वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ९९ · ४२ श्लोकाःSarga 99 · 42 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ९९ · १ ॥
निविष्टायां तु सेनायामुत्सुको भरतस्तदा । जगाम भ्रातरं द्रष्टुं शत्रुध्नमनुदर्शयन् २.९९.१॥ ॥

niviṣṭāyāṁ tu senāyāmutsuko bharatastadā ।
jagāma bhrātaraṁ draṣṭuṁ śatrudhnamanudarśayan ॥ 2.99.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २ ॥
ऋषिं वसिष्ठं सन्दिश्य मातऽर्मे शीघ्रमानय । इति त्वरितमग्रे जगाम गुरुवत्सल: २.९९.२॥ ॥

ṛṣiṁ vasiṣṭhaṁ sandiśya māta'rme śīghramānaya ।
iti tvaritamagre sa jagāma guruvatsala: ॥ 2.99.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३ ॥
सुमन्त्रस्त्वपि शत्रुघ्नमदूरादन्वपद्यत । रामदर्शनजस्तर्षो भरतस्येव तस्य २.९९.३॥ ॥

sumantrastvapi śatrughnamadūrādanvapadyata ।
rāmadarśanajastarṣo bharatasyeva tasya ca ॥ 2.99.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ४ ॥
गच्छन्नेवाथ भरतस्तापसालयसंस्थिताम् । भ्रातु: पर्णकुटीं श्रीमानुटजं ददर्श २.९९.४॥ ॥

gacchannevātha bharatastāpasālayasaṁsthitām ।
bhrātu: parṇakuṭīṁ śrīmānuṭajaṁ ca dadarśa ha ॥ 2.99.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ५ ॥
शालायास्त्वग्रतस्तस्या ददर्श भरतस्तदा । काष्ठानि चावभग्नानि पुष्पाण्युपचितानि २.९९.५॥ ॥

śālāyāstvagratastasyā dadarśa bharatastadā ।
kāṣṭhāni cāvabhagnāni puṣpāṇyupacitāni ca ॥ 2.99.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ६ ॥
सलक्ष्मणस्य रामस्य ददर्शाश्रममीयुष: । कृतं वृक्षेष्वभिज्ञानं कुशचीरै: क्वचित् क्वचित् २.९९.६॥ ॥

salakṣmaṇasya rāmasya dadarśāśramamīyuṣa: ।
kṛtaṁ vṛkṣeṣvabhijñānaṁ kuśacīrai: kvacit kvacit ॥ 2.99.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ७ ॥
ददर्श वने तस्मिन् महत: सञ्चयान् कृतान् । मृगाणां महिषाणां कऺरीषै: शीतकारणात् २.९९.७॥ ॥

dadarśa ca vane tasmin mahata: sañcayān kṛtān ।
mṛgāṇāṁ mahiṣāṇāṁ ca kaऺrīṣai: śītakāraṇāt ॥ 2.99.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ८ ॥
गच्छन्नेव महाबाहुर्द्युतिमान् भरतस्तदा । शत्रुघ्नं चाब्रवीद्धृष्टस्तानमात्यांश्च सर्वश: २.९९.८॥ ॥

gacchanneva mahābāhurdyutimān bharatastadā ।
śatrughnaṁ cābravīddhṛṣṭastānamātyāṁśca sarvaśa: ॥ 2.99.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ९ ॥
मन्ये प्राप्ता: स्म तं देशं भरद्वाजो यमब्रवीत् । नातिदूरे हि मन्येऽहं नदीं मन्दाकिनीमित: २.९९.९॥ ॥

manye prāptā: sma taṁ deśaṁ bharadvājo yamabravīt ।
nātidūre hi manye'haṁ nadīṁ mandākinīmita: ॥ 2.99.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १० ॥
उच्चैर्बद्धानि चीराणि लक्ष्मणेन भवेदयम् । अभिज्ञानकृत: पन्था विकाले गन्तुमिच्छता २.९९.१०॥ ॥

uccairbaddhāni cīrāṇi lakṣmaṇena bhavedayam ।
abhijñānakṛta: panthā vikāle gantumicchatā ॥ 2.99.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ११ ॥
इदं चोदात्तदन्तानां कुञ्जराणां तरस्विनाम् । शैलपार्श्वे परिक्रान्तमन्योन्यमभिगर्जताम् २.९९.११॥ ॥

idaṁ codāttadantānāṁ kuñjarāṇāṁ tarasvinām ।
śailapārśve parikrāntamanyonyamabhigarjatām ॥ 2.99.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १२ ॥
यमेवाधातुमिच्छन्ति तापसा: सततं वने । तस्यासौ दृश्यते धूम: सङ्कुल: कृष्णवर्त्मन: २.९९.१२॥ ॥

yamevādhātumicchanti tāpasā: satataṁ vane ।
tasyāsau dṛśyate dhūma: saṅkula: kṛṣṇavartmana: ॥ 2.99.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १३ ॥
अत्राहं पुरुषव्याघ्रं गुरुसंस्कारकारिणम् । आर्यं द्रक्ष्यामि संहृष्टो महर्षिमिव राघवम् २.९९.१३॥ ॥

atrāhaṁ puruṣavyāghraṁ gurusaṁskārakāriṇam ।
āryaṁ drakṣyāmi saṁhṛṣṭo maharṣimiva rāghavam ॥ 2.99.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १४ ॥
अथ गत्वा मुहूर्तं तु चित्रकूटं राघव: । मन्दाकिनीमनुप्राप्तस्तं जनं चेदमब्रवीत् २.९९.१४॥ ॥

atha gatvā muhūrtaṁ tu citrakūṭaṁ sa rāghava: ।
mandākinīmanuprāptastaṁ janaṁ cedamabravīt ॥ 2.99.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १५ ॥
जगत्यां पुरुषव्याघ्र आस्ते वीरासने रत: । जनेन्द्रो निर्जनं प्राप्य धिङ्मे जन्म सजीवितम् २.९९.१५॥ ॥

jagatyāṁ puruṣavyāghra āste vīrāsane rata: ।
janendro nirjanaṁ prāpya dhiṅme janma sajīvitam ॥ 2.99.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १६ ॥
मत्कृते व्यसनं प्राप्तो लोकनाथो महाद्युति: । सर्वान् कामान् परित्यज्य वने वसति राघव: २.९९.१६॥ ॥

matkṛte vyasanaṁ prāpto lokanātho mahādyuti: ।
sarvān kāmān parityajya vane vasati rāghava: ॥ 2.99.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १७ ॥
इति लोकसमाक्रुष्ट: पादेष्वद्य प्रसादयन् । रामस्य निपतिष्यामि सीताया लक्ष्मणस्य २.९९.१७॥ ॥

iti lokasamākruṣṭa: pādeṣvadya prasādayan ।
rāmasya nipatiṣyāmi sītāyā lakṣmaṇasya ca ॥ 2.99.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १८ ॥
एवं विलपंस्तस्मिन् वने दशरथात्मज: । ददर्श महतीं पुण्यां पर्णशालां मनोरमाम् २.९९.१८॥ ॥

evaṁ sa vilapaṁstasmin vane daśarathātmaja: ।
dadarśa mahatīṁ puṇyāṁ parṇaśālāṁ manoramām ॥ 2.99.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · १९ ॥
सालतालाश्वकर्णानां पर्णैर्बहुभिरावृताम् । विशालां मृदुभिस्तीर्णां कुशैर्वेदिमिवाध्वरे २.९९.१९॥ ॥

sālatālāśvakarṇānāṁ parṇairbahubhirāvṛtām ।
viśālāṁ mṛdubhistīrṇāṁ kuśairvedimivādhvare ॥ 2.99.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २० ॥
शक्रायुधनिकाशैश्च कार्मुकैर्भारसाधनै: । रुक्मपृष्टष्ठैर्महासारै: शोभितां शत्रुबाधकै: २.९९.२०॥ ॥

śakrāyudhanikāśaiśca kārmukairbhārasādhanai: ।
rukmapṛṣṭaṣṭhairmahāsārai: śobhitāṁ śatrubādhakai: ॥ 2.99.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २१ ॥
अर्करश्मिप्रतीकाशैर्घोरैस्तूणीगतै: शरै: । शोभितां दीप्तवदनै: सर्प्पैर्भोगवतीमिव २.९९.२१॥ ॥

arkaraśmipratīkāśairghoraistūṇīgatai: śarai: ।
śobhitāṁ dīptavadanai: sarppairbhogavatīmiva ॥ 2.99.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २२ ॥
महारजतवासोभ्यामसिभ्यां विराजिताम् । रुक्मबिन्दुविचित्राभ्यां चर्मभ्यां चापि शोभिताम् २.९९.२२॥ ॥

mahārajatavāsobhyāmasibhyāṁ ca virājitām ।
rukmabinduvicitrābhyāṁ carmabhyāṁ cāpi śobhitām ॥ 2.99.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २३ ॥
गोधाङ्गुलित्रैरासक्तैश्चित्रै: काञ्चनभूषितै: । अरिसङ्घैरनाधृष्यां मृगै: सिंहगुहामिव २.९९.२३॥ ॥

godhāṅgulitrairāsaktaiścitrai: kāñcanabhūṣitai: ।
arisaṅghairanādhṛṣyāṁ mṛgai: siṁhaguhāmiva ॥ 2.99.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २४ ॥
प्रागुदक्प्रवणां वेदिं विशालां दीप्तपावकाम् । ददर्श भरतस्तत्र पुण्यां रामनिवेशने २.९९.२४॥ ॥

prāgudakpravaṇāṁ vediṁ viśālāṁ dīptapāvakām ।
dadarśa bharatastatra puṇyāṁ rāmaniveśane ॥ 2.99.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २५ ॥
निरीक्ष्य मुहूर्त्तं तु ददर्श भरतो गुरम् । उटजे राममासीनं जटामण्डलधारिणम् २.९९.२५॥ ॥

nirīkṣya sa muhūrttaṁ tu dadarśa bharato guram ।
uṭaje rāmamāsīnaṁ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam ॥ 2.99.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २६ ॥
तं तु कृष्णाजिनधरं चीरवल्कलवाससम् । ददर्श राममासीनमभित: पावकोपमम् २.९९.२६॥ ॥

taṁ tu kṛṣṇājinadharaṁ cīravalkalavāsasam ।
dadarśa rāmamāsīnamabhita: pāvakopamam ॥ 2.99.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २७ ॥
सिंहस्कन्धं महाबाहुं पुण्डरीकनिभेक्षणम् । पृथिव्या: सागरान्ताया भर्त्तारं धर्मचारिणम् २.९९.२७॥ ॥

siṁhaskandhaṁ mahābāhuṁ puṇḍarīkanibhekṣaṇam ।
pṛthivyā: sāgarāntāyā bharttāraṁ dharmacāriṇam ॥ 2.99.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २८ ॥
उपविष्टं महाबाहुं ब्रह्माणमिव शाश्वतम् । स्थण्डिले दर्भसंस्तीर्णे सीतया लक्ष्मणेन २.९९.२८॥ ॥

upaviṣṭaṁ mahābāhuṁ brahmāṇamiva śāśvatam ।
sthaṇḍile darbhasaṁstīrṇe sītayā lakṣmaṇena ca ॥ 2.99.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · २९ ॥
तं दृष्ट्वा भरत: श्रीमान् दु:खशोकपरिप्लुत: । अभ्यधावत धर्मात्मा भरत: कैकयीसुत: २.९९.२९॥ ॥

taṁ dṛṣṭvā bharata: śrīmān du:khaśokaparipluta: ।
abhyadhāvata dharmātmā bharata: kaikayīsuta: ॥ 2.99.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३० ॥
दृष्ट्वैव विललापार्त्तो बाष्पसन्दिग्धया गिरा । अशक्नुवन् धारयितुं धैर्याद्वचनमब्रवीत् २.९९.३०॥ ॥

dṛṣṭvaiva vilalāpārtto bāṣpasandigdhayā girā ।
aśaknuvan dhārayituṁ dhairyādvacanamabravīt ॥ 2.99.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३१ ॥
य: संसदि प्रकृतिभिर्भवेद्युक्त उपासितुम् । वन्यैर्मृगैरुपासीन: सोऽयमास्ते ममाग्रज: २.९९.३१॥ ॥

ya: saṁsadi prakṛtibhirbhavedyukta upāsitum ।
vanyairmṛgairupāsīna: so'yamāste mamāgraja: ॥ 2.99.31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३२ ॥
वासोभिर्बहुसाहस्रैर्यो महात्मा पुरोचित: । मृगाजिने सोऽयमिह प्रवस्ते धर्ममाचरन् २.९९.३२॥ ॥

vāsobhirbahusāhasrairyo mahātmā purocita: ।
mṛgājine so'yamiha pravaste dharmamācaran ॥ 2.99.32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३३ ॥
अधारयद्यो विविधाश्चित्रा: सुमनसस्तदा सोऽयं जटाभारमिमं वहते राघव: कथम् २.९९.३३॥ ॥

adhārayadyo vividhāścitrā: sumanasastadā so'yaṁ jaṭābhāramimaṁ vahate rāghava: katham ॥ 2.99.33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३४ ॥
यस्य यज्ञैर्यथोद्दिष्टैर्युक्तो धर्मस्य सञ्चय: । शरीरक्लेशसम्भूतं धर्मं परिमार्गते २.९९.३४॥ ॥

yasya yajñairyathoddiṣṭairyukto dharmasya sañcaya: ।
śarīrakleśasambhūtaṁ sa dharmaṁ parimārgate ॥ 2.99.34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३५ ॥
चन्दनेन महार्हेण यस्याङ्गमुपसेवितम् । मलेन तस्याङ्गमिदं कथमार्यस्य सेव्यते २.९९.३५॥ ॥

candanena mahārheṇa yasyāṅgamupasevitam ।
malena tasyāṅgamidaṁ kathamāryasya sevyate ॥ 2.99.35॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३६ ॥
मन्निमित्तमिदं दु:खं प्राप्तो राम: सुखोचित: । धिग्जीवितं नृशंसस्य मम लोकविगर्हितम् २.९९.३६॥ ॥

mannimittamidaṁ du:khaṁ prāpto rāma: sukhocita: ।
dhigjīvitaṁ nṛśaṁsasya mama lokavigarhitam ॥ 2.99.36॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३७ ॥
इत्येवं विलपन् दीन: प्रस्विन्नमुखपङ्कज: । पादावप्राप्य रामस्य पपात भरतो रुदन् २.९९.३७॥ ॥

ityevaṁ vilapan dīna: prasvinnamukhapaṅkaja: ।
pādāvaprāpya rāmasya papāta bharato rudan ॥ 2.99.37॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३८ ॥
दु:खाभितप्तो भरतो राजपुत्रो महाबल: । उक्त्वार्येति सकृद्दीनं पुनर्नोवाच किञ्चन २.९९.३८॥ ॥

du:khābhitapto bharato rājaputro mahābala: ।
uktvāryeti sakṛddīnaṁ punarnovāca kiñcana ॥ 2.99.38॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ३९ ॥
बाष्पापिहितकण्ठश्च प्रेक्ष्य रामं यशस्विनम् । आर्येत्येवाथ संक्रुश्य व्याहर्त्तुं नाशकत्तदा २.९९.३९॥ ॥

bāṣpāpihitakaṇṭhaśca prekṣya rāmaṁ yaśasvinam ।
āryetyevātha saṁkruśya vyāharttuṁ nāśakattadā ॥ 2.99.39॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ४० ॥
शत्रुघ्नश्चापि रामस्य ववन्दे चरणौ रुदन् । तावुभौ समालिङ्ग्य रामश्चाश्रूण्यवर्त्तयत् २.९९.४०॥ ॥

śatrughnaścāpi rāmasya vavande caraṇau rudan ।
tāvubhau sa samāliṅgya rāmaścāśrūṇyavarttayat ॥ 2.99.40॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ४१ ॥
तत: सुमन्त्रेण गुहेन चैव समीयतू राजसुतावरण्ये । दिवाकरश्चैव निशाकरश्च यथाम्बरे शुक्रबृहस्पतिभ्याम् २.९९.४१॥ ॥

tata: sumantreṇa guhena caiva samīyatū rājasutāvaraṇye ।
divākaraścaiva niśākaraśca yathāmbare śukrabṛhaspatibhyām ॥ 2.99.41॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ९९ · ४२ ॥
तान् पार्थिवान् वारणयूथपाभान् समागतांस्तत्र महत्यरण्ये । वनौकसस्तेऽपि समीक्ष्य सर्वेप्यश्रूण्यमुञ्चन् प्रविहाय हर्षम् २.९९.४२ ॥ ॥

tān pārthivān vāraṇayūthapābhān samāgatāṁstatra mahatyaraṇye ।
vanaukasaste'pi samīkṣya sarvepyaśrūṇyamuñcan pravihāya harṣam ॥ 2.99.42 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.