वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः १०० · ७७ श्लोकाःSarga 100 · 77 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · १०० · १ ॥
जटिलं चीरवसनं प्राञ्जलिं पतितं भुवि । ददर्श रामो दुर्दर्शं युगान्ते भास्करं यथा २.१००.१॥ ॥

jaṭilaṁ cīravasanaṁ prāñjaliṁ patitaṁ bhuvi ।
dadarśa rāmo durdarśaṁ yugānte bhāskaraṁ yathā ॥ 2.100.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २ ॥
कथञ्चिदभिविज्ञाय विवर्णवदनं कृशम् । भ्रातरं भरतं राम: परिजग्राह बाहुना २.१००.२॥ ॥

kathañcidabhivijñāya vivarṇavadanaṁ kṛśam ।
bhrātaraṁ bharataṁ rāma: parijagrāha bāhunā ॥ 2.100.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३ ॥
आघ्राय रामस्तं मूर्ध्नि परिष्वज्य राघव: । अङ्के भरतमारोप्य पर्यपृच्छत् समाहितः २.१००.३॥ ॥

āghrāya rāmastaṁ mūrdhni pariṣvajya ca rāghava: ।
aṅke bharatamāropya paryapṛcchat samāhitaḥ ॥ 2.100.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४ ॥
क्व नु ते ऽभूत् पिता तात यदरण्यं त्वमागत: । हि त्वं जीवतस्तस्य वनमागन्तुमर्हसि २.१००.४॥ ॥

kva nu te 'bhūt pitā tāta yadaraṇyaṁ tvamāgata: ।
na hi tvaṁ jīvatastasya vanamāgantumarhasi ॥ 2.100.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५ ॥
चिरस्य बत पश्यामि दूराद्भरतमागतम् । दुष्प्रतीकमरण्ये ऽस्मिन् किं तात वनमागत: २.१००.५॥ ॥

cirasya bata paśyāmi dūrādbharatamāgatam ।
duṣpratīkamaraṇye 'smin kiṁ tāta vanamāgata: ॥ 2.100.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६ ॥
कच्चिद्धारयते तात राजा यत्त्वमिहागत: । कच्चिन्न दीन: सहसा राजा लोकान्तरं गत: २.१००.६॥ ॥

kacciddhārayate tāta rājā yattvamihāgata: ।
kaccinna dīna: sahasā rājā lokāntaraṁ gata: ॥ 2.100.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७ ॥
कच्चित् सौम्य ते राज्यं भ्रष्टं बालस्य शाश्वतम् २.१००.७॥ ॥

kaccit saumya na te rājyaṁ bhraṣṭaṁ bālasya śāśvatam ॥ 2.100.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ८ ॥
कच्चिच्छुश्रूषसे तात पितरं सत्यविक्रमम् २.१००.८॥ ॥

kaccicchuśrūṣase tāta pitaraṁ satyavikramam ॥ 2.100.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ९ ॥
कच्चिद्दशरथो राजा कुशली सत्यसङ्गर: । राजसूयाश्वमेधानामाहर्त्ता धर्मनिश्चय: २.१००.९॥ ॥

kacciddaśaratho rājā kuśalī satyasaṅgara: ।
rājasūyāśvamedhānāmāharttā dharmaniścaya: ॥ 2.100.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १० ॥
कच्चिद् ब्राह्मणो विद्वान् धर्मनित्यो महाद्युति: । इक्ष्वाकूणामुपाध्यायो यथावत्तात पूज्यते २.१००.१०॥ ॥

sa kaccid brāhmaṇo vidvān dharmanityo mahādyuti: ।
ikṣvākūṇāmupādhyāyo yathāvattāta pūjyate ॥ 2.100.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ११ ॥
सा तात कच्चित्कौसल्या सुमित्रा प्रजावती । सुखिनी कच्चिदार्य्या देवी नन्दति कैकयी २.१००.११॥ ॥

sā tāta kaccitkausalyā sumitrā ca prajāvatī ।
sukhinī kaccidāryyā ca devī nandati kaikayī ॥ 2.100.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १२ ॥
कच्चिद्विनयसम्पन्न: कुलपुत्रो बहुश्रुत: । अनसूयुरनुद्रष्टा सत्कृतस्ते पुरोहित: २.१००.१२॥ ॥

kaccidvinayasampanna: kulaputro bahuśruta: ।
anasūyuranudraṣṭā satkṛtaste purohita: ॥ 2.100.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १३ ॥
कच्चिदग्निषु ते युक्तो विधिज्ञो मतिमानृजु: । हुतं होष्यमाणं काले वेदयते सदा २.१००.१३॥ ॥

kaccidagniṣu te yukto vidhijño matimānṛju: ।
hutaṁ ca hoṣyamāṇaṁ ca kāle vedayate sadā ॥ 2.100.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १४ ॥
कच्चिद्देवान् पितऽन् मातऽर्गुरून् पितृसमानपि । वृद्धांश्च तत वैद्यांश्च ब्राह्मणांश्चाभिमन्यसे २.१००.१४॥ ॥

kacciddevān pita'n māta'rgurūn pitṛsamānapi ।
vṛddhāṁśca tata vaidyāṁśca brāhmaṇāṁścābhimanyase ॥ 2.100.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १५ ॥
इष्वस्त्रवरसम्पन्नमर्थशास्त्रविशारदम् । सुधन्वानमुपाध्यायं कच्चित्त्वं तात मन्यसे २.१००.१५॥ ॥

iṣvastravarasampannamarthaśāstraviśāradam ।
sudhanvānamupādhyāyaṁ kaccittvaṁ tāta manyase ॥ 2.100.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १६ ॥
कच्चिदात्मसमा: शूरा: श्रुतवन्तो जितेन्द्रिया: । कुलीनाश्चेङ्गितज्ञाश्च कृतास्ते तात मन्त्रिण: २.१००.१६॥ ॥

kaccidātmasamā: śūrā: śrutavanto jitendriyā: ।
kulīnāśceṅgitajñāśca kṛtāste tāta mantriṇa: ॥ 2.100.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १७ ॥
मन्त्रो विजयमूलं हि राज्ञां भवति राघव । सुसंवृतो मन्त्रधरैरमात्यै: शास्त्रकोविदै: २.१००.१७॥ ॥

mantro vijayamūlaṁ hi rājñāṁ bhavati rāghava ।
susaṁvṛto mantradharairamātyai: śāstrakovidai: ॥ 2.100.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १८ ॥
कच्चिन्निद्रावशं नैषी: कच्चित्काले प्रबुध्यसे । कच्चिच्चापररात्रेषु चिन्तयस्यर्थनैपुणम् २.१००.१८॥ ॥

kaccinnidrāvaśaṁ naiṣī: kaccitkāle prabudhyase ।
kacciccāpararātreṣu cintayasyarthanaipuṇam ॥ 2.100.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · १९ ॥
कच्चिन्मन्त्रयसे नैक: कच्चिन्न बहुभि: सह । कच्चित्ते मन्त्रितो मन्त्रो राष्ट्रं परिधावति २.१००.१९॥ ॥

kaccinmantrayase naika: kaccinna bahubhi: saha ।
kaccitte mantrito mantro rāṣṭraṁ na paridhāvati ॥ 2.100.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २० ॥
कच्चिदर्थं विनिश्चित्य लघुमूलं महोदयम् । क्षिप्रमारभसे कर्त्तुं दीर्घयसि राघव २.१००.२०॥ ॥

kaccidarthaṁ viniścitya laghumūlaṁ mahodayam ।
kṣipramārabhase karttuṁ na dīrghayasi rāghava ॥ 2.100.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २१ ॥
कच्चित्ते सुकृतान्येव कृतरूपाणि वा पुन: । विदुस्ते सर्वकार्याणि कर्त्तव्यानि पार्थिवा: २.१००.२१॥ ॥

kaccitte sukṛtānyeva kṛtarūpāṇi vā puna: ।
viduste sarvakāryāṇi na karttavyāni pārthivā: ॥ 2.100.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २२ ॥
कच्चिन्न तर्कैर्युक्त्या वा ये चाप्यपरिकीर्तिता: । त्वया वा वा ऽमात्यैर्बुध्यते तात मन्त्रितम् २.१००.२२॥ ॥

kaccinna tarkairyuktyā vā ye cāpyaparikīrtitā: ।
tvayā vā vā 'mātyairbudhyate tāta mantritam ॥ 2.100.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २३ ॥
कच्चित् सहस्रान् मूर्खाणामेकमिच्छसि पण्डितम् । पण्डितो ह्यर्थकृच्छ्रेषु कुर्य्यान्नि:श्रेयसं महत् २.१००.२३॥ ॥

kaccit sahasrān mūrkhāṇāmekamicchasi paṇḍitam ।
paṇḍito hyarthakṛcchreṣu kuryyānni:śreyasaṁ mahat ॥ 2.100.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २४ ॥
सहस्राण्यपि मूर्खाणां यद्युपास्ते महीपति: । अथवाप्ययुतान्येव नास्ति तेषु सहायता २.१००.२४॥ ॥

sahasrāṇyapi mūrkhāṇāṁ yadyupāste mahīpati: ।
athavāpyayutānyeva nāsti teṣu sahāyatā ॥ 2.100.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २५ ॥
एकोप्यमात्यो मेधावी शूरो दक्षो विचक्षण: । राजानं राजमात्रं वा प्रापयेन्महतीं श्रियम् २.१००.२५॥ ॥

ekopyamātyo medhāvī śūro dakṣo vicakṣaṇa: ।
rājānaṁ rājamātraṁ vā prāpayenmahatīṁ śriyam ॥ 2.100.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २६ ॥
कच्चिन्मुख्या महत्स्वेव मध्यमेषु मध्यमा: । जघन्यास्तु जघन्येषु भृत्या: कर्मसु योजिता: २.१००.२६॥ ॥

kaccinmukhyā mahatsveva madhyameṣu ca madhyamā: ।
jaghanyāstu jaghanyeṣu bhṛtyā: karmasu yojitā: ॥ 2.100.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २७ ॥
अमात्यानुपधातीतान् पितृपैतामहाञ्छुचीन् । श्रेष्ठान् श्रेष्ठेषु कच्चित्त्वं नियोजयसि कर्मसु २.१००.२७॥ ॥

amātyānupadhātītān pitṛpaitāmahāñchucīn ।
śreṣṭhān śreṣṭheṣu kaccittvaṁ niyojayasi karmasu ॥ 2.100.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २८ ॥
कच्चिन्नोग्रेण दण्डेन भृशमुद्वेजितप्रजम् । राष्ट्रं तवानुजानन्ति मन्त्रिण: कैकयीसुत २.१००.२८॥ ॥

kaccinnogreṇa daṇḍena bhṛśamudvejitaprajam ।
rāṣṭraṁ tavānujānanti mantriṇa: kaikayīsuta ॥ 2.100.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · २९ ॥
कच्चित्त्वां नावजानन्ति याजका: पतितं यथा । उग्रप्रतिग्रहीतारं कामयानमिव स्त्रिय: २.१००.२९॥ ॥

kaccittvāṁ nāvajānanti yājakā: patitaṁ yathā ।
ugrapratigrahītāraṁ kāmayānamiva striya: ॥ 2.100.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३० ॥
उपायकुशलं वैद्यं भृत्यसन्दूषणे रतम् । शूरमैश्वर्यकामं यो हन्ति वध्यते २.१००.३०॥ ॥

upāyakuśalaṁ vaidyaṁ bhṛtyasandūṣaṇe ratam ।
śūramaiśvaryakāmaṁ ca yo na hanti sa vadhyate ॥ 2.100.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३१ ॥
कच्चिद्धृष्टश्च शूरश्च मतिमान् धृतिमाञ्छुचि: । कुलीनश्चानुरक्तश्च दक्ष: सेनापति: कृत: २.१००.३१॥ ॥

kacciddhṛṣṭaśca śūraśca matimān dhṛtimāñchuci: ।
kulīnaścānuraktaśca dakṣa: senāpati: kṛta: ॥ 2.100.31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३२ ॥
बलवन्तश्च कच्चित्ते मुख्या युद्धविशारदा: । दृष्टापदाना विक्रान्तास्त्वया सत्कृत्य मानिता: २.१००.३२॥ ॥

balavantaśca kaccitte mukhyā yuddhaviśāradā: ।
dṛṣṭāpadānā vikrāntāstvayā satkṛtya mānitā: ॥ 2.100.32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३३ ॥
कच्चिद्बलस्य भक्तं वेतनं यथोचितम् । सम्प्राप्तकालं दातव्यं ददासि विलम्बसे २.१००.३३॥ ॥

kaccidbalasya bhaktaṁ ca vetanaṁ ca yathocitam ।
samprāptakālaṁ dātavyaṁ dadāsi na vilambase ॥ 2.100.33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३४ ॥
कालातिक्रमणाच्चैव भक्तवेतनयोर्भृता: । भर्त्तु: कुप्यन्ति दुष्यन्ति सो ऽनर्थ: सुमहान् स्मृत: २.१००.३४॥ ॥

kālātikramaṇāccaiva bhaktavetanayorbhṛtā: ।
bharttu: kupyanti duṣyanti so 'nartha: sumahān smṛta: ॥ 2.100.34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३५ ॥
कच्चित् सर्वे ऽनुरक्तास्त्वां कुलपुत्रा: प्रधानत: । कच्चित्प्राणांस्तवार्थेषु सन्त्यजन्ति समाहिता: २.१००.३५॥ ॥

kaccit sarve 'nuraktāstvāṁ kulaputrā: pradhānata: ।
kaccitprāṇāṁstavārtheṣu santyajanti samāhitā: ॥ 2.100.35॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३६ ॥
कच्चिज्जानपदो विद्वान् दक्षिण: प्रतिभानवान् । यथोक्तवादी दूतस्ते कृतो भरत पण्डित: २.१००.३६॥ ॥

kaccijjānapado vidvān dakṣiṇa: pratibhānavān ।
yathoktavādī dūtaste kṛto bharata paṇḍita: ॥ 2.100.36॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३७ ॥
कच्चिदष्टादशान्येषु स्वपक्षे दश पञ्च च । त्रिभिस्त्रिभिरविज्ञातैर्वेत्सि तीर्थानि चारकै: २.१००.३७॥ ॥

kaccidaṣṭādaśānyeṣu svapakṣe daśa pañca ca ।
tribhistribhiravijñātairvetsi tīrthāni cārakai: ॥ 2.100.37॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३८ ॥
कच्चिद्व्यपास्तानहितान् प्रतियातांश्च सर्वदा । दुर्बलाननवज्ञाय वर्त्तसे रिपुसूदन २.१००.३८॥ ॥

kaccidvyapāstānahitān pratiyātāṁśca sarvadā ।
durbalānanavajñāya varttase ripusūdana ॥ 2.100.38॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ३९ ॥
कच्चिन्न लोकायतिकान् ब्राह्मणांस्तात सेवसे । अनर्थकुशला ह्येते बाला: पण्डितमानिन: २.१००.३९॥ ॥

kaccinna lokāyatikān brāhmaṇāṁstāta sevase ।
anarthakuśalā hyete bālā: paṇḍitamānina: ॥ 2.100.39॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४० ॥
धर्मशास्त्रेषु मुख्येषु विद्यमानेषु दुर्बुधा: । बुद्धिमान्वीक्षिकीं प्राप्य निरर्थं प्रवदन्ति ते २.१००.४०॥ ॥

dharmaśāstreṣu mukhyeṣu vidyamāneṣu durbudhā: ।
buddhimānvīkṣikīṁ prāpya nirarthaṁ pravadanti te ॥ 2.100.40॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४१ ॥
वीरैरध्युषितां पूर्वमस्माकं तात पूर्वकै: । सत्यनामां दृढद्वारां हस्त्यश्वरथसङ्कुलाम् २.१००.४१॥ ॥

vīrairadhyuṣitāṁ pūrvamasmākaṁ tāta pūrvakai: ।
satyanāmāṁ dṛḍhadvārāṁ hastyaśvarathasaṅkulām ॥ 2.100.41॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४२ ॥
ब्राह्मणै: क्षत्ऺित्रयैर्वैश्यै: स्वकर्मनिरतै: सदा । जितेन्द्रियैर्महोत्साहैर्वृतामार्यै: सहस्रश: २.१००.४२॥ ॥

brāhmaṇai: kṣatऺitrayairvaiśyai: svakarmaniratai: sadā ।
jitendriyairmahotsāhairvṛtāmāryai: sahasraśa: ॥ 2.100.42॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४३ ॥
प्रासादैर्विविधाकारैर्वृतां वैद्यजनाकुलाम् । कच्चित्सुमुदितां स्फीतामयोध्यां परिरक्षसि २.१००.४३॥ ॥

prāsādairvividhākārairvṛtāṁ vaidyajanākulām ।
kaccitsumuditāṁ sphītāmayodhyāṁ parirakṣasi ॥ 2.100.43॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४४ ॥
कच्चिच्चित्यशतैर्जुष्ट: सुनिविष्टजनाकुल: । देवस्थानै: प्रपाभिश्च तटाकैश्चोपशोभित: २.१००.४४॥ ॥

kacciccityaśatairjuṣṭa: suniviṣṭajanākula: ।
devasthānai: prapābhiśca taṭākaiścopaśobhita: ॥ 2.100.44॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४५ ॥
प्रहृष्टनरनारीक: समाजोत्सवशोभित: । सुकृष्टसीमा पशुमान् हिंसाभि: परिवर्जित: २.१००.४५॥ ॥

prahṛṣṭanaranārīka: samājotsavaśobhita: ।
sukṛṣṭasīmā paśumān hiṁsābhi: parivarjita: ॥ 2.100.45॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४६ ॥
अदेवमातृको रम्य: श्वापदै: परिवर्जित: । परित्यक्तो भयै: सर्वै: खनिभिश्चोपशोभित: २.१००.४६॥ ॥

adevamātṛko ramya: śvāpadai: parivarjita: ।
parityakto bhayai: sarvai: khanibhiścopaśobhita: ॥ 2.100.46॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४७ ॥
विवर्जितो नरै: पापैर्मम पूर्वै: सुरक्षित: । कच्चिज्जनपद: स्फीत: सुखं वसति राघव २.१००.४७॥ ॥

vivarjito narai: pāpairmama pūrvai: surakṣita: ।
kaccijjanapada: sphīta: sukhaṁ vasati rāghava ॥ 2.100.47॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४८ ॥
कच्चित्ते दयिता: सर्वे कृषिगोरक्षजीविन: । वार्त्तायां संश्रितस्तात लोको हि सुखमेधते २.१००.४८॥ ॥

kaccitte dayitā: sarve kṛṣigorakṣajīvina: ।
vārttāyāṁ saṁśritastāta loko hi sukhamedhate ॥ 2.100.48॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ४९ ॥
तेषां गुप्तिपरीहारै: कच्चित्ते भरणं कृतम् । रक्ष्या हि राज्ञा धर्मेण सर्वे विषयवासिन: २.१००.४९॥ ॥

teṣāṁ guptiparīhārai: kaccitte bharaṇaṁ kṛtam ।
rakṣyā hi rājñā dharmeṇa sarve viṣayavāsina: ॥ 2.100.49॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५० ॥
कच्चित् स्त्रिय: सान्त्वयसि कच्चित्ताश्च सुरक्षिता: । कच्चिन्न श्रद्दधास्यासां कच्चिद् गुह्यं भाषसे २.१००.५०॥ ॥

kaccit striya: sāntvayasi kaccittāśca surakṣitā: ।
kaccinna śraddadhāsyāsāṁ kaccid guhyaṁ na bhāṣase ॥ 2.100.50॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५१ ॥
कच्चिन्नागवनं गुप्तं कच्चित्ते सन्ति धेनुका: । कच्चिन्न गणिकाश्वानां कुञ्जराणां तृप्यसि २.१००.५१॥ ॥

kaccinnāgavanaṁ guptaṁ kaccitte santi dhenukā: ।
kaccinna gaṇikāśvānāṁ kuñjarāṇāṁ ca tṛpyasi ॥ 2.100.51॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५२ ॥
कच्चिद्दर्शयसे नित्यं मनुष्याणां विभूषितम् । उत्थायोत्थाय पूर्वाह्णे राजपुत्र महापथे २.१००.५२॥ ॥

kacciddarśayase nityaṁ manuṣyāṇāṁ vibhūṣitam ।
utthāyotthāya pūrvāhṇe rājaputra mahāpathe ॥ 2.100.52॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५३ ॥
कच्चिन्न सर्वे कर्मान्ता: प्रत्यक्षास्ते ऽविशङ्कया । सर्वे वा पुनरुत्सृष्टा मध्यमेवात्र कारणम् २.१००.५३॥ ॥

kaccinna sarve karmāntā: pratyakṣāste 'viśaṅkayā ।
sarve vā punarutsṛṣṭā madhyamevātra kāraṇam ॥ 2.100.53॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५४ ॥
कच्चित् सर्वाणि दुर्गाणि धनधान्यायुधोदकै: । यन्त्रैश्च परिपूर्णानि तथा शिल्पिधनुर्द्धरै २.१००.५४॥ ॥

kaccit sarvāṇi durgāṇi dhanadhānyāyudhodakai: ।
yantraiśca paripūrṇāni tathā śilpidhanurddharai ॥ 2.100.54॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५५ ॥
आयस्ते विपुल: कच्चित् कच्चिदल्पतरो व्यय: । अपात्रेषु ते कच्चित्कोशो गच्छति राघव २.१००.५५॥ ॥

āyaste vipula: kaccit kaccidalpataro vyaya: ।
apātreṣu na te kaccitkośo gacchati rāghava ॥ 2.100.55॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५६ ॥
देवतार्थे पित्रर्थे ब्राह्मणाभ्यागतेषु च । योधेषु मित्रवर्गेषु कच्चिद्गच्छति ते व्यय: २.१००.५६॥ ॥

devatārthe ca pitrarthe brāhmaṇābhyāgateṣu ca ।
yodheṣu mitravargeṣu kaccidgacchati te vyaya: ॥ 2.100.56॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५७ ॥
कच्चिदार्य्यो विशुद्धात्मा ऽक्षारितश्चोरकर्मणा । अपृष्ट: शास्त्रकुशलैर्न लोभाद्वध्यते शुचि: २.१००.५७॥ ॥

kaccidāryyo viśuddhātmā ' 'kṣāritaścorakarmaṇā ।
apṛṣṭa: śāstrakuśalairna lobhādvadhyate śuci: ॥ 2.100.57॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५८ ॥
गृहीतश्चैव पृष्टश्च काले दृष्ट: सकारण: । कच्चिन्न मुच्यते चोरो धनलोभान्नरर्षभ २.१००.५८॥ ॥

gṛhītaścaiva pṛṣṭaśca kāle dṛṣṭa: sakāraṇa: ।
kaccinna mucyate coro dhanalobhānnararṣabha ॥ 2.100.58॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ५९ ॥
व्यसने कच्चिदाढ्यस्य दुर्गतस्य राघव । अर्थं विरागा: पश्यन्ति तवामात्या बहुश्रुता: २.१००.५९॥ ॥

vyasane kaccidāḍhyasya durgatasya ca rāghava ।
arthaṁ virāgā: paśyanti tavāmātyā bahuśrutā: ॥ 2.100.59॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६० ॥
यानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्यस्राणि राघव । तानि पुत्रपशून् घ्नन्ति प्रीत्यर्थमनुशासत: २.१००.६०॥ ॥

yāni mithyābhiśastānāṁ patantyasrāṇi rāghava ।
tāni putrapaśūn ghnanti prītyarthamanuśāsata: ॥ 2.100.60॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६१ ॥
कच्चिद् वृद्धांश्च बालांश्च वैद्यमुख्यांश्च राघव । दानेन मनसा वाचा त्रिभिरेतैर्बुभूषसे २.१००.६१॥ ॥

kaccid vṛddhāṁśca bālāṁśca vaidyamukhyāṁśca rāghava ।
dānena manasā vācā tribhiretairbubhūṣase ॥ 2.100.61॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६२ ॥
कच्चिद्गुरूंश्च वृद्धांश्च तापसान् देवतातिथीन् । चैत्यांश्च सर्वान् सिद्धार्थान् ब्राह्मणांश्च नमस्यसि २.१००.६२॥ ॥

kaccidgurūṁśca vṛddhāṁśca tāpasān devatātithīn ।
caityāṁśca sarvān siddhārthān brāhmaṇāṁśca namasyasi ॥ 2.100.62॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६३ ॥
कच्चिदर्थेन वा धर्ममर्थं धर्मेण वा पुन: । उभौ वा प्रीतिलोभेन कामेन बाधसे २.१००.६३॥ ॥

kaccidarthena vā dharmamarthaṁ dharmeṇa vā puna: ।
ubhau vā prītilobhena kāmena ca na bādhase ॥ 2.100.63॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६४ ॥
कच्चिदर्थं धर्मं कामं जयतां वर । विभज्य काले कालज्ञ सर्वान् वरद सेवसे २.१००.६४॥ ॥

kaccidarthaṁ ca dharmaṁ ca kāmaṁ ca jayatāṁ vara ।
vibhajya kāle kālajña sarvān varada sevase ॥ 2.100.64॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६५ ॥
कच्चित्ते ब्राह्मणा: शर्म सर्वशास्त्रार्थकोविदा: । आशंसन्ते महाप्राज्ञ पौरजानपदै: सह २.१००.६५॥ ॥

kaccitte brāhmaṇā: śarma sarvaśāstrārthakovidā: ।
āśaṁsante mahāprājña paurajānapadai: saha ॥ 2.100.65॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६६ ॥
नास्तिक्यमनृतं क्रोधं प्रमादं दीर्घसूत्रताम् । अदर्शनं ज्ञानवतामालस्यं पञ्चवृत्तिताम् २.१००.६६॥ ॥

nāstikyamanṛtaṁ krodhaṁ pramādaṁ dīrghasūtratām ।
adarśanaṁ jñānavatāmālasyaṁ pañcavṛttitām ॥ 2.100.66॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६७ ॥
एकचिन्तनमर्थानामनर्थज्ञैश्च मन्त्रणम् । निश्चितानामनारम्भं मन्त्रस्यापरिरक्षणम् २.१००.६७॥ ॥

ekacintanamarthānāmanarthajñaiśca mantraṇam ।
niścitānāmanārambhaṁ mantrasyāparirakṣaṇam ॥ 2.100.67॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६८ ॥
मङ्गलस्याप्रयोगं प्रत्युत्थानं सर्वत: । कच्चित्त्वं वर्जयस्येतान् राजदोषांश्चतुर्दश २.१००.६८॥ ॥

maṅgalasyāprayogaṁ ca pratyutthānaṁ ca sarvata: ।
kaccittvaṁ varjayasyetān rājadoṣāṁścaturdaśa ॥ 2.100.68॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ६९ ॥
दश पञ्च चतुर्वर्गान् सप्तवर्गं तत्त्वत: । अष्टवर्गं त्रिवर्गं विद्यास्तिस्रश्च राघव २.१००.६९॥ ॥

daśa pañca caturvargān saptavargaṁ ca tattvata: ।
aṣṭavargaṁ trivargaṁ ca vidyāstisraśca rāghava ॥ 2.100.69॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७० ॥
इन्द्रियाणां जयं बुद्ध्वा षाङ्गुण्यं दैवमानुषम् । कृत्यं विंशतिवर्गञ्च तथा प्रकृतिमण्डलम् २.१००.७०॥ ॥

indriyāṇāṁ jayaṁ buddhvā ṣāṅguṇyaṁ daivamānuṣam ।
kṛtyaṁ viṁśativargañca tathā prakṛtimaṇḍalam ॥ 2.100.70॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७१ ॥
यात्रादण्डविधानञ्च द्वियोनी सन्धिविग्रहौ । कच्चिदेतान् महाप्राज्ञ यथावदनुमन्यसे २.१००.७१॥ ॥

yātrādaṇḍavidhānañca dviyonī sandhivigrahau ।
kaccidetān mahāprājña yathāvadanumanyase ॥ 2.100.71॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७२ ॥
मन्त्रिभिस्त्वं यथोद्दिष्टैश्चतुर्भिस्त्रिभिरेव वा । कच्चित् समस्तैर्व्यस्तैश्च मन्त्र मन्त्रयसे मिथ: २.१००.७२॥ ॥

mantribhistvaṁ yathoddiṣṭaiścaturbhistribhireva vā ।
kaccit samastairvyastaiśca mantra mantrayase mitha: ॥ 2.100.72॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७३ ॥
कच्चित्ते सफला वेदा: कच्चित्ते सफला: क्रिया: । कच्चित्ते सफला दारा: कच्चित्ते सफलं श्रुतम् २.१००.७३॥ ॥

kaccitte saphalā vedā: kaccitte saphalā: kriyā: ।
kaccitte saphalā dārā: kaccitte saphalaṁ śrutam ॥ 2.100.73॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७४ ॥
कच्चिदेषैव ते बुद्धिर्यथोक्ता मम राघव । आयुष्या यशस्या धर्मकामार्थसंहिता २.१००.७४॥ ॥

kaccideṣaiva te buddhiryathoktā mama rāghava ।
āyuṣyā ca yaśasyā ca dharmakāmārthasaṁhitā ॥ 2.100.74॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७५ ॥
यां वृत्तिं वर्त्तते तातो यां न: प्रपितामहा: । तां वृत्तिं वर्त्तसे कच्चिद्या सत्पथगा शुभा २.१००.७५॥ ॥

yāṁ vṛttiṁ varttate tāto yāṁ ca na: prapitāmahā: ।
tāṁ vṛttiṁ varttase kaccidyā ca satpathagā śubhā ॥ 2.100.75॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७६ ॥
कच्चित् स्वादु कृतं भोज्यमेको नाश्नासि राघव । कच्चिदाशंसमानेभ्यो मित्रेभ्य: सम्प्रयच्छसि २.१००.७६॥ ॥

kaccit svādu kṛtaṁ bhojyameko nāśnāsi rāghava ।
kaccidāśaṁsamānebhyo mitrebhya: samprayacchasi ॥ 2.100.76॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०० · ७७ ॥
राजा तु धर्मेण हि पालयित्वा महामतिर्दण्डधर: प्रजानाम् । अवाप्य कृत्स्नां वसुधां यथावदितश्च्युत: स्वर्गमुपैति विद्वान् २.१००.७७ ॥ ॥

rājā tu dharmeṇa hi pālayitvā mahāmatirdaṇḍadhara: prajānām ।
avāpya kṛtsnāṁ vasudhāṁ yathāvaditaścyuta: svargamupaiti vidvān ॥ 2.100.77 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.