त्यस्य आश्रमः श्रीमान् विनीत मृग सेवितः ॥

ayam dīrgha āyuṣaḥ tasya loke viśruta karmaṇaḥ ।
agastyasya āśramaḥ śrīmān vinīta mṛga sevitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८७ ॥
एष लोक अर्चितः साधुः हिते नित्यम् रतः सताम् । अस्मान् अधिगतान् एष श्रेयसा योजयिष्यति ॥

eṣa loka arcitaḥ sādhuḥ hite nityam rataḥ satām ।
asmān adhigatān eṣa śreyasā yojayiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८८ ॥
आराधयिष्यामि अत्र अहम् अगस्त्यम् तम् महामुनिम् । शेषम् वन वासस्य सौम्य वत्स्यामि अहम् प्रभो ॥

ārādhayiṣyāmi atra aham agastyam tam mahāmunim ।
śeṣam ca vana vāsasya saumya vatsyāmi aham prabho ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ८९ ॥
अत्र देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाः परम ऋषयः । अगस्त्यम् नियत आहाराः सततम् पर्युपासते ॥

atra devāḥ sagandharvāḥ siddhāḥ ca parama ṛṣayaḥ ।
agastyam niyata āhārāḥ satatam paryupāsate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ९० ॥
अत्र जीवेत् मृषावादी क्रूरो वा यदि वा शठः । नृशंसः पाप वृत्तो वा मुनिः एष तथा विधः ॥

na atra jīvet mṛṣāvādī krūro vā yadi vā śaṭhaḥ ।
nṛśaṁsaḥ pāpa vṛtto vā muniḥ eṣa tathā vidhaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ९१ ॥
अत्र देवाः यक्षाः नागाः पतगैः सह । वसन्ति नियत आहारा धर्मम् आराधयिष्णवः ॥

atra devāḥ ca yakṣāḥ ca nāgāḥ ca patagaiḥ saha ।
vasanti niyata āhārā dharmam ārādhayiṣṇavaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ९२ ॥
अत्र सिद्धा महात्मानो विमानैः सूर्य सन्निभैः । त्यक्त्वा देहान् नवैर् देहैः स्वर् याताः परम ऋषयः ॥

atra siddhā mahātmāno vimānaiḥ sūrya sannibhaiḥ ।
tyaktvā dehān navair dehaiḥ svar yātāḥ parama ṛṣayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ९३ ॥
यक्षत्वम् अमरत्वम् राज्यानि विविधानि च । अत्र देवाः प्रयच्छन्ति भूतैः आराधिताः शुभैः ॥

yakṣatvam amaratvam ca rājyāni vividhāni ca ।
atra devāḥ prayacchanti bhūtaiḥ ārādhitāḥ śubhaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ ३ · ११ · ९४ ॥
आगताः स्म आश्रम पदम् सौमित्रे प्रविश अग्रतः । निवेदय इह माम् प्राप्तम् ऋषये सह सीतया ॥

āgatāḥ sma āśrama padam saumitre praviśa agrataḥ ।
nivedaya iha mām prāptam ṛṣaye saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.